«Ganyň dökülmegi bolmasa, günäleriň bagyşlanmagy ýokdur ... şonuň üçin Mesih köpleriň günälerini götermek üçin bir gezek gurban edildi» (Ýewreýler 9:22,28).
Mel Gibsonyň geçen ýyl, 2004-nji ýylyň 25-nji fewralynda çykan «Mesihiň Ejesi» filmi ýaly köp çekişme we jedel döreden filmler azdyr. Filme garşy goýlan aýyplamalar, onuň Mesihiň ejirleriniň derejesi we Onuň ölümi üçin jogapkär taraplar babatda Injil beýanyny dogry görkezmeýändigidir. Bu aýyplamalary derňänimizde, filmiň käbir ýagdaýlarda Injil tarapyndan goldanmaýan yzygiderlilikleri görkezýändigini, ýöne beýleki tarapdan filmiň, eger bir zat bolsa, Mesihiň ejirleriniň doly häsiýetini we derejesini görkezmekde ýeterlik däldigini göreris.
Köpri, garga we bagyşlama sahnalary barada näme?
Filmiň başynda, ýehudy ybadathanasynyň goragçylarynyň esgerleri Isany Getsemani bagyndan zynjyrlar bilen alyp gidýärler. Ýolda olar Ony köprüden ýykýarlar, şol ýerde zynjyrlar Onuň ýykylmagyny saklaýar, Onuň bedenini agyry bilen bükýär. Ýöne Injilde Isanyň köprüden iteklenendigi barada hiç zat ýok. Bu we filmiň käbir beýleki sahnalarynyň 1833-nji ýylda nemes monah zenany tarapyndan Mesihiň ejirleri baradaky görnüşlerine esaslanyp neşir edilen kitapdan alnandygy çak edilýär.
Toba etmeýän ogrynyň gözüni garganyň çykaryş sahnasy Mukaddes Ýazgylarda ýok. Belki, bu Mesihi ret edýän adamyň iň soňky ykbalynyň simwoly bolup biler – daşky garaňkylyk (Matta 8:12; 22:13). Petrusyň Mesihi inkär edendigi üçin Merýemden bagyşlama soramagy Injilde ýok we Mukaddes Ýazgylara garşydyr. Isanyň irki günlerine gaýdyp gelmeler hyýaly.
Aşa köp urgy barada näme?
Filmde Rim esgerleri Mesihi birnäçe minutlap dokuz guýrukly gamçy bilen urup, her ýere gan saçýarlar. Tankytçylar Injilleriň diňe şeýle diýýändigini belleýärler: «Pilatus ... Isany gamçylandan soň, haça çüýlemek üçin berdi» (Mark 15:15 NKJV). Tankytçylar Isanyň garşysyna aşa zorlugyň görkezilişini ýene-de nemes monah zenanyna degişli edýärler, ol gamçylamagyň urgularynyň «Onuň etini böleklere bölendigini; ganynyň olaryň ellerini reňklemek üçin pürkülendigini» beýan edipdi.
Bu diňe mistiki monah zenanynyň gahar-gazabyymy? Ýok, bu artykmaç däl! Haça çüýlemegiň jikme-jiklikleri dört Injildäki beýanlar bilen çäklenmeýär. Mesihde açyk we anyk ýerine ýetirilen birnäçe Köne Testament pygamberlikleri bar (Zebur 22, 40, 69, 88; Işaýa 52:13-53:12). Bu pygamberlikler Injillerde tapylýanlardan has aýdyň we elhenç haça çüýleme suratlaryny berýär: «Köp öküzler Meni gurşap aldy; Başanyň güýçli öküzleri Meni gurşap aldy. Olar Maňa agyzlaryny açýarlar, gaharjaň we gürleýän ýolbars ýaly» (Zebur 22:12-13). Dil metaforiki, elbetde, ýöne berilýän şekil köp «güýçli öküzler» tarapyndan aç ýolbarsyň ýabanylygy bilen süsgülýän adamyňky.
Bu Zeburda (22:14,17) pygamberlik suraty dowam edende, biz Mesihiň haçda asylmagy netijesinde bedeniniň fiziki bozulmagyny («ähli süňklerim ýerinden çykdy»), şeýle hem Onuň süňklerinden ýyrtylan etini («ähli süňklerimi sanaýaryn. Olar Maňa seredýärler») görýäris. Surat Işaýa 52:13 we 53:5-de has aýdyň: «Onuň ýüzi islendik adamdan has erbet ýaralanandy, we Onuň görnüşi adam ogullaryndan has erbetdi (sözme-söz, adam hökmünde tanalmazlyk derejesinde) ... Ol biziň günälerimiz üçin ýaralandy, Ol biziň adalatsyzlyklarymyz üçin ezildi.» Nemes monah zenany Mesihe edilen zorlugy artykmaç beýan etmedi. Ol diňe Köne Testament Mukaddes Ýazgylarynyň, şeýle hem Täze Testamentyň şaýatlygyny görkezýärdi.
Gan barada näme?
Tankytçylar filmdäki ganyň gereksiz dökülmegine ýigrenç bilen seredýärler. Ýöne Injiliň Mesihiň gany baradaky şaýatlygyna serediň: «Siz ... Mesihiň gymmatly gany bilen ... halas edildiňiz» (1 Petrus 1:18-19). «Bir wagtlar uzakda bolan siz Mesihiň gany bilen ýakynlaşdyryldyňyz» (Efesliler 2:13). «Indi Onuň gany bilen aklananymyzdan soň, biz Onuň arkaly gazapdan halas bolarys» (Rimliler 5:9). Bu we köp meňzeş aýatlar Mesihiň dökülen ganynyň ebedi halas bolmak üçin şol gana iman edýän we ynanýanlar üçin ägirt uly, gymmatly peýdasyny beýan edýär.
Mesihiň ejirleri artykmaç görkezildimi?
Mesihiň ejirleri filmde artykmaç görkezildimi? Ýok! Eger bir zat bolsa, olar az görkezildi. Mesihiň haçda başdan geçiren ejirleri bardy, olar hiç haçan kino ekranlarynda ýeterlik derejede beýan edilip bilinmezdi. Hiç kim «Hudaýym, Hudaýym, näme üçin Meni terk etdiň?» (Matta 27:46) diýen gykylykda beýan edilen ejirleriň we ruhy azabyň ululygyny göz öňüne getirip bilermi? Hudaý Öz islegini ýerine ýetirmegi halaýan (Zebur 40:8), «günä bilmeýän,» «günä etmedik,» we «Onda günä ýokdur» (2 Korinfliler 5:21; 1 Petrus 2:22; 1 Ýahýa 3:5) ýeke-täk Şahsyýeti nädip terk edip bilerdi? Bu soragyň gysga jogaby Mukaddes Ýazgylaryň iki böleginde tapylýar: «Mesih biziň günälerimiz üçin öldi» (1 Korinfliler 15:3), we «Siz (Hudaý) mukaddirsiňiz» (Zebur 22:1-3).
Şol gün, ähli dünýä Isanyň garşysyna bolup görünende, erbet adamlar Onuň etini süňklerinden sözme-söz ýyrtyp aýyranda, iň haýran galdyryjy bir zat boldy: «Ol biziň günälerimiz üçin ýaralandy, Ol biziň adalatsyzlyklarymyz üçin ezildi ... Reb ählimiziň adalatsyzlygyny Onuň üstüne goýdy» (Işaýa 53:5-6). Şeýlelik bilen, adamyň Mesihde eden fiziki ejirleri Onuň ähli ejirleriniň diňe kiçijik bir bölegidi. Günäkär erkekler we aýallar üçin ebedi halas bolmagy üpjün etmek üçin, Hudaý biziň günälerimizi Onuň üstüne goýmaly we biziň günälerimiz üçin adalatly höküm hökmünde Öz gazabyny Öz Ogluna ýetirmelidi (Zebur 88:7,16,18; Agylar 1:12). Bu nähili agyr zarba boldy!
Isa kimdi we Ony kim öldürdi?
Haça çüýlenen Şol kimdi we kimdir? Eger Ol diňe bir adam bolan bolsa, onda gereksiz zorluk baradaky ähli tankytlar doly esaslandyrylandyr. Ýöne Şol Immanuel, «Hudaý biziň bilen» (Işaýa 7:14; Matta 1:23) bolupdy. Şol «gökdäki we ýerdäki ähli zatlaryň» Ýaradyjysydy (Koloseliler 1:16; Ýahýa 1:3). Ejesinde rehimsiz urulan Şol, çekiç, çüýler, gamçy, haç we bu gynamalaryň gurallaryny ulanan elleri ýasan materiallaryň Ýaradyjysydy.
Ýehudylar Isany öldürdimi, ýa-da Rimlikler? Haýran galdyryjy jogap filmde açyk aýdylýar. Ýehudylar we butparazlar Mesihe garşy ýigrençli duşmançylyklaryny görkezen bolsalar-da, bu toparlaryň hiç biri Ony hakykatda öldürmedi. Isa Özüniň şeýle diýdi: «Men Öz janymy goýýaryn, ony ýene-de almak üçin. Hiç kim ony Menden almaýar, ýöne Men ony Özüm goýýaryn. Meniň ony goýmaga güýjüm bar, we ony ýene-de almaga güýjüm bar» (Ýahýa 10:17-18). Meşhur «Ajaýyp Rehim» aýdymynyň awtory Jon Nýuton başga bir aýdym ýazyp, şeýle diýdi: «Meniň wyždanym günäni duýdy we kabul etdi, we meni umytsyzlyga batyrdy; Men Öz günälerimiň Onuň ganyny dökendigini we Ony şol ýere çüýlemäge kömek edendigini gördüm.»
Bu siziň üçin näme aňladýar?
Erbet adamlaryň, şeýle hem mukaddes, adalatly Hudaýyň elinden şeýle köp ejir çeken Şol, siziň günäleriňiz üçin ejir çekdi we öldi. Siz gaty erbet günäkär bolsun ýa-da o diýen erbet däl günäkär bolsun, siz öz işleriňiz we merhemetleriňiz esasynda jennete girip bilmersiňiz. Injilde mukaddesleriň ýa-da Merýem Gyzyň merhemetleri bilen jennete ýetmek barada hem hiç zat aýdylmaýar. Gaýtam, haça çüýlenen we direlen Mesih sizi häzir Oňa gelmäge we ebedi halas bolmak üçin siziň günäňiziň we günäňiziň agyr ýüküni göteren diňe Oňa seretmäge çagyrýar.
Eger siz özüňizi ýiten, günäkär, öz günäleriňiz üçin haçda ejir çekmäge mynasyp hasaplasaňyz, we eger siz hakykatdan-da Reb Isa Mesihiň siziň günäleriňiz üçin deşildigine we adalatsyzlyklaryňyz üçin ezildigine (filmiň açylyş sahnasynda aýdylyşy ýaly) ynanýan bolsaňyz, Ol siziň janyňyzy ebedilik halas eder. Biz size nädip aýdyp bileris. Şeýle ägirt uly söýgi we merhemet sowgadyna jogap edip, siz ömrüňiziň ähli günlerinde Ol üçin ýaşamak isläňiz.
«Hudaý biziň henizem günäkärkäk, Mesihiň biziň üçin ölendiginde Öz söýgüsini bize görkezýär» (Rimliler 5:8).
«Çünki siz iman arkaly merhemet bilen halas edildiňiz; we bu siziň özüňizden däl; bu Hudaýyň sowgady, işlerden däl, hiç kim öwünmesin. Çünki biz Onuň işidiris, Hudaýyň öňünden taýýarlan gowy işler üçin Mesih Isada ýaradylan, şolarda ýöremegimiz üçin» (Efesliler 2:8-10).
