Işaýa 53-de Mesihiň ejirleri we şöhraty
Mesihiň bu zatlara ejir çekmegi we Öz şöhratyna girmegi gerek dälmidi? Musa pygamberden we ähli pygamberlerden başlap, Ol ähli Mukaddes Ýazgylarda Özüne degişli zatlary olara düşündirdi. —Luka 24:26-27 JND
Işaýa 53-iň beýany
Işaýa kitabynyň ähli bölegi, Hudaýyň Sözüniň her bir bölegi ýaly, gurluşynda we aýdýan zatlarynda kämil. Işaýanyň ikinji bölegi dokuz bapdan ybarat üç bölümden durýar: 40–48, 49–57 we 58–66-njy baplar. Ilkinji iki bölüm «Erbetlere parahatçylyk ýokdur» diýip gutarýar. 53-nji bap bu ikinji bölümde ýerleşýär we hakykatda bu bölüm bilen Işaýanyň ähli ikinji böleginiň orta bapy. Hakykatdan-da, Mesih Hudaýyň ähli pikirleriniň we meýilnamalarynyň merkezidir.
Işaýa 53, Işaýanyň Gullukçy Aýdymlarynyň biridir, onda Ýehowa Öz söýgüli Gullukçysy barada gürleýär. Indi biz munuň biziň Rebbiňiz Isa Mesihdigini bilýäris. 42, 49, 50 we 53-nji baplar Rebbi bu özboluşly ýagdaýda öňümizde goýýar.
Biziň bölegimizi hasam derňäp, onuň Işaýa 52:13-den başlap, 53-nji babyň ahyryna çenli her biri üç aýatdan ybarat bäş bentden durýandygyny görýäris.
Meniň Gullukçymy görüň – Işaýa 52:13-15
«Meniň Gullukçymy görüň» diýen jümle Işaýada iki gezek duş gelýär (42:1, 52:13). Matta 12:18-de biz Işaýa 42-den bu jümläniň Rebbe Isa açyk-açyk degişlidigini görkezýän sitatany tapýarys. Şonuň üçin biz Onuň bu ýerde aýdylýan gullukçydygyny bilýäris. Biziň Atamyzyň Oňa gulluk eden köp sany wepaly gullukçysy boldy, ýöne bu aýratyn Gullukçy olaryň hemmesinden üstün! Ol biziň Atamyzyň ünsümizi gönükdirjek Şahsydyr.
«Ol akylly hereket eder» (Işaýa 52:13) ýa-da paýhaslylyk bilen. Biziň mübärek Rebbiňiz bu ýerde adamlar bilen gatnaşyklarynda uly paýhas ulandy. Sezara salgyt tölemek kanunymy ýa-da däl diýip soralanda, Ol: «Sezaryňkyny Sezara, Hudaýyňkyny Hudaýa beriň» (Matta 22:21) diýip jogap berdi. Fariseýler we Herodçylar birinjini etmeýärdiler, ikinjini-de etmek islemeýärdiler!
«Ol beýgelder, galdyrylar we örän ýokary bolar» (52:13). «Galdyrylar» diýen jümle Onuň haça galdyrylmagyna degişli bolup biler. Emma, biz bu üç sözi Onuň şöhratyna, indi gökde we entek bu ýerde geljek şöhratyna seredýän ýaly pikir edýäris. Hudaýymyz üçin Öz Mesihiniň şöhratlanyljak wagtyny göz öňünde tutup başlamagy nähili ýerlikli. Biz şol güne garaşýarys!
Soňra Işaýa 52:14-de Onuň ejirleri ýadymyza salynýar: «Onuň ýüzi [ýa-da daşky görnüşi] ähli adamlardan has erbet ýaralanandy, we Onuň görnüşi adam ogullaryndan has erbetdi.» Bu, adatça, Onuň adamlaryň elinden alan gaty erbet kemsitmeleri sebäpli, haçda asylgy durka Onuň adam hökmünde tanalmaz derejede bolandygy manysynda düşündirilýär. Hudaý, Öz Oglunyň şahsyýetinde, günäkär adamlaryň elýeterligindedi, we olar Oňa bolan ýigrenjini görkezdiler.
Köp adam Onuň ejirlerine haýran galdy, we köp adam Onuň şöhratyna haýran galar (15-nji aýat). Butparaz milletler – diňe ýewreýleriň galan bölegi däl – Onuň beýikligini görerler, eşiderler we göz öňüne getirerler!
Halk tarapyndan Onuň kabul edilişi – Işaýa 53:1-3
53-nji bap Onuň dünýä ilkinji gezek gelmegi bilen başlaýar. Resul Ýahýa Öz hoş habarynda bize aýdyşy ýaly, «Ol Özüniňkileriň ýanyna geldi, ýöne Özüniňkiler Ony kabul etmediler» (Ýahýa 1:11). «Biziň habarymyza kim ynanýar? We Ýehowanyň goly kime açyldy?» (Işaýa 53:1) Ýahýa 12:38-de sitata getirilýär we Onuň ilkinji gezek merhemet bilen gelmegine degişli edilýär.
Biz, şeýle hem, biziň babymyzda «Ýehowanyň Goly» Reb Isa üçin başga bir atdygyny öwrenýäris. Ol Işaýada birnäçe gezek duş gelýär we gözlemäge mynasyp. «Gol» hökmünde Ol Hudaýyň güýjüdir (1 Korintoslylar 1:24). Onuň ilkinji gelmegi «ähli zatlary Özüne tabyn etmek» (Filipililer 3:21) güýjünde däl-de, biziň halas bolmagymyz üçin Hudaýyň ähli islegini ýerine ýetirmek üçindi. Nähili Halasgär!
Işaýa 53:2-niň başynda biz Reb Isa barada «ýaş nahal» ýa-da beýleki terjimelerde tapylýan «ýaş ösümlik» hökmünde özboluşly söz suraty bar, Ol bu ýerde Öz Atasynyň öňünde ösdi. Ol gury ýerden çykan kök hem boldy. Umumy aýdylanda, Onuň «ten günlerinde» (Ýewreýler 5:7) töwereginde Hudaý üçin hiç zat ýokdy. Ýer gurydy. Ol şol sahnadan hiç zat almady, ýöne her gün – her pursat – Ol Öz Atasy bilen gatnaşykdady. Ol «her gün irden» öwreniji ýa-da şägirt hökmünde diňlemek we Öz Atasyndan söz almak üçin oýandy (Işaýa 50:4). Biz her gün Hudaýyň Sözünde we dogada näçe wagt sarp etmeli, serişdelerimizi gökden almak üçin!
Şeýle-de bolsa, Ol «adamlar tarapyndan ýigrenildi we ýalňyz galdyryldy [ýa-da ret edildi]» (53:3). Şükürler bolsun, käbirleri Ony kabul etdi, ýöne milletiň köp bölegi diňe: «Bu Adamy aýyryň... Ony haça çüýleň» (Luka 23:18,21) diýip gygyrdy. Mysalyň sözleri bilen aýtsak, olar: «Biz bu Adamyň bize höküm sürmegini islemeýäris» (19:14) diýdiler.
Ol «gussaly adam we gaýgy bilen tanyşdy» (53:3). Onuň kimdigini pikirlenende nähili haýran galdyryjy: ähli zadyň Ýaradyjysy «gussaly adam» bolmak üçin Adam boldy! Ol gussanyň nämedigini bilýär we gaýgy bilen örän tanyş. Eziz gussaly we ejir çekýän mukaddes, ýokary seret! Biziň mübärek Rebbiňiz Isa Öz tejribesinden seniň näme başdan geçirýändigiňi bilýär. Ol gussany bildi we gaýgyny başdan geçirdi; Ol başgalardan has gowy duýgudaşlyk edip bilýär.
Öz halky üçin orunbasar hökmünde Onuň işi – Işaýa 53:4-6
4-nji aýat Onuň günäleri ýuwýan ejirleri barada gürlemeýär. Käbirleri muny ýalňyş öwretdi, ýöne Matta 8:17-den biz Rebbiň ýeňilleşdiren ähli kynçylyklarynyň täsirini Öz ýüreginde duýandygyny görýäris. Ol hakykatdan-da bejerip we arassalan adamlaryň ähli ejirlerine girdi. Lazaryň gabyrynda, Ony ölümden direltjekdigini bilse-de, Ol Öz ruhunda «ah çekdi» we «biynjalyk boldy» (Ýahýa 11:33, 38-nji aýata serediň KJV). Gymmatly Halasgär!
Işaýa 53:5 bu Gullukçy Aýdymynyň merkezi bendiniň orta aýatydyr. Hakykatdan-da, bu Onuň işiniň esasy nokadydyr, diňe geljekde ýewreýleriň toba eden galan bölegi üçin däl, eýsem, Ony biziň Rebbiňiz we Halasgärimiz hökmünde bilýän her birimiz üçin. «Ol biziň günälerimiz üçin ýaralandy, biziň adalatsyzlyklarymyz üçin ezildi; biziň parahatçylygymyzyň jezasy Onuň üstündedi; we Onuň ýaralary bilen biz sagaldyk» (5-nji aýat). Günäler we adalatsyzlyklar biziňkidi. Ýaralar, ezilmeler, jezalandyrmalar we ýaralar hemmesi Onuňkydy, Ol biziň üçin – Öz halky üçin – parahatçylyk tapmagymyz we sagalmagymyz üçin ejir çekdi. Hakykatdan-da, aýdym ýazyjy Tomas Kelli (1769–1855) aýdyşy ýaly, «Biz Oňa näçe bergidardygymyzy kim aýdyp biler?»
Biz Işaýa 53:5-iň biziň düşünjämizden daşda bolan zady bize düşündirmek üçin düşnükli dil ulanýandygyny goşýarys. Biz adamlaryň Ony ýaralandygyny, ezendigini we jezalandyrandygyny, we Oňa ýaralar berendigini bilýäris. Emma, adamlaryň Rebbe eden zatlary bize parahatçylyk ýa-da ruhy sagalma berip bilmedi. Bu sözler hakykatdan-da Onuň Hudaýyň elinden çeken zatlaryny öňümizde goýýar.
6-njy aýatda biz Ýehowanyň işiniň öňümizdediginiň tassyklanmasyny görýäris. Biz her birimiz ýoldan çykypdyk, «her birimiz öz ýolumyza öwrüldik.» Okyjy günäde bir ugra gidip biler, ýazyjy başga bir ugra, ýöne her bir imanly Ýehowanyň biziň adalatsyzlyklarymyzy Halasgärimiziň üstüne goýandygyny aýdyp biler. Lewiler 4-däki günä gurbanynyň suraty peýdaly bolup biler. Günä üçin gurban getiren adam elini haýwanyň kellesine goýmaly, simwoliki taýdan günälerini şol haýwana geçirmeli, soňra ol haýwan adamyň ýerine öldürilip ýakyldy. Biz «öküzleriň we geçileriň ganynyň günäleri aýyrmaga ukyply däldigini» (Ýewreýler 10:4 JND) we Ysraýyldaky her bir haýwan gurbanynyň diňe Mesihiň işine garaşýandygyny bilýäris. Şeýle-de bolsa, bu Köne Testament suratlary Mesihiň işini has gowy düşünmäge kömek edýär. Bu ýerde Işaýa 53-de biz gurbanlyklardaky suratlary ýa-da tipleri bilen bile gelýän taglymaty tapýarys.
Adamdan çeken ejirleri – Işaýa 53:7-9
Bu üç aýatda biz Reb Isanyň biziň üçin Öz janyny beren gününde ýerine ýetirilen birnäçe pygamberlikleri tapýarys. Işaýanyň bu jikme-jiklikleri Mesihiň ölüminden 700 ýyl öň oňa açylandygy nähili haýran galdyryjy! Bu Hudaýyň Sözüne ynanmak üçin başga bir sebäpdir.
«Ol... gyrkyjylarynyň öňünde dymýan goýun ýalydy» (7-nji aýat). Köp adam adalatsyzlyk bilen ýazgarylsa, gaty ses bilen protest edýär. Hoş Habarlar Onuň dymmagyny nygtaýar, Matta 27:11-14, Markus 15:3-4, Luka 23:9 we Ýahýa 19:9-da görkezilişi ýaly. Ol kasam edilende jogap berdi – «Men Saňa kasam etdirýärin» (Matta 26:63). Reb Isa Pilatusyň wyjdanına ýetmäge synanyşdy (Ýahýa 18:37-38), ýöne Özüni goramak üçin hiç hili söz aýtmady.
«Ol gurbanlyk goýun ýaly soýulmaga alyndy» (Işaýa 53:7). Reb Isany Hudaýyň Guzusy ýa-da Hudaýyň beren Guzusy hökmünde bu pikir Täze Testamentda has giňişleýin gürleýär. Ýahýa 1:29,36 we 1 Petrus 1:19-y okaň.
«Ol zulumdan we hökümetden alyndy» (Işaýa 53:8) ýa-da «Onuň hökümeti aýryldy» (Resullaryň Işleri 8:33). Adamlar üçin Reb Isanyň kazyýeti adalatyň gorkunç ýykylyşy boldy. Hudaý adamlary munuň üçin jogapkär eder, bu bolsa Ýygnagyň göge alnandan soň, ýer ýüzüne tiz geljek uly kynçylyk döwrüniň bir sebäbini berýär.
«Onuň neslini kim beýan eder? Çünki Ol ýaşaýanlaryň ýurdundan kesildi» (Işaýa 53:8). Adamçylykly ýa-da tebigy taýdan aýdylanda, Ol ölümde ýerden kesilip, nesli ýa-da tohumy bolup bilmezdi. Ýöne biz Hudaýyň güýjüniň Ony ölümden direltmek üçin gatyşandygyny bilýäris, we direlişde Ol «köp miwe» – Ondan häsiýet alan mukaddesleri getirdi (Ýahýa 12:24; Rimliler 8:29-a serediň).
Soňra biz Onuň işiniň Öz halky üçin orunbasar hökmünde bolandygyny ýadymyza salýarys. Bu Ysraýylyň geljekki galan bölegini öz içine alar, ýöne eziz okyjy, bu ähli döwürlerden bäri muňa ynananlaryň hemmesini – hatda bizi-de öz içine alýar. Siz Mesihe we Onuň siziň üçin tamamlanan işine ynanýarsyňyzmy?
Işaýa 53:9-da biz adamlaryň beren zady bilen Hudaýyň bellemegi arasyndaky tapawudy tapýarys. Ynanmaýanlar Onuň mukaddes jesedini iki ogry bilen bilelikde köpçülikleýin gabyra atmaga şat bolardylar. Emma, Hudaý Onuň ölüminde baýlar bilen bolmalydygyny belledi (Matta 27:57-60; Markus 15:43-46; Luka 23:50-53; Ýahýa 19:38-42-e serediň). Ýusup Arimateýaly, baý adam, Rebbiň jesedini öz täze gabyryna goýdy, şeýlelik bilen bu Mukaddes Ýazgyny ýerine ýetirdi. Biziň Hudaýymyz Öz sözüne wepaly!
Işaýa 53:9-yň ahyry 1 Petrusda sitata getirilýär: «Mesih... günä etmedi, Onuň agzynda hile tapylmady» (2:21-22). Biz köplenç günälerimiz sebäpli Atamyzdan jezalandyrma, jeza ýa-da käýinçlik başdan geçirip bileris. Reb Isa Öz günäleri üçin ejir çekmedi, çünki Onuň günäsi ýokdy, ýöne Ol biziň üçin ejir çekdi!
Hudaýdan çeken ejirleri we şöhraty – Işaýa 53:10-12
Bu Gullukçy Aýdymynyň soňky bendinde biz Onuň Hudaýdan çeken ejirlerini we bu ajaýyp Halasgär üçin geljek şöhraty tapýarys. Köp adam: «Ýehowanyň Ony ezmegi, başgaça aýdylanda, Oňa ejir çekdirmegi nähili ýakymly bolup bilerdi?» diýip haýran galdy. Bu Onuň şöhratly işiniň netijeleri sebäpli. Biz 10-njy aýatda (KJV) Onuň ejirleriniň üç netijesini tapýarys.
1. «Ol Öz tohumyny görer.»
Onuň nesli bolar! Biz Ýahýa 12:24 we Barlyk 1:12-ni bu pikir bilen baglanyşdyryp bileris. Ol ýalňyz galmajak gymmatly bugdaý dänedi, ýöne ýere (ölüme) girdi. Indi netijede köp miwe bar; we tebigatda ekilen tohum ösümlik we aslynda ýere giren ýaly başga tohum berýän ýaly, Onuň hem Özüne meňzeş köp doganlary bar (Rimliler 8:29)!
2. «Ol Öz günlerini uzaldar.»
Ol indi ölümden direlen hökmünde «gutarnyksyz durmuşyň güýjünde» (Ýewreýler 7:16) ýaşaýar. Onuň günleri gutarmaz (Zebur 72:17, 102:27)!
3. «Rebbiň islegi Onuň elinde üstünlik gazanar.»
Köp adamlar öz durmuşlarynda Hudaýyň isleginiň käbirini ýerine ýetirdi, ýöne Ol ähli islegi ýerine ýetirdi we Oňa berlen işi tamamlady. Atanyň geljekde boljak zatlar baradaky ähli pikirleri Onuň elinde üstünlik gazanar. Ol höküm sürjek we bu dünýäde Hudaýyň islegi üçin ähli zat ýerine ýetiriljek şol wagt nähili ajaýyp bolar!
Siz Reb Isanyň siziň üçin näme üçin şeýle köp ejir çekendigini hiç haçan oýlanýarsyňyzmy? Men oýlandym. Ol «Öz janynyň zähmetiniň» netijelerine seredýär we Ol «kanagatlanýar» (Işaýa 53:11). Men bu jümläni hemişe ruhlandyryjy tapýaryn. Biziň mübärek Rebbiňiz biziň üçin başdan geçiren zatlaryna ökünmeýär. Goý, biz Ony wasp edeliň we Oňa sežde edeliň!
Aýatyň galan böleginde (JND) biz Onuň işiniň iki tarapyny tapýarys: Ol «köpleri dogrulykda öwreder; we Ol olaryň adalatsyzlyklaryny göterer.» Titus 2:11-14 bize bu zatlaryň ikisiniň hem biziň mübärek Halasgärimize degişli bolanlaryň hemmesi üçin dogrudygyny görkezýär. Merhemet öwredýär: «Biz häzirki zatlaryň gidişinde aýyk, adalatly we dindar ýaşamaly» (12-nji aýat). 14-nji aýatda Ol «bizi ähli kanunsyzlykdan halas etdi» diýilýär.
Işaýadaky babymyzyň soňky aýatynda biz biziň mübärek Rebbiňiziň paýy we oljasy – sylagy boljakdygyny tapýarys. Rebbiň sözleri bilen aýtsak, «Mesih bu zatlara ejir çekmeli we Öz şöhratyna girmeli dälmidi?» (Luka 24:26). Ejirler ilki geldi, soňra şöhrat. Ol indi gökde şöhratlanyldy, ýöne Ol tizden bu ýerde, ýer ýüzünde «Öz şöhrat tagtyna» (Matta 25:31) oturanda şöhratlanylar!
Işaýa 53:12-ni ýapýarkak, biz Onuň ejirleriniň gysgaça gözden geçirmesini tapýarys: «Ol Öz janyny ölüme dökdi.» Bu Onuň janyna degişli bu bapda agzalýan soňky salgylanma. Ol Özüni, Öz janyny meýletin berendigini görkezýär. Indiki jümle, Ol «günäkärler bilen hasaplandy» Reb iki ogry arasynda haça çüýlenende ýerine ýetirildi (Markus 15:26-27). Ahyrsoňy, biz «Ol köpleriň günäsini göterdi» (Işaýa 53:12) diýip ýadymyza salýarys. Biz ähli okyjylarymyzyň bu «köpleriň» arasyndadygyny aýdyp biljekdigine umyt edýäris. Hudaýyň jan üçin töleg hökmünde kabul edip biljek başga gurbany ýok. Siz Oňa iman we toba bilen ýüzlendiňizmi? Hawa diýip bilýänlerimiz, Oňa ýüzlenenlerimiz üçin Ol indi şöhratda biziň Şepagatçymyzdyr (Ýewreýler 7:25).
