Köne Äht Giriş
«Başlangyçda Hudaý gögi we ýeri ýaratdy» — Gelip çykyş 1:1 NKJV
Köne Äht bizi gökleriň we ýeriň ýaradylmagyndan takmynan miladydan öňki 400-nji ýyla çenli alyp barýar. Ol şeýle umyt bilen başlaýar we nälet howpy bilen gutarýar (Malaki 4:6). Adam ata we How eneden başlap, ynsanlaryň ruhy taryhy, esasanam Ysraýyl milletiniň taryhy, ynsanlaryň Hudaýa gulak asmakda doly şowsuzlygyny görkezýär. Hudaý Ysraýyla Kanuny berdi. Ol kämil dogrulykdy, ýöne ýykylan ýagdaýdaky adam, Hudaýa gulak asman, Hudaýyň dogrulyk ölçegini saklamaga ukyply däldi. Mukaddes Kitabyň Malaki bilen gutarmaýandygyna, eýsem Täze Ähtde görkezilen Hudaýyň merhemetiniň Hoş Habaryna, Isa Mesihe, haça, direlişe alyp barýandygyna nähili minnetdar!
Esasanam Köne Ähtiň soňky böleginde köp pygamberlikler bar. Käbirleri ýerine ýetirildi – esasanam Isa Mesih bilen baglanyşyklylar; köpüsi entek ýerine ýetirilmäge garaşýar. Eger bu ylhamlanan gadymy ýazyjylaryň bize galdyran zatlary bolmasa, biz köp zady ýitirerdik.
Gelip çykyş kitaby
Gelip çykyş «başlangyç» diýmegi aňladýar. Ol ýaradylma we durmuş bilen baglanyşykly bolup, soňra tutuş Mukaddes Kitapda ösdürilýän ähli zatlaryň tohumlaryny berýär. Gelip çykyş ýer ýüzündäki irki durmuşyň sadalygyny owadan suratlandyrýar; ýöne günäniň we bozulmagyň başlangyjy hem şol ýerde Hudaýyň ýamanlyga bolan ýigrenji we hökümi bilen bilelikde görünýär. Gelip çykyş Hudaýyň bir ruhda başlanan jan beriji işini – täze dogluşy – geljekki miweleriň wadasy bilen simwolizleýär.
Kitap esasanam ýedi görnükli patriarhyň durmuşy töwereginde aýlanýar:
Adam atada Adam durmuş we ölüm baradaky sapaklar görünýär. Ol Mesihiň bir suraty, sebäbi ol bir nesliň başy bolupdy; ýöne Mesihe garşylyk hem, sebäbi ölüm ony talap etdi, Mesihiň bolsa diri Başy bar.
- Hanok bize ýöriş we göçürilmebarada öwredýär . Ol Hudaý bilen ýöräp, «iman bilen ... göçürildi» (Ýewreýler 11:5), tiz geljek Reb imanlylary howada garşylanda (1 Selanikliler 4:17) göteriljek mukaddesleriň bir görnüşi ýa-da suraty.
- Nuh iş we halas bolmak görkezýär. Onuň işi iman işidi, we suw joşanda onuň halas bolmagy täze, arassalanan dünýä bolupdy, bu Kilise göterilenden soňky geljekki imanlylaryň bir görnüşi, olar (öň Hoş Habary eşitmän we ret etmän) Beýik Kynçylyk döwründe täze, arassalanan, müňýyllyk ýer üçin halas bolarlar.
- Ybraýym bize iman we aýrylyşykbarada gürrüň berýär . Onuň gurbanlyk sypasy onun imanlaryndan, onuň onuň aýrylyşygyndan gürleýär. Hudaýyň çagyryşy bilen ol zyýaratçy boldy.
- Yshak boýun egmek we dowamlylyk ýörelgelerini görkezýär, sebäbi umuman onuň durmuşy boýun egiji, yzygiderli durmuşdy.
- Ýakup terbiýe we garaşmak görkezýär. Hudaýyň onuň durmuşyndaky işleri Ýakubyň boýun egmegini üpjün etmek we ölümine ýakynlaşanda ony sežde etmäge alyp barmak üçin görünýär.
- Ýusup: ejir çekmek we belentlik onuň durmuşynyň temalarydyr, ähli döwürleriň imanlylary üçin gymmatly mysal. L. M. Grant tarapyndan
Bu sütün şu kitapdan alyndy: Mukaddes Kitap, Onuň 66 Kitaby Gysgaça. Ol neşirýatdan elýeterlidir:Believer’s Bookshelf USA.
