Kelleçanagyňyz
«Men Saňa şükür ederin; çünki men gorkunç we ajaýyp ýaradylan; Seniň işleriň ajaýypdyr» (Zebur 139:14).
Ýalňyz kelleçanak gaty owadan görünmez, ýöne ol bize Ýaradyjynyň bedeniňiziň bu bölegini nähili ajaýyp ýaradandygyny aýdyp bilşimizden has gowy görkezýär. Gulaklar, gözler, burun we agyz üçin deşikleriň nähili dizaýn edilendigine üns beriň, şonda bu bölekler adamyň ýüzüne ýakymly, deňagramly görnüş berýär we biri-birine päsgel bermeýär. Şeýle hem ýokarky eňegiň hereketsizdigine, ýöne aşaky eňegiň çeýnelmegi we gürlemek üçin şarnirli edilendigine üns beriň. Eger başgaça bolsa, bu zatlary etmek nähili kyn bolardy.
Bu aýratynlyklar möhüm bolsa-da, kelleçanagyň esasy maksady Ýaradyjynyň bize beren beýnisini goramakdyr – beýni şeýle bir ýokarydyr welin, ol adamy ýerdäki beýleki ähli janly-jandarlardan has ýokary durmuş derejesine goýýar. Kelleçanak ajaýyp güýçlüdir, ýokarsy 1/4 dýuým galyňlykda we aşagy has galyň, ýeňil, güýçli sowut döredýär. Onuň ýokarsynda we gapdallarynda gaty deriden kelle derisi bar, we onuň üstünde gorag saç matasy bar. Iki örtük hem aşagyndaky zady goramakda peýdalydyr.
Kelleçanagyň içinde, onuň bilen beýniniň arasynda inçe, ýöne gaty örtük bar, ol möhüm nerwleri we gan damarlaryny goramaga kömek edýär. Muňa «dura mater» diýilýär. Ýöne bu hekaýanyň diňe bir bölegi. Urgulardan, zarbalardan we ýykylmalardan goşmaça gorag hökmünde, kelleçanak beýniniň «ýüzýän» ýörite suw ýassygy saklaýar. Kelleçanagyň gaty gabygy beýnini gaty ýakyn gurşap alýar, we ähli boş ýerler bu möhüm suw bilen doldurylýar.
Hiç zat gözden düşürilmedi. Hatda ysgamak, eşitmek we görmek üçin jogapkär nerwler hem öz wezipelerini ýerine ýetirýän wagtynda olary goramak üçin kelleçanagyň ýörite oýuklarynda ýerleşdirilýär.
Kelleçanagyň aşagyndaky deşikden oňurga beýnä girýär, beýni bilen bedeniň ähli bölekleriniň arasynda habarlary daşaýan ajaýyp nerw ulgamy bilen. Bu deşik şeýle bir seresaply ýerleşdirilipdir welin, adamyň kellesi ony dik saklamak üçin we bütin bedenini dik ýagdaýda durmak üçin ajaýyp deňagramlydyr. Oňurga öz-özünden bütin kellesiniň – kelleçanagyň we ähli zadyň esasy daýanjy bolýar.
Oňurganyňyz
Inženerçilik Ajaýyplygy
«Hudaý aýtdy: Geliň, Adamy Öz keşbimizde, Öz meňzeşligimizde ýaradalyň; we olar ...bütin ýer ýüzüne höküm sürsünler.» Gelip çykyş 1:26
«Öz keşbimizde» we «Öz meňzeşligimizde» diýmek adam Hudaýa meňzeýär diýmek däl, eýsem ol ýer ýüzünde Hudaýyň wekilidir. Onuň ebedi jany, akyly we ähli ýer ýüzündäki ýaradylyşyň üstünden ygtyýary bar. Bu hormatly ýerde adam beýleki janly-jandarlardan dik bedeni bilen tapawutlanýar – bu başga hiç bir ýer ýüzündäki janly-jandarda bolmadyk we bolmajak zat.
Adama dik bedeni berýän oňurgadyr (oňurga süňki). Ol bedene çeýe, güýçli daýanç berýän ajaýyp oňurga sütünidir. Eger ol bir gaty süňk bolsa, adam oýunjak esger ýaly gaty bolardy. Şonuň üçin Hudaý kelleçanagyň aşagyndan çana çenli ýetýän 36 sany aýratyn oňurga berdi. Oňurga şeýle hem zarba siňdiriji hökmünde hereket etmek we iň ýokary güýç bermek üçin egri görnüşde emele gelipdir. Boýun oňurgalary kellesini goldaýar, döş (göwüs) oňurgalaryna 12 jübüt gapyrga birikdirilýär, we oňurganyň aşagyndaky bil oňurgalary ýüküň köp bölegini göterýär. Oňurgalar diskler (ýa-da ýassyjyklar) bilen birleşdirilýär, olar bag suw şlangyndaky şaýbalara meňzeýär. Olaryň ýokarky we aşaky ýüzleri ýokarky we aşaky süňklere berkidilýär. Olaryň merkezleri žele ýaly material bilen doldurylýar, bu oňurganyň bu ýa-da beýle hereket etmegine we şonda-da dogry görnüşini saklamagyna mümkinçilik berýär. Diskiň gyralary «žele» süzülmezligi üçin güýçli, çeýe gaty gatlaklardan ýasalýar.
Oňurganyň bütin sütüniniň içi boşdur, ýarym dýuým galyňlykda ýer bermek üçin oňurga ýiligine. Bu ýilik beýniden bedeniň dürli böleklerine 31 jübüt nerwi birleşdirýär, nerw impulslerini (habarlary) yzyna we öňe daşaýar. Boýnumyz bilen aýaklarymyzyň arasynda bedenimizde bolup geçýän köp zatlar beýni tarapyndan oňurga sütüninden aşak inýän nerwler arkaly dolandyrylýar. Kelleçanak (oňurganyň ýokarsynda) oňurga ýiligi üçin deşik bar we ol adamyň dik duruşyna päsgel bermez ýaly ýerleşdirilipdir. Bu maýmunda başgaça, onuň ýiligi kellesini öňe itekleýän we ony deňagramsyz edýän deşikden geçýär. Şonuň üçin maýmyn dik durup bilmeýär (gysga wagtlykdan başga) we dört aýaklap ýa-da ellerini daýanç üçin ulanmalydyr. Bu adamyň we maýmynyň garyndaş däldiginiň ýene bir subutnamasydyr.
Gelip çykyşyň birinji babynda Olaryň aýratyn ýaradylyşlar edendigini aýdýar. Başga bir zada ynanmak biziň pikirlerimizi söýgüli Hudaýdan we Ýaradyjydan daşlaşdyrýar. Dawut Hudaý tarapyndan berlen pikirlerini, açylyş Mukaddes Ýazgylar aýatymyzda şeýle diýip yzarlady:
«Seniň pikirleriň maňa nähili gymmatly, Eý Hudaý!» (Zebur 139:17).
We Hudaýyň söýgüli pikirleri şu gün hem size garşy şol bir.
Dawudyň näme üçin şeýle diýip bilendigine geň galmaly däl,
«Men Saňa şükür ederin; çünki men gorkunç we ajaýyp ýaradylan; Seniň işleriň ajaýypdyr» (Zebur 139:14). Soňra ol goşdy: «Seniň pikirleriň maňa nähili gymmatly, Eý Hudaý! Olaryň jemi nähili uly!» (Zebur 139:17).
Siz hiç haçan Oňa size garşy pikirleri üçin sagbolsun aýtdyňyzmy?
