Tomas olara aýtdy: «Men Onuň ellerindäki çüýleriň yzlaryny görmesem we barmaklarymy çüýler bolan ýere salmasam, we elimi Onuň gapdalyna salmasam, ynanmaryn.» Ýahýa 20:25 NIV
Adamlar Isanyň ýanyna gelip, aýtdylar: «Ýahýa Çölde Wagyz Ediji bizi Saňa iberdi, ‘Sen gelmeli bolanmy, ýa-da başga birine garaşmalymy?’ diýip soramak üçin.» Luka 7:20
Soňra Petrus gämiden düşüp, suwuň üstünde ýöräp, Isanyň ýanyna geldi. Emma ýeli görende, gorkdy we batyp başlap, gygyrdy: «Reb, meni halas et!» Matta 14:29-30
Hristian imany baradaky şübheleriňiz bilen nädip göreşýärsiňiz? Sizde hiç hili şübhe ýok diýýärsiňizmi? Hiç haçan? Eger şeýle diýip bilýän bolsaňyz, bu ajaýyp, ýöne biziň köpümiz ösýän hristianlar käwagt käbir şübheleriň bizi biynjalyk edýändigini boýun almaly bolýarys. Aslynda, käbir hristianlar şübheler bilen şeýle bir ýüklenen welin, olar halas bolmaklaryna şatlanmaga hiç haçan mümkinçilik tapmaýarlar. Hristian durmuşynda şübheler meselesine çözgüt barmy? Hawa! Injil hudaýly durmuşda ýaşamak üçin bilmeli ähli zatlarymyz üçin ýeterlikdir (2 Timoteos 3:16-17). Injil şübheler bilen göreşmek üçin jogaplar berýär.
Esasynda, şübheler üçin Injildäki çözgüt has köp imandyr. Efesoslylar 6:16 aýdýar, «iman galkany bilen... ýamanlygyň ähli ýalynly oklaryny söndürip bilersiňiz.» Şübheler şol ýalynly oklaryň biridir. Olar Şeýtanyň hristiany deňagramsyz, gorkuly we ruhdan düşen saklamak üçin strategiýasynyň bir bölegidir. Artan iman şübheler bilen göreşmegiň açarydyr – bu şübheleriň bize ýetmegini saklaýan gorag galkanydyr. Has köp iman özümizi ruhlandyrmak, ýa-da beýnimizi hoşlaşmak, ýa-da başga bir subýektiw akyl gimnastikasy diýmek däl. Ýok, bu Isany has köp gözlemek, Oňa has köp ynanmak we Oňa has köp bil baglamak diýmekdir. Kakasy bilen uly şähere ilkinji gezek gidýän kiçijik çaga şübheler we gorkular bilen bombardirlenip biler. Olar käbir subýektiw pikirler bilen ýok edilmeýär, eýsem kiçijik elini kakasynyň uly eliniň berk tutuşyna salmak bilen ýok edilýär.
Ýokarda getirilen Mukaddes Ýazgylar, Reb Isanyň öz yzyna eýerijileriniň şübheleri bilen göreşýän Injillerdäki üç wakadan parçalardyr. Hudaý bu wakalary – Tomas, Ýahýa Çölde Wagyz Ediji we Petrus barada – öz Sözüne goşdy, şonda biz şübheler barada näme etmelidigimizi öwrenip bileris. Her bir ýagdaýda bize şübheler bilen göreşmek üçin bir prinsip berilýär. Bu prinsipler ulanylanda, iman artar we şübheler azalar.
Şübhelenýän Tomas
(Ýahýa 20:19-29)
Tomas, Hudaý barada ýeterlik maddy subutnamasy bolmandygy üçin şübhelenýän hristianyň mysalydyr. «Görmesem we ellemsem» (20:25) diýmek hristian üçin akyla laýyk däl garaýyşdyr, we ol Rebiň bereketini getirmez (20:29). Isa geleninde Tomas beýleki şägirtler bilen däldi (20:24). Munuň gorky, gyzyklanma ýa-da iş sebäpli bolandygyny bilmeýäris, ýöne bu ýerde biziň üçin bir sapak bar. Eger biz beýleki hristianlar bilen gatnaşyk, okuw we doga üçin birleşmesek, şübheler tiz wagtda bize geler. Biz imanyň esasy zatlary baradaky şübhelerden goragly däl. Tomas Isanyň direlişine şübhelendi. Onuň şübheleri ýok edildi, ýöne ol öz ýerine – beýleki hristianlar bilen – gaýdyp gelmezden ozal däl.
Bu wakada imany artdyrmagyň we şübheleri azaltmagyň prinsipi, biziň Mesihdäki dogan-uýalarymyz bilen gatnaşykda galmalydygymyzdyr. Täze Ähtiň uly hakykatlarynyň biri Rebbimiziň sözlerinde jemlenendir:
«Iki ýa-da üç adam Meniň adymda bir ýere ýygnansa, Men olaryň arasyndadyryn» (Matta 18:20).
Rebiň barlygyndan has çalt şübhelerimizi ýok etjek hiç zat ýokdur. Tomas direlen Mesihi «olaryň arasynda» (20:26) fiziki taýdan görmek üçin ýeke-täk artykmaçlyga eýe bolsa-da, Reb bize munuň zerur däldigini ynandyrýar (20:29). Isa bu gün öz halkynyň arasynda öz Ruhy bilen ýaşamagyny dowam etdirýär (Efesoslylar 2:22). Bize «ýygnanyşmagy bes etmäň» (Ýewreýler 10:25) diýilmegi geň däl. Hristian «ermit» öz halkynyň arasynda Rebiň barlygyndan lezzet alýan hristiandan has köp şübhelere ýykgyn edýär.
Ýahýa Çölde Wagyz Ediji
(Luka 7:18-23)
Ýahýa Çölde Wagyz Edijide biz Hudaýyň näme edýändigini doly düşündirip bilmeýändigi üçin şübhelenýän hristianyň mysalyny görýäris. Ýahýa türmede (Matta 11:2) we ol Isanyň – özüniň gelmegini yglan eden Mesihiň – zatlary düzetmek üçin näme üçin biraz çalt hereket etmeýändigini düşündirip bilmeýärdi. Näme üçin ýaman Herod henizem tagtda we hudaýsyz Rim henizem Ysraýyl ýurduny dolandyrýardy? Näme üçin Ýahýa türmede oturyp, täsirli bolup bilmeýärdi? Ol Isanyň ýanyna bu soragy ibermegi geň däl:
«Sen gelmeli bolanmy, ýa-da başga birine garaşmalymy?» (Luka 7:18).
Ýahýa Rebi inkär etmeýärdi ýa-da imanyndan ýüz öwürmeýärdi. Ol düşündirip bilmeýän zadyny soraýardy. «Şübhe» sözi hökman inkär etmegi aňlatmaýar; ol sorag bermegi hem aňladyp biler. Emma intellektual soraglara şeýle bir ýol bilen ýakynlaşmaly, olar biziň Reb bilen gatnaşygymyzda büdremegimize sebäp bolmaz (7:23).
Kyn soraglara Injildäki çemeleşme olary Rebe getirmekdir. Dogadan daşary çaklamak, Hudaýdan soramak däl-de, Ony sorag astyna almakdyr, we bu ýalňyş çemeleşmedir. Doga etmek gaçmak däl; bu ähli jogaplary bolan Birine bil baglaýandygymyzy ykrar etmekdir. Ýahýa Çölde Wagyz Edijiniň kyn soragy bardy, şonuň üçin ol ony göni Rebe iberdi we garaşdy. Reb Ýahýa Mukaddes Ýazgylara salgylanmak bilen jogap berdi. Ýahýa Çölde Wagyz Ediji Köne Ähtiň pygamberliklerini gowy bilýärdi. Isa Ýahýa diňe Işaýanyň geljek Mesihi baradaky pygamberlikleriniň ýerine ýetirilýändigini görkezdi (Işaýa 35:5-6). Ýahýa türmeden halas edilmedi; ol şol ýerde kellesi kesildi. Emma Hudaýyň Sözü onuň şübhelerine jogap bermek üçin ýeterlikdi. Reb köplenç öz Sözüni biziň intellektual şübhelerimize jogap bermek üçin ulanýar. Şeýlelik bilen, şübheler bilen göreşmek üçin başga bir prinsip bar – olary dogada Rebiň öňünde goýuň we Onuň Sözünden jogabyna garaşyň.
Petrus
(Matta 14:22-33)
Petrusyň suwuň üstünde ýöremegi wakasynda biz Hudaý üçin hem mümkin däl ýaly görünýän ýagdaý sebäpli şübhelenýän hristianyň mysalyny görýäris. Bu wakanyň dowamynda biz Rebbimiziň bizi çagyrýan iman ýolunyň (14:29) kyn we garşylykly «durmuş deňziniň» üstünden suratyny görýäris. Petrus batyp başlady, çünki ol Rebiň gözlerini firtina seretmek üçin aýyrdy. Şol pursatda onuň imany gowşady we ol şübhelenip başlady (14:30). Bu durmuşyň garşylykly ýellerine we tolkunlaryna seretmek hemişe ruhdan düşmegi we gorky getirer. Imanyň gorag galkany aşak düşürilýär, we Rebiň başarnygyna degişli şübheler nol bolýar. Bu şübheleriň ýeke-täk bejergisi, Petrusyň etmäge mejbur bolşy ýaly (14:30), doly bil baglamak bilen gözlerimizi Rebe gaýtadan gönükdirmekdir.
Bu wakadan gelip çykýan şübheler bilen göreşmek prinsipi diňe «Gözleriňizi Rebde saklaň» däl, eýsem «Gözleriňizi Rebde saklamaly bolan ýerde boluň» diýmekdir. Beýleki şägirtler gämide howpsuzdylar we Petrusyň şübheleri aýyrmagy başdan geçiren ýaly başdan geçirmäge mümkinçilikleri ýokdy. Petrus «batmagy» başdan geçiren bolsa-da, ol «suwuň üstünde ýöremegi» hem başdan geçirdi. Diňe biz görnüş bilen däl-de, iman bilen ýöremek «töwekgelçiligini» edenimizde, Rebiň «mümkin däl» ýagdaýlary çözmek başarnygyna degişli şübheler aýrylýar. Siz hiç haçan «Reb, meni halas et!» (14:30) diýip gygyrmaly bolan ýagdaýda bolduňyzmy? Şol ýagdaýlarda Rebiň güýjüni görmek we başdan geçirmek şübheleri aýyrmakdyr. Belki, Reb sizi käbir aýratyn ýol bilen hyzmat etmegiňizi isleýändir. Siz «gämide» howpsuzlyga ýapyşýandygyňyz üçin yza çekilýärsiňizmi? Ýaşaýan Rebiň uzadylan eli sizi tutmaga we imanyňyzy artdyrmaga taýýardyr (14:31).
Bu mysallar şübheleriň Rebiň yzyna eýerijiler üçin seýrek däldigini görkezýär. Şonuň üçin käwagt özümizi Tomas, Ýahýa Çölde Wagyz Ediji we Petrus ýaly hereket edýän görsek, geň galmalyň. Reb bu ýagdaýy öwmeýär. Aslynda, her bir ýagdaýda şübhelenýäne ýeňil käýinç berilýär (Matta 14:31; Luka 7:23; Ýahýa 20:29). Reb biziň şübhelerde batmagymyzy islemeýär, eýsem Ol biziň olary öz Sözüne goşan prinsiplerine laýyklykda çözmegimize garaşýar.
