Dikelik we toba etmek dikeldiş üçin hökmanydyr – Saul we Dawut deňeşdirilende
Saul we Dawut meňzeş däldi Patyşa Saul dinli we Rebbe islegsiz hyzmat edýän adama meňzedilip bilner – ol öz wezipesini almakdan gaça durmak üçin ýükleriň arasynda gizlendi (1 Şamuwel 10:20-24 serediň). Netijede, onuň durmuşy agyr günäler bilen şeýle bir bulaşdy welin, Reb şeýle diýdi: «Sauly patyşa edenime ökünýärin, çünki ol ... Meniň tabşyryklarymy ýerine ýetirmedi» (15:11 ESV). Onuň mysalynda biz dikeligi görýäris, ýöne toba edişi görünmeýär.
Munuň tersine, ýaş Dawut imany bilen filistliler bilen söweşmäge meýletin gitdi, olardan «Saul we ähli Ysraýyl ... gorkup, gaty howsala düşdüler» (17:11). Dawut duşmany ýeňdi we «Ysraýylyň we Ýahudanyň adamlary ... filistlileri yzarladylar» uly ýeňişde (51-53-nji aýatlar). Hudaý Dawut barada «Meniň ýüregime laýyk adam, ol Meniň ähli islegimi ýerine ýetirer» diýip aýtdy (Resullaryň Işleri 13:22), we bu hatda Batşeba meselesindäki uly günäsinden (2 Şamuwel 11) we beýleki şowsuzlyklaryndan soň hem şeýle boldy. Dawudyň ýagdaýynda dikelik we toba etmek, şeýle hem onuň bilen birlikde dikeldiş bardy.
Ilki Saul, soňra Dawut barada pikir edeliň.
Saul
Saulyň taryhy bize Rebbiniň işini Onuň wagtynda we Onuň usulynda etmegi öwredýär. Saul patyşalygyny ýerine ýetirip başlamazdan öň bir ýyl garaşdy, soňra filistliler bilen Rebbiniň işini başlamazdan öň ýene iki ýyl garaşdy (1 Şamuwel 13:1-6). Ilkinji ýeňlişlerinden soň, filistliler güýçli goşun ýygnadylar (5-nji aýat). Muny bilip, Saul gorkudan Hudaýyň pygamberiniň gelmegine garaşman, ýanyp duran gurbanlygy we parahatçylyk gurbanlyklaryny hödürlemegi karar etdi (8-9-njy aýatlar).
Şeýle etmek bilen ol «Rebbiniň tabşyrygyny ýerine ýetirmändi», we munuň üçin Hudaý «Öz ýüregine laýyk adam tapdy ... Öz halkynyň üstünden hökümdar bolmak üçin» (13-14-nji aýatlar). Biziň üçin sapak şeýle: Eger biz Onuň işini Öz paýhasymyz bilen däl-de, Onuň paýhasy bilen ýerine ýetirsek, Hudaýyň bereketine garaşyp bilmeris!
Muňa garamazdan, Saul patyşa we şonuň üçin Hudaýyň hyzmatkäri bolup galdy. Ol Ysraýyl Müsürden çykanda Amalekleriň Ysraýyla edenleri üçin olary ýok etmäge tabşyryldy (15:1-3). Emma, tabşyrylan işi etmegiň ýerine, Saul Amalek patyşasy Agagy we ähli haýwanlaryň iň gowularyny «Rebbe gurban etmek üçin» galdyrdy (21-nji aýat). Ýüzbe-ýüz bolanda, Saul ahyrynda dikelik etmezden öň bahana tapdy (20-22-nji aýatlar). Ol şeýle diýdi: «Men günä etdim, çünki men Rebbiniň tabşyrygyny we siziň sözleriňizi bozup, halkdan gorkdum we olaryň sesine gulak asdym» (24-nji aýat). Üns beriň, toba etmegiň yşaraty hem ýokdy!
Ahyrynda Saul şeýle bir pes derejä düşdi welin, filistlilerden gorkanda, Rebden sorady we «Reb oňa ne düýşler, ne Urim, ne-de pygamberler arkaly jogap bermedi» (28:5-6). Çaresizlikden Saul bir jadygöýe gitdi we şeýle diýdi: «Maňa bir ruh çykaryp ber we saňa aýdýan adamy çykaryp ber ... Maňa Şamuweli çykaryp ber» (8-11-nji aýatlar). Ol oňa jadygöýlik edende, Şamuwel Saula ertesi gün söweşde onuň we ogullarynyň öljekdigini aýtdy. Şamuweliň aýdyşy ýaly, filistliler Saulyň ogullaryny öldürdiler we kakasyny şeýle bir agyr ýaraladylar welin, ol özüni öldürmegi saýlady (31:2-6).
Dawut we onuň ýaglanmagy
Sauly ret eden Reb, Şamuweli Ýessaň sekiz oglundan birini patyşa ýaglamak üçin iberdi. Dawut Rebbiniň ilkinji saýlamagy bolup, Şamuweliňki däldi: «Reb adamyň görşi ýaly görmeýär: adam daşky görnüşe seredýär, ýöne Reb ýürege seredýär» (16:7). Munuň bir ulanylyşy şeýle: ýygnagyň jogapkär doganlary, bir adamy Onuň üçin bir işde rol üçin maslahat berende, öz şahsy pikirlerine däl-de, Rebbiniň ýolbaşçylygyna bil baglamalydyrlar.
Hudaýyň Dawudy saýlamagyndaky paýhasy
Biz muny Ysraýylyň filistlileriň çempiony ägirt Golýat tarapyndan kynçylyga sezewar edilmegi meselesinde görýäris. «Ysraýylyň ähli adamlary ... ondan gaty gorkdular» (17:24). Emma, Dawut imany bilen Golýata şeýle diýip bilýärdi: «Sen maňa gylyç, naýza we süňk bilen gelýärsiň, ýöne men saňa goşunlaryň Rebbiniň ady bilen gelýärin ... Şu gün Reb seni meniň elime berer, we men seni ýere ýykarin, we seniň kelläňi keserin» (45-46-njy aýatlar). «Dawut filistlini sapança we daş bilen ýeňdi, we filistlini urup öldürdi», soňra Golýatyň gylyjyny çykaryp, «onuň bilen kellesini kesdi» (50-51-nji aýatlar). Hudaýa şükür, ählimizde şeýle iman bolsady – bu bize Reb we Onuň halky üçin uly işler etmäge mümkinçilik bererdi!
Saulyň göripligi
Dawut derrew tagty eýelemedi. Saul «ony söweş adamlarynyň üstünden belledi» (18:5) we «Dawut Saul ony nirä iberse-de üstünlik gazandy» (5-nji aýat). Şonuň üçin Saul oňa görip boldy we «Dawudyň hemişelik duşmany boldy» (29-njy aýat).
Dawudyň imany sarsýar
1 Şamuwel 18-nji bapdan 24-nji bapa çenli biz Saulyň Dawudy öldürmek ýa-da öldürtmek üçin gaýtalanýan synanyşyklaryny görýäris, we biz Dawudyň gaçyp gutulmak üçin eden tagallalaryny görýäris. Saulyň Dawudy yzarlamagy ahyrynda Dawudy «ýüreginde, ‘Indi men bir gün Saulyň elinden heläk bolaryn. Meniň üçin filistlileriň ýurduna gaçmakdan başga gowy zat ýok. Şonda Saul Ysraýylyň serhetleriniň içinde meni gözlemekden umydyny üzär, we men onuň elinden gutularyn’» diýmäge getirdi (27:1).
Dawudyň Sauldan gaçýan wagtynda ony öldürmek üçin iki mümkinçiligi boldy, ýöne ol synaga garşy durdy, çünki ol Rebbiniň ýaglanan patyşasy bolany üçin Sauly öldürmegiň Rebbiniň islegi däldigini bilýärdi. Saul Dawudyň mähirliligi bilen täsirlendi we günäsini dikelik edip şeýle diýdi: «Men günä etdim ... Ine, men akmaklyk etdim we uly ýalňyşlyk goýberdim» (26:21). Saulyň tarapyndan dikelik bardy, ýöne toba etmek ýokdy!
Dawut toba edýär
Dawut we onuň adamlary filistlileriň patyşasy üçin çozuş edýän wagtynda, Amalekler patyşanyň Dawuda beren şäheri Ziklagyň üstüne çozuş etdiler. Amalekler ýesirler bilen birlikde material oljalary aldylar – Dawudyň iki aýaly, şeýle hem Dawudyň adamlarynyň aýallary, ogullary we gyzlary. Bu ýerde Dawudyň duşman bilen birleşmekde eden günäsini dikelik edendigi we ondan toba edendigi aýdyň görünýär, çünki bize aýdylýar ol «Rebde özüni güýçlendirdi» we «Rebden sorady» (30:6-7). Bu filistlileriň patyşasy Akişe hyzmat etmekden başga gowy zat ýok diýip ýüreginde karar etmekden gaty uly üýtgeşme boldy!
Dawut ähli Ysraýylyň üstünden patyşa ýaglanýar
Rebbiniň görkezmelerine eýerip, Dawut we onuň adamlary «Amalekleriň alan ähli zatlaryny yzyna aldylar» (18-nji aýat). Şol wagtda, Ysraýyllar filistliler bilen söweşde meşguldylar, Şamuweliň pygamberlik edişi ýaly (28:19) Saul we onuň ogullary öldürilende.
Tagt indi boşdy, we «Saulyň öýi bilen Dawudyň öýüniň arasynda uzak söweşden» (2 Şamuwel 3:1-3) soň, Dawudyň öýi ýeňiş gazandy, «ähli ýaşulular ... Dawudy Ysraýylyň üstünden patyşa ýagladylar» (5:3). Ol mundan öň «Ýahudanyň üstünden ýedi ýyl alty aý höküm sürüpdi» (5-nji aýat).
Şeýtan duzak gurýar
«Reb Dawuda nirä gitse-de ýeňiş berdi» (8:1-14); soňra synag döwri geldi. Üstünlik döwürleri Hudaýyň adamy ýa-da aýaly üçin howply bolup biler, çünki bu döwürlerde Hudaý köplenç Şeýtana bizi synaga salmaga rugsat berýär.
Biz aýratyn gowşak bolýarys, haçan-da biz bolmaly ýerimizde bolmadykda we etmeli işimizi etmedikde. Biz muny Dawut bilen görýäris, çünki ol «Ýoaby we onuň hyzmatkärlerini, we ähli Ysraýyly [söweşe] iberdi, ýöne [ol] Iýerusalimde galdy» (11:1). Dawut öz öýüniň üçekinde duranda «bir aýalyň ýuwunýandygyny gördi we aýal gaty owadandy» (2-nji aýat). Ol Dawudyň goşunynyň ofiserlerinden biri Uriýanyň aýalydy.
Duzak işe girýär
«Dawut habarçylar iberdi we ony aldy, we ol oňa geldi, we ol onuň bilen ýatdy» (4-nji aýat). Ol göwreli boldy (5-nji aýat).
Biz bu ýerde Ýakubyň Şeýtanyň synaglarynyň nähili işleýändigini beýan edişiniň ýerine ýetirilişini görýäris: «Her bir adam öz islegi bilen aldanyp we gyzyklanyp synaga düşýär. Soňra isleg göwreli bolanda günä dogurýar» (Ýakup 1:14-15). Dawut hakykatdan-da öz islegi bilen aldandy; ol zyna ediji boldy we soňra ony ýapmak üçin synanyşdy. Onuň meýilnamalary işe ýaramanda, ol wekil arkaly ganhor boldy, çünki ol Ýoaba «Uriýany iň agyr söweşiň öň hataryna goý ... ol ýere ýykylsyn we ölsün» diýdi (2 Şamuwel 11:15). Ol işledi! Uriýa öldi we «Dawut iberdi we ony öz öýüne getirdi, we ol onuň aýaly boldy» (27-nji aýat). Elbetde «Dawudyň eden işi Rebbe ýaramady» (27-nji aýat).
Dawudyň dikeligi we toba etmegi
Hudaý pygamber Natanı Dawut bilen ýüzbe-ýüz bolmaga iberdi. Ylhamlanan mysal bilen, Natan Dawudyň günäsini görmegine ýardam etdi, we Dawut ony dikelik edip şeýle diýdi: «Men Rebbe garşy günä etdim» (12:13). Bu günä bilen baglanyşykly 51-nji mezmurda, Dawut şeýle doga etdi: «Meniň halas ediş şatlygyňy maňa dikelt» (12-nji aýat), we soňra ol «toba etmäge laýyk» işler etmegi teklip etdi (Luka 3:8 serediň). Dawut günäkärlere Hudaýyň ýollaryny öwretjekdigini, Hudaýyň dogrulygyny sesli aýdyp aýdym aýtjakdygyny, we Hudaýa döwülen ruh we toba eden ýürek hödürlejekdigini aýtdy (Mezmur 51:13-14,17).
Hudaý bize dikeldiş ýoluny berýär
Hudaý biziň näçe aňsatlyk bilen günä düşýändigimizi bilýär. Ol bize şeýle maslahat berýär: «Kim öz günälerini gizlese, üstünlik gazanmaz, ýöne kim olary dikelik edip terk etse, rehim alar» (Süleýmanyň Tymsallary 28:13). Günäleri terk etmek toba etmegi aňladýar. Dawut muny etdi we dikeldildi, ýöne Saul etmedi. Hudaýyň ýoly bagyşlanmak üçin diňe dikeligi däl, eýsem toba etmegi hem talap edýär!
Bu iki mysaldan sapak alalyň.
