Haça çüýlenmezinden birnäçe gün öň, biziň Reb Isa Mesih iki şägirdini Betaniýanyň golaýyndaky Betfage obasyna iberdi, ol ýerde Onuň Iýerusalime şa ýörişi üçin garaşýan taýçanak bardy. Ol olara taýçanagy çözüp, Öz ýanyna getirmegi tabşyrdy. Eger kimdir biri näme üçin taýçanagy alýandyklaryny sorasa, olar diňe «Rebbe gerek» diýmeli.
Olar görkezilen ýere gitdiler we taýçanagy tapdylar. Hakykatdan-da, olar ony çözýärkäler, «onuň eýeleri olara: ‘Näme üçin taýçanagy çözýärsiňiz?’ diýdiler.» Jogap, «Rebbe gerek,» olary kanagatlandyran ýaly boldy we taýçanak Isanyň ýanyna getirildi (Luka 19:29-35 ESV).
Rebbimiziň Rebdiginiň Giňligi
Bu ýerde «eýeler» diýlip terjime edilen sözüň «Reb» diýlip hem terjime edilýän şol bir söz bolmagy öwredijidir. Bu söz «eýe» («bir adamyň ýa-da zadyň eýesi» we «bir zadyň eýesi we ygtyýar edijisi, eýesi; bir adamyň üstünden ygtyýary bolan, hojaýyn» – NET Bible bellikleri) diýmegi aňladýar. Taýçanagyň bu kanuny eýeleriniň şägirtleriň ony almagyny soramaga kanuny haky we jogapkärçiligi bardy. Ýöne olar ýokary eýeçiligi derrew ykrar etdiler we oňa boýun egdiler. Bu biziň Halasgärimiziň rebdiginiň ajaýyp görkezilişidir. Ol ähli zadyň iň ýokary eýesi, hojaýyny we eýesidir: «Ýer Rebbiňkidir we onuň dolulygy, dünýä we onda ýaşaýanlar» (Zebur 24:1).
Meniň emlägim bar, ýöne meniň ähli emlägim ýeriň we onuň dolulygynyň bir bölegi bolup, ilki we ahyrky Rebbiňki, ýa-da Rebbiň, Ýehowanyň, Iň Ýokarynyňkydyr. Diňe bu däl, eýsem men hem «onda ýaşaýanlaryň» biri hökmünde Rebbe (ýa-da REBBE) degişli – her bir ynsanyň Ýaradyja degişli bolşy ýaly, planetanyň ýerli ýaşaýjysy hökmünde. Mundan başga-da, Hudaýyň halas edilen çagasy hökmünde men täze dogulmak arkaly, Hudaýyň Isa Mesih arkaly halas ediş satyn almasy arkaly hem Oňa degişli. Bu bize «Reb» garaýşymyzy dogry ýola goýmaga kömek etmeli.
«Isa Mesih ... ähli zadyň Rebidir,» diýip Petrus Korneliýanyň öýündäki ýygnaga aýtdy (Resullaryň Işleri 10:36). Bu, biziň islendik emlägimiz, kärimiz, jogapkärçiligimiz ýa-da täsirimiz bolsa-da, Ol olaryň we biziň üstümizden Rebdigini aňladýar. Biz henizem Oňa tabyn we jogapkär. Eger biz bu garaýşy ýitirsek, özümizi Rebbiň ygtyýaryny we ilkinji eýeçiligini amaly taýdan inkär edýän ýaly alyp barýan tapyp bileris, Zebur 53:1-däki akmak ýaly, ol özüni «Hudaý ýok» diýip ynandyrmaga synanyşýardy.
Biziň Reb Isa Matta 7:21-de Öz adynyň manysyny has-da düşündirýär: «Maňa ‘Reb, Reb’ diýýän her kim jennet patyşalygyna girmez, eýsem jennetdäki Atamyň islegini ýerine ýetirýän girer.» Luka Onuň sözüni şeýle beýan edýär: «Näme üçin Meni ‘Reb, Reb’ diýip çagyrýarsyňyz, ýöne Meniň aýdýan zatlarymy etmeýärsiňiz?» (Luka 6:46).
Biziň Rebimiz, Eýe hökmünde, biziň üstümizden ygtyýarlydyr we biz Onuň islegini etmeli we Onuň buýruklaryna boýun egmeli. Ýöne Onuň rebdigi köp ynsan rebleri ýaly gaty ýa-da zalym hökümdarlyk däl, çünki Ol başga bir ýerde hem şeýle diýýär: «Hudaýyň islegini ýerine ýetirýän her kim Meniň doganym, uýam we ejemdir» (Markus 3:35). Ol Hojaýyn we gul gatnaşygyndan has çuňňur, has mähirli gatnaşygy tanatdy. Onuň Sözüne boýun egmegimiziň we Onuň ygtyýaryna jogap bermegimiziň hili gullaryňky ýaly bolmaly bolsa-da, biziň höwesimiz eziz maşgala agzasynyň, doganyň ýa-da uýanyň ýa-da ejäniňki ýalydyr. Hudaýyň merhemeti ajaýyp! Geliň, «Rebbimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň merhemetinde we biliminde barha ösýäris» (2 Petrus 3:18)! Ol biziň hem Rebimiz (Eýämiz), hem Halasgärimizdir (Halas Edijimiz). Halasgär hökmünde Ol bizi ölüm we dowzah güýjünden halas etdi – biziň Onuň rebdigini inkär etmäge ýa-da oňa boýun egmezlige bolan tebigy meýlimiziň iň soňky netijelerinden!
Biziň Iň Ýokary Rebbimiziň Kiçigöwünliligi (we Beýikligi)
Filipililer 2:5-11-iň ähmiýetini göz öňüne getiriň. Bu beýik Reb hakykatdan-da Hudaýdyr, Ol özüni kiçeldip ýere geldi, özüne ynsanlygy aldy we mundan başga-da, guluň ýa-da hyzmatkäriň şahsyýetini we häsiýetini aldy, ahyrky netijede özüni has-da kiçeltdi, «ölüme çenli, hatda haçdaky ölüme çenli.»
Ynsanlyga bu (günäsiz) düşüş, biziň ýüreklerimizi islegli, hatda höwesli tabşyrmaga we öz-özüňi inkär edip, Hudaýa şeýle kiçelip we boýun egip, şeýlelik bilen bizi günä gullugyndan iň soňky azatlygymyzy üpjün eden Bire baglylyga çekmeli.
Şonuň üçin Hudaý Ony ýokary göterdi we Oňa ähli atlaryň üstündäki ady berdi, şeýlelik bilen Isanyň adynda her bir dyz çöküp, jennetde we ýerde we ýeriň aşagynda, we her bir dil Isa Mesihiň Rebdigini ykrar etsin, Hudaý Ata şöhrat üçin.
Bu ýerde Isa Mesihiň beýikligi, rebdigi baradaky ýokardaky beýanyň Işaýa 45:23-de Ýehowanyň Özüne talap eden şol bir beýiklik, hormat we şöhratdygyny bellemek möhümdir: «Men Özüm bilen kasam etdim ... ‘Maňa her bir dyz çöküp, her bir dil wepalylyk kasam eder.’»
Biziň Halasgärimiz Hudaýdyr we hemişe Hudaý hökmünde bardy. Onuň rebdigi indi ähli zadyň hökümdary Hudaýyň karary bilen tassyklanýar we beýiklenýär, Ol hemişe Öz Oglundan doly lezzet tapdy, we indi, Özüni kiçeltmekde, Ony has-da ýokary götermek üçin başga bir sebäp tapdy! Ata Öz Oglunyň ybadatynda we beýikliginde şöhratlanýar. Munuň doly ähmiýeti Işaýa 42:8-de Ýehowanyň şeýle diýýänliginde görünýär: «Men Reb; bu Meniň adym; Meniň şöhratymy başga hiç kime bermeýärin.» Muňa garamazdan, Isa Mesih şöhrat berilende Hudaý şöhratlanýar, çünki Ol «başga» däl, eýsem ähli zadyň hökümdary bilen, Ýehowa bilen bir we şol bir şahsyýetdir.
Günäkärler Özlerini Beýikledýärler; Biziň Rebimiz Özüni Kiçeltdi
Ynsan tebigaty hemişe özüni beýikletmäge çaltdyr. «Men birinji» ynsan egosynyň esasy sazlamasydyr. Bu Zebur 14:1 we 53:1-däki akmagyň ýüregidir. Ol ateizm üçin jedel etmeýär, eýsem bu dünýäniň hudaýynyň ýa-da şazadasynyň, Şeýtanyň özüniň ruhunda özüni öňe sürüp ýa-da beýikledip Hudaýa garşy çykýar (Işaýa 14:12-14 we Ezekiýel 28:12-17 serediň), ol biziň iň ýokary Rebimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň baş duşmany we bäsdeşidir.
Biziň günä tebigatymyz bu pitnäniň we öz-özüňi beýikletmegiň – bu «men-ilkinji» ruhunyň esasy özegidir. Tersine, biziň Reb Isa Mesih bu ýamanlyk bilen göreşmek üçin ynsan görnüşinde ýere geldi, özüni boşadyp we kiçeldip, hojaýyn we hojaýyn däl-de, hyzmatkäriň görnüşini aldy, biziň günämizi öz üstüne almak we biziň jezamyzy çekmek üçin. Onuň rebdigine boýun egmegimiz minnetdar ýüregiň ýeke-täk dogry jogabydyr.
Biz Ony ýeňil-ýelpaý «Reb, Reb» diýip çagyrýarys, ýöne Onuň aýdýan zatlaryny etmeýärismi? Biz Rebbi söýýändigimizi, ýa-da Rebbe hyzmat edýändigimizi, ýa-da «Reb Isa Mesihi» dodaklarymyz bilen hormatlaýandygymyzy aýdýarys, ýöne ýüregimiz we islegimiz boýun egmekde we tabynlykda egilmedikmi?
Rebbimiziň Rebdiginiň Agyrlygy
Rebbimiz Isa Mesihiň (ýa-da Hudaýyň şahsyýetleriniň islendik biriniň – Üçlügiň) adyny agzamak ýa-da atlandyrmak gaty çynlakaý meseledir. Musa berlen kanunda, üçünji buýruk şeýle diýýär: «Reb Hudaýyňyň adyny boş ýere ulanma, çünki Reb Öz adyny boş ýere ulanany günäkär hasaplamaz» (Müsürden Çykyş 20:7). Bu, Hudaýyň adyny ýeňil-ýelpaý ýa-da biperwaý, akmaklykda ýa-da gargyş hökmünde ulanmak diýmegi aňladýar. Bu şol bir söz, bu ýerde «boş ýere» diýlip terjime edilen, Zebur 24:4-de butparazlyga degişlidir. Butparazlyk Rebbiň öňünde başga bir hudaýyň bolmagydyr. Ol «ähli zatdan ýokary [Öz] adyny we [Öz] sözüni» beýikletdi (Zebur 138:2). Lewiler 24:16 şeýle karar berýär: «Rebbiň adyny kemsidýän her kim hökman öldüriler.»
Injil döwründe REBBIŇ adyny nädogry ulanmagyň howply mümkinçiligi Hudaýyň halky üçin şeýle gorkunç hakykatdy welin, olar bu ady asla agzamaýardylar. «REB» sözi adyň dört ýewreý harpy (YHWH) üçin çalşyryldy. Häzirki wagtda biz bu adyň gorkunç mukaddesligini gaty az duýýarys.
Ruhy Maşk, Düzgün-Nyýzam
«Reb» adyny ulanmagymyz Pawlusyň 1 Korintoslylar 12:3-däki görkezmesi bilen has-da düşündirilýär we çynlakaýlaşdyrylýar: «Men siziň Hudaýyň Ruhunda gürleýän hiç kimiň ‘Isa gargyşly!’ diýmeýändigini we hiç kimiň ‘Isa Rebbdir’ diýip bilmeýändigini, diňe Mukaddes Ruhda bolmasa, bilmegiňizi isleýärin.»
Ýehowanyň (YHWH) ady Injil döwründäki ýaly mukaddesdir, we «Isa» ady şol bir atdyr, adyň birleşen görnüşi bolup, «Ýehowa-Halasgär» ýa-da «Ýehowa halas edişdir» diýmegi aňladýar. Isanyň rebdigini ykrar etmek, Onuň ygtyýaryna boýun egmek we Onuň ygtyýary astynda ýaşamak diýmegi aňladýar, bu ynsanlara tebigy däl. Ol Hudaýyň Mukaddes Ruhy tarapyndan ýolbaşçylyk edilmeli we güýçlendirilmeli. Ruh hiç haçan hiç kime «Isa gargyşly!» diýmäge rugsat bermez ýa-da ýolbaşçylyk etmez – bu pikiri gadagan ediň! – we, görşümiz ýaly, «Isa Rebbdir» diýmegi ýeňil-ýelpaý aýtmak hem howplydyr, diňe Ruhyň ygtyýary astynda we ylhamy bilen. Imanlylar hökmünde biziň çagyryşymyz, artykmaçlygymyz we borjumyz «Ruh bilen ýöremekdir» – ýagny, Ruhyň güýjünde we Onuň gözegçiliginde – biziň günäkär ynsan bedenimiziň güýjünde ýa-da gözegçiliginde däl (Galatýalylar 5:16-18,25). Reb Isa Mesihi şöhratlandyrmak Ruhyň işidir (Ýahýa 16:14), şeýlelik bilen biz Ruh bilen ýöränimizde bedenimiz ýeňilýär. Isany Reb hökmünde boş, tötänleýin ýa-da däp-dessur boýunça (ynsan tarapyndan) gürlemek, Onuň adyny hakykatdan-da boş ýere ulanmaga howply ýakyn. Biz Mukaddes Ruhyň güýjünde ýaşap we hereket edip, Reb Isa Mesihiň ygtyýary astynda aňly boýun egmekde ýaşarys, we Onuň rebdigi diňe dodak hyzmaty däl, eýsem Ony Reb hökmünde hakykatdan-da hormatlamak meselesidir.
Ýahýa bu möhüm taglymaty has-da ösdürýär, ol şeýle ýazýar: «Ruhlary synaň, olaryň Hudaýdan gelýändigini görmek üçin, çünki dünýäde köp ýalan pygamberler çykdy. Hudaýyň Ruhuny şundan bilýärsiňiz: Isa Mesihiň bedende gelendigini ykrar edýän her bir ruh Hudaýdandyr, we Isany ykrar etmeýän her bir ruh Hudaýdan däl. Bu antihristiň ruhudyr» (1 Ýahýa 4:1-3). Isa Mesihi ykrar etmek, Onuň hem hudaýlygyny, hem ynsanlygyny ykrar etmekdir, we Onuň Hudaýdan gelendigini we hakykatdan-da Hudaýdygyny ykrar etmekdir: «Isa Hudaýyň Ogludygyny ykrar edýän her kimde Hudaý ýaşaýar, we ol Hudaýda» (1 Ýahýa 4:15).
Reb Isa Mesihi ykrar etmek diňe ony aýtmak meselesi däl, eýsem Onuň rebdigini doly ykrar etmek we Oňa boýun egmek meselesidir. Häzirki wagtda özlerini «Ýehowanyň Şaýatlary» diýip atlandyrýan köp adam Isa Mesihiň Hudaýdygyny aýtmaga gaty taýyn, ýöne olaryň ykrarnamasy dogry däl, çünki olar Onuň Hudaý bilen deňligini we Hudaý bilen birligini ret edýärler (Filipililer 2:6,9-11; Ýahýa 1:1, 10:30).
Bir Reb, Bir Beden
Pawlus bu örän möhüm hakykatyň ýene bir tarapyny 1 Korintoslylar 1:2-10-da ara alyp maslahatlaşýar. Ol Korintosdaky kilise barada «her ýerde Reb Isa Mesihiň adyny çagyrýan ähli adamlar bilen bilelikde mukaddes bolmaga çagyrylan» (aýat 2) diýip gürleýär, olaryň hem, biziň hem Rebimiz. Başgaça aýdylanda, Korintosdaky Reb Isa Mesihe ybadat edýän imanlylar, Isa Mesihiň ýeke-täk rebdigi astynda ähli ýerdäki ähli imanlylar bilen birleşendir. Diňe bir Reb bar, Pawlus Efeslilere 4:4-6-da ýazýar. Diňe butparazlaryň «köp rebleri» bar (1 Korintoslylar 8:5).
Pawlus gadymy dünýäniň dürli ýerlerinde imanlylar barada we olara ýazýar, hemişe «biziň Reb Isa Mesihimiz» barada gürleýär we Ony beýikledýär – Hudaýyň ähli hakyky mukaddesleri tarapyndan birleşip ykrar edilýän, ybadat edilýän we hyzmat edilýän şol bir Reb.
Pawlus 1 Korintoslylar 1-däki bu dokuz aýatda Reb Isa Mesihi ýedi gezek atlandyrýar. 9-njy aýatda («Hudaý wepaly, Ol sizi Öz Oglunyň, Rebimiz Isa Mesihiň gatnaşygyna çagyrdy») ol Hudaý tarapyndan bu şöhratly Reb Isa Mesihiň, Onuň söýgüli Oglunyň aýratyn gatnaşygyna çagyrylan (çagyrylan) ähli adamlaryň örän artykmaç ýagdaýyny nygtaýar.
We 10-njy aýatda ol «Rebimiz Isa Mesihiň ady bilen, ähliňiziň ylalaşmagyny, we siziň aranyzda bölünişikleriň bolmazlygyny, eýsem şol bir pikirde we şol bir hökümde birleşmegiňizi» haýyş edýär. Ol Korintosdaky imanlylaryň arasynda köp toparlaryň we bölünişikleriň bardygyny bilýärdi (aýatlar 11-12). Eger diňe bir Reb bar bolsa, we biz ählimiz şol bir gatnaşyga çagyrylan bolsak, geliň, ol Efeslilere ündeýşi ýaly, «Ruhyň birligini parahatçylyk bagynda saklaýarys» (Efesliler 4:3). Bu ýerde, Ruh arkaly, Isany amaly taýdan «Reb» diýip çagyrmagyň başga bir ýoly bar.
