Efesliler hatynda biz Mesih şahsyýetine merkezleşen hakykatyň iň täsin açylyşyny görýäris, ol ýerde Ol indi Hudaýyň sag elinde şöhratlanan Adam, Şeýtanyň güýjünden ýa-da adamyň ýamanlygyndan daşda. Her bir ylahy pikir Hudaýyň şöhraty üçin, Öz şöhraty üçin we Öz halkynyň bereketlenmegi üçin Oňa merkezleşendir.
«Mesihde» ýa-da «Onda» jümlesi, esasanam ilkinji üç bapda gaýta-gaýta agzalýar, ýöne biz «Rebde» we «Reb» sözlerine-de salgylanmalary görýäris. Grek dilinde artikl agzalanda, ol obýekte ünsi çekýär, artikl goýulmadykda bolsa, ol häsiýetlidir.
«Mesihde» we «Onda» sözleriniň ähmiýeti
«Şonuň üçin men hem, siziň Reb Isa bolan imanyňyzy eşidenimden soň» (Efesliler 1:15).
Bularyň ilkinji ikisi örän oňatdyr, sebäbi olar häsiýetli zatlara däl-de, eýsem Rebiň şahsyýetini şöhratlandyrýan zatlara ünsi çekýärler; olar Oňa ünsi çekýärler.
Efeslileriň Mesihe bolan imany Onuň ölüminiň, direlişiniň we asmana galmagynyň daşynda jemlenipdi, we olaryň Oňa bolan imany olara bereket getirdi. Olaryň Onda gören zatlary, bu ajaýyp Şahsyýetiň beýikligi we şöhraty hakykatdanam möhümdi; bu bizi Oňa çekdi: Ol nämedi, Ol kim we Ol näme etdi. Bu biziň ýüreklerimiziň uly çekijiligidir, we biz bereket gerek bolanda, nirä ýüzlenmelidigimizi bilýärdik we ony Onda tapdyk; ähli zat Onda jemlenendir.
«Onda ähli bina sazlaşykly birleşip, Rebde mukaddes ybadathana öwrülýär» (Efesliler 2:21).
Bu ýerdäki iň möhüm zat, ybadathananyň gurulýan bu Şahsyýetiň beýikligidir, Iýerusalimde ýa-da başga bir ýer ýa-da başga bir merkezde däl-de, eýsem Ol Hudaýyň sag elinde bolan ýerinde. Bu gurluşyk işi häzir dowam edýän bir prosesdir; ol Pentikostda başlandy we Reb Öz halky üçin gelýänçä tamamlanmaz. Bu, ähli şöhraty we gözelligi bilen tamamlananda, Hudaýyň şöhraty we öwgüsi üçin nähili ajaýyp bina bolar!
«Rebde» düşünjesi: Häsiýetli ýaşaýyş
«Şonuň üçin men, Rebiň tussagy [artikli goýmaýaryn], sizi çagyrylan hünäriňize laýyk ýaşamagyňyzy haýyş edýärin» (Efesliler 4:1).
Indi biz artikl goýulmadyk aýatlar bilen başlaýarys. Bu, 1 Korinflilerdäki Mukaddes Kitap okalyşlarymyzda ara alyp maslahatlaşýan zatlarymyz bilen örän baglanyşyklydyr. Eýe bolan ýagdaýymyzda şöhratlanmak bir zatdyr, we munda hiç hili ýalňyşlyk ýokdur, ýöne soňra şol ýagdaýa laýyklykda öz tejribämize gowy, uzak we çynlakaý seretmek başga bir meseledir.
Bu mesele bilen baglanyşykly uly tapawudy göz öňüne getirenimizde, Rebiň huzurynda özümizi peseltmeli, ýöne şol maksady gözden salmaly däldiris. Göz aýagyň hiç haçan basyp bilmejek ýerini görüp biler, şonuň üçin Hudaýyň Mesihde eden işlerinde şöhratlanmak we ähli şöhratly aýratynlyklary we onuň nähili tamamlanjakdygyny görmek dogrudyr, ýöne şol bir wagtyň özünde, şeýle ýagdaýa laýyk gelýän gündelik durmuşy äsgermezlik etmek düýbünden ýalňyşdyr.
Durmuşyň her bir ugrunda bu dogrudyr. Eger kimdir biri goşuna girmegi karar etse, goşulaşmak we «Men esger» diýmek ýeterlik däl, soňra şeýle ýagdaýa degişli düzgüni äsgermezlik etmek, ýa-da hukuk öwrenmek we degişli hünär almak üçin zerur zatlary äsgermezlik etmek, şonuň üçin durmuşyň ähli ugurlarynda belli bir ýagdaýa bolan borçnama belli bir düzgüni öz içine almalydyr. Şonuň üçin Mesihde we Rebde bolmak ýa-da bu aýratyn usulda Rebde bolmak bilen baglanyşykly bu mesele şeýledir.
Pawlus, Rebiň tussagy
Pawlus şeýle diýýär: «Şonuň üçin men, Rebiň tussagy.» Pawlus özüni Isa Mesihiň tussagy hasaplamady. Onuň tussag bolmagy öz ýalňyşlygy sebäpli şübhesizdi. Oňa Iýerusalime gitmezlik barada diňe adam tarapyndan däl (Resullaryň Işleri 21:4), eýsem Ruh tarapyndan hem duýduryş berildi: «Ruh şeýle diýýär» (Resullaryň Işleri 21:11). We şeýle ses berilende we oňa äsgermezlik edilende, ol diňe betbagtçylyk bilen gutaryp biler.
Ýöne doganlaryň näme diýendigini ýatlaýarsyňyz: «Rebiň islegi bolsun» (Resullaryň Işleri 21:14). Şeýlelik bilen, Pawlus türmede Hudaýyň oňa beren ägirt uly sowgadyny ulanmagyna päsgel berilmedi, we türmeden «Tussaglyk hatlary» çykdy we biz olara örän minnetdardyrys. «Men, Rebiň [häsiýetli] tussagy.»
Pawlusyň tussaglygyndaky ähli zat, onuň Rebe degişlidigi bilen reňklenipdi. Ol bu hakykaty hiç haçan gözden salmady, şonuň üçin ol ýerde Rebe hyzmat etmegini dowam etdirdi we janlar halas edildi. Onesimus türmede bolanda Rebe getirildi (Filemon 10) we şübhesiz başgalara-da ol ýerde bolanda täsir edildi, we Hudaýyň aňy we Mesihiň biziň üçin ýüregi barada köp zatlary aýdýan köp ajaýyp hatlar ýazyldy. Şeýlelik bilen, Pawlus tussag bolsa-da, ol şol ýagdaýda häsiýetli taýdan Rebiňki boldy. Ol türmede Rebe boýun egdi, we Mesih üçin şöhrat bardy. Ol oturyp, biziň köplenç bir ýa-da başga bir ýol bilen edişimiz ýaly, öz ýagdaýlary barada gam çekmedi; ol bu ýagdaýda bolandygyndan şikaýat etmedi, Hudaýyň ony şeýle kemsidiji ýagdaýa goýmagyna adalatsyzlyk etdi diýip aglamady. Bir pursat hem däl. Ol ony Rebdan kabul etdi; häsiýetli taýdan ol Rebe boýun egmek bilen bellendi we Rebiň şöhraty üçin bir zat bardy.
Aýratyn ýaşaýyş: Başga butparazlar ýaly däl
«Şonuň üçin men muny aýdýaryn we Rebde şaýatlyk edýärin [ýene-de artikli goýmaýaryn], siz mundan beýläk başga butparazlar ýaly, aňlarynyň boşlugynda ýaşamaly dälsiňiz» (Efesliler 4:17).
Pawlus Rebde şaýatlyk edýärdi. Ol şol butparaz imanlylar üçin Rebiň agzy boldy. Bu meseleleri öwrenýänler size aýdarlar, butparaz durmuşynyň esasy aýratynlyklarynyň biri ahlaksyzlyk, her hili ahlaksyzlyk, ýamanlyk, kanunsyzlyk, Hudaýa ýigrenji bolan ähli zatlardy.
We şol Efesli imanlylar diňe dünýäniň düýbü tutulmazdan öň Mesihde saýlanandyklaryna we geljekde iň uly berekete mynasypdyklaryna begenmeli däl-de, eýsem şol ýagdaýa laýyk gelýän, olaryň daş-töweregindäki durmuşdan düýbünden tapawutlanýan bir ýaşaýyş, bir ýaşaýyş bardy. Imanlylar, nähilidir bir ekzotik ösümlikler ýalydyr. Ýagny, biz geň bir ýurtda ýaşaýarys, we bu dünýä degişli aýratynlyklar bilen häsiýetlenmeli däldiris.
Indi bu biziň aramyzda köp meseleleri, biziň özümizi alyp baryşymyzy, eşiklerimizi we bu dünýäde hereket edýän prinsiplerimizi sorag astyna alýar. Bu ýaşlar üçin hemişe uly bir synagdyr. Biz goňşularymyz ýaly bolmaly, mekdepdeşlerimiz ýaly bolmaly, kärdeşlerimiz ýaly bolmaly, uýgunlaşmaly, sebäbi eger uýgunlaşmasak, üstümizden gülünjek. Bir manyda geýinmezlik örän kyn, ýöne biz diňe «moda» bolmak üçin häzirki döwrüň modasyny yzarlamaly däldiris. Bu göz öňüne getirmek üçin örän ýönekeý mysaldyr.
Häzirki dünýäde bar bolan adalatsyzlyk we elhenç bozulma, nika baglanyşygynyň we oňa degişli ähli zatlaryň ýok edilmegi! Şeýle meseleler eşiklerden has möhümdir, ýöne muňa garamazdan, beýleki tarapy unutmalydyrys, şonuň üçin Pawlus bu ýerde Mesihde bolanlaryň Pawlusyň Rebdan berýän bu sözüni kabul etmelidigini aýdýar. Ol Rebde şaýatlyk edýär, bu Rebiň Özüne mahsusdyr, Reb Özüne degişli bolanlardan muny isleýär. Olar başga butparazlar ýaly ýaşamaly däldirler.
Ýewreýleriň aýratyn eşigi bolmalydy. Sanlar kitabynda olara eşikleriniň eteginde gök reňkli çyzyklar bolmalydygy aýdyldy. Indi, näme üçin şeýledi? Bu diňe bir bezeg däldi. Olar Rebiň kanunyny ýatlamalydylar; olar Ýehowa degişlidiklerini we Rebiň Ýehowanyň kanunynyň her gün, nirede bolsalar-da, olara borçludygyny ýatlamalydylar. Eger men, we muny pespällik bilen aýdýaryn, durmuşymyň her gününde Rebe degişlidigimi we durmuşymyň her gününde Oňa boýun bolmaga jogapkärdigimi ýatdan çykarmadyk bolsam, utanýan köp, köp zatlardan halas bolardym.
Şeýlelik bilen, eziz mesihçi dostlar, Pawlus şeýle diýýär: «Men Rebde şaýatlyk edýärin»; bu Rebdan gelen sözdür, bu Rebe mahsusdyr, «Men habarda.» Men aýdýan zadymyň mysaly diýip bilersiňiz. Men ýewreýlikden we onuň iň erbet aýratynlyklaryndan, yzarlamalardan we ýamanlykdan halas boldum we indi Rebi begendirip ýaşaýaryn. Ol «siz mundan beýläk başga butparazlar ýaly, aňlarynyň boşlugynda ýaşamaly dälsiňiz» diýende muny göz öňünde tutýar.
Eý eziz doganlar, häzir nähili boşluk bar! Hudaýyň aňynyň nähili bilmezligi, ynsan aňynyň nähili öwünjeňligi we onuň getiren ähli miweleri! Adamlar öz aňlarynyň boşlugyndan soň ýöräp, özlerini Hudaý hökmünde köpçülikleýin görkezmäge çenli dünýä getirilen ähli ýamanlyk, bulaşyklyk we gamgynlyk. Bu entek bolmady, ýöne onuň ruhy her ýerde ýaýrandyr we ybadathana ýok bolandan soň doly görnüşde ýüze çykar. Şonuň üçin bu ýerde Rebe mahsus we Rebe degişli bir söz bar, we Rebiň hyzmatkäri munda bardy: «Butparazlar ýaly ýaşamaly dälsiňiz.»
Ýagtylygyň çagalary ýaly ýaşaýyş
«Çünki siz bir wagtlar garaňkylykdyňyz, ýöne indi Rebde ýagtylykdyr: ýagtylygyň çagalary ýaly ýaşaň» (Efesliler 5:8).
Ýagtylyk ajaýyp zatdyr. Ol açýar we görkezýär. Biz Rebi Isa bu ýerde Öz ýolunda, dünýäniň ýagtylygynda ýöränini göz öňüne getirenimizde örän, örän minnetdar bolup bileris. Ony yzarlanlar garaňkylykda ýöremezdiler; olarda durmuşyň ýagtylygy bolardy. Ol bu dünýäde ýöräninde, ajaýyp ýagtylygy, teselli, ruhlandyrma we kömek üçin ýaýradylan ýagtylygy açdy. Garaňkylykda dörän ýagtylyk. Şol bir ýagtylyk her hili ikiýüzlüligi we ýamanlygy açdy.
Ýagtylyk ajaýyp zatdyr. Eger biz çyra alyp, iň hapa burça ýagtylyk salsak, ol hiç haçan ýagtylygy hapalamaz, oňa hiç hili ys ýapyşmaz; ýagtylyk arassadyr. Jenap Darbiniň aýdymy muny şeýle beýan edýär: «Reb, biziň ýüreklerimize, Seniň ýagtylygyň hemişe arassadyr.» We bu ýerde, Rebde ýagtylyk bolanlar, Rebiň Özüne mahsus bolanlar, nirede bolsalar-da ýagtylyk saçýarlar: «Ýagtylygyň çagalary ýaly ýaşaň.»
Biz Rebi tanamadyk wagtymyzda käwagt garaňkylykdyk; biz başgalara kömek we peýda üçin bir şöhle-de saçyp bilmezdik. Biz nämäniň ýalňyşdygyny aňyp bilerdik, ýöne Rebiň nazarynda dogry ýa-da ýalňyş bolan zatlara höküm çykarmaga ukyply däldik. Indi ýagtylygyň çagalary hökmünde, bizde şol ukyby bar we biz ýagtylygyň çagalary ýaly ýaşamaly, özümizi hiç hili garaňkylyk bilen baglanyşdyrmaly däldiris. Ýöne eger içimizdäki ýagtylyk garaňkylyga öwrülse, şol garaňkylyk nähili uly bolar! We hakykat bilinende, ýöne ret edilende, şol garaňkylyk nähili uly bolar! Şonuň üçin biz ýagtylygyň çagalary ýaly ýaşamaly. Häsiýetli taýdan «Rebde» bolmakdyr, Ol ýagtylyk bolşy ýaly, biz hem ýagtylyk bolýarys. Biz Onuň Rebliginiň astynda bolanymyzda Ondan häsiýet alýarys.
Rebde ata-enelere boýun egmek
«Çagalar, Rebde ata-eneleriňize boýun boluň: çünki bu dogrudyr. Ataňyzy we ejeňizi hormatlaň; bu wada bilen ilkinji tabşyrykdyr» (Efesliler 6:1).
Hudaýyň Sözi ata-eneler we olaryň çagalary üçin iň gowy görkezmäni berýär. Bu ýerde söz aýratyn çagalara gönükdirilendir. We söz şeýle: «Eger siziň islegiňiz olaryň islegine garşy bolsa, ata-eneleriňizden ýüz öwürmäň.» Ýok, Pawlus aýdýar, «Rebde ata-eneleriňize boýun boluň.» Reb ýaly boluň. Ol aşak düşdi we Öz ata-enelerine tabyn boldy.
Şöhrat Rebiň Öz ata-enelerine tabyn bolandygyny göz öňüne getirenimizde, Ol yzyna öwrülip: «Men şeýle ýaşda, islegimi edip bilerin» diýmedi, bu örän, örän täsirlidir. Çagalar öýde bolanlarynda, üçek astynda bolanlarynda, ata-eneleriniň ideginde bolanlarynda, olar olara tabyn bolýarlar, esasanam olar Rebe degişli bolanlarynda. Pawlusyň Rebe degişli bolan çagalara, Onuň adyny ykrar eden çagalara gürleýändigine şübhelenemok, we indi Pawlus aýdýar: «Rebde ata-eneleriňize boýun boluň.» Rebe häsiýetli ýaly boluň, Ondan häsiýet alyň; Ol Öz ata-enelerine tabyn bolşy ýaly, siz hem öz ata-eneleriňize tabyn boluň. Ýatda saklaň, bu ata-enelere uly jogapkärçilik ýükleýär, olar çagalaryny tabyn edýän zatlary Rebiň nazarynda dogry bolmalydyr. Bu örän jogapkärli ýagdaýdyr.
Rebde güýçli bolmak
«Ahyrsoňy, doganlarym, Rebde we Onuň güýjüniň kuwwatynda güýçli boluň. Şeýtanyň hilelerine garşy durmak üçin Hudaýyň ähli ýaragyny geýiň.» (Efesliler 6:10).
Biz köp wagtdan bäri Mukaddes Kitap okalyşlaryna gatnaşdyk, we Efesliler hatynda söweşiň ten we gan bilen däl-de, eýsem asman ýerlerinde bizi mirasymyzdan mahrum etmäge çalyşýan Şeýtanyň täsiri we güýji bilen bolýandygyny bilmelidiris, we biz olary goramak üçin söweşmelidiris. Şonuň üçin bu ýerde resul mukaddesleri ruhlandyrýar: «Doganlarym, Rebde güýçli boluň.» Ol güýçli bolşy ýaly güýçli boluň, Oňa häsiýetli ýaly boluň.
Ol güýjüni nireden aldy? Elbetde, Hudaýyň islegine boýun bolmakdan. Eger biz 10-njy bapda bu meseläni ara alyp maslahatlaşsak, ol ýerde şeýle diýilýär: «Sizi hiç hili synag tutmady, diňe adama mahsus bolan synagdan başga: ýöne Hudaý wepalydyr, Ol sizi güýjüňizden artyk synalmagyňyza ýol bermez; ýöne synag bilen birlikde, ony götermegiňiz üçin gaçmak ýoluny hem döreder» (1 Korinfliler 10:13).
Indi, siziň täsiriňiz näme bilmeýärin, ýöne uzak wagtdan bäri men muny synalanda, Hudaýyň ylahy güýç bilen gelip, gapyny açyp, synagymdan gaçyp biljekdigimi aňladýar diýip pikir edýärdim. Ýöne men ondan ýüz öwürdim. Gaçmak ýoly boýun egmekdir, we biz şol beýanatdan öň tapýan wakalary we Ysraýyl taryhynda dürli döwürlerde dürli adamlary göz öňüne getirip bileris. Rebiň bu ýerde Hudaý üçin bolanda güýji şondan gelipdi. Ýönekeý gündelik boýun egmek.
Men «ýönekeý» sözüni ulanmaly däldim, sebäbi käwagt boýun egmek ýönekeý däl. Reb üçin hem ýönekeý däldi, we şol soňky hereket, boýun egmegiň şol aşa hereketi, Ol Öz janyny goýanda; bir pursat hem onuň aňsat bolandygyny pikir etmäň — ol aňsat däldi — ol Reb üçin uly gamgynlykdy, we Getsemani bagy muny beýan edýär.
Ýöne eziz dostlar, Pawlus aýdýar: «Ahyrsoňy, doganlarym, Rebde güýçli boluň.» Ol güýçli bolşy ýaly güýçli boluň, Oňa häsiýetli ýaly boluň. We nähili güýç bardy, maksadyň güýji, islegiň güýji, boýun egmegiň güýji, gündelik, ajaýyp, ajaýyp güýç aýratynlyklary Hudaýyň Oglunda görkezildi, «güýç gowşaklykda kämilleşdirildi.» Köplenç güýç şol ýerde görkezilýär: düýbünden gowşaklykda, Hudaýdan güýç alyp Oňa wepaly bolmak. Şonuň üçin ol aýdýar, Hudaýyň ähli ýaragyny geýiň.
Rebde wepaly hyzmatkär
«Ýöne siz hem meniň işlerimi we nähili edýändigimi biler ýaly, söýgüli dogan we Rebde wepaly hyzmatkär Tihikus size ähli zatlary habar berer.» (Efesliler 6:21)
Indi iň soňunda, bu ýakymly şahsyýet Tihikus, söýgüli dogan we Rebde wepaly hyzmatkär
