«Çünki kim tutuş kanuny berjaý edip, bir nokatda günä etse, ol hemmesinde günäkärdir» (Ýakup 2:10)
Biz köplenç adamlaryň: «Men elimden gelenini etdim. Hudaý muny hökman kabul eder. Hiç birimiz kämil däl» diýýänini eşidýäris. Bu adamlaryň köpüsine gaty makul görünýär, ýöne biz Adam ata bilen How enäniň Hudaýyň olara beren ýeke-täk tabşyrygyny bozandygyny we dünýä ölümiň girendigini bilýäris.
Asyrlar soňra Ysraýyl çagalary, «ähli milletler ýaly» bolmak islegi bilen (bu Hudaýyň niýetlerine garşydy, çünki Ol olary Özüne aýratyn halk edip saýlapdy), Samueliň ýanyna gelip, olaryň söweşlerini eder we olaryň işine höküm çykarar ýaly bir patyşa islediler. Samueliň duýduryşlaryna garamazdan, olar öz talaplarynda tutanýerli boldular: «Ýok; ýöne biziň üstümizde patyşa bolar» (1 Samuel 8:19).
Patyşa Şawulyň boýun egmezligi
Biz täze bellenen patyşanyň halka nädip ýarandygyny bilýäris. Ol uzyn boýly we owadan, hatda ilki bilen pespäl we özüni pes tutýan adamdy, ýöne ol synagdan geçmeli boldy. Samuel patyşanyň ýanyna gelip, oňa tagta çykaran ylahy tabşyrykdygyny ýatlatdy. Indi onuň Rebden göni başga bir habary bardy. Hudaý Amaleýklileriň Müsürden gelýän Ysraýyl çagalaryna nädip garaşandygyny ýatlady. Indi bu günäkär millet jezalandyrylmaly boldy. Samueliň habary açykdy:
Rebiň sözleriniň sesine gulak as.
Şawulyň hyýalyna hiç zat galdyrylmady. Amaleýk ýok edilmeli, we Amaleýkiň bardygyny töwerekdäki milletlere ýatlatmak üçin hiç zat galdyrylmaly däldi. Diňe söweş adamlary däl, eýsem tutuş millet, hatda olaryň sürileri we mallary hem ýok edilmeli boldy.
Şawul çykdy we Amaleýklileri urdy, ilki Kenitlere heläk bolan milletden aýrylyşmagy duýdurandan soň, çünki olar, iň bolmanda, Amaleýk tarapyndan hüjüm edilende Ysraýyl çagalaryna rehim edipdiler. Muňa garamazdan, Şawul diňe bölekleýin boýun egdi. Ol Amaleýklileriň patyşasy Agagy halas etdi we öz yzyna eýerijilerini şol ýerde tapan goýunlaryň we öküzleriň iň gowularyny saklamaga höweslendirdi. Biz «erbet we ýaramaz zatlaryň hemmesini ýok edendiklerini» okaýarys, ýöne goýunlaryň we öküzleriň iň gowularyny ýok etmediler. Hudaýyň Samueliň ýanyna: «Men Şawuly patyşa edendigime ökünýärin: çünki ol Meniň yzymdan gitmekden ýüz öwürdi we Meniň tabşyryklarymy ýerine ýetirmedi» diýendigi geň däl.
Boýun egmegiň tebigaty
Şawul «bölekleýin boýun egen» ýeke-täk adam däldi, hakykatdanam beýle zat ýok. Bölekleýin boýun egmek boýun egmezlikdir. Biz Hudaýyň açyk tabşyrygynyň diňe bir bölegini ýerine ýetirenimizde, Hudaýyň Sözüne boýun egýändigimizi näçe gezek pikir edýäris. Mukaddes Ýazgylaryň beýleki bölekleri bize «Hudaý gürledi;» «Ol Özüni şaýatsyz goýmady» diýip ýatladýar. Has anyk aýdylanda, Ol ähli adamlara toba etmegi buýurýar. Iman edýänlere «bir-biriňizi söýüň,» «hiç kime ýamanlyk etmäň,» «ýokardaky zatlary gözläň» diýen tabşyryk berilýär. Pawlusyň her bir hatynda, doktrinal gurluşdan soň, doktrinany durmuşa geçirmek barada amaly görkezmeler bar, şeýle duýduryşlar bilen: «bir-biriňize ýalan sözlemäň,» «atalar, çagalaryňyzy gaharlandyrmaň.» Biz köplenç bize gaty ýakyn gelýän bir tabşyrygy: «Bu diňe Pawlus gürleýär» diýip ret edýäris, Pawlusyň özüniň: «Eger kim özüni pygamber ýa-da ruhy hasaplasa, onda meniň size ýazýan zatlarymyň Rebiň tabşyryklarydygyny ykrar etsin» (1 Korintoslylar 14:37) diýip ýazýandygyny unudýarys.
Şawulyň aklanyşy we Samueliň käýinji
Şawul öz wezipesini ýerine ýetirmändigini bilmeýän ýaly. Ol Samueliň ýanyna gaýdyp gelende: «Men Rebiň tabşyrygyny ýerine ýetirdim» diýdi. Ol Samueliň öz boýun egmegi üçin ony gutlamagyna garaşdy, ýöne Samuel oňa: «Onda gulaklarymda eşidýän goýunlaryň melemek sesi we öküzleriň mölemek sesi näme aňladýar?» diýdi.
Şawul jogaby bilen taýýar: «Halk goýunlaryň we öküzleriň iň gowularyny, seniň Hudaýyň Rebe gurban etmek üçin halas etdi; galanlaryny bolsa biz doly ýok etdik.» Samueliň jogaby köplenç sitirlenýär:
Reb ýakylan gurbanlyklardan we gurbanlyklardan, Rebiň sesine boýun egmekden has uly lezzet alýarmy? Ine, boýun egmek gurbanlykdan gowudyr, we gulak asmak goçlaryň ýagyndan gowudyr (1 Samuel 15:22).
Ol gozgalaňyň jadygöýlik günäsi ýaly, we inatçylygyň («öz islegi,» J.N.D.) adalatsyzlyk we butparazlyk ýalydygyny görkezdi. Şonuň üçin Şawul indi Ysraýylyň hakyky patyşasy hasaplanmady. Hudaýyň göz öňünde bir adamy, Dawudy bardy, ol Hudaýyň halkyny Rebiň gorkusynda dolandyrypdy.
Şawul, okaýşymyz ýaly, öz günäsini boýun almaga taýýardy we bagyşlanmagyny sorady, ýöne biz onuň «halkdan gorkandygyny we olaryň sesine boýun egendigini» okaýarys, şeýlelik bilen «ýeňilleşdiriji ýagdaýlary» öňe sürdi, häzirki wagtda biz şeýle atlandyrardyk, we şonuň üçin ol Samuelden hiç zat bolmadyk ýaly özüniň bilen gitmegini haýyş etdi. Şawulyň Esaw ýaly, hakyky toba etmän bagyşlanma gözleýän «dinsiz adam» bolandygyny gorkmaly.
Boýun egmezligiň beýleki mysallary
Harun we Musa Kadeşde
Taryha gaýdyp barsak, biz Harun bilen Musany ýatlaýarys, olaryň barada Sanlar 20-de okaýarys, olar wada edilen ýere golaýlaşanda. Çöl syýahatynyň başynda, Musa dagda çadyr we Hudaýa ybadat etmek barada jikme-jik maglumatlary alýarka, Harun, Şawul ýaly, halka gulak asdy we altyn göle ýasady, we Ysraýyl çagalaryny buta ybadat etmäge höweslendirdi. Musa soňra bize «Rebiň Haruna gaty gaharlanyp, ony ýok etmek isländigi: we men Harun üçin doga etdim» (Kanun taglymaty 9:20) diýip aýdýar, we Harunyň günäsi bagyşlandy. Emma, Musa öz hasasyny alyp, Kadeşde gaýany uranda, Harun öz doganyny saklamady we şeýlelik bilen onuň boýun egmezligine gatnaşdy. Şonuň üçin Harun bilen Musa wada edilen ýere girmäge rugsat berilmedi. Biz gaýanyň Mesihiň bir görnüşidigini, Ol bir gezeklik uruljakdygyny düşündik. Musa çöl syýahatynyň başynda gaýany urupdy. Kadeşde oňa gaýa bilen gürleşmek buýruldy, ýöne ol boýun egmedi. Biz Harunyň butparazlygynyň doganynyň gyssagly hereketinden has günäkärdigini pikir etmeli, ýöne ýene-de bize «öz islegiň» butparazlyk günäsi ýalydygy ýatladylýar, çünki biz Hudaýa däl-de, özümize ýaraýarys.
Dawudyň agyr günäsi
Bize Samueliň Şawula aýdan sözleri ýatladyldy: «Reb bu gün Ysraýyl patyşalygyny senden ýyrtdy we ony senden gowy bolan goňşyňa berdi» (1 Samuel 15:28), ýöne biz Dawudyň hemişe öz Hudaýyna boýun egendigini pikir etmeli däl. Biz onuň onunjy we altynjy tabşyryklary bozup, nädip agyr günä edendigini bilýäris. Biz pygamber Natananyň oňa garyp adam we onuň goýun guzujygy baradaky mysal bilen iberilendigini bilýäris. Dawut baý adamyň adalatsyzlygyna gaharlanyp turanda we Natana: «Bu zady eden adam hökman öler» diýende, ol dabaraly sözleri eşitdi:
Sen şol adam.
Dawudyň hakykatdanam toba edendigine we Hudaýyň onuň agyr günäsini bagyşlandygyna şübhe ýok, ýöne onuň hökümdarlygynyň şol wagtdan bäri taryhy, bu bir günäniň onuň gowy täsirini gowşadandygyny we duşmana ýeňiş gazanmaga mümkinçilik berendigini görkezýär. Dawudyň ömrüniň 1 Patyşalar 15-de jemlenmeginde biz okaýarys: «Dawut Rebiň gözünde dogry bolan zady etdi we ömrüniň ähli günlerinde Oňa buýran zatlaryndan hiç birinden ýüz öwürmedi, diňe Hitit Uriýanyň meselesinden başga» (5-nji aýat).
Nähili gynançly epitafiýa! Ol bize Pawlusyň Galatiýalylara aýdan sözlerini ýatladýar: «Siz gowy ylgadyňyz; kim size päsgel berdi, hakykaty berjaý etmezligiňiz üçin?» (Galatiýalylar 5:7).
Netije: Rebi doly yzarlamak
Biziň şaýatlygymyz diňe «bölekleýin boýun egmek» sebäpli zaýalanmasyn! Biz Rebiň rehimdärdigini subut etdik, ýöne Onuň rehimdarlygyna bil baglamaly däl. Biz diňe Biriniň «günä etmändigini, agzynda hile tapylmandygyny» bilýäris. Muňa garamazdan, biz Oňa eýermäge çagyryldyk we Mukaddes Ýazgylarda bize boýun egmäge çagyrylandygymyz ýatladylýar. Şonda biz barada, Ýeşuwa we Kaleb barada aýdylyşy ýaly, Rebi doly yzarlaýandygymyz hakykat bolsun.
