Iman edýän üçin Isa Mesih diňe bir Reb we Halasgär däl, eýsem biziň Patyşamyzdyr. Biz, Ony Halasgär we Reb hökmünde bilýänler, Ony Ýygnak we Hudaýyň Öýi bilen baglanyşykda bilýäris, ýöne biz Onuň Patyşalygy we onda biziň ýerimiz barada bir zatlary bilmegimiz hem gerek. Biz Reb Isa bilen Halasgärimiz hökmünde, biziň üçin ölen we günälerimiz üçin Hudaýyň hökümine döz gelen hökmünde gatnaşygymyzy gowy bilýäris. Biz Ony Reb hökmünde, meniň hojaýynym hökmünde bilýäris, Oňa gullugymda jogapkär we Ondan ähli bereketlerim gelýär. Biziň Başymyz hökmünde Ol meni gündelik durmuşymda ýol görkezýär we ruhy iýmit we akyldarlyk berýär. Ýöne men Ony Patyşam hökmünde, bu dünýädäki işlerime höküm edýän, adamlaryň öňünde özümi alyp barşymyň standartlaryny kesgitleýän we meni bu dünýäde Onuň Patyşalygynyň ilçisi edip bellän hökmünde ykrar edýärinmi?
Rebiň patyşalyk hukuklaryna eýe bolan Patyşalyk birnäçe at bilen tanalýar, ýöne köplenç Hudaýyň Patyşalygy hökmünde. Bu Patyşalyga häzirki wagtda — we Onuň ölümi, direlişi we asmana galanyndan bäri — ykrar etmek arkaly girilýär. Ykrar etmek hakyky bolsun ýa-da bolmasyn, ol öz raýatlaryndan Patyşalygyň hökümet kanunlaryna we düzgünlerine laýyk gelmegi talap edýär we Onuň jemgyýetçilik görkezilişinde, asmandamy (iman edýän üçin) ýa-da ýerdemi (diňe ykrar edýän üçin) kazyýet gözden geçirişiniň wadasy bilen bilelikde gelýär.
Patyşalyk Hökümdarlygynyň Taryhy Esasy
Irki wekilçilikli hökümdarlyk
Hudaý Eden bagynda patyşalyk güýçlerini döretdi, Ol Adam ata öz ýaradan zatlaryna höküm sürmek üçin hökümdarlyk berende. Biz ilkinji adamyň şowsuzlyga uçrandygyny we dünýä günäniň girendigini bilýäris, ýöne Adam atanyň şowsuzlygy Hudaýyň kämil adamy, biziň Reb Isamyzy Zebur 8:5-8-de beýan edilişi ýaly we Ýewreýler 2:7-8-de gaýtalanşy ýaly ýüze çykarýar.
Ysraýylyň Milli Patyşalygy
Hudaý soňra bu dünýäde milli patyşalyk döretdi, Ol Ysraýyl çagalaryny Müsürden çykaranda, we şol patyşalykda biz Hudaýyň ýer ýüzündäki millete göni höküm sürmegini görýäris (Müsürden Çykyş 15:16-18). Patyşa hökmünde Ol olara kanunlar we düzgünler berdi, işgärler belledi we olaryň işlerini düzgünleşdirdi we olaryň çöl arkaly we ýurda hereketlerini ýol görkezdi. Soňra adamlar öz ýerlerini we şäherlerini alandan soň, özleriniň bellän patyşasyny islediler. Hudaýyň kazyýeti we pygamberi Samuel muňa garşy çykdy, ýöne adamlar oňa gulak asmady; Hudaý olaryň Samueli däl-de, Özüni ret edendiklerini aýdyň etdi (1 Samuel 8:7). Adamyň patyşasy Saul betbagtçylykly boldy, ýöne soň Hudaý Öz wekil patyşasyny Dawudy saýlady we bir äht bilen Hudaýyň islegine laýyk patyşalyk döretdi. Hudaý Dawudyň maşgalasynyň Öz Patyşalyk nesli boljakdygyny yglan etdi we biz ýurduň beýik bolandygyny we ähli duşmanlaryň Hudaýyň güýji bilen, patyşa tarapyndan ulanylyp aýrylandygyny görýäris. Soňra Dawudyň ogly Süleýmanyň hökümdarlygy gelende we Hudaýyň ýaşaýyş ýeri üçin gurlan ajaýyp ybadathana we Onuň şekina şöhratynyň görkezilişi boldy.
Butparaz Patyşalyklar
Ähli zat Dawudyň nesline kepillendirildi, ýöne olar şowsuzlyga uçradylar we Hudaýyň kanunlaryna we düzgünlerine eýermediler, Onuň pygamberleri arkaly beren duýduryşlaryny äsgermezlik etdiler. Hudaý höküm bilen gelýär we Nebukadnezaryň döwründe butparazlara ýerleri berýär we olaryň höküm sürmek hukugyny döredýär, ýöne Öz hukuklaryny yzyna almaýar. (Daniýel 2:37-38). Hudaý bu butparaz milleti Öz Patyşalygy hökmünde döretmeýär ýa-da ykrar etmeýär, oňa gurbanlyk ýa-da kanunlar bermeýär; hakykatdan-da, täze patyşalygyň ilkinji işlerinden biri butparazlygy döretmekdi. Ýöne bu butparaz patyşalygy döredýän pygamberligiň ahyrynda biz Hudaýyň islegini Daniýel 2:44-45-de açyk görýäris. Biz indi munuň Mesih Patyşalygynda ýer ýüzünde ýerine ýetirilişine garaşýarys, butparazlaryň döwri gutaranda we Asmandan Patyşa Öz Patyşalygyny Iýerusalimden döredende, ähli dünýä ahyrynda Onuň hökümdarlygynda bolar.
Patyşanyň Ýer Ýüzünde Görkezilişi
Butparaz hökümdarlygynyň bu döwründe Hudaýyň Patyşalygynyň Patyşasy ýer ýüzünde görkezildi (Matta 1-4). Biz Matta 2:2-de tapýarys:
"Doglan ýehudylaryň patyşasy nirede? Çünki biz Onuň ýyldyzyny gündogarda gördük we Oňa sežde etmäge geldik."
Gowy belläň,
Ol patyşa doguldy, patyşa bolmak üçin däl.
Ýahýa çokundyryjy we Patyşalygyň Kanunlary
Biziň Reb Isa bu dünýä Ysraýylyň Mesihi hökmünde Öz Patyşalygyny talap etmäge geldi we Onuň görkezilişi yzyndan gelýär. Ýahýa çokundyryjy, öňünden gelýän hökmünde, Asman Patyşalygynyň ýakynlaşandygyny yglan edýär we ýehudy halkyny toba etmäge we Oňa taýýarlanmaga çagyrýar, we bu şaýatlygy kabul eden we çokundyrylanlaryň dindar galyndysy görünýär. Matta 5-7-de Ol Patyşalygyň dolandyryljak kanunlaryny ýa-da prinsiplerini yglan edýär we adamlara adam bilen hem, Hudaý bilen hem dogry gatnaşyklarda bolmagy öwredýär, Ony Ol Asmandaky Ata hökmünde açýar. Bu ýerde biz Hudaýyň Patyşalygy diýen aňlatmany ilkinji gezek görýäris, we bu Patyşalygyň Köne Ähtdäki ýaly geografiki ýa-da fiziki taýdan kesgitlenmändigi, eýsem ahlaky taýdan, ýagny biziň özüňi alyp barşymyzda aýdyňdyr:
"dogrulyk, parahatçylyk we Mukaddes Ruhda şatlyk"
Hudaýyň isleginiň görünýän sferasydyr.
Mattadaky Asman Patyşalygy
Matta Hoş Habarynda biz kitaba aýratynlyk berýän iki aňlatmany tapýarys, ýagny "Asman Patyşalygy ýa-da Asmanlar" we "Asman Atasy ýa-da Asmandaky Ata." Birinji termin diňe Mattada tapylýar we bu Hoş Habarda Patyşanyň görkezilişine laýyklykda biz munuň asmanyň ýer ýüzüne höküm sürmegini aňladýandygyny we Daniýel 4-i tassyklaýandygyny düşündik. Mark we Luka-da asman atasy ýa-da asmandaky ata barada dört salgylanmadan başga, galan 14-si Mattada tapylýar.
Patyşanyň Ret Edilişi
Soňra 8-9-njy baplarda Patyşanyň güýjüniň görkezilişi, sagaldyş gudratlary we tebigatyň boýun egdirilişi gelýär. 10-11-nji baplarda şägirtler tarapyndan hem, Patyşanyň Özüniň hem Patyşalygyň wagyz edilişi beýan edilýär, we 12-nji bapda biz Patyşanyň ret edilendigini we Patyşanyň şondan soň öýden (Ysraýyldan) gidip, deňiz kenaryna (butparazlara) barandygyny tapýarys.
Syrlaryň görnüşindäki Patyşalyk
Matta 13 Patyşalygy syrly görnüşde (meňzeşlikde) görkezýär, bu ruhy akyldarlyk berlenler (35-nji aýat) tarapyndan düşündirilmelidir we Patyşanyň ret edilişi we ýoklugy döwründe Asman Patyşalygynyň taryhyny berýär.
Gysgaça aýdylanda, Asman Patyşalygy Hudaýyň Patyşalygynyň dispensasion täsirini görkezýän we Asmanyň adamlaryň işlerine höküm edýändigini nygtaýan Hudaýyň Patyşalygynyň bir tarapydyr.
Patyşalygyň Geljekki Taraplary
Patyşalygyň bu meseläniň giň gerimini ýüze çykarmak üçin köp taraplary bar; Matta 13-de Patyşalyga iki sany goşmaça salgylanma bar: "Ynsan Oglunyň" (41-nji aýat) we "Atalarynyň Patyşalygy" (43-nji aýat). Bu iki atlandyrma hem geljekki güne garaýar: ilki bilen biziň Reb Isa Ynsan Ogly hökmünde ähli äleme höküm edende we bu dünýäde Hudaýyň islegini görkezmek üçin Öz hökümdarlygyny getirende. Ikinji tarap, "Atalarynyň" diýen, Onuň ret edilişi döwründe Mesihe berlen çagalary açýar we olar Onuň şöhratynyň geljekki gününde gün ýaly şöhle saçarlar.
Goşmaça atlandyrmalar
Matta 20, 22 we 25-däki soňky mysallar Asman Patyşalygynyň meňzeşligi barada goşmaça jikme-jiklikleri berýär. Soňra Matta 26:29-da "Meniň Atamyň Patyşalygy" diýen goşmaça atlandyrma açylýar, bu dünýäde Rebbiň ýer ýüzündäki patyşalygy döredilende, Hudaýy Ata hökmünde tanamaga getirilenler – toba eden Ysraýyldan bolanlar hem – şol ýeriň şatlygyna we bereketine getiriler.
Ysraýyl Patyşasy Ret Edildi
Markusyň Hoş Habarynda
Patyşalygyň "Atamyz Dawudyň" hökmünde beýany Markus 11:10-da tapylýar. Bu biziň Reb Iýerusalime girende we märekeler Oňa Hosanna diýip gygyryp ýygnananda şägirtler tarapyndan berlen atdy. Bu sahna ýehudy halkynyň öňünde göz öňüne getiriň: wada edilen Mesih Öz şäherine girýär we Zeburlarda we Pygamberlerde beýan edilişi ýaly Öz hökümdarlygyny döredýär, Patyşanyň şöhraty, Ysraýyl Hudaýyň milleti bolup, Dawudyň Patyşalygynyň ähli parahatçylygy we abadançylygy. Ýöne bu bolmaly däl – Patyşa ret edilýär we pygamberlikleriň ýerine ýetirilişi entek garaşýar, ýöne has uly gerimde.
Ýahýanyň Hoş Habarynda
Ýahýanyň Hoş Habarynda biz Reb Isanyň Ysraýylyň Patyşasy hökmünde Natanieliň ykrar etmeginde (Ýahýa 1:49) aýdyň beýanyny tapýarys, bu ýehudy milletindäki dindar galyndynyň wekilidir, ýöne Patyşa ret edilýär; hakykatdan-da, Hoş Habaryň başyndan okap bilýäris,
"Ol Özüniňkileriň ýanyna geldi, ýöne Özüniňkiler Ony kabul etmediler" (Ýahýa 1:11).
Biz Onuň ret edilişiniň gutarnykly ahyryny kazyýetde we haça çüýlenende tapýarys, Pilatus biziň Rebbi görkezende,
"Ine, siziň patyşaňyz!"
We märekäniň jogaby,
"Ony haça çüýleň... biziň Sezardan başga patyşamyz ýok" (Ýahýa 19:14-15).
Bütin dünýä Halasgäriň Öz janyny beren haçda görkezildi:
"Pilatus hem bir ýazgy ýazyp, haça goýdy. Onda şeýle ýazylgydy: Nazaretli Isa, ýehudylaryň Patyşasy. Bu ýazgyny ýehudylaryň köpüsi okady, çünki Isanyň haça çüýlenen ýeri şäheriň golaýyndady; we ol ýewreý, grek, latyn dillerinde ýazylgydy" (Ýahýa 19:19-20).
Hatlar Patyşalykda
Mesih Patyşalygy
Mesih Patyşalygy (Efesliler 5:5) bize Hudaýyň saýlanan Patyşasynyň hökümdarlygyny alamatlandyrjak mukaddesligi we dogrulygy berýär, Ol bu dünýäde adamzadyň kämilligini görkezdi, bu ýerde Hudaýyň islegi kämil beýan edilýär we Patyşalygyň häsiýetli aýratynlygy bolar.
Onuň Söýgüsiniň Oglunyň Patyşalygy
Koloseliler 1:14 bizi "Onuň söýgüsiniň Oglunyň Patyşalygy" bilen tanyşdyrýar, we şol Patyşalygyň agzalaryny söýgi alamatlandyrýar. Biz söýgi rejimine, Hudaýyň ýaýran söýgüsine, Halasgärimiziň Özüni Özüniňkiler üçin bermegine sebäp bolan söýgä getirildik. Ýöne has köp zat bar, çünki Onuň bilen ogullar hökmünde bu birleşmäge getirilip, Atamyzyň öňünde bu söýgi gatnaşygynyň häzirki ýaly Onuň Patyşalygynda hem açyk görkezilişinde bolmak.
Asman we Ebedi Patyşalyk
Bu şöhratly Patyşalygyň ýene iki tarapy galýar: birinjisi "Asman Patyşalygy" (2 Timoteos 4:18) we ikinjisi "Ebedi Patyşalyk" (2 Petrus 1:11). Birinjisinde resulyň adalatsyzlykda ejir çekýän zalym Rim patyşalygy bilen dogrulyk bilen dolandyrylýan we Öz hojaýynyna wepaly gulluk etmek üçin sylagyň kepillendirilýän patyşalygy deňeşdirýär. Jenaýatçy zalymyň elinden ölüm däl-de, asman parahatçylygynyň we kanagatlanmagynyň bereketi. Ikinjisinde, Patyşalygyň ebedi aýratynlygy bize bu patyşalygyň yzyndan geljek ýokdugyny ýatladýar; bu dünýäniň öňki patyşalyklary gelip-geçdi: Wawilon, Midiýalylar we Parslar, Gresiýa we Rim we ähli soňky güýçler Reb Isanyň güýji we beýikligi we hökümdarlygy we ygtyýary bilen gutardy ýa-da gutarar, Ol Patyşalaryň Patyşasy we Rebleriň Rebi hökmünde iň ýokary höküm sürer, her bir hökümdary ýa-da patyşany öz hökümdarlygyna getirer. Bu hökümdarlyk Daniýel 4:34-35-däki pygamberligi amala aşyrar we bu dünýäde bir Adam tarapyndan kämil hökümeti döreder we Ylham 11:15-de beýan edilişi ýaly Hudaýy aklap çykar.
Bu oýlanmanyň ýüreklerimizi Reb Isa tarap ýolbaşçylyk etmegini we bu dünýäde Onuň ilçileri we gullukçylary hökmünde Patyşamyzyň we Hökmümdarymyzyň aýratynlyklaryny görkezmegimizi arzuw edýäris.
Bu oýlanma Jorj Deýwisonyň ("Gymmatly zatlar", Iýul/, 1956 jilti) "Hudaýyň Patyşalygy we Asman Patyşalygy" atly eserini okamakdan döräpdir.Gymmatly zatlar, Iýul/, 1956 jilti). Şol makala Hudaýyň Patyşalygy bilen Asman Patyşalygynyň arasyndaky tapawut baradaky soraga jogap hökmünde ýazylypdyr.
