Hudaýyň söýgüsini görkezýän ýaradylyş
Ýaradylyşdan Tupanlara çenli – 1-nji bölüm ÝAMANLYK MESELESINE JOGAP
Biz diňe üç bölekden ybarat bolan bir tapmaça serederis. Bu çözmesi aňsat ýaly görünýär. Tapmaçanyň üç bölegi şulardyr: Hudaý ähli zady ýaratdy; dünýäde ýamanlyk bar; ýöne ýaradylyş örän gowy. Geliň, bu bölekleriň nädip birleşýändigini göreliň.
1. Hudaý ähli zady ýaratdy
Tapmaçanyň birinji bölegi «Hudaý ähli zady ýaratdy» diýen söz, bu Mukaddes Kitabyň ilkinji aýatyndan gelýär: «Başlangyçda Hudaý gögi we ýeri ýaratdy» (Gelip çykyş 1:1 NIV). Ol beýik Ýaradyjydyr. Ýöne Ol ýaradylyşdan bäri näme etdi?
Käbirleri Hudaýyň älemi ýaradandan soň dynç alandygyna we Özüniň ýoklugynda bar bolan ýaradylyşyň daşdaky tomaşaçysyna öwrülendigine ynanýarlar. Beýlekiler hem şoňa meňzeş pikire eýe, ýöne Adam atanyň günäsiniň Hudaýy işe gaýtadan başlamaga we halas ediş missiýasyny ýola goýmaga iterendigini boýun alýarlar. Olar Hudaýyň yza çekilip synlamak isländigini, ýöne Özüni has köp hereket etmäge mejbur bolandygyny pikir edýärler.
Ýöne Mukaddes Kitap näme diýýär? Isa şeýle diýdi: «Meniň Atam häzire çenli işleýär, men hem işleýärin» (Ýahýa 5:17). Pawlus bolsa şeýle ýazdy: «Sizde gowy işi başlan Ol ony tamamlar» (Filipililer 1:6). Bu aýatlar Hudaýyň Öz dünýäsi bilen henizem ýakyndan baglanyşyklydygyny görkezýär. Ol daşda däl; Ol ähli zady jikme-jik bilýär. Hudaýyň ýaradyjylygy diňe bir geçmişdäki zat däl, eýsem häzirki we dowam edýän hakykatdyr. Onuň döredijilik işi entek gutarmady.
Hudaýyň döredijilik işiniň bu dowam edýän tarapyna birnäçe at berilýär; Öz adaty hyzmat işinde – planetalaryň biri-birine degmeginiň öňüni almak we ýagyş hem-de möwsümleri ibermek ýaly – Ol «Goldaýjy» diýlip atlandyrylýar (Ýewreýler 1:3). Ybadathananyň içinde eden işinde Ol «Halasgär», «Gutarýan» we «Mukaddes ediji» diýlip atlandyrylýar.
Bu soňky döwürdäki iş Hudaý üçin garaşylmadyk zat däldi, sebäbi Ol dünýä günäniň girýändigini bilýärdi. Hudaý elden giden ýagdaýy gaýtadan dolandyrmaly däldi. Ol iň başdan nämäniň gerek boljakdygyny we Ol bu barada näme etjekdigini bilýärdi (Işaýa 46:10). Bu her bir adamyň her bir ýagdaýda näme etjekdiginiň iň inçe jikme-jikliklerine çenli uzalýar (Efesliler 2:10). Hudaý Öz meýilnamalarynyň diňe bir arzuw däl-de, amala aşýandygyna göz ýetirýär. Ol diňe bir ähli zady meýilleşdirmän, eýsem onuň amala aşmagyna-da göz ýetirýär (Rimliler 8:28-30).
Hudaý doly gözegçilikde, we hemişe şeýle bolupdy. Şonuň üçin Onuň dürli atlary hakykatdanam bir döredijilik işiniň dürli taraplarydyr. Ýaradylyş ähli zat birdir – Gelip çykyş 1:1-däki «Başlangyçda» sözünden, Ylham 22:12-däki soňky höküme çenli – we Hudaý ähli zadyň üstünden Hökmürandyr.
2. Dünýäde ýamanlyk bar
Tapmaçanyň ikinji bölegi gowy däl. Bu «dünýäde ýamanlyk bar» diýen söz. Pawlus ony Rimliler 1:18-32-de grafik usulda suratlandyryp, bu dünýäde elhenç ýamanlygyň bardygyny görkezýär. Aşakda dünýäde ýamanlygyň we ejir çekmegiň Hudaý üçin geň zat däldigini göreris. Hudaý ýamanlygyň ýaradyjysy bolmasa-da, Ol ony öňünden bilýärdi we ol ahyrky netijede Onuň maksatlaryna ýeter.
3. Ýaradylyş örän gowy
Tapmaçanyň üçünji bölegi «ýaradylyş örän gowy» diýen söz. Gelip çykyş 1:31-de şeýle diýilýär: «Hudaý Öz ýaradan ähli zadyna seretdi, we hakykatdanam ol örän gowydy.» Adatça, bu aýat günä düşmezden öňki ýaradylyşa degişli diýlip düşündirilýär. Ýöne başga bir mümkinçilik hem bar, ýagny ol Hudaýyň ýaradan ähli zadyna, ähli wagt we giňişlik boýunça ýaýran ähli zada degişlidir. Ahyrsoňy, Hudaý geçmişi hem, geljegi hem görüp bilýär, we aýatda «Hudaý ähli zady gördi» diýilýär. Ýöne haýsy düşündirişi ulanýandygyňyz hakykatdanam ähmiýetli däl; bölekleri birleşdirmäge synanyşanymyzda ikisinde-de şol bir mesele bar.
Şeýlelik bilen, bu üç tapmaça bölegi: 1. Hudaý ähli görkezilişi, giriş sazdan başlap, soňundaky ýazgylara çenli ýaratdy. 2. Ol ýamanlykdan doly. 3. Şonda-da Hudaý ony «örän gowy» diýýär. Hemmeler bu bölekleriň birleşip bilmejekdigini pikir edýän ýaly. Bu adatça «ýamanlyk meselesi» diýlip atlandyrylýar, we hristian däller ony köplenç bize bir görnüşde ýa-da başga bir görnüşde atýarlar.
Biz hemmämiz onuň bir görnüşini eşitdik. Iň köp ýaýranlarynyň biri: «Söýgüli Hudaý nädip bigünä adamlaryň ejir çekmegine ýol berip biler?» Olar ýa Hudaý ýok, ýa-da Ol kömek etmäge ýeterlik güýçli däl, ýa-da Ol kömek etmäge ýeterlik söýgüli däl diýen netijä gelýärler. Hudaý nämä günäkär: ýoklugyna, güýçsüzligine ýa-da biperwaýlygyna?
Iň köp ýaýran jogap iki aňsat ädimden ybarat. Birinjisi: «Hemmesi Adam atanyň günäsi bilen başlandy, şonuň üçin ony günäkärläň!» Bu dogry, ýöne ol ähli faktlary öz içine almaýar. Ahyrsoňy, Hudaý Adam atanyň günä etjekdigini bilýärdi we ony şonda-da ýaratdy. Şol bir zat Şeýtana-da degişli. Bu jogap soragdan gaça durýar we Hudaýy başga birini günäkärlemäge synanyşýan ýaly görkezýär. Ikinjisi: «Ahyrsoňy ähli zat gowy bolar. Bir gün Hudaý her bir gözýaşy süpürer!» Ýöne eger Ol her bir gözýaşy süpürjek bolsa, onda näme üçin ilki bilen adamlara aglamaga rugsat berýär? Bu ýaradylyşyň «örän gowy» däldigini aýtmagyň başga bir ýoly, şonuň üçin ol tapmaçany çözmeýär. Bu jogap ýeterlik däl.
Näme üçin ýaradylyş örän gowy?
Bu jogaplar ýeterlik däl, sebäbi biz ýalňyş soraga jogap berýäris. Belki, sorag «Dünýäde näme üçin ýamanlyk bar?» däl-de, «Hudaý näme üçin ‘Ol örän gowy’ diýýär?» Belki, biz üçünji tapmaça bölegine has ýakyndan seretmeli. Bir zadyň gowy diýmek näme aňladýar? Biz bir gowy nahara, bir gowy dosta, we bir gowy gola degişli. Bir zadyň «gowy» bolmagy üçin ol niýetlenen maksadyna laýyk gelmeli, niýetlenen işini etmeli we islenýän netijäni gazanmaly.
Näme üçin käbir adamlar ýaradylyşyň däldigini «örän gowy» diýýärler? Olar hakykatdanam ýaradylyşyň öz isleglerini ýerine ýetirmeýändigini aýtmaýarlarmy? Olar bir zat öz maksatlaryna laýyk gelmese, öz isleglerini ýerine ýetirmese, onda ol «gowy däl» diýen çaklamany etmeýärlermi? Bütin ýaradylyş älemi olaryň öňünde, ýöne käbir kiçijik bölegi olaryň talaplaryna laýyk gelmeýändigi üçin olar ony gowy däl diýýärler. Bu birneme tekepbirlik dälmi?
Belki, ýaradylyş başga biriniň talaplaryna laýyk gelmek üçin gurnalandyr. Belki, bu kimdir biri ony şeýle gurnandyr, sebäbi bu kimdir biri has güýçli we akyllydyr. Belki, ony Öz maksatlaryna laýyk gelmek üçin gurnan Hudaýdyr!
Şonuň üçin Hudaý Öz tamamlanan ýaradylyşyny «örän gowy» diýip atlandyranda, Ol onuň Öz niýetlenen işini etjekdigini aňladýar, biz günäkär jandarlar Oňa razy bolsak-da, bolmasak-da. Ol ýaradanda, diňe bizi bagtly etmek üçinmi? Ýa-da Onuň aňynda has möhüm bir zat barmy? Köp hristianlar diňe bir Onuň dünýäni biziň bähbidimiz üçin ýaradandygyny çaklaýarlar. Ahyrsoňy, Ol Adam ata we How ene «ýer ýüzüne höküm sür» diýmediizmi? Ol ýene-de «Men size her bir tohum berýän otuň ählisini we her bir agajy berýärin» diýmediizmi? Ýer Hudaýyň bize beren sowgadydyr.
Hudaý bizi söýýär, we Ol dünýäni biziň üçin ýaratdy. Ýöne Ol bizi näme üçin ýaratdy? Biz ýaradylyşyň bölegi bolup, onuň maksady däl! Eger biz ýaradylyşyň beýik dramasynda merkezi sahnada bolmak islesek, eger biz ähli zady özümize laýyk geljek ýaly gurnamak islesek, onda biz Şeýtanyň yzynda ýerimizi almaly, sebäbi onuň hem şol bir islegi bardy – ýöne ol ilki bardy.
Hudaýyň ýaradylyşynyň esasy sebäbi adamlardan has uludyr! Ýaradylyş Hudaý tarapyndan , Hudaý üçin we Hudaý barada bolup durýar. Biz baýramçylygyň bölegi, ýöne onuň sebäbi däl. Ýaradylyşyň esasy sebäbi Hudaýyň şöhratyny yglan etmekdir (Zebur 19:1; 106:7-8; Işaýa 43:7; 60:21; Ezekiýel 36:22; Efesliler 1:4-14). Hudaý Öz häsiýetini görkezmek we Öz şöhratyny aýan etmek üçin ýaratdy. Beýleki ähli maksatlar ikinji derejelidir.
Bu ýerde köp adamlar şeýle diýerler: «Ýamanlykly ýaradylyş Hudaýyň şöhratyny nädip görkezýär? Ol muny ýamanlyksyz has gowy etmezmidi? Bu manyly däl.» Soňra olar ýaradylyşyň gowy däldigini netijä çykararlar. Ýöne olar oňa öz rahatlyklary üçin niýetlenen ýaly, Hudaýyň şöhraty üçin däl-de seredýärler. Olar ýaradylyşa aşakdan seredýärler. Hudaýyň garaýşyna eýe bolmak üçin biz oňa ýokardan seretmeli. Biz Hudaýyň bize açylan häsiýetini ýatda saklamaly. Ähli zatdan öň Hudaý söýgüdir. Hudaýy düşünmäge başlamak üçin biz şu ýerden başlamaly: Söýgüli Hudaý günäden we ýamanlykdan ejir çekmäge nädip çydap biler?
Günä we ýamanlyk bolmadyk bolsa-da, Hudaýyň tebigaty söýgüli we gurbanlykly bolardy. Hiç zat Hudaýyň häsiýetini üýtgedip bilmez. Ýöne diňe ýykylan dünýäde ol aýan edilip bilnerdi. Diňe ýykylan dünýäde halas edilen adamlar bolup bilerdi, olar Öz Halasgäriniň özlerine bolan söýgüsini wasp ederlerdi. Ol günä düşmedik dünýäni ýaradyp bilerdi, ýöne Ol bilkastdan bu dünýäni – Öz Oglunyň biziň üçin ejir çekip öljek dünýäsini – biziň bähbidimiz üçin, Öz bähbidi üçin däl-de ýaratmagy saýlady! Biz, Onuň halas edenlerimiz, Onuň bize bolan söýgüsiniň derejesini bilmek bilen has gowy ýagdaýdadyrys!
Hawa, bigünä adamlar bu dünýäde ejir çekýärler. Bigünä Mesih biziň üçin haça çüýlenmäge başga nädip ejir çekip biler? Her bir agyry, gussa we ýitgi, her bir adamyň çeken ähli zady, Hudaý hem çekdi. Hudaýyň şöhraty hut şu söýgüdir – şeýle beýik söýgi, Mesih Özüne gynamakçy bolanlar üçin ejir çeker, we Özüni öldürjekler üçin öler, sebäbi Ol Özüne ýigrenýänleri söýýär.
Bigünä adamlaryň ejir çekýän bu dünýäsi, bigünä Hudaýyň Özüniň hem ejir çekýän dünýäsidir. We bu dünýäde biz mynasyp bolmadyk adamlar Hudaýyň söýgüsini perişdeleriň-de göz öňüne getirip bilmeýän usulynda bilip bileris.
Ähli zady birleşdirmek
Ilkibaşda, ýamanlyk meselesi Hudaýyň «Ol örän gowydy» diýen sözlerine göni garşylykly ýaly görünýär. Ýöne bu diňe bir mesele, eger biz Hudaýyň ilki bilen Öz ýaradylyşyny näme üçin ýaradandygyny ýatdan çykarsak. Hudaý bizi Özünden aýry bagtly etmek üçin bu ýerde däl. Ol Öz şöhratyny görkezmek üçin bu ýerde. Her bir jandaryň bilip biljek iň uly şatlygy, bagty we dolulygy Hudaýyň şöhratynyň görkezilýän ýollarynyň biri bolmakdyr.
Pawlus biziň üçin şeýle doga edýär: «Hudaý size Öz şöhratynyň baýlyklaryna görä, içki adamyňyzda Öz Ruhy arkaly güýç bilen berkidilmegini bersin; Mesih imanyňyz arkaly ýürekleriňizde ýaşasyn; we siz söýgüde kök urup we berkidilip, ähli mukaddesler bilen giňligi, uzynlygy, çuňlugy we beýikligi – bilimi aşýan Mesihiň söýgüsini bilmegi başaryň; Hudaýyň ähli dolulygy bilen doldurylmagyňyz üçin. Indi bizden soran ýa-da pikir eden ähli zatdan has köp we bol-elin edip bilýän Oňa, içimizde işleýän güýje görä, Oňa Ybadathanada Mesih Isa arkaly ähli nesillere ebedi we ebedi şöhrat bolsun. Amin» (Efesliler 3:16-21 NKJV). Pawlusyň Hudaýyň şöhratyny biziň bereketimiz bilen baglanyşdyrýandygyna üns beriň. Hudaý şöhratlandyrylýar, we biz bereketlenýäris. Biziň iň uly bereketimiz Hudaýyň häsiýetiniň iň uly görkezilişidir.
Elbetde, günä düşmedik kämil dünýä örän ýakymly bolardy. Bu hatda butparazlaryň-da arzuw edýän zadydyr. Ýöne ol Mesihiň bize berýän umydyndan pesdir. Hudaýyň nukdaýnazaryndan, ol Onuň söýgüsiniň çuňlugyny görkezmezdi. We biziň nukdaýnazarymyzdan, biz şol söýginiň güýçli höwesini we derejesini hiç haçan bilmezdik.
Siz haýsysyny saýlardyňyz? Mesihiň ejirlerini we Onuň direlen durmuşyny paýlaşmakmy, ýa-da paýlaşmazlykmy? Pawlus öz islegini açyk aýdýar: «Çünki men häzirki döwrüň ejirleriniň bizde aýan ediljek şöhrat bilen deňeşdirilmäge mynasyp däldigini hasaplaýaryn» (Rimliler 8:18). Onuň bize aýan ediljek şöhrat «bize» däl-de, «içimizde» diýýändigine üns beriň. Hudaýyň şöhraty we biziň bereketimiz bir we şol bir zatdyr.
Hudaýyň dünýäsinde ýaşamak
Ilki bilen, Rebbimiziň söýgüsine we akyldarlygyna ynamly bolalyň. Hristian däller bize «ýamanlyk meselesi» soragyny atanda – Hudaýy söýgüsiz ýa-da başarnyksyz diýip aýyplanda – olaryň öz argumentleri bilen günäkärlenýändigini ýatda saklaň. Dünýädäki ähli ejir Hudaýyň Ogly tarapyndan çekildi – Öz bähbidi üçin däl-de, bize bolan söýgüsini görkezmek üçin. Eger bizi aýyplaýanlar muny diňleseler, biz olary Mesihe ýolbaşçylyk edip bileris; ýöne eger däl bolsa, bu ýalan aýyplamanyň Rebbimize garşy edilen ýalan aýyplamalaryň uzyn taryhyndaky ýene biridigini ýatda saklaň.
Ikinjiden, iki taraply güýç bolan kiçigöwünlilikde berkidileliň. Kiçigöwünlilik özümizi gymmatsyz hasaplamak däl-de, eýsem özümize realistik baha bermekdir. Bir tarapdan, biz ýaradylyşyň merkezi däl-de, Hudaýdygyny kabul etmeli. Biz Oňa hyzmat etmek üçin ýaradylandyrys, Ol bize hyzmat etmek üçin däl. Beýleki tarapdan, Ählihudaýyň bu Ogly, goşunlaryň Rebbi we patyşalaryň Patyşasy, hyzmatkär görnüşinde geldi, biziň üçin ölmek üçin – Öz maşgalasyndaky ähli dogan-uýalar üçin eden ýaly. Ol bedende Hudaýdyr, we biz diňe gurçuklardyrys (Eýýup 25:6). Ýöne Hudaý gurçuklary söýýär, we bizi Öz ogullary we gyzlary edýär!
Üçünjiden, biz ýaradylan işimizi edeliň – Rebbe ähli ýüregimiz, ähli aňymyz, ähli ruhymyz we ähli güýjümiz bilen wasp edeliň. Biz ýaradylan ähli işimizi etmek bilen, biz ýaradylan ähli zadymyz bolarys.
