Mukaddes Kitap öwredýär, we ähli hakyky hristianlar ylalaşýarlar, ähli Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň ylhamy bilen berilendir. Olar Hudaýyň diňe Öz Sözünde beýan edilen pikirlerde däl, eýsem bu pikirleri beýan edýän dilde hem maksatlydygyna ylalaşýarlar. Ol ussat habar berijidir we Onuň prinsipleri ähliumumy we ähmiýetlidir. Olar her dilde köp dürli ýollar bilen beýan edilip bilner. Emma Hudaý olary bize 21-nji asyryň tehnologiki žargonynda bermegi saýlamady – dünýäniň 6.5 milliard adamlarynyň köpüsi ony düşündirmekde kynçylyk çekýär – eýsem 2000-4000 ýyl ozalky Ýakyn Gündogaryň dilinde berdi.
Bu adamlara Hudaýyň Özüni beýan eden şekilleri aýdyň düşnüklidi. Biziň medeni gurşawymyz köp babatda üýtgän bolsa-da, bu şekiller bize umumylykda henizem gaty aýdyňdyr. Hudaý Öz Sözünde köp dürli sözleýiş şekillerini ulanýar, ýöne bu makalada biz Mukaddes Ýazgylaryň çopan şekillerine – goýunlar, guzylar, çopan, otluk, sürü, agyl, möjekler we azaşmak ýaly beýanlara çäklenýäris.
Çopanlar we Goýunlar
“Çopan” sözi – mallary saklaýan adamyň kärini aňladýan – Mukaddes Ýazgylaryň sözlügine Barlyk 46:32-e çenli girmeýär, şonda Ýusup öz doganlaryny Faraona şeýle suratlandyrdy: “Bu adamlar çopanlardyr, sebäbi olaryň käri mallary iýmitlendirmekdir.” Emma Mukaddes Kitap Adam we Howanyň ikinji ogly Abeliň “goýun saklaýjydygyny,” gaty ýönekeý bir sözdigini ýazýar (Barlyk 4:2 NKJV). Ol goýun saklady we “sürüsiniň ilkinjilerinden we olaryň ýaglaryndan” gurbanlyk hödürledi (Barlyk 4:4). Şeýlelik bilen, biz Mukaddes Ýazgylaryň gaty irki döwürlerinde goýunlaryň saklanmalydygyny we olaryň iň soňky maksadynyň Hudaýa gurban edilmelidigini görýäris.
Mukaddes Kitap köplenç goýunlary adamlara gönüden-göni meňzedýär, hem oňyn, hem-de otrisatel manyda. Ine, her birine bir mysal: “Biz Onuň halky we Onuň otlagynyň goýunlary,” we “Biz hemmämiz goýunlar ýaly azaşdyk; biz her birimiz öz ýolumyza öwrüldik” (Zebur 100:3; Işaýa 53:6). Ezekiýel 34 Hudaýyň goýunlarynyň käbir meselelerini aýdyň görkezýär. Olar ejiz, syrkaw, döwülen, kowulan, ýiten, dagan we hatda ýabany haýwanlar üçin iýmit bolup bilerler. Güýçli goýunlar otlaklary basgylap, suwlary bulaşdyryp, ejizleri itekläp, süsüp we dagadyp bilerler. Käbir çopanlar goýunlara diňe iýmit we geýim üçin ýaly garap bilerler, ýöne Hudaý Öz goýunlaryna näderejede mähirli ideg edýändigini we olaryň gowylygyny gözleýändigini görkezýär.
Hudaýyň ýer ýüzündäki halkynyň köpüsi, ysraýyllylar, çopanlardy. Olaryň arasynda Ýusubyň doganlary bardy. Çopanlar Müsürliler üçin ýigrenji bolany üçin (Barlyk 46:34), ysraýyllylar Faraonyň pulunyň gutaranda olara iýmit üçin Müsürlilerden alan uly sürülerine aňsatlyk bilen çopan boldular. Çopan goýunlar bilen işläninde olaryň ysyny almazdan işläp bilmez. Bu gaty tebigy sebäpden başga-da, Müsür, Hudaýdan özbaşdaklygynda buýsançly dünýäniň Injil suraty, özbaşdak ýaşamaga gaty kynlyk çekýän haýwanlara ideg etmäge bagyşlanan çopanlary gadyr etmezdi.
Hudaý Öz halkynyň geljekki ýolbaşçylaryny yzygiderli çopan hökmünde taýýarlady, Musa we Dawut esasy mysallardyr (Çykyş 3:1-12; Zebur 78:70-72). Iň esasy, Reb Isa Özüni Oňat Çopan hökmünde gürleýär, goýunlar üçin janyny berjek adam (Ýahýa 10:11). Zebur 23 çopany öz söýgüli goýunlarynyň gözünden görkezýär we Oňat Çopanyň Öz goýunlaryna ideg edişiniň köp dürli ýollarynyň owadan suratyny berýär. Mukaddes Ýazgylardaky beýleki köp suratlar, olaryň arasynda Ezekiýel 34 we Işaýa 40:11, bu beýany doldurýar. Bu beýanlaryň esasy nokady, hakyky çopanyň, sabyrly söýgi bilen, öz janyny goýunlary üçin berýändigidir, biderek çopan bolsa diňe goýunlardan näme alyp biljekdigini gözleýär.
Guzylar ýaş goýunlardyr. Olar aýratyn idege, aýratyn iýmitlere mätäç, aýratyn söýülýän we bigünälik we ejizlik suraty hökmünde görülýär (Işaýa 40:11; Ýahýa 21:15; 2 Samuel 12:3; 1 Samuel 7:9). Guzy gurbanlyk üçin ulanylýan esasy haýwandy. Hudaý Özü üçin ýakylýan gurbanlyk üçin guzy üpjün eder, Ybraýym ogly Yshaga aýtdy; ysraýyllylaryň her bir öýi Müsürdäki Pasgada kemçiliksiz guzy hödürlemelidi; we bu suratlar ahyrynda “dünýäniň günäsini aýyrýan Hudaýyň Guzysynda” öz ýerine ýetirilişini tapdy (Barlyk 22:8; Çykyş 12:3-5; Ýahýa 1:29).
Sürüye Ideg Etmek
Elbetde, oňat çopanlar öz sürülerine ýaşyl, suwly otlaklara ýol görkezerdiler, Mukaddes Ýazgylar bu otlaklary köplenç çöllükde suratlandyrsa-da. Goýunlaryň zerurlygy, çopanyň amatlylygy däl, hemişe ölçegdi. Mukaddes Kitap sürini ot ýa-da gury iýmit bilen iýmitlendirmegi göz öňünde tutmaýar. Zebur 23:2 bize oňat çopanyň üpjün edýän ajaýyp üpjünçiliginiň suratyny berýär: “Ol meni ýaşyl otlaklarda ýatmaga mejbur edýär.” Ýaşyl otlaklarda ýatmak goýunlar üçin elýeterli bol bolçulygy görkezýär. Goýunlar ýürekleri doýýança otlandan soň, ýatmaga we gaýtalap çeýnemäge ýatýarlar.
Şol aýatda ýene-de: “Ol meni asuda suwlaryň ýanyna alyp gidýär” diýilýär. Asuda suwlaryň ýanyna ýöredilmek çopanyň ideginiň asudalygyny görkezýär, sebäbi goýunlar akýan derýadan içmekden gorkýarlar. Bu dünýäde biz çöllükde, ýöne biziň Oňat Çopanymyz bu ýerdäki her bir zerurlygymyzdan gowy habarly we Onuň rehimdar üpjünçiligi tükeniksizdir. Oňa çopan hökmünde gulluk edýän ähli adamlar Ondan “Meniň goýunlarym” we “Meniň sürüm” (Ezekiýel 34:6-31) diýip yzygiderli atlandyrýanlara nädip ideg etmelidigini öwrensinler.
Çopan diňe bir goýunlaryny iýmitlendirip, suw bermän, eýsem olaryň goragy barada hem alada edýär. Çöllükde ýabany haýwanlar gizlenýär, muny Barlykda görýäris (31:39; 37:33). Dawut çöllükde kakasynyň goýunlaryna ideg edýärkä bir ýolbarsy we bir aýyny öldürdi (1 Samuel 17:34-35). Reb möjekleriň goýunlary tutup, dagadýandygy barada gürleýär (Ýahýa 10:12), we Pawlus Efesli ýaşululara duýduryş berip: “Meniň gidenimden soň, siziň araňyza ýyrtyjy möjekler geler, sürini gysgaltmazlar” (Resullar 20:29) diýdi.
Şeýle howplara garamazdan, biz şatlykly goýun bilen şatlanyp bileris, ol: “Hawa, ölüm kölegesiniň jülgesinden ýöräp geçsem-de, hiç hili ýamandan gorkmaryn; sebäbi Sen meniň bilen; Seniň taýagyň we hasaň, olar maňa teselli berýärler. Sen duşmanlarymyň öňünde maňa stol taýýarlaýarsyň” (Zebur 23:4-5) diýip begenýär.
Goýun agyly
Goýunlaryny goramak üçin, esasanam gijelerine, çopan köplenç sürüsini goýun agylyna alyp gidýärdi. Iordan derýasynyň gündogar tarapynda galan Ysraýylyň iki ýarym taýpasy öz mallary üçin goýun agyllaryny gurmak islediler (Sanlar 32:16,24). Bu goýun agyllary, görnüşinden, gijeki wagtlaýyn çybyk agyllary däl-de, has hemişelik gurluşlardy. “Sen meniň bilen” bu ýerde hem dogrydy, sebäbi çopan adatça agylyň ýekeje girelgesiniň üstünde ýatýardy. “Men goýunlaryň derwezesi,” diýip Isa aýtdy, şübhesiz bu adaty aňladyp. Ol ýene-de ogrular we garakçylar başga ýol bilen girmäge synanyşsalar-da, goýunlaryň çopany derwezeden girýändigini belledi (Ýahýa 10:7,1-2).
Emma goýunlar goýun agyllarynda diňe gysga wagt bolýardylar. Olar hiç haçan hemişelik ýapylmaýardylar. Gündiz çopan “öz goýunlaryny ady bilen çagyrýar we olary daşary çykarýar.” Olar onuň yzyndan gelýärler, we ol olary otlaga alyp gidýär (Ýahýa 10:3-9). Rebiň şatlygy Öz goýunlary üçin bol üpjünçilik döretmekdir.
Bir manyda Ysraýyl bir agyldy. Hudaý Öz sürüsini dünýädäki howplardan goramak isledi. Kanunyň Gaýtalanyşy 4-11 görkezýär ki, Ol olara Kanuny berdi, muny olaryň öz bähbidi we goragy üçin etdi. Emma Reb Isa mundan hem aňry gitdi, Ysraýyldan has aňry gitdi. Ol şol ýehudy agylyndan bolmadyk başga goýunlarynyň bardygyny aýtdy. “Olary hem getirmelidirin,” diýdi Ol, “we olar Meniň sesimi eşiderler; we bir sürü we bir Çopan bolar” (Ýahýa 10:16).
Biziň Oňat Çopanymyz
Biz häzirki wagtda hristianlar butparaz ýa-da ýehudy gelip çykyşly bolup bileris, ýöne biz bir tarapdan agyla çäklenmeýäris ýa-da ondan çykarylmaýarys. Biz ýat adamlaryň seslerine gyzyklanmaýarys, eýsem biziň Oňat Çopanymyzyň sesi bizi özüne çekýär we biz Onuň yzyndan gelýäris. Ol bizi tanaýar we bu durmuşda bize zerur bolan ähli zady üpjün edýär, şeýle hem Ol bize ebedi ýaşaýyş berýär, we biz hiç haçan heläk bolmarys, hiç kim bizi Onuň elinden alyp bilmez (Ýahýa 10:27-28). Biziň paýymyz nähili şöhratly! Biz hemişe Oňat Çopanymyza ýakyn bolalyň!
Elbetde, şeýle ajaýyp Çopan biziň hiç haçan azaşmazlygymyz üçin ýeterlik bolmalydyr. Ýöne käwagt biziň gözümiz Oňa dikilmän biler. Bizi bir ýat adam gyzyklandyryp biler ýa-da, Işaýa 53:6-da aýdylyşy ýaly, “biz her birimiz öz ýolumyza öwrüldik.” Hudaýa şükür, biziň Oňat Çopanymyz bizi tapýança azaşan goýunlaryny gözleýär. Ol bizi tapanda, şatlanýar we bizi eginlerine alyp, öýe çenli göterýär. Hakykatdan-da, Ol bizi “Öz şöhratynyň öňünde aşa şatlyk bilen kemçiliksiz” hödürlär (Luka 15:3-7; Ýahuda 24).
