“Parahatçylyk döredijiler bagtlydyrlar”
Rebbimiz Isa Mesih başlanda Matta 5–7-nji baplarda, “Dagdaky wagyz” diýlip atlandyrylýan habaryny birnäçe ajaýyp bereketler bilen başlady. Bu bereketleriň biri Matta 5:9 (KJV) aýadynda tapylýar, onda şeýle diýilýär: “Parahatçylyk döredijiler bagtlydyrlar, çünki olar Hudaýyň çagalary diýlip atlandyrylar.” Bu bereket iman edijini Hudaý bilen Özüniň biri hökmünde baglanyşdyrýar. Munuň şeýle bolmagy geň däl, çünki bu Hudaýyň möhüm häsiýetidir: Ol günäkärleri Rebbimiz Isa Mesihiň Golgata haçyndaky işi arkaly Özüne parahatçylykly getirýär. Bir manyda, Hudaý hakyky Parahatçylyk döredijidir, we parahatçylyk dörediji hökmünde hereket edýänleriň hemmesi “Hudaýyň çagalary” ýa-da käbir terjimelerde “Hudaýyň ogullary” diýlip atlandyrylar.
Mesihde iman edijiler hökmünde, Rimliler 5:1-de bize şeýle diýilýär: “Şonuň üçin iman arkaly aklanyp, Rebbimiz Isa Mesih arkaly Hudaý bilen parahatçylygymyz bar.” Mundan başga-da, Koloseliler 1:20-21-de okaýarys: “We Onuň haçyndaky gan arkaly parahatçylyk döredip, ähli zatlary Özüne ýaraşdyrmak üçin, Ol arkaly, men aýdýaryn, ýerde bolsun ýa-da gökde bolsun. We siz, bir wagtlar ýatlaşan we erbet işler bilen aňyňyzda duşman bolanlar, indi Ol sizi ýaraşdyrdy.” Bu we beýleki köp Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň iman edýän her bir adamyň durmuşyna getiren parahatçylygyny nygtaýar. Hudaý iň esasy parahatçylyk döredijidir.
Şeýlelik bilen, Hudaýyň islegi, halas bolmak üçin Onuň Ogluna ynanýanlaryň parahatçylyk dörediji häsiýetini görkezmegidir. Bu örän amaly, we biz Mukaddes Ýazgylardaky käbir mysallary öwrenip, parahatçylyk dörediji bolmagymyz üçin başga nähili häsiýetleriň zerurdygyny göreris.
Bihaslyk
Barlyk 13-de biz Abramyň, soňra Ybraýym diýlip atlandyrylan, we onuň ýegeni Lut bilen parahatçylyk döretmek mysalyny görýäris. Müsürden Wada edilen ýere gaýdyp gelensoň, Abramyň hiç haçan gitmeli bolmadyk ýerinden, ol özüni bir jedeliň ortasynda tapdy.
Müsürde Faraon Abrama köp mal berdi (12:16), Saraýy özüne isleýärdi. Faraon aýdylan zatlar sebäpli Saraýyň diňe Abramyň uýasy diýip pikir etdi. Faraon soňra Saraýyň Abramyň aýaly bolandygyny bildi. Soňra ol Abramy käýedi we ony kowdy.
Wada edilen ýere gaýdyp gelensoň, Faraonyň Abrama sowgat beren köp mallary Abramyň we Lutyň çopanlarynyň arasynda, otluk ýerleriň zerurlygy sebäpli, dawa döretdi. Bu dawa Kananlylar we Perizliler tarapyndan, olar henizem ýerde bardylar (13:7), diýen ýaly hökman bellendi. Munuň nazarynda, biz soraýarys: “Biz iman edijileriň arasyndaky dawanyň töwerekdäkiler üçin nähili ýaramaz täsir edýändigini hiç haçan göz öňüne getirýärismi?” Iman edijiler ylalaşyp bilmediklerinde nähili gynançly! Iman edijileriň arasynda dawa bolanda, we iman etmeýänler biziň olardan tapawutlanmaýandygymyz – we hatda has erbetdigimiz – üçin bizi aýyplap bilseler, bu biziň üçin utançdyr. Munuň biziň üçin dogry bolanda, biz nähili gynançly ruhy ýagdaýy görkezýäris!
Abram, ýaşuly adam we Lutyň daýysy bolany üçin, ýegenine ýagdaý barada gürledi. Ol ilki dawany boýun aldy we onuň dowam etmeli däldigini görkezdi. Abram soňra Luta ýatlatdy: “biz doganlar” (8-nji aýat). Bu biziň parahatçylykda ýöremek islemegimiz üçin ýeterlik sebäp bolmaly. Biziň şeýledigimizi gözden salmazlyk örän möhüm doganlar Mesihde iman edijiler! Doganlar hökmünde, bizde dawa bolmaly däl, eýsem parahatçylyk öz aramyzda adaty ýagdaý bolmaly. Iň soňunda, Abram Luta mallaryny nirede otlatmalydygyny saýlamak mümkinçiligini berdi. Lut näme karara gelse-de, Abram onuň saýlamasyny kabul eder we mallaryny başga ýerde otladar. Bu Abramyň tarapyndan bihas teklipdi.
Lut derrew dawadaky öz paýyny boýun almaly we Abrama haýwanlaryny ilki nirede otlatmalydygyny karar bermek mümkinçiligini bermelidi. Gynansak-da, Lut haýwanlaryny nirede otlatmalydygyny we ýaşamaly ýerini saýlan wagtynda pes ruhy ýagdaýdady. Ol özüni bilýänlik etdi we özüne iň gowy görünýän ýeri saýlady. Bu karar ahyrsoňy Lutyň ýykylmagyna getirdi (seret vv.10-11, 19:1-38). Ýöne, biz 2 Petrus 2-den Lutyň hakyky iman ediji bolandygyny bilýändigimize şükür edýäris:
Hudaý … adalaty Lutty, erbetleriň hapa gürrüňleri bilen gaharlandyrylan, halas etdi (2 Petrus 2:4,7).
Görmeli esasy sapak Abramyň bihaslygy we Luta eden teklibidir. Parahatçylyk dörediji hökmünde hereket edende, parahatçylygy gazanmak üçin has gowy görünýän saýlamany gurban etmek talap edilip bilner. Abram Lutyň haýsy ýeri saýlajakdygy barada hiç hili alada etmedi; ol Rebbiniň Lutyň saýlamasyna garamazdan ikisini-de bereketlendirip biljekdigine ynamlydy. Luta daşyndan has gowy görünýän zat, Sodom we Gomorra şäherlerindäki bozuklyk sebäpli, hakykatda has az amatlydy.
Abram we Lut aýry-aýry ýollara gidenden soň, Hudaý derrew Abramy bereketledi (Barlyk 13:14-18). Abrama Hudaýyň buýrugy boýunça gözlerini galdyrandan soň görüp bilýän ähli ýeri wada edildi. Munuň içine Lutyň özüne saýlan ýeri hem girýärdi. Abramyň nesliniň bu ýeri aljakdygy baradaky wada oňa Hudaýyň ilkinji wadasyny ýatlatmalydy (seret Barlyk 12:1-3).
Abram baradaky bu hekaýa bize parahatçylyk döretmekde ajaýyp mysal berýär. Onuň bihas hereket etmäge islegi Abramyň we Lutyň çopanlarynyň arasynda parahatçylyga getirdi. Biz hem Abramyň mysalyna eýerip, dawany çözmek üçin bihas hereket edip bileris, bilýäris ki, Reb şeýle hereketi sylaglar. Parahatçylyk döretmäge bu çemeleşme Filipililer 2:3-4-de beýan edilýär: “Hiç zat dawadan ýa-da boş şöhratdan edilmesin; eýsem pespällikde her kim beýlekini özünden gowy hasaplasyn. Her kim öz zatlaryna däl-de, eýsem her kim beýlekileriň zatlaryna hem seretsin.”
Peslik
Ýahýa çokundyryjy bize göz öňüne almaly başga bir parahatçylyk döretmek mysalyny berýär. Onuň ýagdaýynda pespällik häsiýeti görünýär. Ýahýa 3:22-36 we 4:1-4-de biz Ýahýanyň we onuň şägirtleriniň çokundyrmagyndan, we Reb Isa bilen Onuň şägirtleriniň hem çokundyrmagyndan dörän wakalary görýäris. Biz şol döwürdäki çokundyrmanyň toba üçin bolandygyny bilýäris, we ony Rebbiniň direlişinden soň girizilen Hristian çokundyrmasy bilen garyşdyrmaly däl (seret Matta 28:18-20). Şol döwürdäki dini ýolbaşçylar, Fariseýler, arassalanmak we çokundyrmak meselesinde dawa döretmäge synanyşýança, hakykatda hiç hili dawa ýokdy. Olar Ýahýanyň şägirtleri bilen Reb Isanyň yzyna eýerýänleriň arasynda dawa döretmek islediler. Fariseýler Ýahýanyň yzarlaýjylaryny ýitirýändigini, Reb Isanyň bolsa Ýahýanyň roluny eýeleýändigini aňlatdylar.
Ýahýa derrew bu dawa döredijileriň öňünde pes orun tutdy. Reb Isa barada gürläp, Ýahýa Onuň edýän işiniň ýokardan gökden bereketlenendigini, ýogsam hiç hili miwe bolmazdygyny aýtdy. Ol Fariseýlere öz şahsy şaýatlygyny ýatlatdy, ol Mesih däldi, eýsem Onuň ýoluny taýýarlaýan hökmünde iberilendi. Ýahýa çokundyryjy bir mysal berdi we Öýlenýäniň sesini eşitmek we toýa Öýlenýäniň dosty hökmünde çagyrylmak bilen örän bagtlydygyny aýtdy. Öýlenýäniň – Mesihiň – sesini eşitmek Ýahýa çokundyryjyny şat etmek üçin ýeterlikdi. Iň soňunda, Ýahýa örän pes we kiçi orun tutdy, şeýle diýip: “Ol [Mesih] ulalmaly, men bolsa kiçelmäli” (Ýahýa 3:30).
Bu şahsy şaýatlyk dawa döredijileri dymdyrmak üçin ýeterlikdi, ýöne Ýahýa çokundyryjy Mesihiň beýikligini açyp görkezmäge dowam etdi. 31-36-njy aýatlarda Ýahýa Mesihiň gökden gelendigini we ähli zatdan ýokardadygyny açyp görkezdi; Onuň aýdan sözleri Hudaýyň Sözüdir, we Mesih Hudaý Atanyň söýýän Hudaýyň Ogludyr. Ýahýa çokundyryjy soňra duýduryş sözi bilen ýapdy: her birimiz Mesih, Hudaýyň Ogly, iman edip-etmejekdigimizi karar bermelidiris. Hudaýyň gazaby biziň üstümizde galýar, tä biz şahsy Halasgärimiz hökmünde Reb Isa Mesihde hökümetden gaçybatalga tapýançak.
Ýahýa çokundyryjy bize parahatçylyk gözlemekde pespällik häsiýetini görkezdi. Biz onuň mysalyna eýermelidiris. Eger biz özümizi jedeliň ortasynda tapsak, diňe Abram ýaly bihas hereket etmeli däl, eýsem Ýahýa ýaly pespäl hem bolmalydyrys. Biz 1 Petrus 5:5-6-da pespälligiň gymmaty barada ýatladylýarys, onda şeýle diýilýär: “Şonuň ýaly, siz ýaşlar, özüňizi ýaşululara tabyn ediň. Hawa, hemmäňiz biri-biriňize tabyn boluň we pespällik bilen geýniň: çünki Hudaý tekepbirlere garşy durýar, pespällere bolsa merhemet berýär. Şonuň üçin özüňizi Hudaýyň güýçli eliniň aşagynda peseldiň, Ol sizi öz wagtynda beýgeldip biler.”
Ýahýanyň pespälligi Fariseýleriň tekepbirligi bilen garşylykda görülýär. Reb Isa soňra Ýahýa çokundyryjyny beýlekilere aýallar arasynda doglan iň beýik pygamber diýip öwdi (seret Matta 11:11). Biz Rebbiniň oňa beren beýikligini we dawa bolanda parahatçylyk döretmek üçin pespälligiň nähili zerurdygyny görüp bilýäris.
Akyldar gatyşmak
1 Samuel 25-de biz Nabal, onuň aýaly Abigail we Dawut patyşa baradaky hekaýany görýäris. Rebbiniň kömegi bilen, biz Abigailiň akyllylygyny görüp, onuň akmak adamsy bilen mesh edilen patyşanyň arasynda parahatçylyk döretmek üçin gatyşandygyny göreris, hatda ol heniz tagtda bolmasa-da. Nabal “akmak” diýmekdir, we biz onuň nähili gowy suratlandyrylandygyny göreris!
Hekaýa dowam edende, Dawut bir toýy bellemek isledi (1 Samuel 25:8) we şol maksat bilen Nabalden bir haýwan isledi. Nabal örän baý adamdy we Dawut bilen onuň adamlaryna şeýle sowgat bermek bilen ýitgi çekmezdi. Nabal tarapyndan hem bir borç bardy, çünki Nabalynyň sürüsini bakýan ýaş ýigitler Dawut we onuň adamlary tarapyndan gije-gündiz goralypdy, hiç zat yzyna almazdan.
Ýöne Nabal Dawuda hiç zat bermekden ýüz öwürdi we onuň barada erbet gürledi (vv.10-11), we Nabalynyň sözleri Dawuda gaýtalandy. Bu adamyň tekepbir we akmak jogaby dawa döretdi we Dawudy gaharlandyrdy. Şonuň üçin Dawut, 400 ýaragly adam bilen, akmak Nabal bilen şahsy duşuşmak isledi. Dawut öz düşelgesinden öç almak üçin öňe hereket edip başlanda, Nabalynyň aýaly Abigail krizis barada habar aldy.
1 Samuel 25:18-den başlap biz bu örän akylly aýalyň parahatçylyk dörediji hereketlerini görýäris. Abigail adamsynyň tekepbir we buýsançlydygyny, we Dawudy kemsidendigini bilýärdi. Ol hiç hili jan ýitgisiniň öňüni almak we geljekki patyşany köşeşdirmek isledi. Şonuň üçin ol Dawuda çörek, çakyr, bişirmek ýa-da iýmek üçin taýýarlanan goýun, däne, üzüm we injir tortlaryndan ybarat ýörite sowgat taýýarlady we iberdi.
Abigail akyllylyk bilen öz akmak adamsyna parahatçylyk döretmek üçin näme etjekdigini aýtmady, çünki ol Dawut bilen duşuşmaga gidýärdi. Ol mesh edilen patyşanyň öňünde ýüzüni ýere urdy we rehim dilädi. Abigailiň aýdanlaryny okap, biz onuň sözlerindäki akyldarlygy we hekaýasynyň açyklygyny görýäris (vv.24-31). Ol Dawutdan hiç zat gizlemedi we adamlary üçin uly sowgat bilen ony köşeşdirdi. Ol Dawudyň üstüne bereket hem isledi we öç almak we belki bigünäleri jezalandyrmak sebäpli geljekde hiç hili ökünç çekmegini isledi. Onuň dilegleri Dawudyň ýüregine ýetdi, we onuň gatyşmagy üstünlikli boldy. Dawut öç alyjy meýilnamasyndan yza çekildi we Abigaili bereketledi.
Hekaýa gutaranda, biz Hudaýyň Nabalyny höküm edendigini, ol on günden soň ýaşaýşyny ýitirendigini bilýäris. Dawut Nabalynyň ölüminden habar aldy we akylly aýal Abigaili öz aýaly etmek isledi. Ol Dawut bilen durmuş gurdy we has uly bereket ýerine getirildi.
Abigailiň mysaly parahatçylyk döredende akyldarlygyň zerurlygyny görkezýär. Örän amaly ýagdaýda, ol Dawudyň Nabalden näme sorandygyny bilýärdi we ilki soralandan has gowy sowgat etdi. Ol çalt hereket etdi, şonuň üçin Dawudyň gaharynyň artmagyna mümkinçilik bolmady. Abigail gatyşmagyň peýdasyny görkezdi. Dawanyň içine göni gatyşmaýanlaryň gatyşmagyny talap edýän käbir ýagdaýlar bar. Hudaý şeýle gatyşmagy Öz adyna şöhrat getirýän netijeleri döretmek üçin güýçli ýagdaýda ulanyp biler.
Pawlusyň Filemona ýazan haty, Rebbiniň adamlarynyň arasynda dawa bolanda parahatçylyk döretmek üçin akyllylyk bilen gatyşýan başga bir mysaldyr. Ol ýazdy: “Eger sen meni şärik hasaplasaň, ony [Onesimusy] özüm ýaly kabul et” (Filemon 17). Biz Abigail we Pawlus ýaly bolalyň we ýakynlarymyza dawalary çözmekde akyllylyk bilen kömek etmekde öz paýymyzy göreliň we şeýlelik bilen parahatçylyk döredijiler diýlip atlandyrylýanlaryň arasynda bolalyň.
Nädogry ylalaşyk ýok
Parahatçylyk döretmek barada gürleşilende, käbirleri islendik ýagdaýda parahatçylygyň zerurdygyny, şol sanda nädogry ylalaşyklar etmek bilen hem, teklip edip bilerler. Hawa, ylalaşyk zerur bolup biler, ýöne ol Hudaýyň öňünde dogry bolan zadyň hasabyna bolmaly däl. Reb höküm edilmedik günäni ýa-da Mukaddes Ýazgylar prinsiplerini we hakykatlaryny parahatçylyk gazanmak üçin gurban etmegi öz içine alýan tagallalary bereketlemez. Bize “parahatçylyga getirýän zatlaryň yzyndan gitmäge” (Rimliler 14:19) we “Mümkin bolsa, siziň elinizden gelýänçe, ähli adamlar bilen parahatçylykda ýaşaň” (Rimliler 12:18) diýlip ündelýär.
Ýöne, dawalaşýanlaryň Hudaýyň garaýşyna gyzyklanmaýandygyny bilmek möhümdir, biz Hudaýyň Sözüniň hakykatyny ylalaşmak bahasyna parahatçylygy yzarlamaly däl. Bu günäkär bolar. Biz Rebbini närazy etjek ylalaşyklardan hem goranmaly.
Reb her birimize Mesih ýaly bolmaga we Parahatçylyk Şazadasynyň yzyna eýerýändigimizi görkezýän parahatçylyk döredijiler bolmaga kömek etsin!
“Çünki bize bir Çaga doguldy, bize bir Oglan berildi: we hökümet Onuň egninde bolar: we Onuň ady Ajaýyp, Maslahatçy, Güýçli Hudaý, Ebedi Ata, Parahatçylyk Şazadasy diýlip atlandyrylar.” —Işaýa 9:6 KJV
