Haggaýdaky pygamberlik
Mukaddes Kitapdaky syýanyň hiç haçan guramaýandygyny göz öňünde tutsak, Haggaýyň pygamberligi aýdylanyndan 2500 ýyl geçensoň hem häzirki wagtda ähmiýetini saklaýar. Onuň iki gysga baby dört pygamberlikden ybarat bolup, olar ýaltalyk döwründe gyssagly ulanylýar.
Birinji pygamberlik
Altynjy aýda Haggaýyň ilkinji pygamberligi ýaltalygy ýazgardy we adamlary ýene-de işe başlamaga çagyrdy. Olar bir möwsüm gürlen ýaltalygyň lezzetlerinden lezzet alandyklaryna garamazdan, Reb olaryň Öz öýüni äsgermezlik edendigini ýazgardy. Emma Hudaý Öz halkyny açlyk we ýitgi bilen ejir çekdirende, olar döwrüň alamatlaryny okamakdan ýüz öwürdiler. Olar bir pikirde boldular: “Rebbiň öýüniň gurulmaly wagty gelmedi” (Haggaý 1:2 KJV). Patyşa perman bilen iş bes edilenden soň 20 ýyl “dynç alandan” soň, olaryň garşylyklary gülkünçdi. Haggaýyň häzirki wagtda ähmiýetini görmek üçin, adamlaryň günälerini Ylham 2-3-däki ýedi ybadathananyň Hristosyň teswirleri bilen baglanyşdyralyň.
Hudaý üçin ähli zady töwekgelçilik edip, irki günlerde bu yhlasly adamlary häsiýetlendiren mukaddes ot nirede? Ýetmiş ýyl sürgünlikden soň olar Nebukadnezaryň ýykan ybadathanasyny gurmak üçin gaýdyp geldiler. Hiç kim olara päsgel berip bilmedi, olar bir elinde gylyç, beýleki elinde mala bilen janyny töwekgelçilik etdiler (Nehemýa 4:17). Emma indi, Sardisdäki ybadathana ýaly, Reb şeýle diýýärdi: “Men seniň işleriňi Hudaýyň öňünde kämil tapmadym” (Ylham 3:2). Gowy başlan adamlar işi tamamlamak islegini ýitirdiler. Şeýlelik bilen, Efesdäki ybadathana ýaly, ulanylýan sözler şeýle bolardy: “Şonuň üçin nireden ýykylanyňy ýatla, toba et we ilkinji işleri et” (Ylham 2:5).
Onda Onuň ady üçin zähmet çeken we ýadan däl şol ýadawsyz işçileriň ilkinji söýgüsi nirede? Dünýäni tersine öwürmek üçin uly meýilnamalara näme boldy, haçan-da sýnik dünýä bizi tersine öwürdi? Rebbiň öýi harabaçylykda galanda, olaryň öz öýlerine näme boldy? Liwanyň kedr agaçlary olaryň potoloklaryny örtýärdi, Hudaýyň mesgeni bolsa harabaçylykda galdy. Olaryň abadançylygynda olar Onuň öýüniň harabaçylyga öwrülmegine ýol berdiler. Emma olaryň gysga möhletli gazançlary ebedi sylagy ýitirmek howpuny döretdi. Sebäbi olar irki abadançylyk bilen özlerini gutlaýarkalar, Reb Ýahuda Laodikeýadaky ybadathana aýdan sözlerini aýdyp bilerdi: “Çünki sen: ‘Men baý, we emlägim köpeldi, we hiç zada mätäç däl’ diýýärsiň: we seniň betbagt, we garyp, we kör, we ýalaňaçdygyňy bilmeýärsiň” (Ylham 3:17).
Senagatlaşan milletlerde, wada edilen ýurtda ýaly süýt we bal iýýän özümize näme, haçan-da az ýakymly ýerlerde köp doganlarymyzyň bu dünýäniň harytlary az bolsa-da, Rebbi üçin söýgüsi köp bolsa? Şeýle adamlara Reb, Smyrna ybadathanasyna aýdyşy ýaly, şeýle diýýär: “Men seniň işleriňi, we kynçylygyňy, we garyplygyňy bilýärin, (emma sen baý)” (Ylham 2:9).
Ikinji pygamberlik
Ýedinji aýda pygamber Haggaý ýene-de sözledi. Bu wagtda adamlar ilkinji pygamberlige boýun bolupdylar. Emma olar öz işlerinden gaty razy däldiler, sebäbi olar Rebbiň Öz öýüni tamamlamak üçin agaç ulanmak baradaky tabşyrygyna aşyk däldiler. Emma adalatlylyk bilen, olar Mukaddes Ýazgyny ýerine ýetiripdiler: “Gula bar adam, Ruhyň ybadathanalara näme diýýändigini eşit” (Ylham 2:7). Muňa garamazdan, olar henizem öz işleriniň bahasyny mukaddes ýeriň şekeli bilen ölçäp, mukaddes ýeriň şekeliň hakyky ölçegi däldigini ykrar etmeýärdiler. Eger Hudaý öýde ýaşaýan bolsa, Onuň barlygy ony gurmak üçin ulanylan ähli kümüşden, altyndan we gymmat bahaly daşlardan has uly şöhratdy. Elbetde, Süleýmanyň guran öýüni ýatlaýan diri galanlar bardy, ol aşa ajaýypdy (1 Hronikalar 22:5). Olar ikinji ybadathananyň deňeşdirip bolmaýan garyp görnüşi bilen büdrediler. Olar şöhrat Hudaýynyň henizem olaryň arasynda ýaşaýandygyny unudypdylar: “Meniň Müsürden çykanyňyzda siziň bilen baglaşan sözüme görä, Meniň Ruhym siziň arasyňyzda galýar: gorkmaň” (Haggaý 2:5).
Resullar we pygamberler öz sylaglaryna gaýdyp gelen bolsalar-da, Petrus bize “şöhrat we Hudaýyň ruhy siziň üstüňizde dynç alýar” (1 Petrus 4:14) diýýär. Mundan başga-da, Hudaýyň ýönekeýlik we çyn ýürekden, pes şertlerde Rebbiňe hyzmat edýän we oňa sežde edýänleri ýigrenýändigini çak etmeli däl. Hudaý altyn oturgyçlardan gowy adamlary saýlaýar: “Çünki Meniň adymda iki ýa-da üç adam ýygnanan ýerinde, Men olaryň arasyndadyryn” (Matta 18:20).
Ebediligiň mukaddes ýerine näme? Eger Hudaý soňky öýi birinjiden has uly etmegi wada beren bolsa, gizlin manna dadyp biljek dünýäniň gowşaklaryna näme? Ak eşiklerde Halasgärleri bilen ýöreýänlerinde, Täze Iýerusalimiň altynyny basyp biljek garyplara näme?
Üçünji pygamberlik
Dokuzynjy aýda Hudaý Öz halkyna başga bir uly sapak berdi. Gurbanlygyň eti ruhany eşikleri bilen galtaşmak arkaly degýän zady mukaddes edýärdimi? “Ruhanylar jogap berip: ‘Ýok’ diýdiler” (2:12). Tersine, “eger öli jeset bilen haram bolan biri bularyň haýsy hem bolsa birine degse, ol haram bolarmy? Ruhanylar jogap berip: ‘Ol haram bolar’ diýdiler” (2:13). Bu soraglar ybadathana degişli gizlin mysaly öz içine alýar. Eger ybadathananyň harabaçylyklary haram bolsa, onda öý harabaçylykda ýatyrka adamlar haram bolardy. Emma tersine, öýüň täzeden bagyşlanmagy arassalamaga täsir etdi, şonuň bilen janlanan adamlar ähli hukuklarynyň dikeldilendigini çak edip bilerdiler. Bu, asyrlaryň dowamynda resullaryň ruhy öýüniň harabaçylygynyň soňky döwürlerde şaýatlygyň dikeldilmegini aradan aýyrmaýandygyny aýtmagyň başga bir usulydyr. Toba gapysy hiç haçan ýapylmady, döwrüň garaňkylygy näme bolsa-da. Ýa-da Reb Filadelfiýadaky ybadathana aýdyşy ýaly: “Ine, Men seniň öňüňde açyk gapy goýdum, we hiç kim ony ýapyp bilmez” (Ylham 3:8).
Dördünji pygamberlik
Iň soňky ylham Ýahudanyň häkimi Zerubbabel üçindir. Daniýelde pygamberlik edilen bäş butparaz imperiýa döwründe näme bolup bilse-de, Hudaý Mesih gelýänçä Öz halkyny gorap saklar. Zerubbabel we Mesih ikisi hem patyşa neslinden we ikisi hem Matta nesilşalygynda agzalýar. Munuň tersine, güýçli patyşalaryň nesilşalyklary garaňkylyga siňip giderdi, patyşalaryň Patyşasynyň nesli bolsa ylahy perman bilen bitewi galdy. Şeýle hem häzirki wagtda Patyşa hyzmat edýänler, butparazlaryň patyşalyklary topraga öwrülende Onuň bilen höküm sürerler. Eger biz Onuň bilen ejir çeksek, Onuň bilen höküm süreris. Şonuň üçin Ol Tiýatiradaky ybadathanadaky ýeňijä şeýle diýýär: “Ol olary demir taýak bilen dolandyrar; küýzegärleriň gaplary ýaly olar böleklere döwüler: Meniň Atamdan alanym ýaly” (Ylham 2:27).
