Halas boldum, muny yglan etmegi nähili gowy görýärin! Guzynyň gany bilen halas boldum; Onuň çäksiz merhemeti bilen halas boldum, men Onuň çagasy we ebedilik Onuňky. —Fanny J. Crosby (1820-1915)
Köne Ähtde beýan edilen gurbanlar bize köp görnüşleri, sapaklary we ulanylyşlary berýär. Olaryň taryhy konteksti we şol günler üçin manysy bilen bir hatarda, olar Mesihanyň gelmegine we Onuň gurbanlygyna yşarat edýärdi. Reb Isa muny Nikodime aýdan sözlerinde jemledi: «Çünki Hudaý dünýäni şeýle bir söýdi, hatda Öz ýeke-täk Ogluny berdi, Onuň adyna iman eden her bir adam heläk bolman, ebedi ýaşaýşa eýe bolsun» (Ýahýa 3:16 NKJV). Mesihiň bu dünýä gelmegi we Onuň haçdaky gutarnykly işi – şol sanda Onuň direlmegi, beýgelmegi we häzirki wagtda Hudaýyň sag elinde oturmagy – biziň halas bolmagymyzyň esasyny düzýär.
Täze Äht bu möhüm meseleleri halas bolmak we soňra imanlylar hökmünde ýaşamak, Oňa gulluk etmek we Onuň gaýdyp gelmegine garaşmak baradaky görkezmeler bilen giňişleýin düşündirýär. Pawlus, mysal üçin, Salonikadaky mesihçilere şeýle ýazdy: «Siz butlardan Hudaýa öwrüldiňiz, diri we hakyky Hudaýa gulluk etmek üçin, we Onuň gökden geljek Ogluna garaşmak üçin, Ony ölülerden direlden Isa, bizi geljek gazapdan halas edýän Isa» (1 Salonikliler 1:9-10). Bu äht Mesihiň gelmegi baradaky taglymatlary öz içine alýar we Onuň işiniň manysyny öwredýär, aşakdaky parçalar muny açyk görkezýär:
«Hudaýhonlugyň syry uludyr: Hudaý ten görnüşinde ýüze çykdy, Ruhda aklanyldy, perişdeler tarapyndan görüldi, milletleriň arasynda wagyz edildi, dünýäde iman edildi, şöhrat bilen ýokary galdyryldy» (1 Timoteos 3:16).
- «Bütin Mukaddes Ýazgy Hudaýyň ylhamy bilen berilendir we taglymat üçin, ýazgaryş üçin, düzediş üçin, dogrulykda terbiýe üçin peýdalydyr, şonda Hudaýyň adamy kämil bolar, her bir gowy iş üçin doly taýýarlanan bolar» (2 Timoteos 3:16-17).
- Mukaddes Ýazgy doly bir bitewi. Her bir bölegi beýleki bölekler bilen baglanyşykly, biri-birine yşyk saçýar. Biz hiç bir parçany öz kontekstinden aýryp bilmeris, ne-de bir bölegi beýlekilerden ýokary goýmaly, çünki bütin Mukaddes Ýazgy – Barlyk 1:1-den Ylham 22:21-e çenli – biri-birine bagly we Hudaýyň pikirlerini düşündirmek üçin zerurdyr. Bu Mesihiň gurbanlygynyň tebigatyny göz öňünde tutanymyzda hem dogrudyr. Bu taglymat esasan Täze Äht Ýazgylarynda tapylýar, ýöne biz şol parçalary Mukaddes Ýazgynyň galan böleginden aýyrmaly däldiris. Mundan başga-da, eýýäm sitata getiren parçalarymyz Hudaýyň ýazmaça Sözüniň Isa Mesihiň şahsyýetini Onuň işi we netijeleri bilen nähili ýakyn baglanyşdyrýandygyny görkezýär. Indiki sahypalarda biz Onuň işi barada Ýaradyjy, ýöne Halasgär hökmünde gürleýäris – hatda iki tema hem bizi Oňa sežde etmäge alyp barýan bolsa-da, häzir we ebedilik (Ylham 4:10-5:14).
Bu bizi Mesihiň halas ediji işiniň manysyny jemlemek üçin käwagt ulanylýan käbir terminlere getirýär: günäni ýuwmak, halas bolmak, bagyşlamak we aklamak.
Günäni ýuwmak
Mukaddes Kitapda tapylmaýan terminleri ulananymyzda, ýalňyş düşünjeleri girizmek howpy abanýar, ýöne Mukaddes Kitap terminlerini ulanmak hem biziň dogry bolmagymyza kepil geçmeýär. «Günäni ýuwmak» termini Mesihiň halas ediji işiniň möhüm bir tarapyny görkezýär, ýagny Ol biziň ýerimize Hudaýyň gazabyna döz gelmek üçin biziň wekilimiz boldy. Ýatda saklaň, Onuň gany bizi günälerimizden arassalady. Köne Äht köplenç «günäni ýuwmak», «günäni ýuwuş» ýa-da «töleg» terminlerini ýewreýçe kapharsözüni terjime etmek üçin ulanýar, bu esasan «ýapmak» diýmegi aňladýar. Fiziki manyda, Nuh gäminiň içerisini we daşyny goper agajyny «gabyk» diýilýän gara reňkli madda bilen ýapdy (Barlyk 6:14). Soňra, Pasga gurbanlygynyň gany ilkinji doglan ogly ýapdy we ony Hudaýyň gazabyndan halas etdi (Müsürden Çykyş 12:1-13). Käwagt, bir örtük kümüş (Müsürden Çykyş 30:12-16) ýa-da altyn (Sanlar 31:50) bilen üpjün edildi. Emma, bu serişdeler diňe günäni ýapyp bilýärdi; olar ony hiç haçan ýok edip ýa-da aýryp bilmediler.
Mesihiň kämil gurbanlygy biziň günäkär ýagdaýymyzy bir gezek we hemişelik çözdi (2 Korinfliler 5:21; Ýewreýler 10:10-12). Hudaý biziň günälerimizi bagyşlady, ýöne Ol «günäni», ýagny biziň günäkär tebigatymyzy bagyşlap bilmedi. Reb Isa Hudaýyň höküminiň aşagynda biziň ýerimizi eýeläp, biziň wekilimiz boldy. Başga hiç kim muny edip bilmezdi, ýöne Ol Öz ganyny döküp we Öz janyny berip bildi we isledi (Lewiler 17:11). Ol muny dogry wagtda, dogry usulda we iň ýokary gurbanlyk hökmünde etdi, Öz ömrüniň ähli jikme-jikliklerinde Hudaýy şöhratlandyrdy.
Halas bolmak
Bu termin jezany tölemek we bereketli netijeleri üpjün etmek üçin zerur bolan gurbanlygy aňladýar, günäkär adamy azat edip, ony zyýandan we howpdan goraýar. Reb Isa «ebedilik bereketli Hudaýdyr» (Rimliler 9:5), we Ol Adam boldy – Söz ten boldy (Ýahýa 1:14) – biziň Halasgärimiz bolmak üçin. Bütin adamzat doly şowsuzlyga uçrady, ýöne Reb Isa haçda Öz ganyny dökdi, Hudaýyň mukaddes we adalatly talaplaryny kanagatlandyrdy we ähli adamlaryň halas bolmagy üçin zerur esasy goýdy (2 Korinfliler 5:15). Bu halas bolmak ähli adamlara elýeterlidir, ýöne ol iman bilen kabul edilmelidir (Ýahýa 3:16). Şeýle etmek bilen, biz halas bolmak dünýäsine girýäris, bu ýerde biz duşmanyň talaplaryndan daşardadyrys, hatda ýaşaýan dünýämiz garaňkylyk we günä bilen doldurylan bolsa-da, duşmanyň täsiri astynda bolsa-da.
Biz iman eden pursatymyzda, bizi bu dünýäniň gözegçiliginden halas eden, ýöne soňra Özüniň haça çüýlenen ýerinde Özüni görkezmek üçin bizi bu dünýä iberen beýik Halasgärimiz bilen birleşýäris. Biz indi Oňa, Halasgär hökmünde, bizi bu ýerden fiziki taýdan götermegi üçin garaşýarys (1 Korinfliler 1:30; 1 Salonikliler 4:16-17). Bu iki parça Hudaýyň ähli serişdeleriniň Mesihdedigini görkezýär, Ol:
- Bize boldy aň-bilim Hudaýdan,
- Bizi Hudaý bilen dogry etdi (dogrulyk),
- Bizi Hudaý üçin aýratyn etdi (mukaddesleşdirmek), we
- Gaýdyp geler, işini tamamlamak üçin halas bolmakişini, hatda biziň bedenlerimize degişli.
Biziň halas bolmagymyz haçda we Mesihiň direlmeginde çözüldi, çünki Ol mukaddes we adalatly Hudaýyň talap eden doly bahasyny töledi. Ýöne, bize degişli bolşy ýaly, biziň halas bolmagymyz Isa bizi gökde Öz ýanyna alanda doly tamamlanar. Şonuň üçin biz Oňa Halasgär hökmünde garaşýarys – ýa-da Halasgär hökmünde – Ol ajaýyp güýç bilen biziň bedenlerimizi Öz şöhratly bedenine meňzeş eder, hakyky bir metamorfoz (Filipililer 3:21). Göz açyp ýumasy salymda (1 Korinfliler 15:52) Ol bizi Öz ýanyna alar, şonda Ol nirede bolsa, biz hem şol ýerde bolarys (Ýahýa 14:3). Haýran galdyryjy, ýöne hakyky!
Ysraýyl Müsürde Faraonyň gözegçiligi astynda gulçulykda bolanda, Hudaýyň halky Oňa Öz şertleri boýunça gulluk edip bilmedi. Soňra Hudaý Musany olaryň halasgäri hökmünde iberdi. Ysraýyllar halas edildi, bu olara çölde we soňra Wada edilen ýerde Hudaýa gulluk etmäge mümkinçilik berdi. Biz bu dünýäde ýaşaýan bolsak-da, biz indi oňa degişli däl, çünki biziň üçin bu dünýä boş, ýa-da gury boldy. Bu ýerde biz Ysraýylyň çölde eden ýaly Hudaýa gulluk edip bileris, ýöne biz eýýäm «Wada edilen ýere» – «gökdäkilere» 1 – girip, gökdäki hazynalarymyz bilen meşgul bolup bileris.
Ysraýyl üçin yzygiderli bolan zatlar biziň üçin bir wagtda dogrudyr. Çünki ählisi bir wagtda dogrudyr:
- Bedenlerimize degişli bolşy ýaly, biz bu dünýäde;
- Imana degişli bolşy ýaly, bu dünýä bir çöl; we
- Ruhymyzda, Mukaddes Ruh bilen sazlaşykda, biz Mesihde gökdäki ýerlerde.
Ýakyn wagtda Reb Isa geler we bizi şol gökdäki ýere alyp barar, ýöne bu aralykda biz ähli gökdäki bereketlerimizi eýeläp bileris (Efesliler 1:3). Hudaýa şükür! Hakykatdan hem halas bolmak temasy örän baý.
Bagyşlamak
Günäkärler hökmünde, bize diňe bir halas bolmak däl, eýsem bagyşlamak hem gerekdi. Şeýlelik bilen, biz Rebbimiz bilen, Hudaý bilen we beýleki imanlylar bilen päsgelçiliksiz gatnaşykdan lezzet alýarys. Bu baglanyşykda, Hudaýyň we Mesihiň höküm oturgyjy biziň her birimiziň durmuşymyzyň ähli jikme-jikliklerini görkezer (Rimliler 14:10-12; 2 Korinfliler 5:10), şonda biz Hudaýyň merhemetiniň beýikligini 2, bizi bagyşlandygyny we hakyky gatnaşykdan yzygiderli lezzet alýandygyny takdyr edip bileris. Bu gatnaşyk diňe ýörite pursatlar üçin däl, mysal üçin Ony ýatlamak üçin ýygnak (1 Korinfliler 11:20-31), eýsem hemişe. Şonuň üçin Pawlus höküm oturgyjynyň öňünde peýda bolmaga sabyrsyzlyk bilen garaşýardy, çünki ol Hudaý bilen we Onuň halky bilen eýýäm şu ýerde we häzir doly «sazlaşykda» bolmagy arzuw edýärdi.
Biz Hudaýyň ýazgaryşyndan gorkmaly däldiris, çünki Mesih haçda biziň ýerimize ýazgaryldy (2 Korinfliler 5:21; Galatýalylar 3:13). Ne-de biz mundan beýläk arassalanmak prosesinden geçmeli diýip pikir etmeli däl, çünki biz eýýäm arassalandyk (Koloseliler 1:20-22). Haçyň wizual nyşany dik we kese baglanyşygy görkezýän ýaly, bagyşlamak hem Hudaý bilen bolan gatnaşygymyza – ilki gelýän – we soňra adamlar we imanlylar bilen bolan gatnaşygymyza degişlidir. Koloseliler 3:13-i göz öňüne getiriň: «Biri-biriňize çydamaly we biri-biriňizi bagyşlamaly, eger kimdir biriniň başga birine garşy şikaýaty bar bolsa; Mesih sizi bagyşlan ýaly, siz hem şeýle etmeli.»
Ebedilikde biz bagyşlamagyň bize getiren zatlaryndan lezzet alarys.
Aklamak
Adam hökmünde, Rebbimiz Isa, Öz ömründe we ölüminde, bütin adamzat tarapyndan hormatsyzlyk edilen ýerde Hudaýy şöhratlandyrdy. Reb Isa şeýle beýik bir işi amala aşyrdy welin, Hudaý, nähili bolsa-da, bütin adamzat nesline bergili boldy. Şonuň üçin Mesihiň bu dünýä gelmegini we Onuň haçdaky işini ret etmek şeýle bir çynlakaý meseledir.
Soňky höküm sessiýasynda, beýik ak tagtyň öňünde, ähli imansyzlar Hudaýyň höküm çykarmaga ygtyýar beren Adamyň öňünde durarlar, çünki Ol Adam Ogludyr (Ýahýa 5:27). Hudaý bolan we bizi halas etmek üçin Özüni beren Adam Mesih Isa (1 Timoteos 2:5-6) Kazy bolar! Onuň öňünden «ýer we gök» gaçar, we iman etmegi we halas bolmagy ret eden ähli adamlar höküm ediler we ebedi jezalandyrylar (Ylham 20:11-15). Munuň tersine, Onuň halas ediji işini kabul eden we iman eden ähli adamlar eýýäm häzir Hudaý bilen dogry 3 diýlip yglan edilýär. Aklamak diýmek şol, we ol gögüň derwezelerini açýar. «Öz Ogluny gaýgyrman, Ony ählimiz üçin beren Ol, Onuň bilen bilelikde bize ähli zady erkin bermezmi?» (Rimliler 8:32).
Okyjylary ýokardaky temalara degişli parçalary tapmak we gözlemek üçin konkordans ulanmaga höweslendirýärin. Şeýle hem, Guzynyň gany, Hudaýyň söýgüsi, Hudaýyň merhemeti we Onuň hukuklarynyň saklanmagy we beýleki köp baglanyşykly temalar baradaky Mukaddes Ýazgynyň böleklerini öwreniň. Şeýle tagallalar Mesihiň gurbanlygynyň hakyky tebigatyny bileniňizde durmuşyňyza uly bereket getirer.
SOŇKY BELLIKLER
- Efesliler 1:3,20, 2:6, 3:10, 6:12 serediň.
- Grek Täze Äht iki dürli söz ulanýar. Biri merhemet bilen baglanyşykly we bagyşlamagyň mynasyp däldigini nygtaýar, beýlekisi bolsa Hudaýyň bize garşy ähli aýyplamalary «goýberendigini» nygtaýar.
- Rimliler Hudaýyň dogrulygy meselesini we Onuň toba eden günäkär adamy nähili «dogry» diýip yglan edýändigini beýan edýär. Bu hatda şol bir esasy grek kök sözüne degişli dürli sözler bar. Bilelikde hasaplasak, Rimlilerde şeýle 77 salgylanma tapýarys.
Çuňňur aň-bilimiň iň ýokary görkezilişi Hudaýyň ebedi maksadyny ýerine ýetirmek üçin saýlanan ýolda görünýär. Haç onuň merkezidir (Resullar 2:23). Ol bagt uniwersumynyň beýik birleşdiriji güýjüdir. Adam bolmak bilen, Oglan adamzada ebedi gatnaşyk getirdi, çünki Ol Adam bolanda Oglan bolmagyny bes etmedi. Tebigatda we gatnaşykda ebedi bolan Oglan, ölmäge Adam boldy, şonda hudaýyň mukaddesliginiň talaplary ogullyga öňünden bellenen mirasçylarda ýerine ýetiriler. Ýokarda şöhratlandyrylan Ol, köp doganlaryň ilkinji doglan ogludyr. —James McBroom (1934, uýgunlaşdyrylan).
