Geliň, Mukaddes Ýazgylaryň gymmatly daşlaryny birneme öwreneliň, ilkinji salgymyz Ezekiýel 28:12–19 bolsun. Bu bapda Hudaý pygamber arkaly Tirusyň zalym şazadasyna sözleýär, ýöne 12-nji aýatdan başlap Tirusyň Patyşasy, başga bir adam, ýüzlenilýär. Bu adam barada şeýle diýilýär:
«Sen ähli zady möhürleýärsiň, akyldan doly we gözellikde kämil. Sen Hudaýyň bagy bolan Edende bolduň; her bir gymmatly daş seniň örtügiňdi.» Eden bagynda kim bardy? Tirusyň şazadasy däl, Adam hem däl: bu Şeýtan, ol agzalan gymmatly daşlara eýedi we olaryň ýalpyldawuklygyny aňladýan otlarynyň arasynda gezdi. Bu beýik jandara «Örtüji kerub» diýlip ýüzlenilýär, ýaradylan jandarlaryň iň owadany, perişde goşunlaryna ygtyýarly, ýöne tekepbirlik bilen göterilip, Hudaýyň tagtyna ymtyldy, ýöne Hudaý ony beýikliginden kowdy we şöhratyndan mahrum etdi.
Baş Ruhanynyň döşündäki daşy
Bu «Mesih edilen kerubyň» örtüginde dokuz sany gymmatly daş bardy, ýöne Çykyş 28:15–21-de beýan edilişi ýaly, Baş Ruhanynyň döşündäki daşynda on iki sany bardy; we ol nähili owadandy, onuň her bir aýratynlygy Rebbiň şöhratlaryny aňladýardy. Ol «ajaýyp işden,» uly ussatlyk we gözellik bilen ýasaldy, sebäbi ol ähli akylyň, gözelligiň we kämilligiň keşbi bolan Onyň aýratynlyklaryny aňlatmak üçin döredildi. «Sen ony altyndan, gökden, gyrmyzydan, gyzyl reňkden we inçe egrelen ketenden ýasamalysyň.» Altyn
Altyn ajaýyp metal, gymmatly we arassa bolanda atmosfera bilen aňsatlyk bilen reňklenmez. Şonuň üçin altynyň Hudaýa degişli bolan Zady simwollaşdyrmak üçin saýlanmagy nähili ýerlikli. Isa Mesih adamyň hiç bir gatnaşygy bilen hapalanmady; haýsy atmosferada, haýsy ýagdaýlarda bolsa-da, ol arassa, päk we mukaddes galdy.
Gök, Gyzyl we Gyrmyzy
Gök reňk bize Hudaýyň Oglunyň gök häsiýetini aňladýar; gyzyl reňk Onuň patyşalyk şöhratyny; gyrmyzy reňk, gök we gyzyl reňkleriň garyndysy, Ynsan Ogly hökmünde höküm sürjek gök Zady aňladýar. Perdede bolşy ýaly, gyrmyzy reňk gök we gyzyl reňkleriň arasynda ýerleşdirilýär, bu Rebbiň şöhratlarynyň aýratyn bolsa-da, birleşendigini we aýrylmazdygyny görkezýär.
Inçe egrelen keten
Daşy inçe egrelen ketenden ýasaldy, bu Rebbiň ýerdäki kämil durmuşyny aňladýar, owadan nusga, arassa, ak we deň, kemçiliksiz. Ol Hudaýyň Guzy, kemçiliksiz we tegmilsiz, we Hudaý Öz söýgüli Ogluny bize görkezmek üçin ulanylan her bir simwolda Onuň päkligini goramaga ünsli.
Döşündäki daş dörtburçdy, bu Mesihiň ähliumumy ygtyýarlygyny aňladýar; ol iki gatdy, bu Onuň ygtyýarlygynyň arkasyndaky güýji we kuwwaty görkezýär; onuň ölçegi bir garyşdy – adamyň ölçegi, sebäbi Isa Rebbimiz hakyky Hudaý bolsa-da kämil Adamdy. Gymmatly daşlar arassa altyn gaplara ýerleşdirildi, sebäbi Mesihiň her bir şöhraty Onuň hakyky Hudaý hökmünde bolşy bilen baglanyşykly. Indi geliň, Mesihiň dürli şöhratlaryny görkezýän döşündäki daşlaryny öwreneliň. Sardius
Sardius gyzyl daşdyr, ol Rebbi bize «Şatlyk Şazadasy» hökmünde görkezýär. Onuň bu dünýä gelmeginde şatlyk bardy, gökden perişdeler Onuň dogulmagyny «Uly şatlykly hoş habar» hökmünde yglan etdiler. We Ony Halasgär we Reb hökmünde tanan köp sanly adamlara nähili uly şatlyk getirildi! Ol şägirtlerine şeýle diýdi: «Men size bu zatlary aýtdym, meniň şatlygym sizde galsyn we siziň şatlygyňyz doly bolsun.»
Topaz
Topaz sary ýalpyldawuk daşdyr. Sary, ýa-da natriý şöhlesi, iň köp ýagtylygy yzyna gaýtaryp, ýaşaýşy goldaýan şöhle bolup, «Men dünýäniň Ýagtylygy» diýen Zady aňladýar we Ýahýa Onuň barada şeýle ýazdy:
«Hakyky Ýagtylyk dünýä gelip, her bir adamy ýagtylandyrýardy.» Bu daşdaky adyň manysy «öwezini dolmak»; we Atasy üçin nähili öwezini dolmak bardy, Ol Öz Ogluny ýanyndan aýryp, Onuň islegini kämil ýerine ýetirýändigini tapdy, şeýlelik bilen Ol gökleri açyp yglan edip biljekdi:
«Bu meniň söýgüli Oglum, Men Ondan örän razy.» Karbunkul
Karbunkul ýalpyldawuk gyzyl daş bolup, Reb Isa Mesihiň ýerdäki durmuşynda açylan ahlak şöhratlaryny we Onuň müňýyllyk patyşalygynda görkeziljek şöhratlaryny aňladýar. Karbunkuldaky adyň manysy «ýaşaýan»; we Mesihiň ahlak aýratynlyklary Ol ýaşaýan adamlarda tapylmaýarmy?
Zümerret
Zümerret alma ýaşyl daş bolup, Ylham 4-de agzalýar, ol ýerde tagtyň daşyndaky ýaý «zümerret ýaly görünýär.» Şol gök sahnanyň ylahy şöhratlarynyň arasynda Hudaýyň ýer bilen baglaşan ähtiniň ýadygärligi bar. Reb Isa Mesih gökden gelende, Ol diňe Atasynyň şöhratynda görkezilmän, eýsem Dawudyň Ogly, patyşalaryň Patyşasy we rebleriň Rebbi hökmünde hem görüner; ýer ýüzündäki patyşalyklaryň ähli şöhraty Onuňky bolar. Daşdaky adyň manysy «ýaýran»; we Onuň şöhraty şonda ähli älemi gurşap alar.
Sapfir
Sapfir güýçli gök reňke eýe bolup, Mesihiň gök şöhratlaryny aňladýar. Mukaddes Ýazgylar bize şeýle diýýär:
«Ikinji Adam gökden gelen Rebdir,»
we
«Gökdäki ýaly, gökdäkiler hem şeýledir» (1 Korintoslylar 15:47, 48),
sebäbi mukaddesler Reb Isa Mesihden häsiýet alýarlar. Ysraýyl çagalaryna geýimleriniň gyralaryna
«gök lenta» dakmak tabşyryldy, bu mukaddesleriň bu dünýäden geçýän her bir ädiminde Mesihiň durmuşynyň gök aýratynlyklary bilen bellenilmelidigini aňladýar. Sapfirdaky adyň manysy «aýrylan,» we ol Reb Isa Mesihiň ýerdekä we häzir gökde Atasynyň islegi üçin doly aýrylandygyny nähili bagtly aňladýar. Ýahýa 17-de Atasyna ýüzlenip, Ogly şeýle diýdi:
«Men Özümi mukaddes edýärin, olar hem hakykat arkaly mukaddes bolsunlar.»
Brilliant
Brilliant arassa daş bolup, onuň ýalpyldawuklygy kesilende we ýylmananda ýagtylygy geçirmek we yzyna gaýtarmak ukybyna baglydyr, we Hudaýyň ýagtylygynyň sönmän şöhle saçan Zady, Hudaýyň söýgi tebigatyny doly açan şeffaf ýagtylygy aňladýar. Bu daşdaky adyň manysy «goşun» ýa-da «uly topar»; we Reb Isa Mesihiň ölümi we direlişi arkaly güýçli topar üpjün edildi we ýagtylyga çykaryldy, Ol Özü üçin ýüreginiň gelini bolmak üçin satyn aldy.
Ligür
Ligür (ýa-da opal) daşynda «iki esse miwe» ady bardy. Bu gymmatly daşda görünýän reňkler nähili baý we dürli; we Hudaýyň Oglunda Ynsanlykda ýüze çykan gök durmuşyň aýratynlyklary nähili baý we dürli, we Hudaýyň Ony şöhratlandyran ýerinden Onuň şöhratlary nähili baý we köp şöhle saçýar.
Mesihiň ölümi arkaly köp miwe alyndy (Ýahýa 12:24); Özüne meňzeş bolan köp ogullarda Öz Hudaýy we Atasy üçin miwe; we Özü üçin bir gelini bar, ol ýakyn wagtda Onuň ýanynda, ähli şöhratly, tegmilsiz ýa-da ýygyrtsyz ýa-da şeýle zatlarsyz görüner.
Agat
Agat dürli reňkli daş bolup, derrew bize Ýusuby we onuň köp reňkli donuny ýatladýar. Ýusup Reb Isa Mesihiň owadan nusgasy bolup, Faraonyň oňa beren ady şeýle düşündirilýär:
«syrlary açýan,»
we «dünýäniň halasgäri.» Isada ylahy tebigatyň ähli owadan aýratynlyklary we Hudaýyň ýüreginiň ähli ajaýyp syrlary görkezildi. Bu daşdaky adyň manysy «unutmak,» bu bize Ýusuby ýene-de ýatladýar, ol ogluna Manasse diýip at berdi:
«Çünki Hudaý,» diýdi ol,
«meni ähli zähmetimi we ähli atamyň öýüni unutdyrdy.» We Mesihiň öwezini dolmak nähili ajaýyp, Ol häzirki wagtda ýerdäki halky Ysraýyldan aýrylyp, Atadan yşk sowgady hökmünde ybadathanany alýar.
Ametist
Ametist üçünji hatardaky ilkinji daşdyr, ýagny çepde, sebäbi ýewreý tertibi sagdan çepe. Bu hatardaky daşlaryň hiç biri Tirus patyşasynyň bezegine goşulmady. Ametist gyrmyzy reňkde bolup, adamlaryň Ynsan Ogluny masgaralap gyrmyzy reňkde geýdirendigini ýatladýar. Ýöne Ynsan Ogly ýakyn wagtda gyrmyzy reňkde görkezilen şöhratda görkeziler, we her bir dyz Onuň öňünde egiler, we her bir dil Onuň Rebdigini ykrar eder. «Sowgat» bu daşyň adynyň manysy bolup, Hudaýyň adamlary halas etmek üçin beren Zady bolandygyny ýatladýar. Ýöne Ol Atadan sowgat aldy we Özüniňkileri şeýle diýip atlandyrýar:
«Sen maňa berenler.» Beril
Beril deňiz ýaşyl reňkde bolup, bizi otluk meýdanlar, dynçlyk we parahatçylyk baradaky pikirlerimize alyp barýar. Rebbiň Öz goýunlaryny ýaşyl otluk meýdanlara alyp barýan Gowy Çopan hökmünde pikir edenimizde, olar Onuň goragynda parahatlykda dynç almak üçin oturýarlar, biz berilde görkezilen zadyň bir bölegini düşündik. Daşdaky adyň manysy «boýun egdirmek,» we biz Gowy Çopan hökmünde bilýän Zadymyz henizem
«ähli milletleri demir taýak bilen çopanlyk eder» (Ylham 12:5),
ähli ýamanlygy boýun egdirip, parahatçylygy berkarar eder, hatda Onuň barada ýazylşy ýaly:
«Patyşa dogrulykda höküm sürer, we şazadalar adalatda höküm sürer.» Oniks
Oniks gymmatly daş bolup, onda dürli reňkler gatlaklar hökmünde görünýär, her biriniň öz aýratyn özüne çekijiligi bar, ýöne ähli beýlekiler bilen garyşýar. We Mesihiň şöhratlary bilen şeýle dälmi? Ýahýa 1, Koloseliler 1 ýa-da Ýewreýler 1 ýaly Mukaddes Ýazgylary okasak-da, ählisinde Hudaýyň Oglunyň aýratyn şöhratlarynyň ajaýyp görkezilişleri bar, ýöne ählisi Onuň şöhratly Şahsyýetini, Onuň beýikligini, ululygyny we ajaýyplygyny bize görkezmek üçin garyşýar. Bu daşyň manysy «ýalpyldawuk şöhrat,» we agzalan Mukaddes Ýazgylary okasak, Mesihiň şöhratlarynyň ýalpyldawuklygynyň şöhle saçýandygyny görmeýärismi?
Ýaşma
Ýaşma bizi Ylhamdaky Mukaddes Ýazgylara gönükdirýär, ol ýerde ylahy şöhraty görkezmek üçin ulanylýar. Ylham 4-de Hudaýyň tagtynyň görnüşi bar, we Ol
«oturan ýaşma ýaly görünýärdi»; we Ylham 22-de, gök şäherdäki Hudaýyň şöhraty
«kristal ýaly arassa ýaşma daşy ýaly.» Müňýyllyk döwrüniň ylahy şöhratyny görkezmek üçin ybadathana berlen hukuk nähili ajaýyp. Ýaşmanyň adynyň manysy «güýç»; we tagtyň üstünde oturan Zadyň güýji nähili uly; Ol ähli zatlary Öz güýjüniň sözi bilen goldaýar, we geljek patyşalykda ähli zatlary saklar.
Netije: On iki daş we Urim we Tummim
Jemi, döşündäki daşda on iki daş bar, bu san Hudaýyň Ogluna berlen uly dolandyryşy simwollaşdyrýar. Döşündäki daş bilen Urim we Tummim baglanyşyklydy, olaryň manysy
«Ýagtylyklar we Kämillikler»; we Hudaýyň akyly we islegi tapylan Zadyň bagtly kämilliklerini aňladýar, Ol Hudaýyň talaplaryny durmuşda we ölümde goldady, we geljek günde Öz ähliumumy hökümetinde ähli hökümdarlygy saklar.
