Biz köplenç adamlaryň: «Eger Hudaý söýgi Hudaýy bolsa, näme üçin Ol Öz halkynyň ejir çekmegine rugsat berýär?» diýip soraýandygyny eşidýäris. Eýýup kitaby bize Eýýubyň durmuşy, onuň başdan geçirmeli synaglarynyň sebäbi we beýlekileriň onuň ejir çekmegi barada näme pikir edendikleri we nädip reaksiýa berendikleri barada käbir düşünjeler berýär. Has möhümi, biz Eýýubyň özüniň güýçli ejir çekýän döwründe nädip özüni alyp barandygyny, onuň reaksiýalaryny synlap we aýdanlaryny diňläp bilýäris.
Eýýup we onuň maşgalasy
Ilki bilen, Eýýubyň özüne seredeliň, onuň näme üçin şeýle pikir edendigini we hereket edendigini görmek üçin. Ilkinji bölümlerde biz Eýýubyň Hudaýdan gorkýan we Oňa ynanýan adamdygyny bilýäris. Bu ynsan gyzyklanma hekaýasy Mukaddes Kitabyň iň irki ýazylan kitaplaryndan biridi, we Eýýubyň biziň häzirki wagtda Hudaý barada bilýän bilimlerimize eýe bolmandygy, onuň durmuşyndaky kyn ýagdaýlara bolan garaýşyna we reaksiýalaryna has çuňňur düşünmäge mümkinçilik berýär. Häzirki wagtda bizde doly Mukaddes Kitap bar, ol bize söýgüli Atanyň täze garaýyşlaryny açýar, Ol diňe bir biziň synaglarymyz barada ähli zady bilmän, eýsem biziň kynçylykly döwürlerimizde bize hakykatdanam alada edýär. Eýýubyň Hudaý baradaky bilimi çäkli bolupdy, ýöne ol Hudaýyň ähli zatlaryň üstündedigine we Hudaýa boýun egmegiň, Hudaýdan hakyky gorkmagyň iň möhüm zatdygyna çuňňur ynamyna esaslanýardy.
Eýýup aladaly maşgala adamy bolupdy. Onuň ýedi ogly we üç gyzy bardy, olar bile bolmagy halaýardylar. Olaryň hakyky dostlugy olaryň bagtly we deňagramly maşgala durmuşynyň gowy görkezijisidir. Olar uly ýaşly bolsalar-da, Eýýup olaryň üçin goşmaça gurbanlyk bermäge ýeterlik alada edýärdi, diňe bir Hudaý barada küfürli bir zat aýdan ýa-da pikirlenen bolsalar. Biz çagalarymyzyň hiç birini halas edip bilmesek-de, Hudaýdan gorkýan ene-atalar hökmünde biz olaryň üçin her gün doga etmeli we olary Rebbiň gorkusynda terbiýelemeli, şeýlelik bilen olar gowy saýlamalar etmäge öserler.
Eýýup we Şeýtan
1-nji bapda okap dowam etdigimizçe, biz başga bir ýagdaýlar toplumynyň hereket edýändigini bilýäris. Biz Hudaýyň perişde goşunlary bilen hökümet gatnaşyklaryny görmek üçin sahna arkasyna äkidilýäris. Perişdeler Hudaýyň öňünde öz işleri barada hasabat bermeli boldular. Hatda Şeýtan we onuň jynlary hem özlerini görkezmeli we öz işleri barada aýtmaly boldular (Eýýup 1:6). Şeýtan öz ýerleşýän ýeri barada soralanda, Hudaý ondan Öz wepaly hyzmatkäri Eýýubyň dogry durmuşy barada näme pikir edýändigini sorady.
Indiki zatlar bize Şeýtana we onuň hilelerine düşünmäge kömek edýär. Biz Şeýtan bilen aşa meşgul bolmak islemeýäris, ýöne biz onuň barada käbir düşünjä eýe bolmaly, «Şeýtan bizi aldamazlygy üçin» we «biz onuň hilelerinden habarsyz bolmazlygymyz üçin» (2 Korinfliler 2:11; Efesliler 6:11 NIV). Eýýup kitabynyň üsti bilen biz Şeýtanyň işleri barada düşünjeler alýarys, ýöne biz Hudaýyň oňa berk çäklendirmeler goýýandygyny hem bilýäris. Şeýtan Hudaýyň soragyna Eýýubyň diňe Hudaýdan gorkýandygyny, sebäbi Şeýtanyň oňa ýakynlaşyp bilmeýändigini aýdyp jogap berdi. Ol Hudaýyň Eýýubyň daşyna gorag diwaryny goýandygyny we Hudaýyň Eýýubyň durmuşy bilen hormatlanýandygyny bilýärdi. Şeýtan Hudaýy Öz goragyny aýyrmaga çagyrdy, şeýlelik bilen ol Eýýuby döwmäge we ony Hudaýa garşy öwürmäge synanyşyp bilerdi. Hudaý bu çagyryşa Şeýtana Eýýubyň emlägine degmäge rugsat berip jogap berdi, ýöne Şeýtany çäklendirdi, şeýlelik bilen ol Eýýubyň özüne degip bilmedi.
Bu ýagdaýda biz bir taraply söweşi görýäris, onda Hudaý Eýýubyň ýüregini we onuň imanlarynyň näderejede gidip biljekdigini bilýärdi, Şeýtan bolsa Eýýuby ýok etmek, baýlygyny ýitirmek we depressiýa arkaly öz gözegçiligine alyp biljekdigini pikir edýärdi. «Hiç bir synag sizi tutmady, diňe ynsana mahsus bolanlardan başga. We Hudaý wepaly; Ol siziň göterip biljekden artyk synalmagyňyza rugsat bermez. Emma siz synalanda, Ol size çykalga hem berer, şeýlelik bilen siz oňa garşy durup bilersiňiz» (1 Korinfliler 10:13). Eýýup bu aýaty bilmeýärdi, ýöne bizde Hudaýyň biziň näderejede gidip biljekdigimizi, ýykylmazdan öň bilýändigini görkezmek üçin bar. Ýokardaky aýatdan Hudaýyň diňe bir biziň çäklerimizi bilmän, eýsem her bir synagdan we synagdan çykalga bermegi wada berendigini bellemek gowy.
Şeýtanyň Eýýubyň Hudaýa bolan imanlaryny döwmäge ilkinji synanyşygy, talaňçy Sabeýleriň ähli eşeklerini ogurlamagyna we hyzmatkärlerini öldürmegine sebäp boldy, diňe bir bu erbet habary getiren adamdan başga. Munuň yzyndan başga bir diri galan adam gelip, «Hudaýyň ody» diýlip suratlandyrylan elhenç elektrik tupanlarynyň ähli goýunlaryny we hyzmatkärlerini nädip ýakandygyny aýtdy. Eger bu ýeterlik bolmasa, başga biri gelip, Haldeýleriň hyzmatkärlerini öldürip, düýelerini alyp gidendigini habar berdi. Iň soňky zarba gysga wagt soň geldi, ähli ogullarynyň we gyzlarynyň, iň uly doganyň öýünde bile naharlanýanlaryň, tornado tarapyndan öldürilendigi baradaky habar bilen.
Eýýubyň iş haýwanlarynyň (eşekler), iýmitiniň we eşikleriniň, goýunlarynyň we ýüňleriniň, marketing we iş transportynyň (düýeler) alnandygyny göz öňüne getirip bilýärsiňizmi? Ol indi doly weýran bolup, bankrot bolupdy. Emma garaşyň, bu ähli zat däl! Onuň çagalary öldürildi. Bir söýgüli adamyň ölüminden çekilen gynanç ýeterlik agyr, ýöne bir günde on çagany ýitirmek! Munu okaýan hiç kim özüniň şeýle derejede ejir çekýändigini ýa-da çekendigini aýdyp bilmez öýdýärin.
Bu nokatda biz Eýýubyň sarsmaz imanlaryny öwrenmäge başlaýarys. Bu ähli pajyga oňa bir günde geldi we onuň jogaby şeýle boldy: «’Men ejemiň göwresinden ýalaňaç çykdym, we ýalaňaç gaýdyp giderin. Reb berdi we Reb aldy; Rebbiň ady şöhratlansyn.’ Bu ähli zatda, Eýýup Hudaýy ýalňyşlykda aýyplap günä etmedi» (Eýýup 1:20-22). Men ýakynda bir adamyň: «Ejem öleninde men Hudaýa gaty gaharym geldi» diýendigini eşitdim. Bu köp adamyň söýgüli adamy garaşylmadyk ýagdaýda öleninde berýän reaksiýasydyr. Emma, Reb bilen ýöreýän imanlylar üçin, ýitginiň agyrysy bilen bilelikde bulaşyklyk bolup bilse-de, Hudaýyň ähli ýagdaýlara gözegçilik edýändigini bilmek bize Oňa boýun bolmaga we her bir ýagdaýda Oňa ynanmaga kömek edýär, şeýlelik bilen biz gynançlarymyzy başdan geçirýärkäk, öz garaýşymyz we hereketlerimiz bilen Hudaýy şöhratlanyp bileris.
Eýýup bu ähli betbagtçylyklaryň şeýtanyň hüjümleri bolandygyny we onuň reaksiýalarynyň Hudaýa şöhrat ýa-da hormatsyzlyk getirendigini bilmeýärdi. Soňra, Şeýtan hasabat bermäge çagyryldy, we Hudaý Özüniň Eýýubyň berk imanlaryna bolan şatlygyny Şeýtandan ýene sorap görkezdi: «Meniň hyzmatkärim Eýýup barada pikir etdiňmi? Ýerde onuň ýaly adam ýok; ol günäsiz we dogry, Hudaýdan gorkýan we erbetlikden gaçýan adam. We ol entek öz bitewiligini saklaýar, sen Meni oňa garşy hiç hili sebäpsiz ýok etmäge iterseň-de» (2:3). Depressiýanyň ortasynda, Eýýup Hudaýyň ondan buýsanýandygyny bilmeýärdi. Eger siz häzirki wagtda käbir synaglardan geçýän bolsaňyz, bu barada pikir ediň.
Şeýtan Eýýubyň diňe öz abadançylygy bilen gyzyklanýandygyny aýdyp jogap berdi we ýene Hudaýy özüne Eýýuba degmäge rugsat bermäge çagyrdy. Munuň edilmegine rugsat bermek Şeýtana Eýýuby bedeni ejir bilen kynçylyga salmaga mümkinçilik bererdi, bu bolsa Eýýubyň Hudaýa nälet okamagyna sebäp bolardy diýip çak edilýärdi. Hudaý ýene Şeýtana Eýýuba garşy işlemäge rugsat berdi, ýöne onuň janyny alyp bilmezligi barada anyk çäklendirme bilen.
Bu gezek Şeýtan aýaklarynyň dabanyndan başynyň depesine çenli agyryly ýaralar bilen elhenç fiziki ejir döretdi. Eýýubyň külde oturyp, käbir ýeňillik tapmak üçin keramika bölegi bilen ýaralaryny gazyýarka çekýän agyrysyny göz öňüne getirip bilýärsiňizmi? Ol döwürlerde antibiotikler ýokdy!
Eýýubyň aýaly onuň zerurlyklaryny üpjün etmegiň we ony köşeşdirmegiň ýerine, Hudaýa nälet okap ölmegini aýdyp ýagdaýy has-da erbetleşdirdi. Hudaýa ýakyn aýal ýa-da är ýanýoldaşy ruhdan düşende ýa-da syrkawlanda kömek etmekde oňyn rol oýnamalydyr we gaty tankyt ýa-da söýgüli aladanyň ýoklugy bilen ýagdaýy erbetleşdirmelidir. Wagyzçy şeýle diýýär: «Iki birinden gowudyr, sebäbi olaryň işleri üçin gowy gaýtarma bar: Eger biri ýykylsa, dosty oňa galdyryp biler. Emma ýykylan we ony galdyrmaga hiç kimi bolmadyk adama haýp! ... Biri ýeňilse-de, ikisi özlerini gorap bilerler. Üç sapakly ýüp çalt üzülmez» (Wagyzçy 4:9-12).
Eýýup we onuň dostlary
Bu nokatda biz Eýýup bilen ony «köşeşdirmäge» gelen üç «dostunyň» arasyndaky uzyn dialoga girýäris. Olar Eýýuby käbir gizlin günäni boýun etmäge synanyşdylar, Hudaýyň ony eden erbetligi üçin jezalandyrýandygyna we onuň bu günäni buýsanç we özüňi bilmek ruhunda edilen intellektual jedel arkaly gizleýändigine ynanýardylar.
Eýýubyň dostlary ynsan tebigaty we hatda Hudaý barada köp hakykatlary aýtdylar, ýöne olar Eýýubyň kynçylyklarynyň onuň günäsi sebäpli däldigini görüp bilmediler. Munuň ýerine, asmanyň içinde ruhy söweş gidýärdi we Eýýup nyşana bolupdy. Olar öz akyldarlyklaryny we aýyplamalaryny doly ýalňyş ulandylar we kömek etmegiň ýerine, olaryň gaty sözleri we tankydy ruhy ters täsir etdi, ýagdaýy has-da erbetleşdirdi. Olaryň hereketleri bize ejir çekýänleri ýazgarmaly däldigimizi öwretmelidir.
Käbir ejir çekmek günäniň netijesidir, ýöne bu günä bilinen bolsa, Hudaý bilen gatnaşygy dikeltmek üçin toba edilmelidir. Mysal üçin, Dawut Batşeba bilen zyna edip, soňra onuň adamsyny öldürensoň, Hudaýdan daşlaşdy, depressiýa düşdi we syrkawlady. Zeburlar 32 we 51 bize onuň näme duýandygyny we öz günäsi bilen nädip göreşendigini aýdýar. Şeýle hem, irki Kilisede käbirleri Rebbiň stoluny syrkawlyga we hatda ölüme sebäp bolýan ýagdaýda iýmek bilen ýalňyş ulanýardylar (1 Korinfliler 11:29-30). Günä bilinen bolsa, Hudaý bilen gatnaşygy dikeltmek üçin boýun edilmeli we höküm edilmelidir (1 Ýahýa 1:8-9).
Emma, Eýýubyň görkezişi ýaly, ähli syrkawlyk we synaglar şahsy günäleriň netijesi däldir. Adatça olar durmuşyň tebigy bölegi, sebäbi biz günä täsir eden çüýreýän bedenlerde ýaşaýarys we biz günä bilen syrkaw dünýäde ýaşaýarys. Biz käwagt imanlylara garşy Şeýtanyň hüjümleriniň bolýandygyny düşündirmelidiris, we bu sebäpli biz Hudaýyň ähli ýaragyny geýmelidiris, şeýlelik bilen biz bu hüjümlere garşy durup bileris (Efesliler 6:10-18). Şeýtan ähli imanlylary ýok etmegi halaýardy, sebäbi Hudaý üçin durýanlar garaňky dünýäde yşykdyr. We yşyk hökmünde biz garaňkylyga we korrupsiýa garşy anyk täsir edýäris. Biz ejir çekende, Hudaý üçin durmaga çalyşmalydyrys, şeýlelik bilen Ol biziň berkligimizi görjek we biziň wepalylygymyzdan täsir etjek beýlekilere şaýatlygymyz bilen hormatlanar we şöhratlanar (Matta 5:16).
Eýýup öz imanlarynda berkdi. Ol näme üçin şeýle basyş astyndadygyny düşündirip bilmese-de, Hudaýdan hiç haçan şübhelenmedi. Eýýup hiç haçan dogulmadyk bolmagy arzuw etse-de we Hudaýdan näme üçin şeýle köp ejir çekmäge rugsat berendigini soramak islese-de, ol Hudaýyň ýüzüne ýumrugyny galdyrmady ýa-da Hudaýyň ähli zatlaryň üstündedigini inkär etmedi.
Eýýup Hudaýa boýun egýärdi. Ähli ýitgilerine garamazdan, ol şeýle diýdi: «Reb berdi we Reb aldy, Rebbiň ady şöhratlansyn» (1:21). Ol bu durmuşda hiç hili maddy zada hukugynyň ýokdugyny ykrar etdi. Onuň ähli zady Hudaýdan gelipdi we Hudaýyňkydy: «Men ejemiň göwresinden ýalaňaç çykdym, we ýalaňaç gaýdyp giderin» (1:21). Biziň maddy zatlara şeýle bir baglanmazlygymyz möhüm, olar biziň durmuşymyzda hudaýlara öwrülmezligi üçin. Isa Hudaýa we pula bile hyzmat edip bilmeýändigimizi aýtdy (Matta 6:24). We Pawlus kanagatlylyk bilen Hudaýa ýakynlygyň uly gazançdygyny aýtdy (1 Timoteos 6:6).
Eýýup öz bitewiligini saklady, Hudaýdan gorkup we erbetlikden gaçyp. Synaglara we dostlarynyň aýyplamalaryna garamazdan, Eýýup ýalňyş maslahata boýun egmedi. Ol özüne töhmet atanlara garşy jezalandyryjy çäre görmedi. Ol öz ýagdaýyny beýan etdi we Hudaýyň öz durmuşynda näme edýändigini we özüni nädip alyp barmalydygyny bilmek üçin gözlegini dowam etdirdi. Öz goragynda, Eýýubyň ähli gynançlarynyň sebäbiniň Hudaý däl-de, Şeýtan bolandygyny bilmeýändigi aýdyňdy. Aýtmak gerek, Eýýup Hudaýy hiç haçan göz öňüne getirip bilmedikden has çuňňur derejede tanady, sebäbi ol Hudaýyň meýilnamasynyň bir bölegi hökmünde bolup geçýän ähli zatlara boýun egdi we kabul etdi.
Eýýup we Hudaý
Hudaý Özüni Eýýuba we onuň dostlaryna tanatdy, Özüni Ähli Zady Ýaradan hökmünde açýan zatlar barada gürledi we olary Öz hökümdarlygyny ykrar edip baş egmäge sebäp boldy (Eýýup 38-40). Eýýup, öň özüni goramak üçin köp zat aýdan, Hudaýa pespällik bilen jogap berdi: «Men mynasyp däl – Saňa nädip jogap bereýin? Men elimi agzymyň üstüne goýýaryn» (40:4). Hudaý Eýýuby günäsiz we dogry diýip ykrar etse-de (1:8), Eýýup entek Hudaýyň beýikligi we güýji barada köp sapak öwrenmeli bolupdy we şeýle diýdi: «Meniň gulaklarym Seni eşidipdi, ýöne indi meniň gözlerim Seni gördi. Şonuň üçin men özümi ýigrenýärin we topraga we küle toba edýärin» (42:5-6).
Biz Hudaýyň mukaddesligini, güýjüni we beýikligini düşündirmäge başlanymyzda, biz öz günäkärligimiz we ejizligimiz barada has köp düşünjä eýe bolmaga başlaýarys. Mukaddes Hudaý barada has çuňňur bilim almagyň netijelerinden biri, biziň biziň ýaly günäkärleri kabul etmäge pespällik etjek söýgüli Hudaýa baş egip sežde etmek islegimiz bolar.
Synaglar gelende Eýýubyň mysalyna eýermek biziň üçin gowy bolar, we biz muny durmuşyň ähli ýagdaýlarynda ruhy bitewiligi saklamak bilen edip bileris. Biz bu ýagdaýlarda Hudaýyň hökümdarlygyny ykrar etmelidiris, Onuň bizi söýýändigini bilip. Hudaý bir synaga rugsat berende, ol ýa-da durmuşyň tebigy bölegi, ýa-da biziň şaýatlygymyzy ýok etmäge we Hudaýy hormatsyzlandyrmaga hemişe çalyşýan duşmanyň hüjümidir. Biz berk durup we Hudaýa bil baglanymyzda, Ol biziň yzygiderliligimiz bilen hormatlanýar.
Biz synaglary başdan geçirenimizde, Eýýup ýaly biz hem Hudaýyň güýji we aladasy barada has çuňňur bilim alyp bileris. Biz Oňa bil baglanymyzda we Onuň biziň ädimlerimizi düzetmegine rugsat berenimizde, Ol bizi her bir kyn ýagdaýdan geçirer. Biz hemişe Şeýtanyň Hudaýyň rugsat bereninden artyk gidip bilmeýändigini ýatda saklamalydyrys. Şonuň üçin biz her bir synagda Hudaýdan Onuň güýjüni, köşeşdirmesini we ýol görkezmesini hemişe gözlemelidiris. «Reb meniň gaýam, meniň galasy we meniň halasgärim; meniň Hudaýym meniň gaýam, Onda men pena tapýaryn. Ol meniň galkanym we halasgärligimiň şahy, meniň berkitmem» (Zebur 18:2).
