Gahar – Gowy we Ýaman
Hudaý Öz Sözünde bize şeýle diýýär: «Gaharlanyň, ýöne günä etmäň» (Efesliler 4:26 ESV). Eger gahar hemişe günäkär bolsa, Ol bize gaharlanmagy buýurmazdy! Emma biz gaharlananymyzda köplenç günä edýäris. Şonuň üçin Hudaý şeýle diýdi: «Gaharyňyzyň üstüne gün batmasyn, we şeýtana mümkinçilik bermäň» (aý.26-27). Bizi gaharladýan zatlar barada oýlananymyzda, islenmedik basyşlar köplenç ýygnanýar. Şeýtan soňra olary öz islegleri üçin ulanar. Hudaý bize tarapsyz iman edýänleriň kömegi bilen (Matta 18:15-16 seret) başga bir mesihçi bilen bolan islendik problemamyzy çözmelidigimizi aýdýar.
Gowy Gahar
Hudaýyň gahary hemişe gowy gahardyr. Ol butparazlyk edilende gaharlanýar, munuň Öz halkyna getirýän zyýanyny bilýär. Şonuň üçin Ol Ysraýyla Wadalaryň Ýurduna girmekleri üçin duýduryş berdi. Hudaý, Öz rehimdarlygy bilen, eger olar butparazlyk etseler, olara düzediji kynçylyklar getirerdi. Olaryň we olaryň çagalarynyň ýagşy bolmagyny, Rebbimiz Hudaýyň olara berýän ýurdunda günlerini uzaltmagyny isledi (Kanun Taglymaty 4:40).
Gowy gahar zatlary gowulaşdyryp biler. Doktor Jeýms Awerill Täze Angliýanyň kiçijik bir şäherinde gahar-gazap barada gözleg geçirdi we onuň geň galmagyna görä, şeýle aňlatmalar köplenç ýaramaz zatlary hasam erbetleşdirmedi. Gaýtam, olar köplenç «dartgynlylygy çözdüler!» 1 Näme üçin? Gaharly jogap günäkärlere özleriniň bilmeýän bir ýalňyşlygyny açyp bilýärdi. Gaharly jogap soňra bir meseläni çözmek üçin konstruktiw ädimlere sebäp bolup biler.
Pygamber Natan Dawudyň öz ýamanlygyna garşy gaharyny gowy ulandy, ol günäkärdi, ýöne henizem bilmeýärdi. Natan Dawudyň edenine meňzeş bir zat eden adam barada bir hekaýa gürrüň berdi we «Dawudyň gahary ol adama garşy gaty tutaşdy ... çünki onda rehim ýokdy» (2 Samuel 12:5-6). Natan Dawuda şeýle diýdi: «Sen şol adam!» (aý.7), soňra her bir zady görkezip, Dawudyň özüni alyp barşynyň hekaýadaky adamyňky ýaly bolandygyny görkezdi. Dawudyň gaharynyň gowy netijesi toba boldy! Dawut şeýle jogap berdi: «Men Rebbe garşy günä etdim» (aý.13). Biz Dawudyň Zebur 51-de nähili toba edendigini görýäris.
Gaharymyzdan gowy netijeler almak üçin ol gysga bolmaly, edil Hudaýyňky ýaly, Onuň «gahary bir pursat üçindir, we Onuň ýagşylygy ömürlikdir» (Zebur 30:5). Biz gaharymyzy ýygnamaly däl, onuň üstüne gün batmasyn ýa-da Şeýtana mümkinçilik bermeli däl.
Şeýtan köplenç ýygnanan gaharymyzy Hudaýyň buýrugyna garşy özümizden öç almaga synanyşmak üçin ulanar. Hudaý şeýle diýdi: «Hiç wagt özüňizden öç almaň, ýöne ony Hudaýyň gazabyna goýuň» (Rimliler 12:19). Ol ýene şeýle diýdi: «Özüňizi biynjalyk etmäň; ol diňe ýamanlyga eltýär» (Zebur 37:8).
Ýaman Gahar
Gowy gahar diýen zat bar bolsa-da, gahar adatça gowy zat däl. Hudaý şeýle diýdi: «Gahardan saklan, we gazaby taşla» (aý.8). Ol ýene şeýle diýdi: «Ýamanlygy ýagşylyk bilen ýeň» (Rimliler 12:21). Biz Hudaýyň yzyna eýermelidiris, Ol kemsidilen bolsa-da, «gaharyny köplenç saklady we ähli gazabyny gozgalamady» (Zebur 78:38). Gahar öç almak islegine eltende – ýaman gahar köplenç şeýle edýär – onuň maksady köplenç beýleki adama zyýan bermek ýa-da öç almakdyr. Gahar bilen göreşmegiň iň täsirli ýoly öç almagy Rebbe goýmakdyr, çünki Ol wada berdi: «Men öwezini dolar» (Rimliler 12:19). Mukaddes Ýazgylar bize ýatladýar: «Diri Hudaýyň eline düşmek gorkunç zatdyr» (Ýewreýler 10:31).
Gaty duýgur bolmakdan gaça duralyň, çünki biz dawa-jenjelsiz has bagtlydyrys. Hudaý bize duýduryş berdi: «Gaharjaň adam dawa turuzýar, ýöne gaharlanmaga haýal adam dawa köşeşdirýär» (Süleýmanyň Tymsallary 15:18). Şeýle hem, näme diýýändigimiz ýaly, nähili gürleýändigimiz hem möhümdir, çünki «ýumşak jogap gazaby sowýar, ýöne gaty söz gahary turuzýar» (aý.1). Akyldarlyk «gaharlanmaga haýal edýär, we bu ... ýalňyşlygy görmezlik etmek şöhratdyr» (19:11). Gaharly wagtymyzda ulanmak üçin meşhur ýaman sözlem: «Siziň problemaňyz şunda ...!»
Biz adamzadyň irki taryhynda ýaman gaharyň ajaýyp mysalyny görýäris (Barlyk 4:1-13 seret). Kaýyn dogany Habil bilen «gaty gaharlydy» we ony «öldürdi» (aý.5,8). Hudaý Kaýyna şeýle jogap berdi: «Näme üçin gaharlysyň?» (aý.6). Biz doganlaryň arasynda nähili gatnaşyk bolandygyny bilmeýäris. Biz Habiliň guzy gurbanlygynyň Hudaýyň islegidigini bilendigini bilýäris, we şeýle etmek bilen Hudaý Habiliň dogruçyldygyna şaýatlyk etdi. Kaýyn üçin problema, guzy bar bolsa-da, öz islegi boýunça zatlary etmek islemegidi. Hudaý Kaýyna ýatlatdy: «günä gurbanlygy gapyda ýatyr» (JND belligi aý.7 üçin).
Ýaman gaharyň başga bir mukaddes ýazgy mysaly Şimeon bilen Lewiniňki, olar Hiwilileri sünnetlemek arkaly özlerini güýçsüz etmäge aldap, soňra olary öldürdiler (Barlyk 34:1-29 seret). Biz ýaman gaharyň bardygyny bilýäris, çünki Ýakup pygamberlik etdi: «Şimeon we Lewi dogandyrlar ... olaryň gahary ýazgarylsyn» (49:5,7).
Hawa, gowy we ýaman gahar-gazap bar, ýöne biz gaharymyzy «dogruçyl gazap» diýip atlandyryp, ony çalt aklamakdan saklanmalydyrys. Biz ýaman keýpde bolup bileris ýa-da diňe öz halamaýan zatlarymyzyň birine reaksiýa bildirýäris. Biri aýdyşy ýaly, «Dawa başlamak aňsat – ony peýdaly maksatlara gönükdirmek ... has kyn.» 2
SOŇKY BELLIKLER
- Awerill, Jeýms; The Atlantic, «Näme üçin biz beýle gaharly?» Ýanwar-Fewral 2019; s.65
- Duhigg, Çarlz; The Atlantic, şol ýerde, s.68





