Biz Musa Kanuny Arkaly Halas Edilýärismi ýa-da Aklaýarysmy?
Kanun bizi aklamak üçin berildimi? Mukaddes Ýazgylar näme diýýär?
«Ol arkaly iman edenleriň hemmesi Musa kanuny arkaly aklanyp bilmeýän ähli zatlardan aklanýarlar» (Resullaryň Işleri 13:39 KJV).
«Şonuň üçin kanunyň işleri bilen hiç bir ten Onuň nazarynda aklanmaz, çünki kanun arkaly günäni bilmekdir» (Rimliler 3:20).
«Şonuň üçin biz adamyň kanunyň işleri bolmazdan iman arkaly aklanýandygyny netije çykarýarys» (Rimliler 3:28).
«Çünki iman edýän her bir adam üçin Mesih dogrulyk üçin kanunyň soňudyr» (Rimliler 10:4).
«Adamyň kanunyň işleri bilen däl-de, Isa Mesihiň imany bilen aklanýandygyny bilip, biz hem Isa Mesihe iman etdik, şeýdip Mesihiň imany bilen aklanarys, kanunyň işleri bilen däl, çünki kanunyň işleri bilen hiç bir ten aklanmaz» (Galatýalylar 2:16).
«Men Hudaýyň merhemetini ýok etmeýärin, çünki eger dogrulyk kanun arkaly gelse, onda Mesih ýöne ýere öldi» (Galatýalylar 2:21).
«Hiç bir adamyň Hudaýyň nazarynda kanun arkaly aklanmaýandygy aýdyňdyr, çünki dogry adam iman arkaly ýaşar» (Galatýalylar 3:11).
«Şonuň üçin kanun bizi Mesihe getirmek üçin mugallymymyzdy, şeýdip biz iman arkaly aklanarys» (Galatýalylar 3:24), kanunyň işleri bilen däl.
Hudaýyň Sözüne eýe bolan her bir adam üçin ýokardaky Mukaddes Ýazgylar örän düşnüklidir. Kanunyň işleri bilen hiç bir ten Onuň nazarynda aklanmaz. Biz kanunyň işleri bilen hiç hili aklanmaýarys, özümiziň kanuny berjaý etmäge synanyşmagymyz bilenmi ýa-da başga biriniň biziň üçin berjaý etmegi bilenmi. Eger biz kanun arkaly aklanyp bilsek, onda Mesih ýöne ýere öldi. Nähili agyr söz! Bu, Reb Isanyň ölümüniň bizi Hudaýyň öňünde aklamak üçin zerurdygyny görkezýär; kanun biziň aklanmagymyzyň serişdesi däldir!
Onda biz nähili aklanýarys? Ýene-de, Mukaddes Ýazgylaryň bize gürlemegine rugsat bereliň:
... Iman arkaly aklanan (Rimliler 3:28, 5:1).
... Onuň merhemeti bilen Mesihi Isa arkaly töleg bilen mugt aklanan (Rimliler 3:24).
... Onuň gany bilen aklanan (Rimliler 5:9).
Aklanýan Hudaýdyr (Rimliler 8:33).
Mesihe we Onuň tölegine, Galwary haçyndaky gutarnykly işine we biziň arassalanmagymyz üçin dökülen ganyna iman etmek bilen, biz Hudaýyň nazarynda aklanýarys. Biz Onuň söýgüli Ogluna iman edenimizde bizi aklamak Hudaýyň işidir, biziň işimiz däl! Biz diňe Mesihiň muny edendigine ynanýarys! Onuň işiniň ähli gymmaty bize hasaplanýar ýa-da degişli edilýär. Haýran galdyryjy merhemet! Goý, biz Ony wasp edeliň!
Kanun Hristianlar üçin Durmuşymyzyň Düzgüniizmi?
Kanun iman edenler üçin durmuş düzgüni hökmünde berildimi? Ýene-de soraýarys, Mukaddes Ýazgylar näme diýýär?
«Çünki bizden çykan käbir adamlaryň sözler bilen sizi biynjalyk edip, janyňyzy bozup, «Siz sünnet edilmeli we kanuny berjaý etmeli» diýendigini eşitdik, olara biz beýle buýruk bermedik» (Resullaryň Işleri 15:24).
«Çünki günä size höküm sürmez, çünki siz kanunyň astynda däl, merhemetiň astyndasyňyz. Onda näme? Biz kanunyň astynda däl-de, merhemetiň astynda bolanymyz üçin günä ederismi? Hudaý saklasyn» (Rimliler 6:14-15).
«Şonuň üçin, doganlarym, siz hem Mesihiň bedeni arkaly kanuna ölüp, başga birine, ýagny ölülerden direlen Ol bilen nikalaşmaly, şeýdip biz Hudaýa miwe getirmeli» (Rimliler 7:4).
«Çünki men kanun arkaly kanuna öldüm, şeýdip Hudaýa ýaşaryn» (Galatýalylar 2:19 jnd).
«Çünki kanunyň işleriniň prinsipinde bolanlaryň hemmesi gargyş astyndadyr. Çünki ýazylgydyr: «Kanun kitabyna ýazylan ähli zatlary berjaý etmäge dowam etmeýän her bir adam gargyşlydyr» (Galatýalylar 3:10).
«Muny bilip, kanun dogry adama däl-de, kanunsyzlara we boýun egmeýänlere, hudaýsyzlara we günäkärlere, mukaddes dällere we haramzadalara, kakalaryny urýanlara we enelerini urýanlara, ganhorlara degişlidir» (1 Timoteos 1:9).
Mukaddes Ýazgylar kanunyň biziň ölçegimiz ýa-da durmuş düzgünimiz däldigini açyk görkezýär. Biz iman edenler kanunyň astynda däl, merhemetiň astyndadyrys. Bu kanun Reb Isanyň işi arkaly dogry edilenlere indi degişli däl. Musa tarapyndan berlen kanun tebigy, halas edilmedik adam üçin, kanunsyz we boýun egmeýänler üçin we ş.m.
Rimliler 6-da biz günä ölendigimizi, 7-nji bapda bolsa kanuna ölendigimizi görýäris. Kanunyň öli adama nähili güýji bar? Eger bir adam ýolda tizligi aşa geçip, soňra heläkçilige uçrap ölse, polisiýa oňa tizligi aşa geçendigi üçin jerime ýazarmy? Ýok, ol öldi we indi kanunyň ygtyýarynda däl. Iman edenler üçin hem şeýle; biz Mesih bilen öldük (Rimliler 7:4,6). Kanun indi bize degişli däl, ýöne ol iman etmeýänlere doly güýjünde we täsirinde galýar. Ol özüni onuň astyna salmaga synanyşýanlara hem gargyş getirýär. Näme üçin? Çünki hiç kim kanunyň talap eden ähli zatlarynyň «ähli zatlaryna dowam edip» (Galatýalylar 3:10) 100% berjaý edip bilmez – bu talap edilýän zatdyr!
Onda biz kim biziň ölçegimiz we durmuş düzgünimiz diýip haýran galyp bilerismi? Ýene-de, Mukaddes Ýazgylary okaň: «Ol [Mesih] içinde ýaşaýandygyny aýdýan adam, Onuň ýörän ýaly ýöremelidir» (1 Ýahýa 2:6 KJV). Biziň Musa kanunyndan has ýokary ölçegimiz bar! Biz Reb Isanyň ýörän ýaly ýöremelidiris. Ol bu dünýäde nähili ýöräpdi? Onuň mübärek durmuşynyň dört aýratynlygyny göz öňüne getiriň:
1. Ol Atanyň islegini ýerine ýetirdi.
«Men öz islegimi däl-de, Meni ibereniň islegini ýerine ýetirmek üçin gökden indim» (Ýahýa 6:38). Öz islegi – isledigimi isledigim wagty etmek – bu soňky günleriň örän görnükli aýratynlygydyr. «Dünýä geleninde» Reb Isa şeýle diýdi: «Ine, men gelýärin ... Seniň islegiňi ýerine ýetirmek üçin, eý Hudaý» (Ýewreýler 10:5,7). Ol «ölüme, hatda haçdaky ölüme çenli boýun egdi» (Filipililer 2:8). Hudaýyň ebedi Ogly Adam bolanda, Ol günäden başga ähli adamzat manysyny, şol sanda boýun egmegi hem aldy. Haýran galdyryjy merhemet! Şonuň ýaly-da, biz Rebe we Hudaýyň Sözüne boýun egmelidiris.
2. Ol Atasyna baglydy.
Injillerde Onuň doga edýän ýerlerini belläň. Luka injili, esasanam, Onuň hakyky adamzat tebigatyny nygtaýar we Ony köplenç dogada görkezýär. Luka 6:12-ni mysal hökmünde okaň: «Şol günlerde Ol doga etmek üçin daga çykdy we bütin gije Hudaýa doga etdi.» Reb Isa bütin gije Atasy bilen doga etdi. Ertesi gün Ol özüniň 12 resuly boljak şägirtlerini saýlady.
Biz hem Atamyza we Reb Isa baglymy: kim bilen durmuş gurmaly, nirede ýaşamaly ýa-da nähili işe girmeli diýen kararlarymyzda? Onuň ýol görkezmesini we kömegini gözlemelidigimize ynamly bolalyň. Ruhy garaşsyzlyk Hudaýyň Sözüne ýatdyr, ýöne ol dünýäni we hatda häzirki köp hristianlaryň garaýşyny hem häsiýetlendirýär. Reb öz aladasynda köplenç bizi akyldarlyk, güýç, sagalma ýa-da diňe kynçylyklarymyzy çözmek üçin Oňa baglydygymyzy duýýan ýagdaýlara düşmegimize rugsat berýär. Biz doga edýän erkekler we aýallar hökmünde häsiýetlendirilmelidiris!
3. Ol Hudaýyň Sözi bilen synaglary ýeňdi.
Matta 4 we Luka 4-de biz Reb Isanyň Şeýtan tarapyndan synalýandygyny görýäris. Reb ony yzyna gaýtarmak üçin öz ylahy güýjüni ulanmady; tersine, Ol Hudaýyň Sözüni ulandy. Şol serişde häzir hem bize elýeterlidir. Synag her bir iman edeniň durmuşyna geler. Goý, biz Hudaýyň Sözüni ýüregimizde gizläliň, şeýdip biz Oňa garşy günä etmezligimiz üçin (Zebur 119:11 serediň).
4. Ol Atasyna boýun egdi.
Bu hem möhüm bir nokatdyr. Onuň iň güýçli işleri edilen şäherler toba etmediklerinde, Ol Atasyna boýun egdi. «Şeýle-de, Ata: çünki Seniň nazaryňda şeýle gowy göründi» (Matta 11:26; şeýle hem 25-nji aýaty okaň). Iň haýran galdyryjy mysalda biz Reb Isany Getsemani bagynda görýäris, Ol Atasyndan mümkin bolsa, käse Ondan aýrylmagyny soraýar. «Meniň islegim däl, Seniňki bolsun» Onuň dogasydy (Luka 22:42). Käwagt biz Atamyzdan bir zat soranymyzda, Ol ýok diýip biler. Biz Atamyzyň «gowy, kabul ederlikli we kämil islegine» (Rimliler 12:2) boýun egmegi öwrenmelidiris. Bu ýagdaýda hem biz Onuň ýörän ýaly ýöremegi öwrenmäge çagyrylýarys.
Hudaýyň pikiri bizi Musa kanunyna laýyk getirmek däl-de, bizi Öz Oglunyň keşbine laýyk getirmekdir. Rimliler 8:29 şeýle diýýär: «Çünki Ol [Hudaý] kimleri öňünden bilse, olary Öz Oglunyň keşbine laýyk bolmak üçin öňünden belledi, şeýdip Ol köp doganlaryň arasynda ilkinji doglan bolsun.» Biz bu ýerde synaglary başdan geçirýäris, şeýdip Mesih durmuşymyzda barha köp görünsin – Isanyň durmuşy biziň ölümli bedenimizde aýan bolsun (2 Korinfliler 4:10-11).
Men Mesih bilen haça çüýlendi, ýöne men ýaşaýaryn; ýöne men däl, Mesih mende ýaşaýar: we men häzir bedenimde ýaşaýan durmuşymy meni söýen we özüni meniň üçin beren Hudaýyň Oglunyň imany bilen ýaşaýaryn (Galatýalylar 2:20).
Biziň içimizde ýaşamaly kanun däl, Mesihdir; durmuşymyzda görünmeli kanun däl, Mesihiň häsiýetidir. Biz häzir bedenimizde – häzir ýer ýüzünde – ýaşaýan durmuşymyz Hudaýyň Oglunyň imany bilen bolmalydyr. Ol biziň maksadymyz we mysalymyzdyr.
Galatýalylar 5:22-23-däki Ruhyň miwesi bize Reb Isada kämil görünen dokuz sypaty berýär: «söýgi, şatlyk, parahatçylyk, sabyr, mähirlilik, ýagşylyk, iman, ýumşaklyk [we] özüňi saklamak.» Bu sypatlar kanun arkaly däl-de, Mukaddes Ruh arkaly biziň içimizde Reb Isanyň häsiýetini emele getirýär!
Kanun Näme üçin Berildi?
Ýene-de, Mukaddes Ýazgylaryň bize näme aýdýandygyny göz öňüne getirmekden başlalyň:
«Kanun Musa arkaly berildi, ýöne merhemet we hakykat Isa Mesih arkaly geldi» (Ýahýa 1:17).
«Çünki kanunyň edip bilmeýän zadyny, ýagny ten arkaly gowşak bolany üçin, Hudaý Öz Ogluny günäli teniň meňzeşliginde we günä üçin iberip, günäni tende ýazgardy» (Rimliler 8:3 JND).
«Musa size kanuny bermedimi, ýöne siziň hiç biriňiz kanuny berjaý etmeýärsiňiz» (Ýahýa 7:19 KJV).
«Perişdeleriň buýrugy bilen kanuny alanlar, ony berjaý etmediler» (Resullaryň Işleri 7:53).
Kanun aklamak ýa-da halas bolmak üçin berilmedi. Aslynda, Musa kanuny dünýä taryhynyň gaty giç döwründe berildi. Biz kanundan öň ýaşan Ybraýymyň diňe iman arkaly aklanandygyny okaýarys. «Ol Rebe iman etdi; we Ol muny oňa dogrulyk üçin hasaplady» (Barlyk 15:6; Rimliler 4:3 serediň).
Onda kanun näme üçin berildi? Kanun öz-özünden «mukaddes, dogry we gowy» (Rimliler 7:12) idi. Ol Hudaýyň Ysraýyl çagalaryndan garaşýan zatlaryny açyp görkezdi. Emma kanun olaryň we giňişleýin ähli adamzadyň Hudaýyň islegini ýerine ýetirmäge güýjüniň ýa-da ukybynyň ýokdugyny hem görkezdi. Ol «ähli adamlaryň günä edendigini» (Rimliler 3:23) görkezmek üçin berildi.
Reb Isa hem, Stefan hem ýewreýlere Musa kanunynyň berlendigini, ýöne olaryň ony berjaý etmändigini aýtmalydy. Eger Hudaýyň saýlan milleti kanuny berjaý edip bilmedik bolsa, butparazlar barada näme diýip bolar? Biziň «umydymyz ýokdy» we «dünýäde Hudaýsyzdyk» (Efesliler 2:12).
Onda kanun näme maksat bilen hyzmat edýär? Ol günäler sebäpli goşuldy, Tä Tohum gelýänçä (Galatýalylar 3:19 NKJV).
Bu aýatda Musa kanunynyň näme üçin berlendigi barada iki sebäp bar. Birinjiden, ol günäler üçin berildi, başgaça aýdylanda, belli bir buýruga garşy edilen günäkär hereketleri açyp görkezmek üçin. Hiç kim «Men bilmedim» diýip bilmezdi. Hudaý olaryň özüni alyp barşy üçin Öz düzgünlerini beripdi. Olar boýun egmediklerinde, bu Hudaýyň beren belli bir düzgünine garşydy, şonuň üçin olar günäkärdiler. Olar Onuň kanunyny bozupdylar.
Ikinjiden, kanun Tohum gelýänçä hyzmat etdi. Tohum kim? Ol Mesihdir (Galatýalylar 3:16)! Kanun Ysraýyly we ähli adamzady bilkastdan günäkärler hökmünde açyp görkezmek üçin diňe wagtlaýyn çäre bolup, olary Mesihiň gelmegine taýýarlamak üçindi. Ol haçdaky işiniň netijesinde merhemet arkaly halas bolmagy we iman arkaly aklanmagy getirdi.
Kanun käwagt Hudaýyň iň pes ölçegi hökmünde agzalýar. Mesih gelende, biz Hudaýyň adamzatda isleginiň doly pikirini görýäris. Hudaýyň adamda görmek islan ähli zatlaryny Ol Reb Isada gördi! Biziň Rebimiz we Halasgärimiz nähili ajaýyp şahs! Ýöne biziň üçin, Hudaýy begendirýän zady etmäge güýji bolmadyk hudaýsyz günäkärler üçin, Ol öldi, öz üstüne ähli jogapkärçilikdäki ýalňyşlyklarymyzy – günälerimizi aldy.
Ol şol günälere garşy Hudaýyň hökümini çekdi, we indi biz azatdyrys! Biz Onuň ýörän ýaly ýöremäge, Onuň ýaşan ýaly ýaşamaga, Onuň hyzmat eden ýaly hyzmat etmäge azat edildi – ähli zat Onuň Atasynyň şöhraty üçin. Bizi muny etmäge ukyply etmek üçin, Mukaddes Ruh geldi, käwagt Mesihiň Ruhy diýlip atlandyrylýar, çünki Ol her birimiziň içimizde Mesihiň häsiýetini emele getirýär. Bu ýerde ol diňe bölekleýin görünýär, ýöne biz Halasgärimize seredýän şol güne garaşýarys we şonda biz Oňa doly meňzeş bolarys. Ajaýyp gün! Reb Isa, gel!
