Hristianyň ýörelgesi 2-nji bölüm: HRISTIAN ÝAŞAÝYŞ ÝOLUNDA ÝÖREMÄGE ÖWRENMEK
Häzirki dünýä Mesih bilen ýörelgämizi «büdrädetmek» üçin duzaklara we gapgynlara doly. Şonuň üçin bu ýörelgäniň nämeden ybaratdygyny Injil arkaly barlamak örän möhüm. Bu seriýanyň 2-nji bölüminde biz Hristianlar baradaky iň ýokary hakykatlary öz içine alýan Efesliler kitabyny göz öňüne alýarys. Onda biz «söýgüde ... ýagtylygyň çagalary hökmünde ... seresaply» (Efesliler 5:2,8,15 NKJV) ýöremelidigimizi görýäris – dünýä bizi näçe geň görse-de, Hristian imanymyza yzygiderli wepaly bolup ýöremelidiris (1 Petrus 4:2-4).
Efesliler Hristianyň ýörelgesi üçin köp görkezmeler berýär. Ilki bilen, biz Hudaýyň Özüne meňzeş bolmalydyrys, sebäbi biz Onuň maşgalasynyň bir bölegi (5:1). Ikinjiden, biz Mesihi hem takyklap ýöremelidiris (5:2). Efesliler 4-de Pawlus bizi çagyryşymyza mynasyp ýöremäge we beýleki adamlardan tapawutly bolmaga çagyrýar (4:1,17).
Bu «çagyryş» Efesliler kitabynyň 1-3-nji baplardaky doktrinal böleginiň mowzugydyr we Täze Ähtde «ýokary,» «gökdäki» ýa-da «mukaddes» çagyryş hökmünde beýan edilýär. (Filipililer 3:14; Ýewreýler 3:1; 2 Timoteos 1:9). Biziň durmuşymyz Hudaýyň bizi Öz çagalary, perzentlige alnan ogullary bolmaga çagyrandygyny görkezmelidir. Biziň ýörelgämiz çagyryşymyzy görkezmeli bolany üçin, Pawlus bu hatyň amaly bölegi bolan 4-6-njy baplarda «mynasyp ýöremek» näme aňladýandygyny düşündirýär.
1. «Söýgüde ýöräň, Mesih hem bizi söýüp, Özüni biziň üçin, Hudaýa hoş ysly gurbanlyk we sadaka hökmünde berdi» (Efesliler 5:2).
«Söýgüde ýöremek» Mesihiň söýgüsine biziň jogabymyzdyr (5:2). Ýaşaýyşda we ölümde Halasgärimiz Hudaýy ähli ýüregi, ähli jany, ähli güýji, ähli aňy bilen we goňşusyny özüni söýşi ýaly söýýändigini görkezdi (Mark 12:30-31). Ölüminde Ol Öz Ybadathanasyna bolan söýgüsini görkezdi (Efesliler 5:25). 1 Ýahýa 3:16 bize Hristianlaryň söýginiň nämedigini we doganlarymyza gurbanlyk söýgüsi bilen nädip jogap bermelidigini şeýle bilýändigimizi aýdýar. Eger biz Hudaýyň maşgalasyna bolan bu söýgüde ýöräp bilsek, bu Hudaýa lezzet berer. Biz Mesihiň eden ýaly, iň ýokary bahany hem tölemeli bolup bileris. Emma Efesliler 4:1,2,15-e görä, biz hökman «ähli pespällik we ýumşaklyk bilen, sabyrlylyk bilen, biri-birimize söýgüde çydap ... biri-birimize söýgüde hakykaty aýdyp» ýöremelidiris. Biz hem «Ruhuň agzybirligini parahatçylyk bagynda saklamak» üçin ähli tagallany etmelidiris (4:3). Bu ýollar bilen Ybadathana söýgüde özüni gurýar.
Rimliler 12-15 biziň Hristian ýygnaklarymyzyň içki we daşky taraplaryny dolandyrmaly we gurşap almaly söýgä gönükdirilendir. Rimliler 12:9-16 Hristian söýgüsiniň häsiýetleriniň giňişleýin suratyny çekýär: ol çyn ýürekden, aýdyň, mähirli we hormatly; ol höwesli we sabyrly, jomart we myhmansöýer, haýyrly we duýgudaş; ol hoşniýetlilik, agzybirlik we pespällik bilen tapawutlanýar. Eger hemmämiz biri-birimizi şeýle söýsek, ybadathanalar has sagdyn we bagtly jemgyýetler bolar! Bularyň hemmesi Pawlusyň «doganlyk söýgüsi,» «biri-birine» we «mukaddesler» sözlerini ulanmagyndan aýdyňdyr (Rimliler 12:10,13). Soňra Pawlus Hristian söýgüsiniň duşmanlarymyza bolan söýgini (12:17-21) we goňşularymyza özümizi söýşümiz ýaly söýgini (13:8-10) öz içine alýandygyny aýdýar. 14:12-19-da ol başgalaryň ynsabyna üns bermezlik bilen söýgüde ýöremegiň näçe aňsatdygyny görkezýär.
Söýginiň häsiýetiniň iň doly beýany 1 Korintoslylar 13-de berilýär. Onda bize onuň «iman» we «umyt» (13:13) ikisinden hem uludygyny aýdylýar. Ol «has gowy ýol» (12:31) bolup, her bir ýerli ybadathananyň öz sowgatlaryny dogry ulanmagy bilen işlemegi üçin yzygiderli yzarlanmalydyr (14:1). Belki-de, Pawlus özüni söýýänleri näçe köp söýse, olar ony şonça az söýýän ýaly bolup görünýänlere söýgini we onuň nädip hereket edýändigini doly beýan etmeli diýip duýandyr (2 Korintoslylar 11:11; 12:15).
Söýgi hem Hudaýyň adamyň yhlas bilen gözlemeli hudaýhonlugynyň esasy bölegidir (1 Timoteos 1:5; 6:11). Efesliler 5:1-iň sözleri bilen aýdylanda, biziň söýgimiziň häsiýeti we hili Hudaýa meňzeş bolmalydyr.
2. «Çünki siz bir wagtlar garaňkylykdyňyz, emma indi Rebde ýagtylykdyr. Ýagtylygyň çagalary hökmünde ýöräň» (Efesliler 5:8).
Efesliler 5:10-da Pawlus bizi «Rebbe näme makuldygyny» – ýagny, Rebbe näme ýaraýandygyny bilmäge çagyrýar. Hudaý Öz hakyky tebigatynda söýgi ýaly ýagtylykdyr (1 Ýahýa 1:5; 1 Ýahýa 4:8). Eger biz Hudaýy bilsek, biz ýagtylykda ýöreýäris. Eger biziň Hristianlygymyz diňe bir ykrar bolsa, ol ýalan we biz hakykatda garaňkylykda ýöreýäris (1 Ýahýa 2:11). Emma her bir hakyky imanly «ýagtylykda» ýaşaýar ýa-da ýöreýär (1 Ýahýa 1:7), ýagny, Hudaýyň Oglunyň, Reb Isa Mesihiň üsti bilen doly açylan doly tebigatyny we häsiýetini bilmekde. 1 Selanikliler 2:12-de imanlylardan ýagtylyk bolan Hudaýa «mynasyp ýöremek» talap edilýär. Durmuşymyzyň her bir ýerinde biz ähli ýamanlyklardan gaça durmalydyrys. Hudaýyň halkynyň arasynda jynsy ahlaksyzlygyň, islendik hili arassalygyň, haýasyzlygyň, akmak gürrüňiň, gödek degişmeleriň ýa-da açgözlügiň ysy hem bolmaly däldir; we biz butparaz bolmaly däldiris (Efesliler 5:3-7). Pawlus Efesliler 5:9 we 14-de ýagtylygyň miwesiniň «ähli ýagşylygy, dogrulygy we hakykaty» görkezmelidigini; we bu ýagtylygy Mesihiň Özünden, gökdäki Oňa seredip alyp biljekdigimizi düşündirýär.
Biz ýagtylygyň çagalary hökmünde ýöränimizde, biziň özümizi alyp barşymyz günäkär dünýäniň garaňky ýollaryny hem açýar, hem ýazgarýar (5:11-13). Başgaça aýdylanda, imansyzlar biziň arasynda ýaşaýan hudaýhon durmuşymyzdan günäniň hakykatda nämedigini bilip bilerler. Reb Isa zyna eden aýalyň ýagdaýynda muny etdi (Ýahýa 8:1-12). Ol aýaly Özüne getiren ýazgyçylaryň we fariseýleriň ikiýüzlüligini ýere ýazmak bilen açdy (Ýahýa 8:6-9; Ýeremiýa 17:13). Soňra Ol aýala: «Git we indi günä etme» diýdi we onuň ýaşaýyş ýoluny nädip üýtgedip biljekdigini düşündirdi: «Men dünýäniň ýagtylygydyryn. Meni yzarlaýan garaňkylykda ýöremez, eýsem ýaşaýyş ýagtylygyna eýe bolar» (8:11-12). Biz «gündizki ýaly dogry ýöremelidiris, şadyýanlykda we serhoşlykda däl, haýasyzlykda we nebisde däl, dawa-jenjelde we göriplikde däl. Emma Reb Isa Mesihi geýiň we ten üçin, onuň nebislerini ýerine ýetirmek üçin hiç hili üpjünçilik etmäň» (Rimliler 13:13-14). Biziň durmuşymyz dünýäniň Ýagtylygyny dogruçyl görkezmelidir, Ol adamlaryň öňünde ýagtylygymyzyň ýagtyldyrmalydygyny aýtdy (Matta 5:14-16). «Ýagtylygyň çagalary hökmünde ýöremek» wagyz etmegiň ähli masgaraçylykly we hilegär usullaryndan ýüz öwürmegi; we Hudaýyň Sözüni öwredenimizde ony ýoýmazlygy öz içine alýar. Emma «hakykaty açyk beýan etmek bilen biz Hudaýyň öňünde her bir adamyň ynsabyna özümizi hödürleýäris» (2 Korintoslylar 4:2 NIV).
3. «Şonuň üçin seresaply ýöräň, akmaklar ýaly däl, eýsem akyldarlar ýaly, wagty satyn alyň, sebäbi günler ýaman» (Efesliler 5:15-16 NKJV).
«Seresaply» diýlip terjime edilen söz «takyk» ýa-da «kadany berk berjaý etmek» manysyny berip biler. Hristianlar Rebiň bizden näme isleýändigini kesgitleýän Injiller bilen yzygiderli «ýöremelidirler». Ol «ünsli» diýen manyny hem berýär. Imanlylar öz ýaşaýyşlaryna ünsli we doga bilen tagalla etmelidirler – şonuň üçin biz Efesliler 5:15-i «ünsli we akylly ýöräň» diýip beýan edip bileris. Injilleri jikme-jik we yzygiderli okamak, we doga arkaly her bir imanly Rebiň durmuşyň dürli ugurlarynda we gatnaşyklarynda bizden näme isleýändigini bilip biler: ybadathanada; maşgalada (är/aýal, ene-ata/çagalar); iş ýerinde (iş beriji/işgär); we Hristian söweşinde (dost/duşman). Rebiň islegi Efesliler 5:19-6:21-de we Injiliň beýleki ýerlerinde beýan edilýär. Hususan-da, imanlylar Rebiň bize beren durmuşyny ýaşamalydyrlar: «Hudaý her birine nädip paýlasa, Reb her birini nädip çagyrsa, şeýle ýöresin» (1 Korintoslylar 7:17); we 1 Korintoslylar 7-niň öýlenmek ýa-da ýeke galmak baradadygyny belläň!
«Akylly ýöremegiň» syry Ruh bilen doly bolmak we Oňa durmuşymyzy dolandyrmaga rugsat bermekdir (Efesliler 5:18; Galatýalylar 5:25). Ruh däl-de, teniň pikirlerimizi we hereketlerimizi dolandyrmagy örän aňsatdyr. «Reb meniň muny etmegimi isleýär» diýip özümi näçe gezek ynandyrýaryn, hakykatda bolsa bu meniň günäkär tebigatymyň ynanmagydyr.
Biz wagty satyn almaga, ýagny, akylly ýöremek üçin sypdyrylan mümkinçilikleri yzyna almaga we Rebbe hyzmat etmek üçin köp wagt galmandygyny bilmäge çagyrylýarys: «Bilip ... indi ukyudan oýanmagyň wagty geldi; çünki indi biziň halas boluşymyz iman edenimizden has ýakyn. Gije uzak geçdi, gündiz ýakyn; şonuň üçin garaňkylygyň işlerini taşlalyň ... Gündizki ýaly dogry ýörelim, şadyýanlykda we serhoşlykda däl, haýasyzlykda we nebisde däl, dawa-jenjelde we göriplikde däl. Emma Reb Isa Mesihi geýiň we ten üçin, onuň nebislerini ýerine ýetirmek üçin hiç hili üpjünçilik etmäň» (Rimliler 13:11-14).
Hudaý bilen ýöremek Hudaý bilen ýöremek Hudaýyň ýüzüniň ýagtylygynda ýöremekdir – ähli zatlaryň biz bilen ýöreýän Onuň gözlerine açyk we ýalňaçdygyny ýatda saklaýan adamlar ýaly ýaşamak, garaňkylygyň Onuň bilen garaňkylyk däldigini; we muny ýatda saklap, ýürekleriň beýik Gözlegçisiniň huzurynda utanmaly boljak hiç bir zady pikir etmezlige, aýtmazlyga ýa-da etmezlige ymtylmak. Hudaý bilen ýöremek Ruhy yzarlamakdyr – Mukaddes Ruhy mugallymymyz hökmünde görmek, güýç üçin Oňa bil baglamak, tene hiç hili ynam goýmazlyk, söýgimizi ýokardaky zatlara gönükdirmek, olary ýerdäki zatlardan aýyrmak we ruhy pikirli bolmak. J. C. Ryle (1816-1900) tarapyndan
