Ýahuda Iskariot Täze Ähtde iň meşhur atlaryň biridir; Isa Mesih ýaly meşhur däl, ýöne Petrus, Ýakup ýa-da Ýahýa ýaly tanalýar we beýleki resullardan has meşhurdyr.
Gynansak-da, Ýahuda özüniň ýeke-täk şöhratynyň sebäbi bolan dönükligi bilen tanalýar; Isanyň dönükligi onuň bütin şahsyýetidir, taryhdaky ýeke-täk maksadydyr. Dönük ýa-da dönük diýen at onuň adynyň her bir agzalmasyna goşulýar. On iki resulyň sanawynda Ýahuda hemişe iň soňky bolup agzalýar we hemişe dönük hökmünde agzalýar.
ISA BILEN DOSTLAŞDY
Isa Ýahuda bilen ýakyn dost bolupdy, edil Onuň on iki sany ünsli saýlanan ýörite wekili bilen bolşy ýaly. Ýahudadan Jelilä çenli ýurduň içinden we daşyndan üç ýyldan gowrak ýakyn gatnaşykda – deňizdäki başdan geçirmeler, uzyn okuw sapaklary we syrkawlara, ýas tutýanlara we ruhy taýdan mätäçlere hyzmat etmek bilen – bu bagtly adamlar biri-biri bilen we Isa bilen ýakyn tanyşdylar. Isa olaryň hemmesini söýýärdi, Ýahudany beýlekilerden az söýmeýärdi.
Isa olaryň biriniň Özüne dönüklik etjekdigini yglan edende, Onuň gaýgy-hasraty duýulýardy, ol şeýle diýdi: «Ol dogulmadyk bolsa, özüne has gowy bolardy» (Matta 26:24 NIV). Zebur 41:9 Isanyň dönükligini we agyrysyny öňünden görkezýär: «Hatda Meniň ýakyn dostum, kime ynanýardym, Ol Meniň çöregimi iýen, Meniň garşyma topugyny galdyrdy.»
Isa On ikini jübüt-jübüt edip iberende, Ýahuda bilen baglanyşykly hiç hili ýalňyşlyk ýokdy. Olar «gökler patyşalygy ýakynlaşdy» diýip wagyz etmäge iberilipdi, «sykawy sagaltmaga, ölüleri direltmäge, heýwere kesellileri arassalamaga, jynlary kowmaga» (Matta 10:7-8) ygtyýar berlipdi. Ýahuda beýlekiler bilen birlikde hiç hili ýamanlyk alamatyny görkezmän işledi.
On ikiniň biri hökmünde Ýahuda Isa bilen ýöräp, iýip-içip, ýatyp-turup, Onuň ruhlandyryjy taglymatlaryny diňläp, köp gudratlara şaýat boldy. Onuň ynsaby nädip täsir etmän bilerdi, Onuň ýüregi nädip hereket etmän bilerdi, ol Beýik Hudaýyň Ogly bilen ynsan görnüşinde şeýle ýakyn we yzygiderli gatnaşykda bolanda? Onuň gözegçiligindäki hazynaçynyň torbasynyň az pulu şeýle bir täsirli bolup, ol Isany hakykatdanam tanamadykmy? Ýahýa bize onuň ogry bolandygyny we «torba salnan zatlary özüne alýandygyny» aýdýar (Ýahýa 12:6).
ŞEÝTAN TARAPYNDAN KÖR EDILEN
Elbetde, Ýahudanyň gözüni dolduran islendik zat, beýlekileriň «Isa Mesihiň ýüzünde» gören «Hudaýyň şöhratynyň biliminiň şöhlesini» (2 Korinfliler 4:6) görmegine päsgel berdi. Ýöne Isanyň we Hudaý üçin ýaşamaga çalyşýanlaryň hemmesiniň duşmany ony Isanyň hakykatyna «kör etdi» (2 Korinfliler 4:4). Ýöne bu duşman (Şeýtan) diňe Ýahudanyň rugsat beren zadyny amala aşyryp bilýärdi; ol Şeýtanyň manipulýasiýasyna açyk galan saýlawlary etdi.
Hiç kim Ýahuda ýaly Isany tanamaga gowy mümkinçilik tapmady. Ýöne ol ony hiç haçan hakykatdanam tanamady. Petrusyň Isanyň hudaýlygy baradaky ykrar etmeleri gowy resminamalaşdyryldy. Munuň tersine, Ýahudanyň Halasgäri iň ýokary bahalandyrmasy – onuň ýeke-täk habar berlen ykrar etmesi – Isanyň «bigünädigi» (Matta 27:4) boldy. Ýöne Ol çäksiz köp zatdy, we Ýahuda ony doly ýitirdi.
Ýahuda, Isanyň kimdigini hakykatdanam bilmän, Onuň agalygyna hiç haçan boýun egmän, Isanyň näderejede ýakyn bolup biljekdiginiň gorkunç mysalydyr – Onuň sözlerini diňläp, üç ýyl Onuň bilen gatnaşykda bolup, dürli adamlar bilen dürli gatnaşyklarda Hudaýyň söýgüsini görkezende Ony synlap.
BIR ZAT ÝALŇYŞDY
Ýahuda bilen bir zadyň ýalňyşdygynyň ilkinji alamaty, Merýemiň Isany gymmat bahaly atyr bilen sežde edip ýaglamagyna (Ýahýa 12:1-11) bolan reaksiýasydy. Ol näme üçin garyplara peýda getirmek üçin satylmadygyny sorady. Bu asylly ýaly görünýärdi, ýöne Ýahýa Ýahudanyň garyplara hiç hili alada etmeýändigini, eýsem torbanyň içine elini salandygyny açyk görkezýär (Ýahýa 12:6). Şol wagt hiç kim hiç zatdan şübhälenmedi; käbirleri hatda Ýahudanyň tankydyna goşulyp, atyryň bu ulanylyşyny «biderek» diýip atlandyrdylar (Matta 26:6-9; Markus 14:4-5).
Bu wakalaryň yzygiderliligi, bu hadysanyň Ýahuda üçin iň soňky damja bolandygyny, Isany duşmanlaryna peýda üçin «satmak» kararyna getirendigini görkezýär. Ol derrew «baş ruhanylaryň ýanyna baryp: ‘Eger men Ony size tabşyrsam, maňa näme berersiňiz?’» diýip sorady (Matta 26:13-15).
Isanyň Ýahuda garşy garaýşy we özüni alyp barşy aşa merhemet we rehimdarlyk beýanydy. Ol Ýahudany hiç haçan köpçüligiň öňünde açmady. Ol aralarynda dönügiň bardygyny yglan edende, Ýahudany diňe sessiz, ýekelikde görkezdi. Olaryň hemmesi: «Elbetde, men dälmi, Reb?» diýip soradylar, ýöne Ýahuda hiç hili şübhe bildirmediler. Soňra Ýahuda hem: «Elbetde, men dälmi, Rabbi?» diýip sorady, ýöne, ýene-de, Isanyň jogaby ünsden düşen ýaly boldy: «Hawa, sensin» (Matta 26:20-25).
Ýahýa hem bu wakalara şaýat boldy. Isa dönügi yglan edende we olaryň hemmesi biri-birine seredende, Petrus Ýahýadan (Isanyň iň ýakynynda oturan) kimdigini soramagyny haýyş etdi. Isa çöregi gaba batyryp, Ýahuda berip jogap berdi we ony dönük hökmünde belledi. Ýöne bu hem, beýlekileriň hiç biriniň üns bermezligi üçin, ýekelikde aýdylan ýaly boldy. Birnäçe pursatdan soň Isa Ýahuda ony çalt etmegini aýdanda, «naharda oturanlaryň hiç biri näme üçinligini düşünmedi», ýöne «Ýahuda puluň jogapkärçiligini çekýändigi üçin, Isanyň oňa Baýramçylyk üçin zerur zatlary satyn almagyny ýa-da garyplara bir zat bermegini aýdýandygyny pikir etdiler» (Ýahýa 13:21-29).
Ýahýa bize, Ýahuda çöregi alan dessine, Şeýtanyň oňa girendigini we onuň otagdan çykyp, gijä gidenligini aýdýar (Ýahýa 13:27-30). Hiç kim Ýahudadan şübhälenmedi. We Isa ony açmady.
ÖPÜŞ BILEN DÖNÜKLIK ETMEK
Getsemanide, tussag ediji häkimiýetler üçin bir signal ylalaşyp, Ýahuda Isany öpmek üçin ýakynlaşdy we: «Salam, Rabbi!» diýdi. Isa: «Ýahuda, Sen Ynsan Ogluna öpüş bilen dönüklik edýärmiň?» diýip sorady. Soňra Ýahuda: «Rabbi!» diýip, Ony öpdi (Matta 26:48-50; Luka 22:47-48; Markus 14:45).
Isa kynçylyga berilmeýärdi; Onuň sözleriniň gaýgyly bolmandygyny çaklap bilmeris. «Öpüş bilen dönüklik edýärmiň?» diýen sözler Ýahudanyň ynsabyna iň soňky pursatda ýetmek üçin hasaplanan bolup bilerdi. Isa öpüşi ýok etjek ýaly boldy, Ýahuda meseläniň düýp manysyna ýetmegi haýyş etdi: «Dost, näme üçin geldiň, şony et,» diýip, oňa duşmançylyk ýa-da sarkaşlyk etmän aýtdy. Ol öz dönügine «dost» hökmünde ýüzlendi – söýgüli ýoldaşyna bolan hormatyň çyn ýürekden beýany. Isa henizem Ýahudanyň dostudy, ýöne Ýahuda indi Isanyň dosty däldi.
Isa Ýahuda üçin iň soňuna çenli umyt saklady, dönükligiň öňüni almak üçin däl, eýsem dönügi halas etmek üçin. Dönügi irräk tanamak ony açyk görkezerdi. Isa üçin Ýahuda henizem yzyna dolanyp bilerdi.
Men şahsy taýdan, dönüklikden we tussag edilenden soň hem, Isanyň hakykatdanam toba eden Ýahudany bagyşlajakdygyna ynanýaryn. Isanyň missiýasy günäkärleri, her birimizi halas etmekdi we henizem şeýle. Onuň karýerasy haçda gutardy, şonuň üçin Ol geldi. Ony haça çeken esgerler we dini ýolbaşçylar hem Onuň satyn alan halas bolmagyna mynasypdylar. «Ata, olary bagyşla,» diýip Isa haçdan ýalbardy. Şübhesiz, Ýahuda şonda hem bagyşlanyp biljekdi!
Şol bir wagtda, Isa Ýahudanyň «Mukaddes Ýazgylaryň ýerine ýetirilmegi üçin heläkçilige höküm edilen» (Ýahýa 17:12) adamdygyny bildi. Ol Ýahudany ýitirendigi üçin gynandy. Ol ony ýazgarmady, ýöne Ýahuda Iskarioty hem bagyşlap biljek jezasyny meýletin çekdi.
ÖZÜNI ÝAZGARMAK
Ýahuda özüni ýazgardy, öz ýoluny bilkastdan saýlady. Bu Hudaýyň ähli zady bilmegi nukdaýnazaryndan öňünden ýazylypdy, Ýahudanyň yzarlamaga mejbur bolan ssenariýasy hökmünde däl. Ol pygamberlikden habarsyzmydy (Zebur 41:9; Zebur 55:12-14; Zakarýa 11:12-13)? Ýahuda ünsi we söýgüsi üçin başga zatlary saýlady, bilkastdan heläkçilige eltýän ýola girdi.
Men Isanyň Ýahudany iň soňuna çenli bagyşlajakdygyna ynanýaryn. Ýöne, Ýahudanyň öz tarapyndan, ol eýýäm yzyna dolanyp bilmejek çägi geçipdi. Ol ahyrsoňy Isany ret edip, özüni şeýtanyň eýeçiligine açyk goýupdy. Şeýtan «Ýahudany ... Isany satmaga iterdi» (Ýahýa 13:2), soňra «Şeýtan Ýahuda girdi» we ony ýewreý ýolbaşçylaryna Isany satmagy teklip etmäge iterdi (Luka 22:3-4). Ahyrsoňy, Ol Pasga naharynda Isadan çöregi alandan soň, bize ýene-de «Şeýtan oňa girdi» (Ýahýa 13:27) diýilýär. Şeýtan iki tapgyrda girdi, ilki ony dönükligi teklip etmäge iterdi, soňra bolsa onuň pikrini üýtgetmezligini üpjün etdi. Onuň ynsabynda we ot kölünde ähli ebedilikde heläk bolan janynda nähili gorkunçlyk bardy!
Şeýtanyň gurbany bolsa-da, Ýahuda eden işini we günäkär ýagdaýynyň umytsyzlygyny düşündi we «ökinç bilen tutuldy» – toba bilen däl. Ol çykalga tapmady, diňe öz janyna kast etmekden başga (Matta 27:3-5). Men günäkärleriň rehimdar Halasgäriniň Ýahudany halas etmäge henizem taýýardygyna berk ynanýaryn, ýöne Ýahuda bu durmuşdan özüni aýyrmak bilen Mesihi iň soňky ret etmegi bilen öz ykbalyny möhürledi.
ÝAHUDA WE PETRUS MYSALLAR HÖKMÜNDE
Käbirleri Ýahuda bilen Petrusyň arasyndaky meňzeşlikden bulaşypdyrlar. Olaryň günäleri birneme meňzeş dälmidi? Şübhesiz, Petrusyň Isany inkär etmegi dönükligiň bir görnüşidi. Ýöne iki adam gaty tapawutly ýagdaýlardady. Petrus Isanyň wada berlen Mesih hökmündäki şahsyýetini azyndan iki gezek açyk ykrar etdi (Ýahýa 6:68-69; Matta 16:16). Ondan öň ol özüni Rebiň huzuryna mynasyp bolmadyk günäkär hökmünde ykrar edipdi we merhemetli bagyşlanypdy. Isa: «Gorkmaň,» diýdi. Ol hiç haçan günäkärleri günälerinde goýup, şeýle diýmezdi. «Gorkmaň» diýmek, Isanyň Petrusyň mynasyp bolmadyk günäsini bagyşlandygyny aňladýar (Luka 5:8-10).
Petrus köp ýalňyşlyklara garamazdan, Rebbini bütin ýüregi bilen söýdi we gulluk etdi. Isa onuň Özüne bolan söýgüsiniň we wepalylygynyň hakykydigini bilýärdi. Ol diňe Özüne dönüklik etjekleri däl, eýsem basyş astynda gowşak boljaklary hem bilýärdi we Petrusyň şeýle diýdi: «Şeýtan sizi bugdaý ýaly elekden geçirmegi sorady (oňa girmek we onuň islegini eýelemek däl). Ýöne men seniň üçin, Simon, seniň imanyň gowşamazlygy üçin doga etdim» (Luka 22:31-32). Isa Şeýtanyň Petrusyň üstünde işlemäge rugsat alandygyny aňlatdy. Eýýup ýaly, Petrus Rebbiniň razylygy bolmasa Şeýtana elýeterli däldi. Petrus özüni Isa tabşyrandygy üçin Isa degişlidi. Ýahuda öz durmuşyna we islegine bolan «hukuklaryny» saklapdy we Isanyň goragynda däldi. Isanyň Ýahuda üçin onuň hilekärligi we dönükligi wagtynda doga edendigi barada hiç hili alamat ýok. Ýahuda garaşsyz agent hökmünde hereket etdi.
Isa Petrusyň imanlarynyň gowşamazlygy üçin doga etdi. We gowşamady! Petrus Isanyň şahsyýeti we hudaýlygy baradaky üç ykrar etmesinde beýan eden imanlaryny hiç haçan inkär etmedi. Ol Isany tanamaýandygyny inkär etdi we onuň batyrlygy gowşady – ýöne imany däl. Onuň ykrar etmeleri duýgudaş dostlary bilen gurşalan wagtynda boldy; onuň inkär etmesi Isanyň duşmanlary bilen gurşalan wagtynda, basyş iň ýokary bolanda boldy. Isanyň şefagaty Petrusy halas etdi. Ata Öz Oglunyň dileglerini hiç haçan ret etmezdi. Isa Petrusy geljekki ýalňyşlygy barada duýduranda we oňa doga goldawyny berende, Petrusyň ahyrsoňy Rebbe peýdaly boljakdygyny, öz imandaşlaryna hyzmat etjekdigini hem wada berdi (Luka 22:31-32).
Elbetde, Ýahuda hakykatdanam garaşsyz agent däldi. Ol hakykatdanam öz Rebbini duşmanlaryna satmady. Ol öz janyny Şeýtana satdy. Şeýtan onuň Rebbidi. Isa Petrus üçin eden ýaly, onuň üçin doga edip bilmedi.
ÇYN DERS
Ýahuda Isany ýeňil ýa-da ýüzleý «ygnanmak» isleýänleriň hemmesi üçin çyn ders we duýduryşdyr. Ýöne Petrus ruhlandyryjydyr. Isa Mesihi öz Halasgäri we Rebbisi hökmünde ykrar eden we ynanan adam täzeden dogulýar we Hudaýa degişlidir. Resul Pawlus «hiç zat bizi Mesihdäki Hudaýyň söýgüsinden aýryp bilmez» (Rimliler 8:35-39) diýip ýazdy. Isanyň şefagaty ähli güýçli çeşmedir. Ol hiç haçan iman edenleri Ýahuda ýaly ýalňyşmaga goýmaz. Petrus ýaly, her bir iman eden Şeýtana elýeterli däldir, diňe Hudaýyň rugsat bermegi bilen. We Ol Şeýtanyň biziň öz peýdamyz we Hudaýyň şöhraty üçin bizi arassalamak üçin işlemegine diňe rugsat berýär.
