«Biziň günälerimiz üçin berlen we aklanmagymyz üçin direldilen Rebimiz Isa ... Şonuň üçin iman ýörelgesi boýunça aklanyp, Rebimiz Isa Mesih arkaly Hudaý bilen parahatlygymyz bar.» —Rimliler 4:24-5:1 JND
Hudaýyň Ogly Reb Isanyň işi şeýle beýik we giňişleýin welin, Hudaýyň Sözi ony suratlandyrmak üçin birnäçe dürli adalgalary ulanýar we bu Oňa iman edýänler üçin bereket getirýär. Reb Isany tanaýanlarymyz üçin bu sözleriň näme aňladýandygyny öwrenmek we olaryň bize Reb Isa we Onuň Golgotadaky haçdaky ajaýyp işi barada näme öwredýändigini bilmek biziň üçin lezzet bolmaly. Mukaddes Ýazgylarda ulanylýan şeýle adalgalaryň biri «aklanmakdyr».
Aklanmak näme?
Aklanmagymyzyň iki tarapynyň bardygyny görmek peýdalydyr. Resullaryň Işleri 13:39 bir tarapyny görkezýär: «We Oňa iman edýänleriň hemmesi Musa kanuny bilen aklanyp bilmeýän ähli zatlardan aklanýar» (KJV). Biz aklanylanda, bize garşy bolan her bir aýyplamadan doly arassalanýarys. Resul Pawlus munuň kanun boýunça mümkin däldigini belleýär (muny soňra has jikme-jik serederis). Emma kanunyň edip bilmeýän zadyny Mesih etdi. Biz «ähli zatlardan» aklanýarys we Hudaýyň aklanlaryna garşy hiç bir aýyplama galmaýar. «Hudaýyň saýlananlaryny kim aýyplar? Aklanýan Hudaýdyr» (Rimliler 8:33).
Beýleki tarapy Hudaýyň öňünde täze dogry ýagdaýymyzy öz içine alýar. Bu 2 Korinfliler 5:21-de görünýär: «Çünki Ol günä bilmeýän Özüni biziň üçin günä etdi; şonda biz Onuň içinde Hudaýyň dogrulygy bolarys.» Täze Äht ilki ýazylan grek dilinde aklanmak we dogrulyk diýlip terjime edilen sözler ýakyn baglanyşyklydyr. Hudaý bizi aklanynda, Ol bizi dogry hasaplaýar (Rimliler 4:3,5). Dogry hasaplanmak näme aňladýar? Bu Hudaý tarapyndan Öz häsiýetindäki ähli zatlara laýyk gelýän hasaplanmakdyr – mysal üçin Onuň söýgüsi we mukaddesligi, Onuň rehimdarlygy we hakykaty. Bu Mesihiň işine esaslanýan Hudaýyň öňündäki ýagdaýymyzyň, ýa-da pozisiýamyzyň hakykatyny öz içine alýar. Gündelik durmuşymyzda hakyky ýagdaýymyz başga bir soragdyr.
Bagyşlamak bilen aklanmagyň arasyndaky tapawut näme?
Hudaýyň merhemeti bilen iman edýän hem aklanýar, hem bagyşlanýar. Emma bu adalgalar doly birmeňzeş däl. Goý, bir bank maňa 10 000 dollar karz berdi, ýöne wagty gelende men karzy tölemäge ukyply däl. Eger bank meniň karzymy bagyşlasa, karzy tölemänligim üçin jeza aýryldy. Men bagyşlandym. Eger kimdir biri banka baryp, meniň üçin karzy tölese, onda men bergidar bolan karzymdan aklanýaryn. Diňe jeza aýrylman, eýsem karzyň özi hem doly ödeldi. Aklanmak diňe bagyşlanmakdan has giňdir.
Hoş Habarda, Mesihiň işi Hudaýa ikisini hem erkin bermäge mümkinçilik berýär. Iman edýän bagyşlanýar, sebäbi Mesih günäleri üçin mynasyp bolan jezany çekdi (Efesliler 1:7). We karzyň Reb Isanyň haçdaky işi bilen doly ödelendigi üçin, iman edýän oňa garşy bolan her bir aýyplamadan aklanýar (Resullaryň Işleri 13:39).
Hudaý kimi aklanýar?
Hudaýyň kimi aklanýandygyny göz öňüne getirenimizde, Onuň merhemetiniň baýlyklaryna haýran galyp bileris (Efesliler 1:7). Ol «gowy» ýa-da «ahlak taýdan dogry» adamlary aklanýarmy? «Dindar» adamlar barada näme? Ol «gowy işleri erbet işlerinden agdyk gelýänleri» aklanýarmy? Ýok. Hudaýyň Sözi bize Hudaýyň «dinsizleri aklanýandygyny» aýdýar (Rimliler 4:5 jnd). Günäkär, weýran bolan günäkärleri alyp, Ol olary her bir aýyplamadan arassalaýar we Öz öňünde dogry ýagdaýa getirýär. Emma aklanmak üçin Hudaýyň öňünde ýiten we günäkär ýagdaýymyzy ykrar etmeli. Biz dinsizdigimizi we Hudaýyň höküminiň astyndadygymyzy boýun almaly. Muny ykrar edip, biz iman bilen Mesihe ýüzlenip bileris we Onuň işi sebäpli – Ol biziň mynasyp bolan höküm ýerimizde durandygy üçin – Hudaýyň bizi dogry aklap bilýändigini ykrar edip bileris. «Emma işlemeýän, ýöne dinsizleri aklanýana iman edýän adamyň imany dogrulyk üçin hasaplanýar» (Rimliler 4:5 KJV).
Reb Isanyň eden işlerini göz öňüne getirenimizde, Oňa şükür edeliň we sežde edeliň!
Biz nädip aklanýarys?
Bu soraga jogap berenimizde, aklanmagymyzyň üç tarapynyň bardygyny görmek peýdalydyr. Ilki bilen, Mukaddes Ýazgylar biziň «Onuň [Hudaýyň] merhemeti bilen Isa Mesihdäki halas ediş arkaly erkin aklanýandygymyzy» (Rimliler 3:24) aýdýar. Gördüğimiz ýaly, aklanýan Hudaýdyr. Ol biziň aklanmagymyzyň çeşmesidir . Biz Onuň merhemeti bilen – Onuň mynasyp bolmadyk ýagşylygy bilen aklanýarys. Biz muny gazanmak üçin eden ýa-da edip biljek zadymyz ýok. Ol muny iman edýänleriň hemmesine erkin berýär, bize hiç hili çykdajysyz, ýöne Özüne we Özüniň mübärek Ogluna uly çykdajy bilen.
Ikinjiden, biz «Onuň [Mesihiň] gany bilen aklanýandygymyzy» (Rimliler 5:9) okaýarys. Bu biziň aklanmagymyzyň esasy (binýady) bolup durýar. Biz Köne Ähtde «teniň jany ganda» (Lewiler 17:11) diýip okaýarys. Dökülen gan ölümde berlen jany aňladýar. Şeýlelik bilen, Rebimiz Isa Mesihiň ölümi arkaly biz aklanýarys. Ol biziň günälerimiz üçin berildi, Hudaýyň hökümini çekdi we soňra Hudaý tarapyndan biziň aklanmagymyz üçin direldildi, bu biziň ähli günälerimiziň doly çözülendiginiň subutnamasydyr (Rimliler 4:25). Ol işi etdi, şonda Hudaý Isanyň ähli iman edýänleriniň «dogry we aklanýan» bolup biler (Rimliler 3:26)!
Üçünjiden, biz «iman bilen aklanýandygymyzy» (Rimliler 5:1) okaýarys. Bu biziň tarapymyz we biziň aklanmagymyzyň ýörelgesidir (talaby). Ybraýym biziň üçin nusgadyr: «Ybraýym Hudaýa iman etdi we bu oňa dogrulyk üçin hasaplandy» (Rimliler 4:3). Şeýlelik bilen biziň üçin: «Işlemeýän, ýöne dinsizleri aklanýana iman edýän adamyň imany dogrulyk üçin hasaplanýar» (Rimliler 4:5). Biziň paýymyz diňe Reb Isa Mesihiň «Mukaddes Ýazgylara görä biziň günälerimiz üçin ölendigine, jaýlanandygyna we Mukaddes Ýazgylara görä üçünji gün direlendigine» (1 Korinfliler 15:3-4) ynanmakdyr. Hudaýyň Ogly Özüniň haçdaky ejirleriniň ahyrynda «Gutardy» (Ýahýa 19:30) diýeninden soň, biz näme edip bileris? Biziň paýymyz diňe ähli zadyň edilendigine ynanmakdyr.
Uly agşam nahary hakyndaky mysalda bolşy ýaly, bu gün hem «Geliň; ähli zat indi taýýar» (Luka 14:17) diýen çagyryş ýaňlanýar. Mysalda diňe çagyrylanlardan jogap gerekdi. Habary ret eden ýa-da äsgermezlik edenler ret edişleriniň netijelerine sezewar boldular. Emma iman edenler we agşam naharyna gelenler taýýarlanan ähli bereketlerden lezzet aldylar. Hoş Habarda hem şeýle. Ähli zat taýýarlandy: Çünki biz entek güýçsüzkäk, özümize kömek etmek üçin edip biljek zadymyz ýok wagty, Mesih biziň üçin – dinsizler üçin öldi (Rimliler 5:6). «We Ol arkaly iman edýänleriň hemmesi Musa kanuny bilen aklanyp bilmeýän ähli zatlardan aklanýar» (Resullaryň Işleri 13:39).
Kanun barada näme?
Rimliler 3-4-de kanun, işler ýa-da sünnet arkaly aklanyp biljekdigimiz barada sorag goýulýar. Köp adamyň bu gün hem şol bir soragy bolany üçin, Mukaddes Ýazgylaryň näme öwredýändigine seredeliň.
Kanun arkaly aklanmagymyzyň mümkinçiligi barada, Hudaýyň Sözi şeýle diýýär: «Şonuň üçin kanunyň işleri bilen hiç bir ten Onuň [Hudaýyň] nazarynda aklanmaz» (Rimliler 3:20). Bu aýat biziň kanun bilen aklanyp bilmeýändigimizi açyk aýdýar. Onda kanunyň maksady näme? Ol diňe Ysraýyl çagalaryna, şeýle hem hemmelere günäkärdigini görkezmekdir. «Çünki kanun arkaly günäni bilmekdir» (Rimliler 3:20). Biz kanunyň hiç kimi jennete getirmek üçin berilmändigini düşündirmeli. Eger kimdir biri kanuny berjaý eden bolsa, olar diňe ýer ýüzünde ýaşap galardylar (Kanun taglymaty 8:1 we Luka 10:28 serediň). Kanun astynda ýaşanlaryň hemmesiniň ölendigi (diňe Iliýanyň jennete alnandygyndan başga, ol hem günäkärdi) «ähli adamlaryň günä edendigini we Hudaýyň şöhratyndan mahrum bolandygyny» (Rimliler 3:23) görkezýär.
Hoş Habarda Hudaýyň adama kanuny dogrulygy – ýagny kanuna esaslanýan dogrulygy hödürlemeýändigini görmek möhümdir. Emma Ol Öz dogrulygyny, kanundan «daşary» ýa-da aýry Hudaýyň dogrulygyny hödürleýär (Rimliler 3:21). Günäkärler hökmünde biz Hudaýyň dogrulygynyň bizi Öz mukaddes huzuryndan hemişelik çykarmalydygyny dogry pikir ederdik. Diňe Hudaýyň mukaddesligini we adalatyny görüp, biziň soňumyz ebedi sürgün bolmaly dälmi? Ýöne Reb Isa Mesihiň haçdaky işi şeýle beýik welin, Hudaýyň dogrulygy indi iman edýänleriň hemmesi üçin we olaryň üstündedir. Ol biziň üstümizdedir (Rimliler 3:22), edil Köne Ähtde Hudaýyň huzurynda duran we çadyry emele getiren tagtalaryň üstündäki altyn ýaly (Müsürden Çykyş 26:29). «Indi biz bilýäris, kanun näme diýse, kanun astyndakylara diýýär: şonda her bir agyz ýapylar we ähli dünýä Hudaýyň öňünde günäkär bolar. Şonuň üçin kanunyň işleri bilen hiç bir ten Onuň nazarynda aklanmaz: çünki kanun arkaly günäni bilmekdir. Emma indi Hudaýyň kanunsyz dogrulygy ýüze çykdy, kanun we pygamberler tarapyndan şaýatlyk edildi; Isa Mesihiň imany arkaly ähli iman edýänlere we olaryň üstündäki Hudaýyň dogrulygy» (Rimliler 3:19-22).
Işler barada näme?
Kanun bilen aklanmaýandygymyz açyk, ýöne kimdir biri: «Işler barada näme?» diýip sorap biler. Käbirleri, gowy işlerimiz erbet işlerimizden agdyk gelse, mukaddes Hudaýyň öňünde durmaly bolanymyzda ähli zadyň gowy boljakdygyna ynanýarlar. Bu ynanç Hudaýyň Sözüne laýyk gelýärmi?
Ilki bilen, Köne Ähtiň şaýatlygy bar. Pygamber Işaýa diňe öz döwrüniň adamlary üçin däl, eýsem biziň üçin hem «ähli dogrulyklarymyz hapa ýyrtyk ýaly» (Işaýa 64:6) diýip ýazdy. Başgaça aýdylanda, Hudaýyň öňünde bizi dogry ýa-da kabul ederlikli eder öýdýän ähli gowy işlerimiz Onuň nazarynda diňe hapa ýyrtyk ýalydyr. Bu Luka 15-däki ata-enesini uzak ýurda goýup giden ogul hakyndaky mysala meňzeşdir. Ol gaýdyp gelende hapa ýyrtyk geýimli boldy. Ol özüni atasynyň öýüne laýyk etmek üçin edip biljek zady barmydy? Ýok. Ol diňe atasyna jennetiň öňünde we atasynyň nazarynda günä edendigini boýun alyp biljekdi. Soňra atasy onuň üçin ähli zady etdi we iň gowy eşik ýyrtyklaryň ýerini tutdy.
Şeýle hem, bu günki günäkär üçin, Hudaý bilen özüni dogry etmek üçin edip biljek gowy işleri ýa-da dogry hereketleri ýok. Hudaý ähli zady etmeli. We, Onuň adyna şükür, Ol Öz şöhratly Oglunyň Golgotadaky haçda eden bir tabynlyk we dogrulyk hereketi arkaly ähli zady etdi (Rimliler 5:18-19)! Gaýdyp gelen ogla iň gowy eşik geýdirilen ýaly, «Hudaýyň dogrulygy» indi Mesihe iman edýänleriň hemmesine geýdirilýär.
Rimliler 4:5 bize «işlemeýän, ýöne iman edýän» adamyň aklanýandygyny we onuň imanlarynyň dogrulyk üçin hasaplanýandygyny aýdýar. Ybraýym ýene-de mysal hökmünde berilýär (Rimliler 4:1-5). We Efesliler 2:8-9-da şeýle okaýarys: «Çünki siz merhemet bilen iman arkaly halas boldyňyz ... işlerden däl, şonda hiç kim öwünmez.» Mukaddes Kitap biziň halas bolmagymyzyň hem, aklanmagymyzyň hem öz işlerimiz arkaly däldigini açyk öwredýär. Eger şeýle bolsa, biz öwünjek zadymyz bolardy. Munuň ýerine, Hudaý bizi Öz söýgüli Ogly bilen öwünmegimizi isleýär. Diňe Ol ähli sežde we şükür üçin mynasypdyr!
Sünnet barada näme?
Onda, käbirleri sünnetiň aklanmakda roly barmy diýip sorap bilerler? Biz muny islendik dini dabarany ýa-da sakramenti öz içine alar ýaly giňeldip bileris. Olaryň bizi Hudaý bilen dogry etmekde bir paýy barmy? Mukaddes Ýazgylaryň berýän jogaby açyk-aýdyň «ýok».
Ýene-de, Ybraýym mysal hökmünde berilýär (Rimliler 4:9-12). Bagyşlanmagyň we aklanmagyň bereketi Ybraýyma sünnet edilenden soň ýa-da öň geldi? Jogap açyk-aýdyň, ol öň geldi. Onuň imany Gelip Çykyş 15-e görä dogrulyk üçin hasaplandy, ol bolsa Gelip Çykyş 17-ä çenli sünnet edilmedi.
Ysraýyl çagalarynyň taryhy 1 Korinfliler 10-da duýduryş hökmünde berilýär. Müsürden çykan we manna (ruhy iýmit) iýen we gaýadan suw (ruhy içgi) içen köp adam bardy, ýöne olar çöllükde heläk boldular. Şeýlelik bilen, bu gün kimdir biriniň suwda çokundyrylmakdan we Rebiň agşam naharyndan paý alyp biljekdigini, ýöne eger olar dinsizleri aklanýana iman etmedik bolsa, entek ýitendigini görýäris.
Jemleýji
Biz diňe iman bilen aklanýarys. Hudaý bilen özümizi dogry etmek üçin edip biljek zadymyz ýok. Biz Mesihiň ähli zady edendigine şatlanýarys! Ol biziň günälerimiz üçin berildi we aklanmagymyz üçin direldildi; şonuň üçin ähli öwünmegimiz Onuň bilendir. Onda, iman edýänler hökmünde we Onuň eden işine jogap edip, Onuň ýakyn gelmegine garaşýarkak, Onuň üçin ýaşamaga çalyşalyň.
