“Troasda Karpusyň ýanynda goýan ýapynjamy, geleniňde, özüň bilen getir, kitaplary-da, ýöne esasan-da pergamentleri” (2 Timoteos 4:13). Pawlus türmededi, tizden Rim imperatory Neronuň buýrugy bilen janyny ýitirjekdi. Emma türmede ol Timoteosdan öz ýany bilen kitaplary we pergamentleri getirmegini soraýar. Bu gaty gyzykly sahna. Ine, Hudaýyň Ruhy bilen doly, adamzat taryhynda deňi-taýy bolmadyk miweli durmuşy bolan beýik adam. Tizden ol bu dünýäden gidip, Mesih bilen bolar. Emma türme kamerasynyň içinde ol Timoteosyň getirip biljek bir zadyna: kitaplara we pergamentlere garaşýar.
Bu kitaplaryň we pergamentleriň nämedigini anyk bilmeýäris. Elbetde, olar Köne Äht Mukaddes Ýazgylary bolup bilerdi. Biz şol wagt Täze Äht Mukaddes Ýazgylarynyň diňe kitaplar ýygyndysy hökmünde peýda bolup başlandygyny ýatda saklaýarys. Olar heniz doly Täze Äht görnüşinde birleşdirilmedikdi. Şonuň üçin bu kitaplar we pergamentler Köne Äht Mukaddes Ýazgylaryny öz içine alýardy. Emma Pawlus köp okaýan we ýadawsyz okuwçydy. Bu kitaplaryň we pergamentleriň arasynda başga kitaplar, belki-de Mukaddes Ýazgylara düşündirişler ýa-da hatda butparaz dünýäniň grek ýazyjylary tarapyndan ýazylan dünýewi kitaplar bardy. Pawlusyň iki ýa-da üç gezek butparaz grek edebiýaty bilen tanyşdygyny açyk görkezýändigini bilýärsiňiz. Ol grek edebiýatyna hormat goýýardy. Bu ýerde biz tekstimize bir sorag berip bileris. Eger Pawlus Köne Äht Mukaddes Kitabyny getirmegini soraýan bolsa, meniň soragym: “Näme üçin oňa gerekdi?” Ol gowy ýatkeşdi. Ol çagalygyndan Mukaddes Ýazgylary öwrenipdi we Köne Ähtiň köp bölegini ýa-da hatda hemmesini ýatdan aýdyp bilýän ýalydy. Käbir adamlar şoňa meňzeş bir zady gazandylar.
Onda näme üçin oňa Mukaddes Ýazgylar gerekdi, eger olary öz akylynda saklan bolsa?
Beýleki tarapdan, eger ol Köne Äht Mukaddes Kitabyny däl-de, başga kitaplary soraýan bolsa, biri sorap biler: “Näme üçin olary isleýärdi?” Ol, ahyrsoňy, ölüme we şöhrata gaty ýakyndy. Tizden ol Halasgäriniň ýüzüni görer we Mesihden ölümsiz hormatlaryny alar. Şeýle adamyň diňe ylahy, ruhy we ylhamlanan edebiýatdan başga zat okamak islejekdigini pikir etmezdiňiz.
Emma näme islese-de, näme gerek bolsa-da, ol bu kitaplaryň gelmegini sorady. Şonuň üçin biz şu sorag bilen ýüzbe-ýüz bolýarys: Näme üçin?
Pawlusyň haýyşynyň üç sebäbi
Üç sebäbi teklip edýärin. Birinjiden, eger bir adam bir gezek okyjy bolsa, ol hemişe okyjydyr. We okyjy üçin türme kamerasynyň içinde kitaplar bar bolsa, ol öýünden has gowy ýere öwrülýär. Tanyş kitaplaryň kiçijik tekjesi tanyş dostlaryň kiçijik topary ýalydyr. Rimdäki türmedäki resulyň bu köne “ýoldaşlaryny” ýanynda görmek üçin nähili şatlanandygyny!
Soňra, ikinji sebäp hökmünde, bir mesihçi bilimde, merhemetde, akyldarlykda we tejribede nähili ösen bolsa-da, bu durmuşda ol heniz kämilleşmäge ýetmedi. Resul hemişe öz islegli maksady bolan kämilleşmäge ymtylýardy. Ebediligiň kölegesi onuň üstüne düşende-de, ol ömrüniň soňky günleriniň hem öwreniş günleri we ösüş günleri bolmagyny isleýärdi. Görünýän ýaly, onuň öwrenmeli zatlary bardy we ol kitaplardan öwrenmäge taýýardygyny görkezmek üçin ýeterlik derejede kiçigöwünlidi.
Size üçünji sebäbi teklip edýärin. Men resulyň bu sözleri Timoteosyň hatyrasyna goşýandygyny aýdýaryn, Timoteosa şeýle diýýän ýaly: “Sen okyjy bolmaly, Timoteos. Sen meniň goýýan işimi dowam etdirýärsiň.” Tehniki taýdan, Timoteos resullar ýaly doly, ylahy ylhamy ýokdy. Resullar resmi taýdan wagyz etmek üçin agzyny açanlarynda, olaryň aýdanlary ýalňyşsyzdy, Hudaýyň Sözüni ýetirýärdi. Emma Timoteosyň şol sowgady ýokdy. Onuň işi Mesih ybadathanalaryny berkitmekdi we Timoteosyň öz üstüne aljak beýleki borçlarynyň arasynda iň gowy kitaplary okamak möhümdi.
Ömürboýy okyjy hökmünde mesihçi
Şonuň üçin bu sözlerden çykýan taglymatyň şeýledigini aýtmak üçin bu bölegi gaty köp uzadýaryn öýdemok: Mesihçi erkek ýa-da aýal bütin ömrüni okyjy bolmaly. Biz ömrümiziň soňky gününe çenli okyjy bolmaly. Hiç bir kitap Mukaddes Kitap bilen deňeşdirilip bilmez. Şonuň üçin kitaplar barada gürleşenimizde, ilki Mukaddes Kitaby iň uly peýda bilen okamak usuly barada bir zat aýtmak gaty möhümdir. Hudaýyň Sözüni okanyňyzda, ony ýatda saklamaga we ony ýürekden öwrenmäge synanyşmalydyrys. Biz Mukaddes Kitaby gaty gowy bilip bilmeris. Biz imandaky ruhy ata-babalarymyzyň käbirleri bilen deňeşdirilende hiç zat bilmeýäris.
Waldensleri eşiden bolarsyňyz. Olar Orta asyrlaryň ýewangelistleri bolupdyrlar. Olar Demirgazyk Italiýada uzak we elýeterli däl jülge we dag eteklerinde ýaşapdyrlar. Olar Hudaýyň Sözüni asyrlar boýy bitewüliginde we arassalygynda saklapdyrlar.
Olaryň ministrleri gulluga başlamazdan ozal Täze Ähti ýatdan öwrenmeli bolupdyrlar, we köplenç Zeburlary hem bilipdirler. Biz olara garanyňda Mukaddes Kitabymyzy gaty az bilýäris. Waldensler bize Mukaddes Kitabymyzy öwrenmek üçin ylhamdyr.
Diňe okamak ýeterlik däl. Biz ony John Bunyan ýaly, biziň ganymyz “mukaddes kitap” bolýança we Mesihiň akyly ähli düşünjämizi doldurýança içmeli. Her zady bu kitap bilen bahalandyryň. Mukaddes Kitaby şeýle ulanmaly. Soňra teologiýaňyzy berkitmek üçin Mukaddes Kitaby okamalysyňyz. Häzirki wagtda dünýädäki köp Mukaddes Kitap okaýanlaryň ýetmeýän zady, olar Mukaddes Kitabyň teologiýasyny düşünenoklar, we bu hasaplap bolmaýan ýitgi. Mukaddes Kitabyň teologiýasy näme? Ol ähli taglymatlarynyň distillasiýasydyr. Mukaddes Kitaby tigle, gyzdyr, esasyna çenli distillasiýa et, we alýan zadyň dünýäniň “Fundamentalizm” ýa-da “Dispensasionalizm” diýip atlandyrmagy öwrenen zadydyr. Mukaddes Kitabyň teologiýasy merhemet ulgamydyr. Biz muny görmeli we muny akyllarymyzda barha berkitmeli. Belki, dünýäniň ähli mesihçilerine eksport edip biljek bir zadymyz bar. Rebbiň güni agşamky wagyz ýygnaklaryndan ýa-da hepdelik agşamky doga ýygnaklaryndan soň, birleşigiň öýleriniň birinde bir salym Hudaýyň Sözüni ara alyp maslahatlaşmak üçin ýygnanyşyp bilerdik. Biri sorag berip biler, we beýlekiler jogap bermäge meýletin bolar; soňra beýlekiler ara alnyp maslahatlaşylýan Mukaddes Ýazgylaryň tekstine degişli zatlar barada öz tejribelerinden gürlemek üçin çekiler.
Imanda akyl we ýürek
Hudaý bizi akylsyz ýaratmady. Biz akyl bilen, karar beren mesihçiniň täzelenen akyly bilen başlaýarys. Hakyky iman akyl bilen başlaýar, we bu bizi dikeldilen hakykatlarda öwredenler barada şeýle bir ajaýyp zat. Olar akyl bilen başladylar. Olar akyla ýüzlenýärler. Olar ynanýan adamyň intellektine faktiki, teklip ediji görkezme berýärler.
Emma mugallymlarymyz ýürege hem ýüzlenýärdiler. Akyl ilkinji zat, ýöne ýeke-täk zat däl. Biz nämä ynanýan bolsak, ol duýgularymyza täsir etmeli, we olar şoňa ynanýardylar: ýürekdäki imanyň hakykatyna. Beýleki kitaplaryň gymmaty
Bu kitaplaryň käbirleri dünýäniň gören iň gowy kitaplarydyr. Dünýäde iňlis dili ýaly kitaplary bolan başga hiç bir dil ýok. Häzirki wagtda injiliň täsiri astyndaky ýurtlara barsaňyz, bu beýleki ýurtlaryň ilkinji etmeli zady biziň dilimizi okamakdyr. Häzirki wagtda Koreýada we beýleki ýurtlarda mesihçiler biziň dilimizi öwrenýärler, sebäbi olar kitaplara girmek isleýärler! Nähili adatdan daşary zat! Ýaşlar Puritanlary okamak üçin ýygnanýarlar. Emma meniň aýtjak zadym şeýle:
Sen we men iňlis dilini öwrenmegiň zerurlygy ýok. Bizde ol bar; biz onuň bilen doguldyk. Ol biziň ene dilimiz. Eger bizde dil, kitaplar we olary almak üçin serişdeler bar bolsa, özümizi ylahy bilim bilen doldurmasak, saňa we maňa aýyp. Hudaýyň Sözüni we iň gowy kitaplary okamak arkaly, beýlekiler tarapyndan jennetiň ysyny ýüreklerimizde we öýlerimizde duýulmaly.
