«Bize çaga doguldy, bize Oglan berildi»
«Bize çaga doguldy; bize Oglan berildi.» —Işaýa 9:6 JND «Wagt dolanda, Hudaý Öz Ogluny iberdi, aýaldan doglan, kanunyň astynda doglan.» —Galatýalylar 4:4 «Biz Hudaýyň Oglunyň gelendigini bilýäris.» —1 Ýahýa 5:20
Ebedi Hudaý Ogly bolan Onyň bu dünýä gelip, Adam bolmagy nähili ajaýyp. Biz muny «enkarnasiýa» diýip atlandyrýarys. Hudaý Adam boldy: «Söz ten boldy we aramyzda ýaşady» (Ýahýa 1:14).
Käwagt, esasanam dekabr aýynda, wagyzçylar enkarnasiýa barada gürlänlerinde, Rebbiň ynsanlygyna şeýle bir üns berýärler welin, Onuň hudaýlygyny inkär etmek howpy abanýar. Mesihdäki bir uly dogan köpümize aşakdaky aýdymy öwretdi, ýazyjy ony peýdaly tapdy:
Ol hemişe näme bolsa, şol bolmagyny bes etmedi, Ol öň hiç haçan bolmadyk zady bolanda.
Reb Isa hemişe Hudaýdy we enkarnasiýadan soň hem Hudaý bolmagyny dowam etdirdi. Ol öň hiç haçan bolmadyk Adam boldy. Bir mukaddes şahsyýetde Hudaý we Adam! Bu doly düşündirip ýa-da düşündirip bilmeýän uly bir syrdyr. Biz diňe oňa ynanmaga çagyrylýarys!
Hudaýyň Üç Uly Aýratynlygy
Zebur 139-da Hudaýyň üç uly aýratynlygy agzalýar. Üçüsi hem Reb Isada görünýär. Olar:
- Ähli zady bilmek – Ol ähli zady bilýär. Mysal üçin, Reb Isa adamlaryň pikirlerini, hatda ýüregiň «ýaman zatlaryny» hem bilýär (Matta 9:4). Ol Natanaýeliň Isa gelmezden ozal onuň häsiýeti barada ähli zady bilýärdi (Ýahýa 1:46-48) we soňra Petrusyň salgyt ýygnaýjylar bilen gürrüňini (Matta 17:24-25).
- Ähli ýerde bolmak – Ol ähli ýerde. Rebbiň Nikodemus bilen gürrüňinde, Isa Özü barada gürledi: «Hiç kim asmana çykmady, diňe asmandan inen, asmandaky Ynsan Ogly» (Ýahýa 3:13). Üns beriň, Ol Nikodemus bilen gürleşýärkä, Özüni «asmanda» diýip aýdyp bilýärdi. Ol Hudaý hökmünde henizem ähli ýerde bar.
- Ähli güýçli – Ol ähli güýçli. Kim Hudaýdan başga tupanlary köşeşdirip biler (Mark 4:35-41)? Reb Isanyň ölüme garşy görkezen güýji, başgalary ýa-da Özüni direltmekde (Rimliler 1:4; Matta 9:18-26; Luka 7:11-17; Ýahýa 10:17), Onuň Hudaýdygyny görkezýär. Ol Hudaýyň Ogly.
- Adamyň Aýratynlyklaryna Eýe Bolmak Şol bir wagtyň özünde biz Onuň ynsanlygyny peseltmezdik. Isa günäsiz hakyky Adam boldy. Ol Atasyna boýun egdi (Filipililer 2:8). Oglan Atasyna baglydy we doga edýän Adamdy (Mark 1:35; Luka 3:21, 5:16, 6:12, 9:18, 22:41-45). Reb aç bolmagy (Matta 4:2) we suwsuz bolmagy (Ýahýa 4:7, 19:28) bilýärdi. Ol her gün irden ýadawlara wagtynda söz aýtmak üçin, öwredilen biri hökmünde diňlemek üçin oýandy (Işaýa 50:4) – bu zady Ol hem başdan geçirdi (Ýahýa 4:6).
Ýene-de aýdýarys, bu uly bir syrdyr! Biz Onuň hakyky hudaýlygyny Onuň hakyky ynsanlygyny (günäsiz) inkär etmek üçin ulanmaly däl, ýa-da tersine, ýöne ikisine hem ynanmaly we ybadat etmeli! Mukaddes Ýazgylaryň aýdýan zatlaryna berk ýapyşyň!
Köne Testament Pygamberligi
Onuň ilkinji gelmegini öňünden aýdan käbir pygamberlikleri göz öňüne getiriň. Ilkinji wada aýalyň Tohumy baradady, ol ýylanyň kellesini ýarjakdy, ýöne onuň ökjeleri ýaralanjakdy (Barlyk 3:15). Ýykylandan soňky pursatlardan bäri, Adam bilen Howa we olaryň nesilleri geljek Halasgär barada umyt edipdiler. Olar bu Adamyň ejir çekmelidigini hem bilýärdiler: Onuň ökjeleri ýaralanjakdy.
Işaýa 7-de Ýehowa Dawudyň öýüne bir wada berdi: «Reb Özüňiz size bir alamat berer: Ine, bir gyz göwreli bolar we bir ogul dogurar, we Onuň adyny Immanuel diýip atlandyrar (14-nji aýat KJV). «Immanuel» «Hudaý biziň bilen» diýmekdir. Bu aýat bize bu geljek Halasgäriň, soňra Ysraýylyň Mesihi diýlip atlandyrylan Onyň bu dünýä nädip geljekdigini aýdýar. Ol bir gyzdan doguljakdy, bu öň hiç haçan bolmadyk zatdy!
Işaýa 9-da başga bir ajaýyp pygamberlik berildi: «Çünki bize Çaga doguldy, bize Oglan berildi» (6-njy aýat). Çaga gyzdan doguljakdy, ýöne Oglan beriljekdi. Täze Testament bu iki hakykaty hem tassyklayar. Çaga doguldy, Matta 1:18,25-de tassyklanyşy ýaly. Birinji Ýahýa 4:14-de Oglanyň berilendigini, çünki «Ata Ogluny dünýäniň Halasgäri bolmak üçin iberdi» diýip şaýatlyk edýär.
Mika 5-de, geljek halasgäriň we Mesihiň doguljak ýeri bize berilýär. «Sen bolsa, Betlehem Efrata... senden Ysraýylda Hökümdar boljak Meniň üçin çykar: Onuň çykyşlary gadymdan, ebedilik günlerinden» (2-nji aýat JND).
Hoşea 11:1 bize Hudaýyň Öz Ogluny «Müsürden» çagyrjakdygyny aýdýar. Munuň ýerine ýetirilişi Matta 2:19-21-de Ýusup, Merýem we ýaş Çaga Müsürden gaýdyp gelenlerinde berilýär.
Wagtyň Dolulygy
Biz Köne Testamentyň geljek Mesih, ýa-da Mesih barada pygamberlik edendigini gördük. Adam bilen Howadan başlap, köp ýyllaryň dowamynda, bu Hudaýa ynananlaryň ählisiniň umydydy. Soňra, ilkinji wada berilenden 40 asyr soň, Hudaýyň Mesihi bu dünýäde peýda boldy. Wagtyň dolulygynda Hudaý Öz Ogluny iberdi, aýaldan doglan, kanunyň astynda doglan (Galatýalylar 4:4). Ata Ogluny diňe ýewreýleriň däl, eýsem dünýäniň Halasgäri bolmak üçin iberdi (1 Ýahýa 4:14). Ol geldi!
Onuň wagtyň dolulygynda gelmegi näme aňladýar? Köne Testamenty okaýan her bir adam, biziň Hudaýymyzyň adamyň özbaşdak dikeldilip bilinjekdigini görmek üçin adamy köp dürli ýollar bilen synandygyny görüp biler. Tupandan öň, ynsan özbaşdak we öz ynsabyna galdyryldy. Biz zorlugyň we bozulmagyň ýeri doldurandygyny okaýarys (Barlyk 6:5,11). Şeýlelik bilen, ynsap adama kömek edip bilmedi.
Soňra biz tupandan soň, Nuhda, Hudaýyň ynsan hökümetini döredendigini okaýarys. Bu adama Hudaýa gaýdyp gelmäge kömek etdimi? Ýok, Nuh özü hem serhoş boldy we özüni dolandyryp bilmedi. Adamlar Babilde bir diň gurmaga hem synanyşdylar. Hudaýy şöhratlandyrmagyň ýerine, adam özüni şöhratlandyrmagy isledi (Barlyk 11:4). Bu, pygamberlige görä, kynçylyk döwründe hökümetde gatnaşjak dürli adamlaryň häsiýeti bolar (seret Daniýel 11:36; Ylham 13:6,14).
Soňra biz Hudaýyň Ybraýymy Haldeýleriň Ur şäherinden çagyrandygyny we oňa wadalar berendigini okaýarys. Onuň agtygy Ýakup: «Men ähli [Seniň] merhemetleriň we [Seniň] hakykatyň iň kiçisine hem mynasyp däl» (Barlyk 32:10 KJV) diýip boýun bolmaly boldy. Mundan soň Musa kanuny geldi we Täze Testament bize kanunyň işleri bilen hiç bir teniň Hudaýyň öňünde aklanmajakdygyny tassyklayar (Rimliler 3:20).
Şonuň üçin, ynsabyň, hökümetiň, wada ýa-da kanunyň astynda bolsun, adamyň özbaşdak Hudaýa dikeldilip bilinmejekdigi doly subut edildi. Eger ynsan Hudaý bilen ýaraşdyrylmaly bolsa, Hudaýyň Özü hereket etmeli bolardy. Şeýlelik bilen, wagtyň dolulygy, ynsan üçin başga hiç hili umyt bolmadyk wagtdy, diňe Hudaýyň Öz Ogluny ibermegindan başga!
Matta Hasabaty
Matta hoş habary bize Reb Isany Patyşa hökmünde görkezýär, şeýle başlap: «Isa Mesihiň, Dawudyň Oglunyň, Ybraýymyň Oglunyň nesil kitaby» (1:1 JND). Dawudyň Ogly hökmünde Ol tagtda oturjak. Ybraýymyň Ogly bolany üçin, Ol ähli wadalyklaryň «Hawa» we «Amen»-idir (seret 2 Korinfliler 1:20). Mukaddes Ruhyň ýolbaşçylygynda, Matta soňra bize gündogardan gelen akyldarlaryň ýewreýleriň Patyşasy bolup doglan Ony hormatlamak üçin gelýändiklerini görkezýär. Akyldarlar gündogardan Reb Isanyň dogulmagyndan biraz wagtdan soň gelen ýaly. Hirodyň iki ýaşly we ondan kiçi ähli erkek çagalary öldürmek islemegi, akyldarlaryň Reb bu dünýä Adam bolup doglandan soň Betlehemde derrew bolmandygyny görkezýän ýaly. Olar Rebbi Onuň ýatylan ýerinde däl-de, öýe geldiler (Matta 2:11) – Ýusup bilen Merýem akyldarlar gelen wagtynda bir öýde ýaşaýardylar.
Olar näme üçin «Onuň ýyldyzyny» (2-nji aýat) yzarlap, Iýerusalime uzak syýahat etdiler? Olaryň Daniýeliň ýaşan Pars sebitinden gelendigi çak edilýär. Daniýel, elbetde, Babil we soňra Pars imperiýalarynda akyldarlaryň ýa-da maslahatçylaryň biridi.
Daniýel kitabynda geljek Mesih barada birnäçe salgylanma bar. Ol eller bilen kesilmedik Daşdyr (2:45) we «Ynsan Ogly... Oňa hökümdarlyk, şöhrat we patyşalyk berildi» (13-14-nji aýatlar). Biz anyk bilmeýäris, ýöne belki bu olary ýewreýleriň Patyşasyny tapmak üçin syýahatyna başlan bir pasajdyr. Üns beriň, Mukaddes Ýazgylar bize gündogarda gören ýyldyzlarynyň olary Iýerusalime gelmäge iterendigini we soňra Betlehemde öýüň üstünde bolandygyny aýdýar.
Olar Ýusup bilen Merýemiň we ýaş Isanyň galýan öýüne gelenlerinde, akyldarlar öz sowgatlaryny berdiler: altyn, laýdan we mirra (Matta 2:11). Bu üç zat hem Reb Isanyň şöhratyny aňladýar:
- Altyn Onuň hudaýlygyny aňladýar. Ol Hudaýdyr, ýöne indi ten görnüşinde ýüze çykaryldy. Işaýanyň aýdyşy ýaly, «Bize çaga doguldy, bize Oglan berildi» (9:6).
- Laýdan Onuň Atasyna hemişe hoşboý ysy bolan kämil durmuşyny gürrüň berýär. Reb dogry aýtdy: «Men hemişe Oňa ýakymly zatlary edýärin» (Ýahýa 8:29). Hudaýyň öňünde günäkär adamyň 4000 ýyllyk ysyndan soň, her zatda Oňa hoşboý ys boljak bir mukaddes Adamyň bolmagy nähili ajaýyp!
- Mirra Onuň ejirlerini we ölümüni görkezýär – ol süýji ysly, ýöne gaty ajy tagamly. Rebbiň durmuşy, nähili ajaýyp bolsa-da, bizi halas edip bilmedi. Ol haça çydamaly, günälerimiz üçin hökümi çekmeli we ölüme gitmeli boldy. Ol «her bir zat üçin ölümi» dady (Ýewreýler 2:9).
- Onuň ýerdäki Adam hökmünde durmuşynyň iň başynda, biz Onuň şahsyýetini (altyn), Onuň kämil durmuşyny (laýdan) we Onuň ejirlerini we ölümüni (mirra) görýäris. Akyldarlaryň Ony tapanlarynda «gaty uly şatlyk bilen şatlanandyklary» (Matta 2:10) geň däl. Mesih bilen meşgullanmak synaglaryň we ejirleriň arasynda hem şatlyk berýär. Goý, biz hemmämiz Onuň bilen has köp meşgul bolalyň!
Luka Hoş Habary
Malaki 3:16-18-de biz Rebbe wepaly bolan ýewreýleriň kiçijik bir galyndysyny tapýarys, köp sanly adamyň arasynda olar hapalanan gurbanlyk getirýärdiler (1:7-8) we Rebbiň adyny ýigrenýärdiler (6-njy aýat). Luka hoş habarynyň ilkinji iki babyny başlanymyzda, biz Reb bilen ýörän we Hudaýyň Oglunyň gelmegine garaşan bir galyndynyň bardygyny tapýarys. Zakariýa, Elizabet, Ýusup, Merýem, Simeon we Anna biziň üçin atlandyrylýar. Başgalar hem bardy, çünki Anna «Iýerusalimde halas bolmaga» garaşanlaryň ählisine gürledi (2:38).
Luka hoş habary Reb Isanyň hakyky ynsanlygyny nygtaýar. Ol Ynsan Ogly. Munuň bilen ylalaşykda, biz Onuň bu dünýä dogulmagynyň töweregindäki wakalaryň köp jikme-jikliklerini, şol sanda Onuň öňünden gelen Ýahýa Çümdürijiniň jikme-jikliklerini alýarys. Ýahýanyň dogulmagyndan soň, onuň atasy Zakariýa Mukaddes Ruh bilen doldurylanda pygamberlik sözüni aýtdy (1:67-79). 67-75-nji aýatlarda ol duşmanlaryndan halas bolmak barada gürledi, soňra 76-79-njy aýatlarda Zakariýa günälerinden halas bolmak barada gürledi. Hormatly okyjy, siz iman arkaly günäleriňiziň bagyşlanandygyny bilýärsiňizmi? Reb Isanyň dünýä gelmeginiň bir sebäbi şol.
Zakariýanyň pygamberlik belliklerinden takmynan alty aý soň, mukaddes Reb – ýewreýleriň Mesihi we dünýäniň Halasgäri – geldi. Biz bolup geçen wakalaryň ýazgysyndan lezzet alýarys, mysal üçin Luka 2:10-11: «Perişde olara diýdi: Gorkmaň, çünki ine, men size ähli halk üçin uly şatlyk boljak hoş habary yglan edýärin; çünki bu gün Dawudyň şäherinde size Halasgär doguldy, Ol Mesih Rebdir.» Bu uly wakanyň – Onuň gelmeginiň we dogulmagynyň – töweregindäki aýatlar köplenç Roždestwo wagtynda okalýar, ýöne olar ýylyň dowamynda biziň oýlanmagymyza mynasypdyr!
Lukada biz akyldarlaryň Rebbi öýde görmäge gelendikleri barada okamaýarys. Onuň ýerine, biz çopanlaryň Reb doglandan soň derrew Ony görmäge gelendiklerini tapýarys. Nähili ýerlikli, çünki Reb Özü hem Öz goýunlary üçin janyny berjek Gowy Çopan hökmünde geldi! Perişdäniň görkezmesi boýunça, olar Reb doglandan soň derrew Ony görmäge geldiler, Ol ýatylýan ýerde ýatyrdy. «Çopanlar eşiden we gören ähli zatlary üçin Hudaýy şöhratlandyryp we öwüp gaýdyp geldiler, olara aýdylyşy ýaly» (20-nji aýat). Eger biz bu gün Hudaýyň Oglunyň bu dünýä gelendigini bilýän bolsak, çopanlaryň şatlygyny we öwgüsini gowy düşündirip bileris. Goý, biz olar bilen bilelikde ybadat edeliň!
Mundan soň biz Reb Isanyň sünnet edilmek üçin ybadathana getirilendigi baradaky hasabaty okaýarys, «Rebbiň kanunynda ýazylşy ýaly» (23-nji aýat). Bu bize Ýusup bilen Merýemiň Hudaýyň Sözüne boýun bolmaga ünsli bolandygyny görkezýär. Goý, biz olardan bu gün elimizde bolan doly Sözüň gadyryny bilmegi we oňa boýun bolmagy öwreneliň. Olar ol ýerde bolanlarynda, Simeon atly bir adam ýakynlaşdy we Reb Isany gujagyna aldy. Oňa «Mukaddes Ruh tarapyndan, Rebbiň Mesihini, ýagny Hudaýyň Mesihini görmezden ozal ölümi görmejekdigi» ylahy ýol bilen habar berlipdi (26-njy aýat). Simeon Reb Isany gujagyna aldy we diýdi: «Meniň gözlerim Seniň halas boluşyňy gördi, Sen ony ähli halklaryň öňünde taýýarladyň; butparazlaryň açylyşy üçin yşyk we Seniň halkyň Ysraýylyň şöhraty» (30-32-nji aýatlar). Onuň Hudaýyň halas boluşyny gujagyna almagy nähili ajaýyp! Barlyk 3-e görä wada berlen aýalyň Tohumy, Işaýa 9-daky Çaga we Oglan geldi!
Biziň Hudaýymyz we Atamyz Öz wadalyklaryny ýerine ýetirmäge wepalydyr. Hormatly okyjy, biz Oňa ynanyp bileris – siz ynanýarsyňyzmy?
