Düşünmek KÖNE TEBIGATY
1936-njy ýylda, Ispaniýanyň raýat urşy tamamlananda, general Emilo Mola Madrid şäherine hüjüm etmek üçin soňky meýilnamalaryny düzýärdi. Kimdir biri ondan dört sany kolonasynyň haýsysynyň şähere ilkinji bolup girjekdigini sorady. Ol «bäşinjisi» diýip jogap berdi. Onuň jogaby dünýä meşhur boldy. General Molanyň iň möhüm kolonyasy, şäheriň içinde eýýäm hereket edýän, onuň maksadyna kömek etmek üçin Loyalistleriň hatarlarynyň aňyrsynda işleýän pitneçi tarapdarlaryň toparydy. Şondan bäri «bäşinji kolona» sözi dünýäde duşmana içinden kömek edýän dönükleri suratlandyrmak üçin ulanylýar. Ähli imanlylaryň içinde pitneçi ruh, şeýle diýmek mümkin bolsa, bäşinji kolona bar, ol Hudaýa garşy işjeň pitne edýär.
Bu hakykaty düşünmekden başga-da, imanlylaryň öz köne tebigatynyň, ýagny teniniň näme isleýändigini derňemegi dogry bolar. Ol näme bilen öwünýär? Onuň maksatlary näme? Eger ten biziň hereketlerimizi höweslendirse, netije Hudaýy begendirmeýär. Şeýlelik bilen, öz bozuk tebigatymyzy düşünmek, onuň hudaýsyz endiklerini ýeňmekde Hudaýyň kömegine bolan zerurlygymyzy has gowy tanamak üçin paýhaslydyr. Biziň tenimiz köp zatlary arzuw edýär, ýöne olaryň köpüsi aşakdaky bäş sany hereket bilen häsiýetlendirilip bilner.
Ten Hudaýa Garşy Çykýar
Teniň Hudaýyň häsiýetine garşy çykýandygy aýdyň bolmaly, ýöne köp hristianlar öz ruhy ýollarynda şikesli bolýarlar, sebäbi olar öz gündelik durmuşlaryny dolandyrmak üçin öz paýhaslaryna, güýçlerine we duýgularyna bil baglaýarlar. Ten imanlyny mukaddes ýaşaýşa ýolbaşçylyk etmäge doly ukyply däldir; şonuň üçin Reb Isa «ten hiç zada peýda bermeýär» (Ýahýa 6:63 NKJV) diýdi. Bu gaty aýdyňdyr
Mukaddes Ýazgylardan teniň işleri Ruhyň miwesinden ahlak taýdan tersdir; teniň tebigy dolandyrýan zatlary we Hudaýyň Ruhunyň imanlynyň durmuşynda gaýry tebigy edýän zatlary doly garşylyklydyr. Ten «zyny, ahlaksyzlyk, hapaçylyk, haýasyzlyk, butparazlyk, jadygöýlik, ýigrenç, dawa, gabanjaňlyk, gahar-gazap, özüňi bilmek, agzalalyk, bidinlik, göriplik, adam öldürmek, serhoşlyk, şadyýanlyk we ş.m.» (Galatiýalylar 5:19-21) ýaly günälerden lezzet alýar. Beýleki tarapdan, Hudaýyň Ruhy tarapyndan dolandyrylýanlar «söýgi, şatlyk, parahatçylyk, sabyr, mähribanlyk, ýagşylyk, wepalylyk, ýumşaklyk we özüňi saklamak» (Galatiýalylar 5:22-23) görkezerler; olar öz-özüne hyzmat etmeýärler, eýsem olar özlerini başgalara berýärler.
Ten başgalar tarapyndan hyzmat edilmegi arzuw edýär we öz islegli tebigatyny kanagatlandyrmak üçin zerur ýa-da kanunydan köp zady isleýär; ýöne ruhy adam özüni bilmeýär we Hudaý ýaly hereket edýär. Ten tebigaty diňe bir Hudaýyň zatlaryna garşy çykman, eýsem Hudaýyň häsiýetine-de garşy çykýar. Netijede, Pawlus «teniň içinde bolanlar Hudaýy begendirip bilmezler» (Rimliler 8:8) we olar Hudaýdan ruhy aýralykda ýaşaýarlar diýip duýdurýar. Ol Oňa işjeň garşy çykýanlar bilen gatnaşyk edip bilmez (Rimliler 8:13). Imanly adam günä etmegi göz öňüne getireninde bu hakykaty ýatda saklamalydyr. Imanly adam Mesih bilen galmasa, Hudaýy begendirjek hiç zat edip bilmez (Ýahýa 15:4-5); Dünýäniň Nury garaňkylykda hiç kim bilen galyp bilmez.
Ten Özüni Belent Tutýar
Ten tebigaty öz ukyplaryny, üstünliklerini, fiziki aýratynlyklaryny we ş.m. özüniň has ýokary hasaplaýan zatlaryndan pes bolanlar bilen deňeşdirmekden lezzet alýar. Tutulan balygyň ululygy, awlanan keýikleriň sany, çagalaryň üstünlikleri, şöhrat, girdeji ýa-da baýraklar bolsun, ten deňeşdirmegi gowy görýär. Näme üçin? Sebäbi şeýle deňeşdirmeler ýa-da buýsanç ýa-da göriplik döredýär we ten iki duýgyny-da höweslendirmekden lezzet alýar. Hudaý buýsanja ýigrenýär; hakykatda, Süleýmanyň Tymsallary 6:16-17-e görä, ol Hudaýyň ýigrenýän zatlarynyň sanawynyň başynda durýar. Hudaý şeýle-de yglan edýär: «Buýsanç we tekepbirlik
we ýaman ýol we ters agyz men ýigrenýärin» (Süleýmanyň Tymsallary 8:13). Süleýman göriplik günäsi barada agyr duýduryş berýär: «Sagdyn ýürek bedene ýaşaýyşdyr, ýöne göriplik süňklere çüýrüklikdir» (Süleýmanyň Tymsallary 14:30). Imanlylaryň arasyndaky deňeşdirmeler adatça günäkär pikirlenmäge getirýär.
Korinfdäki hristianlar dürli wagyzçylaryň ukyplaryny deňeşdirýärdiler we soňra Mesih ýerine belli adamlary yzarlap başladylar. Bu buýsançly hereketiň soňky netijesi Kilisede agzalalyk boldy (1 Korinfliler 1:12). Pawlus Hudaýyň gullukçylaryny bir-biri bilen deňeşdirmek isleglerini açykdan-açyk ýazgardy, sebäbi bu günä ýygnagyň agzybirligini ýok edýärdi; Mesih olaryň ýüreklerinde öz dogry ornuny eýelemeýärdi (1 Korinfliler 4:6-7).
Bizi bir-birimizden tapawutly edýän Hudaýdyr; we bizde bar bolan islendik aýratynlyklar, emläkler ýa-da ukyplar Oňa tarapyndan berildi. Bizde Ondan gelmedik hiç zat ýok, şonuň üçin özümizi başgalar bilen deňeşdirmäge ýa-da adamlary bir-biri bilen deňeşdirmäge hiç hili sebäp ýok. Adamzatda Mesihden başga ýokary derejeli ynsanlar ýok. Eger imanlylar özlerinde bar bolan ähli zadyň diňe dolandyryjysydygyny hakykatdanam düşünen bolsalar, tende hiç hili şöhrat bolmazdy, diňe Hudaýda bolardy. Günäniň manysy Hudaýyň hökümdarlygyny ret etmek we özüňi dolandyrmak hukugyny talap etmekdir. Ýöne, imanlylara tende hiç hili ynam etmezlik (Filipililer 3:3-4) we diňe Rebde öwünmek (1 Korinfliler 1:31) tabşyrylýar.
Ten Görkezmek Isleýär
Mukaddes Kitapda Hudaýyň halky Hudaýa garşy iki ideologiýadan çagyryldy. Birinjisi dünýäniň lezzeti – Hudaýyň ebedi maksatlaryndan geçip, geçip barýan pursaty gymmat saýýan dünýewi pikirlenme ulgamy. Ikinjisi dünýäniň dini – Mesihiň ölümine ähmiýet bermeýän we öz-özüňi kämilleşdirmegi we öz-özüňe baha bermegi belent tutýan ynsanlaşdyrylan işler ulgamy. Hudaýyň halky ýerli kilise döretmek üçin ýygnanan ýerinde, şol toparda has uly ruhylygy öwmek üçin kanunçylyga bil baglamaga meýilli bolanlar bolar (olar dünýäniň dinini yzarlaýarlar). Beýlekiler Mesihdäki azatlyklaryny ýalňyş ulanyp, ruhylygy ýalan görkezýärler; bu şahslar ýerleşmäge, tenlerini kanagatlandyrmaga we ahyrynda ruhy taýdan ýaltalyga ýüzlenmäge meýilli bolýarlar (bular dünýäniň lezzetine gurban bolýarlar).
Mysal üçin, Korinfdäki kilise dünýäniň lezzetini yzarlaýardy, Galatiýadaky kilsäler bolsa dünýäniň dini tarapyndan ýaramaz täsir edildi. Ten iki ideologiýany-da höweslendirýär we ikisiniň-de maksady hakyky ruhylygyň gazanylandygyny başgalara subut etmekdir. Ýöne, bu hakyky ruhylyk däl, eýsem onuň ynsanlaşdyrylan görnüşidir. Netijede, başgalaryň bähbidini we Hudaýyň şöhratyny gözleýän Mesihi hormatlaýan azatlygy ýaşamak üçin ylahy paýhas we merhemet talap edilýär.
Ýene-de bir usul, teniň ruhy fasady gurýan usuly, dünýä dininiň ideologiýasyny ulanmakdyr. Dünýä dinleri hemişe ynsan ruhylygyny tassyklamak üçin öz-özünden döredilen işleri ulandylar. Netijede, ynsanlaşdyrylan hristianlyk, dini däp-dessurlary we Kilise däplerini adamyň dini ýagdaýyny ölçemek üçin serişde hökmünde öňe sürmek bilen Mukaddes Ýazgylaryň açyk taglymatlarynyň ýerini tutdy. Biz görünmeýän ruhy hakykatlaryň görünýän we eşidilýän tassyklamalaryny isleýän jandarlar, şonuň üçin biz howpsuzlyk duýgusyny döretmek üçin bulary öndürmäge synanyşýarys. Ýöne, hakyky ruhylyk öz-özüňi tagalla etmek bilen däl-de, eýsem onuň ýoklugy bilen gazanylyp bilner. Mukaddes Ruh tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän ruhy adam dini däp-dessur däl-de, hakykaty ýaşaýar. Pawlus öz döwrüniň kanunçylaryny Galatiýadaky ýaş hristianlara öz dini maksatnamalaryny zorlamak üçin ýazgardy, maksat teniň gowy görkezilişini etmekdi (Galatiýalylar 6:12-15).
Ten Görünýän Zatlary Gymmat Saýýar
Görünýän zatlar bize görünmeýän zatlardan has aýdyňdyr; netijede ten tebigy ukyplar we fiziki aýratynlyklar ýaly zatlara uly ähmiýet berýär. Bu, teleýaýlymlaryň we mahabatlaryň adatça akylyň pikirlenmesinden has köp teniň isleglerine gönükdirilýändigini düşündirýär. Tenli adam sagdyn pikirden has köp nebis bilen höweslendiriler. Köp önümler owadan bikini geýen aýal tarapyndan mahabatlandyrylandygy üçin satyldy. Bu ýagdaýda erkekler mahabatlandyrylan önümi mahabatlandyrýan aýal bilen baglanyşdyrýarlar we önümiň gymmatyndan başga sebäp bilen ony satyn almaga höweslenýärler.
Süleýmanyň Tymsallary 7-den öwrenýäris, aýalyň jynsy günäsi azdyrmak, erkek adamyň jynsy günäsi bolsa yzarlamakdyr. Şonuň üçin Petrus aýallary flörtli daşky görnüşden we hereketlerden duýdurýar (1 Petrus 3:3-4). 1 Petrus 3:3-de «düzmek» («bezemek» KJV) diýlip terjime edilen grek sözi kosmos. Ol «tertipleşdirilen düzüm» ýa-da «bezeg» diýmekdir. Gyzykly ýeri, ol Täze Ähtde adatça «dünýä» diýlip terjime edilýär, bu many Barlyk 1-de Hudaýyň biziň ýaşaýan tertipleşdirilen düzümimizi döredeninde bize görkezilýär. Iňlis sözi «kosmetika» grek sözünden gelip çykýar kosmetikos, «düzmekde ussat» diýmekdir. Onuň kök gelip çykyşy kosmos-dan.
Biziň günbatar medeniýetimiz dünýäniň gözellige berýän gymmaty we onuň tenli standartlaryna laýyk gelmek üçin daşky görnüşi artdyrmak zerurlygy bilen güýçli täsir edildi. Netijede, implantlara, tikinlere, galdyrmalara, garaltmalara, reňklemelere, belliklere, kosmetika we ş.m. köp pul sarp edilýär. Biz bedenlerimize gowy seretmelidiris, sebäbi olar Hudaýyň ybadathanalarydyr, ýöne dünýäniň zerur diýip öwýän zatlarynyň köpüsi fiziki taýdan sagdynlykdan ýa-da derä we saçlara seretmekden has aňyrda. Bu garaşylýan zatdyr, sebäbi dünýäniň gözellik standarty Rebbiňkiden gaty tapawutlydyr.
Ýönekeý hakykat şundan ybarat: hemmämiziň gabyk bedenlerimiz bar, olar hemişe gabyra tarap barýar. Biz bu hakykaty gizlemeli ýa-da inkär etmeli däl; tersine, ony özümize ýatlatmalydyrys. Hudaý daşkydan has köp içkini gymmat saýýar: «Şonuň üçin biz gowşamaýarys; ýöne daşky adamymyz ýok bolsa-da, içki adamymyz her gün täzelenýär» (2 Korinfliler 4:16). Hudaýyň Patyşalygyny öňe sürmekde peýdaly bolan zat fiziki aýratynlyklar däl-de, ruhy häsiýetdir.
Ten Has Köp Isleg Edýär
Hudaý bedenlerimize onuň saglygyny dolandyrmak üçin tebigy gorag serişdelerini goýdy: beden suwuklyk zerur bolanda suwsap, iýmit zerur bolanda açlyk çekip, dynç almak zerur bolanda ýatýarys. Bu tebigy ýaşaýşy saklaýan mehanizmler adamyň ýykylmagyndan öň bardy. Ýöne, adam Hudaýa garşy günä edenden soň, bedenlerimiziň işlerini dolandyrmaga täze kanunsyzlyk ruhy başlady. Hudaý Adamdan miras galan bu dolandyryş meselesine nebis (1 Ýahýa 2:16) diýip at berýär. Ten zerur, rugsat berlen we degişli zatlardan has köp isleg edýär. Teniniň çäginde çäklendirme ýok, eger öz-özüňi saklamakdan bir zat gazanylmasa.
Biziň tenimiz köp zatlary isleg edip biler: jemgyýetçilik ýagdaýy, şöhrat, iýmit, erbet endikler, jynsy lezzetler, pul, gözellik we ş.m. Tenimiziň isleg edýän zatlarynyň hereketlere ýaramaz täsir etmezden isleg etmegine rugsat bermek mümkin däl. Petrus bize imanlynyň tenine görä ýaşap, şol bir wagtyň özünde Hudaýyň isleginde bolup bilmeýändigini aýdýar (1 Petrus 4:2). Dünýä ahlak taýdan boş ýerdir; onuň çäklerinde ruhy adamy baýlaşdyryp ýa-da güýçlendirip biljek hiç zat ýok. Onda näme üçin hristian öz ruhy güýjüni diňe peseldip biljek zady isleg etmeli?
Jemleýji Tabşyryk
Ýaşamak üçin has gowy ýol bar; imanly adam Mesih bilen tanyşmazdan ozal tebigy ýaşan ýaly ýaşamaly däl; köne adam pozisional taýdan öli we indi imanly Mesihiniň durmuşyny ýaşamaly (Efesliler 2:1-7). Petrus her bir imanlynyň ýer ýüzündäki syýahatynyň maksadyny jemledi: «Ol galan ömrüni teninde adamlaryň isleglerine görä däl-de, Hudaýyň islegine görä ýaşamaly» (1 Petrus 4:2). Pawlus öz durmuşyny bu hakykat boýunça ýaşady (2 Korinfliler 1:12), sebäbi ol beýle etmezligiň gämisi ýykylan durmuşa getirjekdigini bilýärdi (1 Korinfliler 9:27). Ol, eger öz teninden bir ädim öňde durmasa we ony gözegçilikde saklamasa, milletleriň arasynda öz şaýatlygyny ýitirjekdigini we Mesih üçin gullugynyň gutarjakdygyny bilýärdi. Imanlylar bu hakykat boýunça ýaşanlarynda, Reb Isanyň durmuşy olaryň ölümli teninde aýan bolýar; bu ýitirilenleri Mesihiň ýagşylygy we Onuň habarynyň dogrulygy barada pikirlenmäge mejbur etjek süýji ysgadyr (2 Korinfliler 4:11).
SOŇKY BELLEGI
- Jorj Switing, Kilisede dönüklik (Moody Press, Çikago, ’92), s. 74.
