Mesihň höküm çykaryş oturgyjy
Hudaý hemişe dogrydyr Ol näme diýse we etse-de. Täze Ähtde, Rimliler Hudaýyň dogrulygy barada köp aýdýar, Yşaýa Köne Ähtde aýdyşy ýaly. Mukaddes Kitap Hudaýyň günäkärleri ýazgaranda dogrydygyny görkezýär toba etmedik günäkärleri we Ol yglan edende toba eden günäkärleri dogry hasaplaýar.
Pawlus Mars depesinde grek filosoflaryna we ýolbaşçylaryna olara «näbelli Hudaý» (Resullar 17:23 NKJV) bolan Hudaýyň Älemiň Ýaradyjysy we Saklaýjysydygyny görkezdi (24,26-njy aýatlar). Hudaý hiç haçan butparazlyk bilen baglanyşykly däldir (25,29-njy aýatlar). Resul Hudaýyň milletlere ýolbaşçylyk edýändigini we adamzadyň geçmişini, häzirki we geljekki döwürlerini we çäklerini dolandyrýandygyny hem düşündirdi. Bu hakykat adamyň boýun bolmak borjuny ýatyrmaýar. Tebigy adam Hudaýa jogapkärdigini boýun bolmakdan ýüz öwürýär. Toba etmek zerurdyr, sebäbi «ähli adamlar günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular» (Rimliler 3:23).
Hudaý ýakyn gatnaşykda bolmaga çalyşýar ähli adamlar bilen (Resullar 17:26-28). Emma, Adam ata we How enäniň günäsi we pitnesi (Gelip çykyş 3) sebäpli, Hudaý bilen adam arasynda aýralyk bar, ony hiç bir adam güýji Mesihň halas ediji işinden başga hiç haçan birleşdirip bilmezdi. Biziň beýik Ýaradyjymyz Hudaý ähli erkeklere we aýallara toba etmegi we muny häzir etmegi buýurýar, çünki Ol diňe bir Halas ediji däl, eýsem iň soňky Kazy hem (Resullar 17:30-31). Habar gyssaglydyr we dogry jogap yza süýşürilip bilinmez. Bu Hudaýyň merhemetiniň «häzirki pursatydyr» (2 Korinfliler 6:2).
Hudaý näme üçin iň soňky Kazy bolmaga ukyply? Zebur 139 jogabyň iň bolmanda bir bölegini berýär. Ýaradyjy, Saklaýjy, Halas ediji (Ata Hudaý, Oglan we Mukaddes Ruh) şulardyr:
- Hemme ýerde bar: Ol şol bir wagtda hemme ýerde we hemişe şeýle.
- Hemme zady edip bilýän: Ol ähli güýçli, gudratly.
- Hemme zady bilýän: Ol ähli zady bilýän, her bir adam barada başdan ahyryna çenli ähli zady bilýän – hatda zatlar bolmanka-da.
Bu ajaýyp Hudaý bilen sazlaşykda bolmak biziň islegimizmi? Bu Dawudyň çyn ýürekden islegi bolupdy we ol şoňa görä doga etdi. Bu zeburyň Rebbiň häsiýetlerini abstrakt pikirler hökmünde däl-de, eýsem Öz halky bilen gatnaşykda bolýan işjeň häsiýetler hökmünde suratlandyrýandygyny bellemek gyzyklydyr. Ol şulary berýär:
Suratlandyrma Hudaýyň ýakyn bilimi Öz hyzmatkäri barada (1-6-njy aýatlar);
- Jemlemesi Hudaýyň barlygy Dawut bilen (7-12-nji aýatlar);
- Suratlandyrma Hudaýyň hereketleri Dawudyň durmuşynda, onuň göwrelilik pursatyndan başlap (13-16-njy aýatlar);
- Yglan etme Hudaýyň pikirleri Dawuda garşy san-sajaksyzdyr (17-18-nji aýatlar);
- Jezalandyrmak üçin doga Hudaýyň duşmanlaryny (19-22-nji aýatlar);
- Doga Hudaý bolsun gözlesin we ýolbaşçylyk etsin Dawuda (23-24-nji aýatlar).
Biz bilýäris, günä aýyrýar Hudaý bilen adam arasynda, şeýle hem adamlary biri-birinden. Günä ähli zady bozýar, köp Mukaddes Ýazgylar jikme-jik düşündirýär. Şeýle-de bolsa, Hudaý dikeldiş Hudaýydyr, Ol adamlary Özüne gaýtaryp getirýär. Mesihň haçdaky gutarnykly işiniň esasynda, mukaddes we dogry Hudaý biziň günälerimiziň – günäkär hereketlerimiziň – meselesini çözüp bildi we günälerini boýun alýan toba eden günäkärleri bagyşlady (Rimliler 1:18–5:11).
Ondan başga-da, Hudaý meseläniň köküni – günä tebigatyny, ýaman hereketleriň sebäbini hem çözdi. Şeýlelik bilen, Hudaý merhemet döwrüniň ähli iman edenlerini, Resullar 2-den tä göterilişe çenli, ilkinji Adam atanyň maşgalasyndan Mesihň maşgalasyna geçirdi (Rimliler 5:12-21). Biz ybadathana döwründen öňki iman edenleriň we ondan soň ýaşajaklaryň dürli maşgalalara degişlidigini belläp bileris. Hudaý «her bir maşgalanyň» Atasydyr (Efesliler 3:15 ESV), we bu şeýle düşündirilmelidir.
Biz iman eden pursatymyzdan başlap, Mesih biziň täze Halypamyz boldy. Ol bize «durmuşyň täzeliginde» (Rimliler 6:4) ýöremäge kömek edýär, şol bir wagtyň özünde Oňa iman etmek we Oňa bolan söýgi bilen ähli zady Oňa tabşyrmak biziň özümize baglydyr. Biz şeýle doly tabşyranymyzda, bu Hudaýyň islegini ýerine ýetirmäge güýjümiziň ýokdugyny öwrenendigimiz we Mukaddes Ruhyň kömegine bil baglandygymyz üçindir (Rimliler 7–8). Şeýle hem, Rimliler 9–11 Hudaýyň Ysraýyl bilen gatnaşyklarynda – geçmişde, häzirki we geljekde – dogrudygyny we Ol atalara beren wadalaryny ýerine ýetirjekdigini görkezýär. Muny bilip, biz bize jogapkärçiliklerimizi görkezýän Hudaýymyza bil baglap bileris:
- Oňa (12:1-2).
- Iman edenler hökmünde özümize (3-nji aýat).
- Iman edenler (4-16-njy aýatlar).
- Iman etmeýänler (17-21-nji aýatlar).
- Hökümet (13:1-7).
Rimliler 12–16 bizi täze durmuşda ýaşamaga, Rebbimiz Isany begendirmäge, ähli zatda Hudaýy hormatlamaga höweslendirýär. Bu ýerde höküm tagty bizi ruhdan düşürmek üçin däl-de, ruhlandyrmak üçin gelýär.
Hudaýyň Höküm Tagty
Rimliler 14-de resulyň Hudaýyň hukuklarynyň şahsy durmuşymyzda, maşgalalarymyzda we Hudaýyň halkynyň arasynda nädip saklanmalydygy barada gürrüň berip başlady. Bu esasan-da, esasy meselelere degişli bolmadyk pikir tapawutlaryny göz öňünde tutýardy (14:1–15:7). Bu kontekstde Pawlus Hudaýyň Patyşalygyny häzirki görnüşinde (14:17) we Hudaýyň höküm tagtyny (10-njy aýat) her bir iman edýän we iman etmeýän adamyň Oňa jogap berjekdigini görkezmek üçin tanatdy (11-12-nji aýatlar).
Hristian diýip ykrar edýän ähli adamlar Hudaýyň Patyşalygynda, bu artykmaçlyk bilen baglanyşykly jogapkärçilikler bilen. Şonuň üçin biz Onuň düzgünlerini hormatlamalydyrys we Ony şöhratlandyrmalydyrys, çünki Hudaýyň hormatlanmaýan dünýäsinde ýaşap, Hudaýyň Patyşalygynda bolmak uly artykmaçlykdyr. Geljekki dünýäde, müňýyllykda (Ylham 20:1-10), her bir dyz Oňa egilmelidir (Filipililer 2:10). Bu gün biz Ony söýýändigimiz üçin muny meýletin edip bileris. Ylham 20-däki bölüm Mesih we Hudaýyň höküm tagtynyň başga bir mejlisine hem degişlidir.
Geliň, iman edenleriň atasy Ybraýymyň Hudaýyň dogrulygyny yglan edende aýdanlaryny ýatladalyň:
«Seniň beýle zat etmegiňden, dogry adamy erbet adam bilen öldürmegiňden, dogry adamyň erbet adam ýaly bolmagyndan uzak bolsun; Seniň beýle etmegiňden uzak bolsun! Bütin ýer ýüzüniň Kazysy dogry iş etmezmi?» (Barlyk 18:25 NKJV)
Başda görenimiz ýaly, Hudaý hemişe dogrydyr. Şonuň üçin Onuň geljekki höküminde adalat görkeziler.
Biziň Garaýşymyz
Iman edenler hökmünde biz halasgär Hudaýa boýun bolmagy öwrendik, Ol biziň hökümimizi – mynasyp bolan jezamymyzy – Öz Ogluna ýükledi. Ol haçda biziň ornuny tutdy we Hudaýyň ähli mukaddes we dogry talaplaryny kanagatlandyrdy. Bu esasynda Hudaý bizi Özüne eýe bolmak üçin halas etdi (Rimliler 8:32-39), şonda biz hemişe Hudaý bilen dogry ýagdaýda we gatnaşykda Oňa hyzmat edip bileris (Filipililer 3:3).
Biziň biri-birimize bolan garaýşymyz barada aýdylýar: «Sen näme üçin doganyňy höküm edýärsiň? Ýa-da näme üçin doganyňy kemsidýärsiň? Çünki biz hemmämiz Mesihyň höküm tagtynyň öňünde durarys» (Rimliler 14:10, beýleki terjimelerde «Hudaýyň» diýilýär). Her bir adam Özü üçin näme edýändigi ýa-da etmeýändigi barada hasabat berer (1 Korinfliler 3:10-15 serediň).
«Biz hemmämiz Mesihyň höküm tagtynyň öňünde peýda bolmalydyrys, şonda her kim bedeninde eden işlerine görä, gowy ýa-da erbet bolsun, alar» (2 Korinfliler 5:10)
Höküm Tagtynyň Üç Mejlisleri Bar
Mukaddes Ýazgylar, kim peýda boljakdygyna we haçan peýda boljakdygyna baglylykda, hökümiň üç dürli mejlisi barada aýdýar: asmanda, ýerde we asman bilen ýeriň arasynda. «Biz hökman» diýmek, Hudaý muny kesgitlän we ondan gaçyp ýa-da üýtgedip bolmaýar. «Biz hemmämiz» diýmek, hiç kim azat edilmeýär. Her kim durar (Rimliler 14:10), her bir dyz egiler we her bir dil Ony ykrar eder (11-nji aýat). Ýaradyjy hökmünde Hudaý adamlara we perişdelere – haýwanlara däl-de – hasabat bermek üçin ýörite ukyby berdi (12-nji aýat).
Merhemet döwrüniň iman edenleri barada, Onuň öňünde durmak Ylham 19:6-9-yň çäginde düşünilmelidir.
«Reb Hudaý Gudratly höküm sürýär» (6-njy aýat)
we ähli halas edilenler Ony hormatlarlar we şatlanarlar, çünki Guzynyň toýy gelip ýetdi, çünki
«Onuň aýaly özüni taýýarlady» (7-nji aýat)
Betaniýaly Merýem şeýle taýýarlygyň we wepalylygyň ajaýyp mysalydyr. Rebbe bolan hakyky söýgi bilen ol «elinden gelenini» etdi (Mark 14:8; Matta 26:12; Ýahýa 12:2-3 okaň).
Guzynyň toýy, göge galmak (1 Selanikliler 4:16-17) we höküm tagtynyň wagtyna çenli asmanda bolup geçer. Şol mejlisde Reb biziň durmuşymyzda ähli zat barada Öz pikirlerini görkezer, şonda biz Onuň eden işlerimiz barada nähili pikirleri bar bolsa, edil şol pikirleri alarys. Munuň üsti bilen gelin Gelinlik bilen sazlaşykda bolar. Onuň bilen gatnaşygymyzy hemişelik bozjak hiç hili tapawutly pikirler bolmaz. Biziň üçin bu gün, pikirlerimizde ýa-da hereketlerimizde Mesihiň pikirlerinden tapawutlanýan islendik zadyň höküm edilip aýrylmalydygyny aňladýar (1 Korinfliler 11:28 serediň), çünki Hudaý Mesihy biziň ornuny tutanda bu meseleleri höküm etdi (2 Korinfliler 5:21). Gelin Mesihe hödürlenende, Mukaddes Ýazgylar şeýle diýýär: «Onuň aýaly özüni taýýarlady» (Ylham 19:7). Mesele diňe bu geljekki mejlisiň çäginde özümizi höküm etmek däl, eýsem häzir hem Reb bilen sazlaşykda bolmakdyr çünki biz Ony söýýäris.
Toý myhmanlary (19:9) çagyrylanlar, bankete myhman hökmünde çagyrylanlardyr. Biz bu çagyryşy, Mesihe degişli bolmak üçin her dilden çagyrylanlygymyz bilen garyşdyrmalydyrys. Biz Onuň Ýygnagyna (Grekçe: ekkleziýa), degişli, bu söz hakyky manysynda çagyrylanlaryň toparyny aňladýar – ýehudilikden, butparazlykdan we ähli görnüşli «izm»lerden çagyrylanlar. Göge galanda, Köne Ähtdäki iman edenler biziň bilen bilelikde göge giderler (1 Selanikliler 4:16). Adam we Howadan başlap şol pursata çenli ähli iman edenler Ylham 4:4–19:4-de 12 gezek agzalýan «24 ýaşuly» içine girýärler. Guzynyň gelini tanadylanda (19:6-9), Täze Ähtdäki iman edenler (gelin) bilen Köne Ähtdäkiler (çagyrylan myhmanlar) arasynda tapawut goýulýar.
Ýerdäki Höküm Tagty
Höküm tagtynyň başga bir mejlisi ýerde bolar. Asmanda Guzynyň toýundan birneme wagt geçensoň, Mesih biziň we Köne Ähtdäki iman edenler bilen bilelikde bu ýere gaýdyp geler (11-14-nji aýatlar). Biz ýerde galmarys, eýsem ýerdäkiler üçin Onuň bilen şöhratda peýda bolarys (Koloseliler 3:4; 2 Selanikliler 1:10).
«Ynsan Ogly Öz şöhratynda, ähli mukaddes perişdeler bilen bilelikde gelende, Ol Öz şöhratynyň tagtynda oturýar» (Matta 25:31)
Ähli milletler höküm ediler, we kriteriýa ýa-da standart, olaryň Patyşanyň doganlaryna, ýehudilere nähili hereket edendikleri bolar (32-46-njy aýatlar). Bu mejlis, Hudaýyň hökümlerde eden işlerinden soň (Ylham 6–18), Yýerusalimde, «uly Patyşanyň şäherinde» (Zebur 48:2) bolar.
Ulanmak arkaly, Matta 25:32-40 ýehudi halkyna nähili garamalydygymyzy görkezýär, we 41-46-njy aýatlar mätäç adamlara nähili hereket etmelidigimizi aýdýar. Emma, biz bu aýatlaryň pygamberlik kontekstini unutmalydyrys: iman eden adam kesel ýa-da türmedäki adamlara seretmändigi üçin halas bolmagyny ýitirmeýär – seretmeli bolsa-da. Bu bölüm bizi ýehudilere dogry seretmäge çagyrýar, çünki Mesih we halas bolmak ýehudiler arkaly geldi (Ýahýa 4:22). Hudaýyň nukdaýnazaryndan seredenimizde, Ysraýylyň Onuň halkydygyny düşündik (Barlyk 12:1-3). Emma häzirki wagtda Onuň hökümet işlerinde, olar Lo-Ammi, ýagny «Meniň halkym däl» (Hoşea 1:9) diýlip atlandyrylýar, doly dikeldilýänçäler (Rimliler 11:25-36).
Höküm Tagtynyň Soňky Mejlisleri
«Soňra men uly ak tagty we onda oturan Ony gördüm, Onuň ýüzünden ýer we asman gaçdy. We olara ýer tapylmady. We men ölüleri, kiçi we uly, Hudaýyň öňünde duranlary gördüm, we kitaplar açyldy. We başga bir kitap açyldy, ol Durmuş Kitabydyr. We ölüler öz işlerine görä, kitaplarda ýazylan zatlar bilen höküm edildiler. Deňiz özündäki ölüleri berdi, we Ölüm we Hades özlerindäki ölüleri berdi. We olar, her biri öz işlerine görä höküm edildiler. Soňra Ölüm we Hades ot kölüne atyldy. Bu ikinji ölümdir. We Durmuş Kitabynda ýazylmadyk her kim ot kölüne atyldy» (Ylham 20:11-15)
Bu soňky we örän dabaraly mejlis adamyň taryhyny ýapýar we Ylham 21:1-8-de beýan edilen ebedi ýagdaýy tanadýar. Şol tagtyň üstünde oturjak Onuň öňünde ýer we asmanyň gaçjakdygyna üns beriň. Bu Ýahýanyň beýanyna gabat gelýär: «ilkinji asman we ilkinji ýer geçip gitdi» (Ylham 21:1) we Petrusyň 2 Petrus 3:12-13-däki gysgaça beýanyna. Bu Pawlusyň Mars depesinde eden teswirlerine hem gabat gelýär, ol öz habaryny şeýle diýip jemledi,
«Indi [Hudaý] ähli adamlara her ýerde toba etmegi buýurýar, çünki Ol dünýäni dogrulykda höküm etjek bir güni belledi, Öz bellän Adamy arkaly. Ol muny ähli adamlara Onuň ölülerden direldilmegi bilen kepillendirdi» (Resullaryň Işleri 17:30-31)
Bu beýanat diňe Mesihiň direlişiniň Hudaýyň geljekki höküminiň tassyklamasy hökmünde ähmiýetini görkezmän, eýsem Hudaýyň höküm etjekdigini hem görkezýär şol Adam arkaly, uly ak tagtyň üstünde Kazy hökmünde oturjak.
Ol ýerde duran adamlar toba etmekden ýüz öwürenlerdir: Kaýyndan (Barlyk 4) başlap soňky pitnada (Ylham 20:8-9) gatnaşjaklara çenli. Açylan kitaplar olaryň näme pikir edendiklerini, aýdandaklaryny we edendiklerini görkezer. Olar Hudaýyň olary ýazgarmakda adalatlydygyna ynanarlar. Hiç bir adam Hudaýa Onuň standartlarynyň gaty ýokarydygyny aýdyp bilmez, çünki Kazy bu ýerde Hudaýyň islegini ýerine ýetirip ýaşan we ölen Adamdyr. Hudaý olara şol Adamy görkezer, edil şeýle diýip: «Şeýle ýaşamaly bolardyňyz.»
Jemleýji Belligi
Dogrulyk (2 Petrus 3:13) täze asmanlaryň we täze ýeriň ebedi ýagdaýynda (Ylham 21:1-8) ýaşar. Hudaýyň hökümdarlygy müňýyllyk hökümdarlyk döwründe bolşy ýaly mejbury bolmaz, çünki ähli zat Hudaý bilen doly sazlaşykda bolar, we Ol «ähli zatda ähli zat» bolar (1 Korinfliler 15:28). Bu gün Hudaýyň merhemeti bilen ebedi tertip biziň degişli bolan täze ýaradylyşda görünýär, «Mesih ähli zat we ähli zatda» (Koloseliler 3:11), köne ýaradylyşa şaýatlyk hökmünde görkezilýär. Bu uly artykmaçlyk we, şol bir wagtyň özünde, uly kynçylykdyr.
Ahyryndaky Belligi
- «Höküm tagty» diýlip terjime edilen grek sözi «ädim» (Resullaryň Işleri 7:5 NKJV-de «aýak» diýlip terjime edilen) diýmekdir. Ol ölçeg birligi hökmünde we kazynyň kazyýet işleri wagtynda oturan beýik platformasy hökmünde ulanyldy. Ondan ol öz hökümini yglan etdi. Adatça, bu söz tagtyň özüni aňladýar (Matta 27:19; Ýahýa 19:13; Resullaryň Işleri 12:21, 18:12,16,17, 25:6,10,17). Hudaýyň höküm tagty (Rimliler 14:10 ESV) Mesihiňki hem (2 Korinfliler 5:10), we Ol onda Kazy hökmünde oturýar.
Ylham 20:11-de başga bir söz, «tagt» bar, ol höküm tagty hökmünde işleýär.
- Täze Ähtde 7x7 ýa-da 49 gezek ulanylan bu «peýda bolmak» sözi, biziň boljakdygymyzy aňladýar ýüze çykarylan. Ol biziň boljakdygymyzy aýtmaýar höküm edildi, sebäbi Mesih haçdaky üç sagat garaňkylykda biziň hökümimizi çekdi, ol biziň günälerimizi boýun aldy we biziň ornunyza boldy.
- Ýedi pygamberlik ýylynyň dowamynda (70-nji hepde, Daniýel 9:27) Ysraýyldan we butparazlardan köp adam halas bolar. Olaryň köpüsi şehit bolup öler (Ylham 6:8-11, Ylham 8–16) we Mesihiň hökümdarlygynyň başlangyjynda müňýyllyk hökümdarlygyň gökdäki tarapyndan lezzet almak üçin direler (20:4). Hudaýyň bu ýerde gorap saklajak adamlary (Ysraýylyň 144,000-i, şeýle hem milletleriň san-sajaksyz köpçüligi, Ylham 7) Mesihiň ýerdäki hökümdarlygyna girmek üçin ýaşarlar. Gök bilen ýeriň arasynda ýakyn baglanyşyk bolar (seret Ýahýa 1:51), onda gökdäki Iýerusalim esasy rol oýnar (Ylham 21:9–22:5).
- Ylham 21:9–22:5 müňýyllyk hökümdarlyk we gökdäki Iýerusalim barada goşmaça maglumat berýär, ondan soň kitap dürli möhüm teswirler bilen ýapylýar.
- Biz, iman edenler, Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek üçin täzeden dogulmalydygymyzy we bu ýerde Hudaý üçin ýaşamak üçin Mukaddes Ruhyň we Hudaýyň Sözüniň kömegine her pursatda mätäçdigimizi düşündik. Mesihiň kämil durmuşy ähli günäkärleri, hiç hili tapawut goýmazdan, ýazgarýar. Höküm oturgyjynyň üçünji mejlisiniň öňünde durjaklar toba etmedikler, Hudaýyň pikirlerinden we Mesihiň haçdaky işinden ýüz öwrenlerdir. Olar – ruh, jan we beden – direler, ýöne olar «ölüler» diýlip atlandyrylýar, sebäbi olar «ikinji ölüm» ýa-da «ot köli» (Ylham 20:12-15) dünýäsine degişlidirler. Ol ýerde olaryň gurçugy ölmez we ot öçmez (Markus 9:44-48), şeýle hem «aglamak we dişleri gyjyrmak» (Matta 25:30) bilen birlikde we ebedi bozulmada, hökümde we ökünçde bolarlar.





