Fiziki we Ruhy Maşgalalarymyza Ideg Etmek
«Ýatdan tur. Çagany iýmitlendir. Onuň pampersini çalşyr. Kir ýuwujy maşyna kirleri sal. Ertirlik naharyny iý. Tertibe sal. Iki çagany geýindir. Olaryň dişlerini ýuw. Olaryň saçlaryny darak. Duş al. Geýin. Gap-gaçlary ýuw. Kirleri as. Çagany iýmitlendir. Üç çaga bilen dükana git. Söwda et. Öýe gaýdyp, torbalary boşat. Günortanlyk naharyny taýýarla. Çagalaryň ýüzlerini ýuw. Stoly süpür. Çagalara birnäçe hekaýa oka. Olary ýatyr. Çagany iýmitlendir. Onuň pampersini çalşyr. Çagany köşeşdir.»
Bu bir enäniň irdenki beýany – onuň wagtynyň köp bölegi çagalaryna bagyşlanýar. Munuň bilen giriş hökmünde, diňe bir çagalarymyza däl, eýsem maşgalanyň içinde we ýerli ybadathananyň içinde bir-birimize ideg etmek üçin käbir ýörelgelere seredeliň.
Ene-ata Maşgala Idegi
Hudaýyň meýilnamasy, ähli çagalaryň ene-atalarynyň idegi astynda ulalmagydyr. Bu hakykat Eden bagynda Hudaý Adam ata we How ene miweli bolmagy we köpelmegi buýran wagty (Gelip çykyş 1:27-28) tassyklanyldy. Gelip çykyş 2:23-25 bize ilkinji maşgalanyň bu ene-atalarynyň öýlenenligini aýdýar. Äre ene-atasyny terk edip, aýalyna «birleşmegi» buýrulýan ýaly, Hudaýyň meýilnamasy nika ömürlik borçnama we birlikdir (Gelip çykyş 2:24; Matta 19:6). Sagdyn nika çagalaryň ulalmagy üçin möhümdir.
Çaga doly enesine baglydyr; ol onuň ýaşaýyş goldaw ulgamydyr. Pawlus enäniň «kiçijik çagalaryna ideg edýändigini» agzan wagty, enäniň çagasy üçin edýän ähli zatlaryna degişlidir (1 Selanikliler 2:7). Soňra ol munuň sebäbiniň çagasyny söýýändigi we oňa ideg edýändigi, hatda öz bähbitlerini çagasynyň bähbitlerinden öňe sürüp, özüni gurban edýändigini aýdýar. Ol gije-gündiz çagasy üçin energiýa sarp edýär we mylaýym hem-de goraýjydyr. Olaryň gatnaşygy gaty ýakyndyr. Olar bir-birine jogap berip, köp wagt bile geçirýärler.
Pawlus ýene-de aýdýar, ata çagalaryny ulalmak ýolunda «höweslendirmeli, köşeşdirmeli we ruhlandyrmaly» (1 Selanikliler 2:11-12). Ata şahsy tälimçi ýaly, olara durmuşyň kynçylyklaryna we lapykeçliklerine garşy durmaga kömek edýär, olara gitmeli ýoluny öwredýär we olaryň iň gowy taraplaryny ýüze çykarýar. Bu her bir çaganyň zerurlyklaryna görä edilýär. Ata her bir çaganyň ösmegine haçan we nähili kömek etmelidigini bilmek üçin çagalaryny gowy tanamaly.
Aýdyň, ene-atalar çagalarynyň fiziki, emosional we ruhy ösüşine iň uly täsir edýärler. Beýleki tarapdan, çagalaryň borjy Rebde ene-atalaryna boýun bolmak we olara hormat goýmakdyr:
«Çagalar, Rebde ene-atalaryňyza boýun boluň, çünki bu dogrudyr. ‘Ataňyza we eneňize hormat goýuň’ – bu wada bilen ilkinji tabşyrykdyr – ‘şonda size gowy bolar we ýer ýüzünde uzak ömür sürersiňiz.’ Atalar, çagalaryňyzy gaharlandyrmaň; gaýtam, olary Rebiň terbiýesinde we görkezmesinde ulaldyň» (Efesliler 6:1-4 Täze Halkara Wersiýasy).
Ybadathana Maşgala Idegi
Injil ýerli ybadathanany giňeldilen maşgala hökmünde görýär. Ol biziň iman edenleriň maşgalasy we Hudaýyň öýüniň agzalarydygymyzy aýdýar (Galatýalylar 6:10; Efesliler 2:19; 1 Petrus 4:17). Biziň ýakyn gatnaşygymyz bir-birimize dogan we uýa diýip ýüzlenmek bilen görkezilýär (1 Timoteos 5:1-2). Ahyrsoňy, Hudaý biziň umumy Atamyz we biz Onuň ruhy çagalarydyrys (Efesliler 3:14-15; 1 Ýahýa 3:1-2). Geliň, bir-birimize ideg edip, nähili sagdyn ybadathana maşgalasy bolup biljekdigimize seredeliň.
• Ýumşak Söýgi
Öň agzalyşy ýaly, Pawlus Selanikdäki iman edenlere ene çagalaryna ideg edýän ýaly ideg etdi:
«Biz siziň arasyňyzda ýumşakdyk, kiçijik çagalaryna ideg edýän ene ýaly. Biz sizi şeýle bir söýdük welin, size diňe bir Hudaýyň Hoş Habaryny däl, eýsem öz durmuşymyzy hem paýlaşmaga şatdyk» (1 Selanikliler 2:7-8). Bu hili ideg ýumşak, goraýjy, söýgüli, şahsy we özüni gurban ediji boldy. Ol öz durmuşyny beýleki hristian dogan-uýalar bilen paýlaşan wagty dowamly gatnaşyga esaslanýardy. Biz ybadathana maşgalamyzda bolanlar bilen köp wagt geçirmelidiris, olary gowy tanamak we olaryň şahsyýetlerine we zerurlyklaryna laýyk jogap bermek üçin.
• Tälim bermek
Pawlus ýene-de Selanikdäki iman edenlere ata çagalaryna tälim berýän ýaly tälim berdi:
«Çünki siz bilýärsiňiz, biz siziň her biriňiz bilen ata öz çagalary bilen nähili gatnaşýan bolsa, şonuň ýaly gatnaşdyk, sizi höweslendirip, köşeşdirip we sizi Öz Patyşalygyna we şöhratyna çagyrýan Hudaýa mynasyp durmuşda ýaşamaga ruhlandyrdyk» (1 Selanikliler 2:11-12). Ýokarda ara alnyp maslahatlaşylyşy ýaly, ýerli ybadathanada bu hili ideg, eger biz bir-birimizi ulalmak üçin höweslendirmeli we ruhlandyrmaly bolsak, zerurdyr. Şahsy tälimçiler öz şägirtleri bilen köp wagt geçirýärler, olary gowy tanamak we olary ruhlandyrmak üçin.
• Hormat
Hudaýyň meýilnamasy hristianlaryň ýerli ybadathananyň idegi astynda ulalmagydyr. Ybadathanadaky gatnaşyklarymyz sagdyn maşgalanyň gatnaşyklaryna meňzeş bolmaly. Pawlus Timoteosa ýazan wagty, ol takmynan 30 ýaşlaryndady, ol aýtdy,
«Ýaşuly adama gaty käýinme, eýsem ony ataň ýaly öwütle. Ýaş oglanlara doganlar ýaly, ýaşuly aýallara eneler ýaly, we ýaş gyzlara uýalar ýaly, doly arassalyk bilen gatnaş» (1 Timoteos 5:1-2). Bu aýatlar bir-birimize bolan garaýşymyzyň ähmiýetini we bir-birimize hormat bilen gatnaşmagyň zerurlygyny nygtaýar. Biz ýaşululara güýçli sözler bilen gürlemeli däl, eýsem olara atamyza ýüzlenýän ýaly ýüzlenmeli. Biz ybadathanadaky dogan-uýalarymyza bir maşgalada ýaşaýan ýaly gatnaşmaly.
Ybadathana Maşgala Endikleri
Biz maşgalalaryň çagalary ulaldyşy ýaly, ybadathanalaryň hem iman edenleri ulaltmalydygyny gördük. Ýöne maşgalada ýaşamak bilen ybadathanada ýaşamak arasynda tapawutlar bar.
• Baglanyşmak
Bir-birimiz bilen gowy baglanyşyklar ideg ediji gatnaşyklara getirýär. Bu, gündelik durmuşymyzda we ybadathana durmuşymyzda bir-birimizi söýgüli gatnaşyklary ösdürmäge, gowy işleri etmäge we bir-birimizi höweslendirmäge itergi bermek üçin wagt tapmak we mümkinçilikleri gözlemek diýmekdir:
«We geliň, bir-birimizi söýgä we gowy işlere nähili höweslendirip biljekdigimizi göz öňüne tutalyň. Käbirleriň endik edişi ýaly, bile ýygnanyşmagy goýmaň, eýsem bir-birimizi höweslendiriň – we Günüň ýakynlaşýandygyny görýänçäňiz has-da köp» (Ýewreýler 10:24-25). Munuň iki ýoly kiçi toparlara goşulmak we myhmansöýerligi amala aşyrmakdyr.
Kiçi toparlar bize beýlekiler bilen baglanyşmaga we olar bilen has ýakyn gatnaşyklary ösdürmäge mümkinçilik berýär. Ýekşenbe güni birnäçe sagat hyzmata gatnaşmak ýeterlik däl; biz şahsy gatnaşyklary ösdürmelidiris. Myhmansöýerlik beýlekiler bilen nahar paýlaşmak we olary has gowy tanamakdyr. Ol öz durmuşymyzy beýlekilere açmagy öz içine alýar, şonda olar hem öz durmuşlaryny bize açyp bilerler. Bu beýlekilere biziň hakynda has köp öwrenmäge mümkinçilik berýär we öz gezeginde olar öz durmuşlarynyň nähilidigini paýlaşmaga has ynamly bolarlar.
• Diňlemek
Beýlekiler bilen baglanyşmak bile wagt geçirmegi we gürleşmegi öz içine alýar. Ýakup ýazdy,
«her kim diňlemäge çalt, gürlemäge haýal we gaharlanmaga haýal bolmaly» (Ýakup 1:19). Biziň gürrüňdeşliklerimizde kim iň köp gürleýär? Eger biz gürleýän bolsak, onda biz ýeterlik diňlemeýäris. Geliň, diňleýliň, şonda biz adamyň duýgularyny görkezip we olaryň bize aýdýan zatlaryny jemläp bileris. Soňra olaryň jogabyny ýene-de diňleýliň we dogry bolup-bolmadygymyzy göreliň. Olaryň durmuşynyň nähilidigini bilýändigimizi çaklamaň. Eger biz dogry düşünen bolsak, olar bizi düzedip bilerler. Şeýle işjeň diňlemek bir-birimize ideg etmekde möhüm endikdir.
Gaty köp sorag bermäň; gürrüňdeşlik sorag-jogap bolmaly däl. Hawa ýa-da ýok bilen jogap berilip bilinjek soraglary bermäň, çünki olar gürrüňdeşligi çäklendirýär. Gaýtam, «Soňra näme etdiňiz?» we «Şol waka bolanda özüňizi nähili duýduňyz?» ýaly açyk soraglary ulanyň.
Elbetde, eger hristian dogan ýa-da uýa bize şahsy durmuşymyz hakynda sorasa, biz hakykaty aýtmaga taýyn bolmalydyrys. Eger biz bir-birimize ideg etmek islesek, biz bir-birimiz bilen paýlaşmaga taýyn bolmalydyrys. Mysal üçin, kiçi topar ýygnagynda täze doga zerurlyklary ýok bolsa, bu hökmany suratda olaryň ýokdugyny aňlatmaýar. Bu hiç kimiň paýlaşmaýandygyny aňladyp biler.
• Duýgudaşlyk bildirmek
Eger biz beýlekiler bilen baglanyşsak we olar bilen bolanymyzda ünsli diňlesek, onda biz olaryň durmuşynyň nähilidigini bilip bileris. Soňra näme edýäris? Eger olar durmuş üçin howply ýagdaýda bolmasalar, olaryň meselelerini çözmek üçin gatyşmak synanyşygyndan gaça duruň. Bu olaryň durmuşy, biziňki däl. Olaryň öz meselelerini çözmek üçin zerur durmuş endiklerini öwrenmegi has gowudyr. Ýogsam, olar hemişe beýlekilere bagly bolarlar. Bu ýerde duýgudaşlyk ýüze çykýar. Duýgudaşlyk başga biriniň aýakgaplarynda ýöremek we durmuşy olaryň nukdaýnazaryndan görmek bilen deňeşdirilýär:
«Şatlanýanlar bilen şatlanyň; aglaýanlar bilen aglaň. Bir-biriňiz bilen agzybirlikde ýaşaň. Tekepbir bolmaň, eýsem pes derejeli adamlar bilen gatnaşmaga islegli boluň. Özüňizi beýik tutmaň» (Rimliler 12:15-16).
Duýgudaşlyk Isa we resuly Pawlusyň durmuşynda görünýär. Iki-de öz durmuşlaryny hyzmat edýänler bilen açyk paýlaşdylar. Olar adamlaryň hemişe olaryň kömegine bil baglamagyny islemeýärdiler. Ybadathanada biz adamlara özlerine kömek etmäge kömek etmelidiris. Biz tälimçi ýaly hereket etmelidiris, bejeriji ýaly däl. Tälimçi beýlekileri öňündäki iş üçin öwredýär we höweslendirýär, ol olaryň meselesini çözmeýär. Olary diňleň we olara öz meselelerini çözmek üçin zerur ädimleri görmäge kömek ediň.
We eger beýlekiler bize bu ýol bilen kömek etseler, biz olaryň duýgudaşlygyny we höweslendirmesini kabul etmäge islegli bolmalydyrys. Ýogsam, olara başga bir iman edene ideg etmek mümkinçiligi berilmeýär.
Biziň üçin Sapaklar
Geliň, eneler we olaryň maşgalalaryna bagyşlanan idegi üçin Hudaýa şükür edeliň. Geliň, atalary öz aýallaryny söýmek we çagalaryny ulalmak üçin tälim bermek roluny ýerine ýetirmäge höweslendireliň, we geliň, indiki nesil ene-atalaryna öz gowy mysalymyz bilen güýçli we dowamly nikalar ösdürmegi öwredeliň. Biz öz ýanýoldaşymyza ömürlik borçnama berdikmi, ýa-da kynçylyklar ýüze çykan wagty nika gatnaşygymyz howp astyndamy?
Biziň iki maşgalamyz bar; fiziki we ruhy. Ene-ata maşgala idegi, ene-atalar öz-özüni söýýän wagty bozulýar, çünki bu bölek-bölek maşgalalara getirýär. Şonuň ýaly-da, ybadathana maşgala idegi, onuň agzalary öz-özüni söýýän wagty bozulýar, çünki bu bölek-bölek ybadathanalara getirýär. Geliň, Pawlusyň maslahatyna eýerip we ene ýaly bir-birimize ýumşak söýgi ösdürip, ata ýaly bir-birimizi höweslendirip we giňeldilen maşgalanyň agzalary ýaly bir-birimize hormat goýup, munuň öňüni alalyň. Biz munuň üçin bir-birimiz bilen baglanyşmak, diňlemek we duýgudaşlyk bildirmek üçin strategiýalary we endikleri ösdürip bileris.
Duýgudaşlygyň Täsiri «Biz durmuşymyzda haýsy adamlaryň bize iň köp ähmiýet berýändigini özümizden dogruçyl soraýan wagtymyz, köplenç olaryň maslahat, çözgüt ýa-da bejeriş bermegiň ýerine, biziň agyrymyzy paýlaşmagy we ýaralarymyza ýyly we mylaýym el bilen degmegi saýlanlardygyny görýäris. Umytsyzlyk ýa-da bulaşyklyk pursatynda biziň bilen dymyp bilýän dost; gamgynlyk we ýitgi sagadynda biziň bilen galyp bilýän; bilmezligi, bejermezligi, sagaltmazlygy kabul edip bilýän we biziň güýçsüzligimiziň hakykatyna biziň bilen ýüzbe-ýüz bolup bilýän – ine, şol ideg edýän dostdur.» — Henri J. M. Nouwen
