Häzirki wagtda. Diňe Mesihiň direlendigini aýtmak isleýärin. Ol hakykatdan-da direldi. Biz öli Halasgärimize hyzmat etmeýäris; biz diri Halasgärimize hyzmat edýäris. Men direlen Halasgärime hyzmat edýärin. Ol häzirki wagtda dünýäde. Men onuň ýaşaýandygyny bilýärin, adamlar näme diýseler-de. Men onuň merhemet elini öz durmuşymda görýärin we onuň şadyýan sesini eşidýärin. We maňa gerek bolan wagty, ol hemişe ýakyn. Ol ýaşaýar. Bu Pasganyň habary. Ol ýaşaýar. Hudaýa şükür, ol ýaşaýar. Hudaýa şükür, ol direldi. Biz öli Halasgärimize hyzmat etmeýäris. Biz öli Patyşanyň yzyna düşmeýäris we öli Rebbiimize sežde etmeýäris. Ol diri. Ol diri we häzirki wagtda hem biziň bilen. Hudaýa şükür, ol diri. Şonuň üçin bizde başga hiç kimiň bolmadyk batyrlygy, mukaddes batyrlyk bolup biler. Şonuň üçin bizde ynam bolup biler. Şonuň üçin bizde umyt bolup biler. Şonuň üçin bizde başga hiç kimiň bolmadyk parahatçylyk bolup biler, Reb Isa Mesih sebäpli. Ol hakykatdan-da direldi. Hudaýa şükür.
Şonuň üçin, men direliş babyny biziň bilen bilelikde seretmek isleýärin, 1 Korinfliler 15-nji bap. We bu bütin bap bolmaz; men diňe birnäçe aýaty saýlap alaryn. Şonuň üçin ýene-de, meniň bilen okaň, 1 Korinfliler 15-nji bap, 1-nji aýatdan başlap: «Mundan başga-da, doganlar, men size wagyz eden Hoş Habary size yglan edýärin, ony siz hem kabul etdiňiz we onda durýarsyňyz; şonuň bilen siz hem halas bolarsyňyz, eger size wagyz edenimi ýadyňyzda saklasaňyz, ýöne ýere ynanmadyk bolsaňyz. Çünki men size ilki bilen özüm hem kabul edenimi yglan edýärin, Mesihiň Mukaddes Ýazgylara görä biziň günälerimiz üçin ölendigini; we onuň jaýlanandygyny, we Mukaddes Ýazgylara görä üçünji gün direlendigini; we onuň görüldigini.»
Men şol ýerde duraryn. Aslynda, biz şol ýerde durarys, sebäbi men bu barada, onuň ölendigi, jaýlanandygy we Mukaddes Ýazgylara görä direlendigi baradaky bu pikiri belläp geçmek isleýärin. Siz Zebur 50-ä, bagyşlaň, Işaýa 53-e seredip, Rebbiň ölümynyň jikme-jikliklerini görüp bilersiňiz. Siz Zebur 16-a seredip, onuň direlişini görüp bilersiňiz. We aýratyn-da, men diňe Rebbiň öz sözlerini aýtmak isleýärin, ol şägirtlerine gaýta-gaýta aýtdy: «Ynsan Ogly gider, ol ýolbaşçylar tarapyndan ret ediler, ol haça çüýleniler, we üç günden soň öler, üç günden soň direler.» Onuň öz sözleri muny açyk-aýdyň çaklady.
Şeýlelikde, bu boldy. Bilýärsiňiz, men hekaýany birneme gözden geçirmek isleýärin. Matta kitabynyň ýekşenbe güni irden, hepdäniň birinji güni, Reb üç gün gabyrda bolupdy. Hepdäniň birinji güni, Rebbiň perişdesi Rim esgerleriniň goragy bolan ýere geldi. Ýewreýler Rebbiň: «Men üç günden soň direlerin» diýendigini bilýärdiler. Olar muny bilýärdiler. Olar: «Siz etmeli» diýip, Pilata aýtdylar: «Bize şol ýerde gorag gerek, sebäbi şägirtler gelip jesedi ogurlarlar we onuň direlendigini aýdarlar.» Şägirtler öli Halasgär bilen näme ederlerdi? Hiç zat. Munuň hiç hili manysy ýok.
Şeýlelikde, perişde şol ýerde boldy. Ol peýda boldy. Goragçylar, bilýärsiňiz, öli ýaly ýykyldylar. Soňra olar daşy ýoldan aýyrdylar. Perişdeler hem, daş, perişdeler içeride, Merýem gelende we ol iki perişdäni görýär. Soňra ol ylgap çykýar we aýdýar, we soňra hakykatdan-da Reb Isany görýär. Soňra ol Petrus bilen Ýahýa aýdýar. Petrus bilen Ýahýa gabyra ylgap gelýärler. We Ýahýa ýaşrak we ýeňilräk, we Petrus agyrrak we garryrak, belki. We onuň has köp hereket güýji bar. Ýahýa gapyň agzyna gelýär, durýar. Petrus ýykylyp gelýär, we onuň tormozy ýok, şonuň üçin ol ýykylyp gelýär, gabyryň içine girýär, daş-töweregine seredýär. Olar gabyr eşiklerini, gabyr eşiklerini we onuň ýüzündäki ýaglygy görýärler. Mukaddes Kitap Ýahýanyň ynanandygyny aýdýar, ýöne Petrus diňe: «Bu ýerde näme bolýar?» diýip geň galyp gitdi. Ol entek ynanmady. We ol eýýäm bilýärdi, bilýärsiňiz, ol gowy ýagdaýda däldi, sebäbi ol Rebbi ret edipdi, hatda bu Halasgärini tanandygyny hem.
Şeýlelikde, olar gidýärler. We olar gidip barýarkalar, we hemmeler gidensoň, esgerler oýanýarlar. Soňra olar şähere barýarlar we ýewreýlere, ýewreý ýolbaşçylaryna näme bolandygyny aýdýarlar. Ýewreý ýolbaşçylary olara, Mukaddes Kitap aýdýar, uly pul berýärler we olara: «Siz şeýle diýiň. Siz biziň uklap galandygymyzy aýdyň. Şägirtler biz uklap ýatyrkak onuň jesedini ogurladylar. We eger bu Pilata ýetip barýan bolsa, alada etmäň, biz gatyşarys, biz sizi gorarys» diýýärler. Sebäbi, elbetde, Rim esgeriniň gullukda uklap galmagy üçin jeza ölümdi. Şonuň üçin bu bir zat. Bu ýalan ýaýrady, we ýewreýler, bilýärsiňiz, muny umumy bilýärdiler. Bu Matta kitabynyň, hekaýanyň ýazylan ýeri, takmynan b.e. 39-njy ýylynda ýazyldy. Rebbiň ölümi b.e. 33-nji ýylyndady. Şonuň üçin üç ýyl soň, bu köçede aýdylýan sözdi: «Ah, Rim goragçysy uklapdy we şägirtler jesedi ogurladylar.» We bu diňe, diňe bir sekuntlyk oýlanyň. Şägirtler öli Mesih bilen näme ederlerdi? Munuň hiç hili manysy ýok.
Men muny gaty çalt aýtmak isleýärin. Arimateýaly Ýusup Pilata gelende we Isanyň jesedini dileg edende, Pilat: «Olar eýýäm öldülermi?» diýdi. Şonuň üçin ol ýüzbaşy häkimiýetinden habar aldy, Rimlikler jezalandyrmakda ussatdylar. Şonuň üçin, ynamly bolmak üçin, bir Rim esgeri Isanyň gapdalyna naýza bilen sançdy. Ol onuň öýkeninden, ýürek torbasynyň içinden, suw bilen dolup, ýüregine girdi. We Mukaddes Ýazgylar aýdýar, gan we suw çykdy. Ol ölüdi, Rimlikler tarapyndan tassyklanan ölüdi. Pilat Rim ýüzbaşysyndan: «Ol öldümi?» diýip soranda, olar: «Ol öldi» diýýärler. Şonuň üçin jesedi Arimateýaly Ýusup bilen Nikodemusa berip bilersiňiz. Nikodemusda ýüz funt töweregi otlar bardy, we olarda Isany mürr we aloe bilen sarmak üçin keten matalar bardy, we ony esasan jaýlamak üçin. Şonuň üçin, eger ol doly ölmedik bolsa, siz olaryň muny etjekdigini pikir edýärsiňizmi?
Şeýlelikde, ol ýewreýler tarapyndan tassyklanan ölüdi we rimliler tarapyndan tassyklanan ölüdi. Olar şol gabyra öli jesedi goýdular. Olar uly daşy, «gaty uly daş» diýip aýtdylar, aşaklygyna süýşürdiler, ýerine düşüp galdy. Soňra, bilýärsiňiz, rimliler şol ýere gorag goýdular, sebäbi ýewreýler: «Olar gelip onuň jesedini ogurlarlar» diýdiler. Şonuň üçin şol ýerde öli jeset bar. Hemmeler muny bilýär. Şeýlelikde, bu ýalanyň ýaýramagy üçin, şägirtleriň, bilýärsiňiz, olar sandallarynda titräp, ýewreýlerden we rimlilerden gorkup, ýapyk gapylaryň, gulplanan gapylaryň aňyrsynda gizlenýändiklerini göz öňüne getirmek. Gylyçlar we naýzalar bilen Rim goragçysynyň üstüne gizlinlikde gelýändiklerini göz öňüne getiriň, bu söweşijiler. Siz muny göz öňüne getirip bilýärsiňizmi? Munuň hiç hili manysy ýok. Mundan başga-da, içeride öli jeset bar. Öli Halasgär bilen näme ederdiňiz? Hiç zat. Bu gowy habar. Ol öli däl. Biz öli Halasgärimize hyzmat etmeýäris.
Şeýlelikde, Pawlusyň bu ýerde beýan edýän tertibine eýereliň. Şeýlelikde, ýene-de, 3-nji aýatyň ortasy: «Mesihiň Mukaddes Ýazgylara görä biziň günälerimiz üçin ölendigini; we onuň jaýlanandygyny, we Mukaddes Ýazgylara görä üçünji gün direlendigini; we onuň Kefas tarapyndan görüldigini.» Ol ilki Petrusy agzap geçýär. We Petrus ony ret edenden soň we Reb bilen gizlinlikde ýaraşandan soň nähili duşuşyk boldy. Eý Hudaýym, nähili Halasgär! «Ilki Kefas tarapyndan görüldi, soňra on iki tarapyndan. We 6-njy aýat: Soňra ol bir wagtda bäş ýüz dogan tarapyndan görüldi; olaryň köpüsi häzirki güne çenli galýar, ýöne käbirleri uklap galdy.» Bu Pawlusyň Korinflilere ýazýan zady. Bu takmynan b.e. 59-njy ýylynda ýazyldy. Reb 33-nji ýylda öldi. Şonuň üçin bu 26 ýyl soň. Siz gaçyp bilmeýän şaýatlar.
Soňra ol aýdýar: «We ondan soň, ol Ýakup tarapyndan görüldi,» Rebbiň ýarym dogany, «soňra hemmeler, soňra ähli resullar tarapyndan,» bäşinji we altynjy, «we iň soňunda, ol meniň tarapymdan hem görüldi, wagtyndan öň doglan biri ýaly. Çünki men resullaryň iň kiçisi, we resul diýlip atlandyrylmaga mynasyp däl, sebäbi men Hudaýyň ybadathanasyny yzarladym.» Şonuň üçin 26 ýyl soň, ol muny ýazýar. Bu adamlar entek diri. Bu şaýatlaryň hemmesi entek diri. Şol günlerde hiç kim Isanyň öli we jaýlanan we masgaraçylykda bolandygyny, ýa-da şägirtleriň, bilýärsiňiz, öli jesedi ogurladandygyny kanuny taýdan aýdyp bilmezdi. Hiç kim Isanyň öli bolandygyny kanuny taýdan aýdyp bilmezdi, sebäbi gaty köp şaýat bardy. Bu, bu, bu subutnama. Ýyllar boýy bu adamlar gorkaklardan ýolbarslara öwrüldiler. Olar durdurylyp bilinmezdi. Olar, olar, siz olary ýok edip bilmezdiňiz. Men bir söz tapmaga synanyşdym. Siz olary durdurylyp bilmezdiňiz. Olar ýok edilip bilinmezdi. Olary näme üýtgetdi? Bu Reb Isa Mesihiň barlygy. Biz türmede hyzmat etmeýäris. Biz öli Halasgärimize hyzmat etmeýäris. Ol direldi.
Şeýlelikde, ýene-de, 26 ýyl soň, Pawlus muny gürrüň berýär. Şägirtler ilkinji gezek türmä salnanda, Petrus bilen Ýahýa, sebäbi, agsak adam. Soňra olar ýene-de wagyz edýärler. Soňra olar ikinji gezek Sanhedrine çagyryldy. We Sanhedrin: «Eý, men ýitirdim, näme etmeli? Bu ajaýyp gudratlar edilýär. Hemmeler olary görýärler, we olar Nazaretli Isanyň ady bilen edilýär. Bu adamlara näme etmeli? Biz ony öldürmeli. Ah, hawa. Ýagny, ol ýaýraýan ýaly. Ony nädip öldürmeli we has köpüsi peýda bolýar?»
Soňra Gamaliel geldi, Pawlusyň rabbiçilik okuwyndaky mugallymy. We ol aýdýar: «Seret, dostlar, olary ýeke goýuň. Eger bu Isa öli bolsa, hemmesi ýaýrar. Hemmesi ýiter, beýleki her bir hereket ýaly. Ýolbaşçy ölensoň, iş gutarýar.»
Men siziň bilen bilelikde şol iki adamy, şol iki şägirdi, Sabat gününden soň Emmausa barýanlary ýatlamagyňyzy isleýärin. Aslynda, bu hepdäniň birinji güni. Olar umytsyzdy, hiç kim bolup biljek iň umytsyz ýaly. Olar, bilýärsiňiz, ýylanyň garnyndan aşak düşüp bilmezdiňiz. Olar umytsyzdy, ruhdan düşen. Olar: «Bu zatlaryň hemmesi elhenç. Bu, biz muny Ysraýyly halas etjek Mesih bolar öýtdük, we ol öli» diýýärdiler. We bu, bilýärsiňiz, ýolbaşçy ölensoň, hereketler bilen bolýan zat.
Indi, şol adamlar Reb Isany görende, olar tananda, ilki bilen, Isa olaryň ýanyna gelende olaryň ýürekleri ýanyp durdy. We şol wagt olar näme barada gürleşýärdiler, ol öz ölümine, jaýlanmagyna, direlişine degişli ähli pygamberlikler barada gürrüň bermäge başlaýar. Olaryň ýürekleri içinde ýanyp durdy, ýöne olar entek düşünmeýärdiler. Olar entek Isanyň nämedigini bilmeýärdiler. Soňra, çörek döwülende we çörek patalanda, olaryň gözleri açyldy we olar gördüler: «Bu Isa! Ol öli däl! Ol diri!» Bolýar, gije. Agşamlyk nahary wagty. Gije. Birden, olar Iýerusalime mümkin boldugyça çalt gaýdyp barmaga karar berýärler. Men olaryň ýolda ylgap, gülüp, şadyýanlyk bilen, «Isa diri!» diýip daşlara gygyryp, daşlara büdüräp, şlanglara çümdürilip, «Siz meni saklaýarsyňyz, sebäbi men Isanyň diridigini bilýärin!» diýýändiklerini göz öňüne getirip bilýärin. Bilýärsiňiz, olaryň şatlygyny göz öňüne getirip bilýärsiňizmi? Akyla sygmaýan. Bu tapawut döredýär. Ol diri, we ol siziň bilen. Ol meniň bilen. Bu tapawut döredýär.
Şeýlelikde, men muny tamamlaýyn. Men 16-njy aýata geçmek isleýärin: «Çünki eger ölüler direlmese, onda Mesih hem direlmedi: We eger Mesih direlmedik bolsa, siziň imanyňyz boşdur; siz entek günäleriňizdedir. Onda Mesihde uklap galanlar hem heläk boldular.» Olar gitdiler. Gutardy. Bum. Olar gitdiler. Siz öli, siz gitdiňiz, eger Mesih direlmedik bolsa. 19-njy aýat: «Eger bu durmuşda diňe Mesihde umydymyz bar bolsa, biz ähli adamlardan iň betbagtdyrys.» Ybadathanalarda hristian durmuşyny ýaşamaga synanyşýan we Isany tanamaýan köp adam bar, we olar iň betbagtdyrlar.
Şeýlelikde, dowam edeliň. Men 51-nji aýata geçmek isleýärin. 51-nji aýat: «Ine, men size bir syr görkezýärin; biz hemmämiz uklap galmarys, ýöne biz hemmämiz üýtgedileris.» «Bir pursatda, göz açyp ýumasy salymda, soňky surnaýda.» Indi ol Rebbiň direlişi barada gürleşmegi goýup, muny biziň ilkinji miweler bolmagymyza we biziň direlişimize hem degişli edýär. Şonuň üçin men muny ýene-de okaýyn. 52-nji aýat: «Bir pursatda, göz açyp ýumasy salymda, soňky surnaýda: çünki surnaý seslener, we ölüler bozulmazlykda direler, we biz üýtgedileris.»
Şol surnaýda, men Pawlusyň Surnaýlar baýramy, Tomas güni, Yom Teruah barada gürleşýändigine ynanýaryn. Şol ýewreýler muny nämedigini hem bilmeýärler, sebäbi olar şol gün Babilondan gelen ýewreý Täze ýylyny belleýärler. Ýöne ol Hudaýyň wagtynda, parahatçylyk, indiki, onuň kalendaryndaky indiki waka Surnaýlar baýramy barada gürleşýär. Soňra Günäleri ýuwmak güni gelýär, we ondan soň Çadyrlar baýramy gelýär. Bolýar, bir, iki, üç, soňky üçüsi bilelikde. We Pawlusyň bu ýerde gürleşýän zady däl. Ol aýdýar: «Biz direleris we ölüler bozulmazlykda direler, we biz üýtgedileris. Çünki bu bozulýan zat bozulmazlygy geýmeli, we bu ölümli zat ölümsizligi geýmeli.»
Şeýlelikde, ýene-de birnäçe aýat, biz gutararys. «Şeýlelikde, bu bozulýan zat bozulmazlygy geýende, we bu ölümli zat ölümsizligi geýende, onda ýazylan söz ýerine ýetiriler: Ölüm ýeňişde ýuwudyldy. Eý ölüm, seniň zäheriň nirede? Eý gabyr, seniň ýeňşiň nirede? Ölümiň zäheri günädir; we günäniň güýji kanun. Ýöne Hudaýa şükürler bolsun, ol bize Reb Isa Mesih arkaly ýeňiş berýär.»
«Şonuň üçin, meniň söýgüli doganlarym,» ol ähli zady şeýle jemleýär, «sebäbi Mesih ýaşaýar.» Ýene-de, biz direlen Halasgärimize hyzmat edýäris, biz direlen Patyşanyň yzyna düşýäris, biz direlen Rebbiimize sežde edýäris. Munuň sebäpli, «Şonuň üçin, meniň söýgüli doganlarym, berk duruň, sarsmaz boluň, hemişe Rebbiň işinde boluň, çünki siz bilýärsiňiz, siziň zähmetiňiz Rebde boş däl.»
Indi, eger siz başga bir meýdanda zähmet çekýän bolsaňyz, belki siz Faraon üçin kerpiç ýasaýarsyňyz we bu durmuşda gaty gowy ýaşaýarsyňyz, köp sag boluň. Belki size, bilýärsiňiz, şeýle kömek gerek däldir. Siziň işiňiz boş, boş. Ýöne eger siziň işiňiz Rebde bolsa, «çünki siz bilýärsiňiz, siziň zähmetiňiz,» bagyşlaň, men ony ýene-de okaýyn. «Şonuň üçin, meniň söýgüli doganlarym, berk duruň, sarsmaz boluň, hemişe Rebbiň işinde boluň, çünki siz bilýärsiňiz, siziň zähmetiňiz Rebde boş däl.» Şonuň üçin Reb Isa Mesihiň biziň bilen barlygy ähli tapawudy döredýär. Gowy günler, erbet günler, gynançly günler, şadyýan günler, ähli tapawudy döredýär. Şonuň üçin bu direlen Halasgär üçin Hudaýa şükürler bolsun, bizde ýene-de, hiç kimde bolmadyk batyrlyk, ynam, umyt bolup biler. Bu «umyt edýärin» umydy däl, bu «bilýärin» umydy, Mukaddes Kitap näme diýýändigi sebäpli, sebäbi Reb biziň öňümizden gitdi. Nähili Halasgär! Nähili meýilnama! Nähili öz-özünden uly halas bolmak! Biz bu uly Halasgär, Reb Isa Mesih üçin gaty minnetdar. Hudaý. Wu! Hemmesi.
