Gaçybatalga şäheriňize gaçyň
Musa we Ýeşuwa Hudaýyň halkyny Müsürdäki gulçulykdan Çykaran we Wada edilen ýere getirenlerinde, Hudaý tarapyndan tötänleýin ýa-da bilmezlikden başga bir adamy öldüren islendik ýewreý ýa-da butparaz üçin gaçybatalga şäherleri berildi. Ol ýerde ol gan öçüjiden howpsuzlyk we gorag tapyp bilýärdi (Sanlar 35). Bu şäherler Lewilileriň kyrk sekiz şäheriniň arasynda ýurduň ähli ýerine ýaýrady. Gaçybatalga gözleýän adam gelende, işiň faktlarynyň beýan edilmegi we ýaşulularyň adam öldüreniň bilkastdan adam öldürmekde günäsizdigini kesgitlemegi bilen derňew geçirilýärdi. Günäsiz tapylan adam gaçybatalga şäherinde zerur boldugyça howpsuz galyp bilýärdi, ýöne baş ruhanynyň ölüminde ol öýüne dolanmaga azatdy. Beýleki tarapdan, adam öldürmekde günäkär tapylanlar derrew jezalandyrmak üçin – ölüm! – pida bolan adamyň garyndaşlaryna yzyna berilýärdi.
Musa döwründe «Iordanyň bu tarapynda», ýagny derýanyň gündogarynda üç şäher bellenildi (Kanun Taglymaty 4:41-43). Soňra Ýeşuwa döwründe, Kanan ýerinde, Iordan derýasynyň günbatarynda ýene üç şäher bellenildi (Ýeşuwa 20:1-9). Eger Hudaýyň halky gulak asan we Reb Hudaýyny söýen bolsa, we eger Ol «olaryň serhetlerini giňelden» bolsa, olar ýene üç gaçybatalga şäherini goşmalydylar, jemi dokuz (Kanun Taglymaty 19:8-10).
Gaçybatalga şäherleri Hudaýyň adamlaryň durmuşynda Isa Mesihdäki durmuşy doly düşünmäge getirmek üçin edýän işini görkezýär. Mukaddes Hudaýyň öňünde günäsi açyk we aýdyň bolan erkekler we aýallar, öç alýan adamdan has howpsuz gaçybatalga gaçyp bilerler. Bu gaçybatalga ähli günäler üçin ölen Zadyň özündedir; adam tarapyndan haça çüýlenmek üçin berlen «Ýaşaýyş Şazadasy» (Resullar 3:15, 17). Biz hökümdarlykdan halas bolmak we derrew we doly azat bolmak üçin Oňa gaçyp bileris. Biziň Baş Ruhanymyz öldi we Ol ýene direldi. Şonuň üçin, «Isanyň gany bilen Mukaddes ýere girmäge batyrlyk edinip... we Hudaýyň öýüniň üstünde Baş Ruhany edinip, ýakynlaşalyň» (Ýewreýler 10:19-22 NKJV).
Geliň, bu üç şäher toparynyň her biriniň bize nädip degişlidigine seredeliň, şonda biz «Rebbi Onuň ýagşylygy üçin, we Onuň adam ogullaryna eden ajaýyp işleri üçin!» (Zebur 107:8) öwüp bileris.
«Iordanyň bu tarapynda»
Bellenen şäherler we olaryň «Iordanyň bu tarapyndaky» ýerleşişleri biziň bu dünýädäki durmuş tejribelerimiz we olardan halas bolmagymyz bilen baglanyşyklydyr. Biziň halas bolmagymyz Reb Isa tarapyndan üpjün edilýär, sebäbi Ol Adam Oglydyr, we Onuň bu dünýädäki pygamber, ruhany we patyşa hökmündäki ygtyýary bize öňki durmuşymyzdan gelip çykýan islendik hökümdarlykdan azat bolmaga mümkinçilik berýär. Biz görýäris ki, «dünýädäki ähli zat, teniň höwesi, gözleriň höwesi we durmuşyň buýsanjy, Atadan däl, eýsem dünýädendir» (1 Ýahýa 2:16), Onda biz gaçybatalga tapyp bileris.
Ilki bilen, biz Reubenlileriň çölünde ýerleşýän Bezer şäherini görýäris. Reuben, Ýakubyň kakasynyň nikasyny zaýalan, çäklendirilmedik ilkinji ogly, teniň höwesinden habar berýär. Höweslerimiz bilen sürülende nähili çöl bolýar! Bagtymyza, «berkitme» diýmegi aňladýan Bezer üpjün edilýär. Bir patyşa öz hökümdarlygyny islenmedik duşmanlardan berkitýän ýaly, Mesih hem bizi ýaşaýan ýaman günlerimizdäki synaglaryna garşy durmak üçin Hudaýyň ähli ýaragy bilen üpjün edýär (Efesliler 6:13).
Soňra Gadlylaryň Gileadynyň Ramoty bar. Gilead Ýakubyň we onuň gaýynatasynyň, Labanyň, durmuşlarynyň buýsanjynda, aralarynda şaýat hökmünde daşlary üýşüren ýeridi (Gelip Çykyş 31). Şonuň ýaly-da, biziň bir aýyplaýjymyz, şeýtan bar, ol bize garşy aýyplamalaryň «goşunyny» (Gad «goşun» diýmegi aňladýar) üýşürýär. Biziň söweşimiz hökümdarlyklar we güýçler, ýokary ýerlerde ruhy ýamanlyk bilendir. Şükürler bolsun, biz «belentlikler» diýmegi aňladýan Ramota gaçyp bileris. Bu merhemet tagtynyň wekilçiligidir, ol ýere biz zerurlyk wagtynda batyrlyk bilen gelip bileris, we ol ýerde Mesih, biziň beýik baş ruhanymyz we aklawjymyz hökmünde, doganlaryň aýyplaýjysyny dymdyrýar, şeýle diýip: «Eger [olar] Saňa, Hudaý, ýalňyşlyk eden bolsa, ony meniň hasabyma ýaz» (Filimon 18-e serediň). Biziňki asmanyň özüniň howpsuzlygydyr.
«Iordanyň bu tarapyndaky» üçünji şäher Manassylaryň Başanyndaky Golandyr. Başan dokuz garyş (14 fut ýa-da 4.1 metr) demir düşeginiň (Kanun Taglymaty 3:11) ýerleşýän ýeridi, ony Başanyň patyşasy Og, gözleriniň höwesini kanagatlandyrmak üçin ulanandygy gürrüňsizdir. Başan Köne Ähtde dünýäniň beýleki ýerlerinden has köp agzalýar. Manasse «unutdyrmak» diýmegi aňladýar. Bu dünýäniň lezzetlerinde biz Rebde öz ýerimizi unutmagymyza meýilli bolýarys. Onuň merhemeti bilen, «olaryň ýesirligi; olaryň şatlygy» diýmegi aňladýan Golan şu ýerde ýerleşýär. Biz «ýesirligi ýesir edip, adamlara sowgatlar beren» (Efesliler 4:8) Zadyň içinde hökman şatlanyp bileris. Ol Öz ybadathanasyna resullar we pygamberler, şeýle hem çopanlar, mugallymlar we wagyzçylar sowgatlaryny berdi, mukaddesleri ilkinji söýgüsini terk etmezlige höweslendirmek, ruhlandyrmak we ündemek üçin. Mesihdäki beýik we gymmatly wadalary unudan ruhy Manassylar üçin Rebbiň bu hyzmatkärleri nähili zerurdyr!
Şeýlelik bilen, biziň durmuş taryhymyz, Ysraýylyňky ýaly, özümizde öwünmek üçin hiç hili material bermeýär. Gaýtam, bu gaçybatalga şäherleri Mesihde biziň eýe bolan ajaýyp howpsuzlygymyzy we doly çeşmelerimizi ýerlikli ýatladýar.
«Kananda»
Iordanyň gündogaryndaky şäherler Mesihiň «Adam Ogly» hökmündäki ýerini nygtaýşy ýaly, Onuň barada «Çünki Ol Özü synalyp, ejir çekeni üçin, synalýanlara kömek etmäge ukyplydyr» (Ýewreýler 2:18) diýlip ýazylýar, Kanandaky gaçybatalga şäherleri bolsa Mesihiň Hudaý Ogly hökmündäki asman häsiýetini nygtaýar. Bu üç şäheriň atlary we ýerleri Musanyň kitaplarynda belli däldi; halk Iordany geçmezden ozal olar açylmadyk syrdy. Şonuň ýaly-da, «dindarlygyň syry uludyr: Hudaý teninde göründi, Ruhda aklanyldy, perişdeler tarapyndan görüldi, butparazlaryň arasynda wagyz edildi, dünýäde ynanıldı, şöhrat bilen kabul edildi» (1 Timoteos 3:16). Biz «Iordany geçip», özümizi günä üçin öli, ýöne Hudaý üçin diri hasaplamazdan ozal, Mesihdäki bu täze durmuşda ýeri, paýy we mirasy enjoy edip bilmeris. Biziň ýerimiz Onuň bilen bilelikde asman ýerlerinde oturmakdyr (Efesliler 2:6). Biziň paýymyz Atanyň ogullyga almagyndadyr (Galatýalylar 4:5). Biziň mirasymyz Mesihiň baýlyklarydyr, Hudaýyň Ruhunyň ilkinji tölegi bilen kepillendirilendir (Efesliler 1:13-14). Bularyň hemmesi biziň gaçybatalgamyz we baş ruhanymyz, Reb Isa, biziň üçin öleni üçindir!
Kanandaky şäherleriň atlary Ýeşuwa 20-de tapylýar. Ilki bilen, Naftaly dagyndaky Jelilede Kedeş bar. Jelile Hudaýyň Oglunyň yşygynyň Ysraýylda ilkinji gezek görülen ýeridir (Işaýa 9:1-2; Ýahýa 2:11; Resullar 10:37) we Reb direlişinden soň şägirtleri bilen şol ýerde duşuşdy (Matta 28:7). Kedeş «mukaddes ýer» diýmegi aňladýar, şonuň üçin biz Reb Isany öz dynç alyş ýerimiz hökmünde aňsatlyk bilen görüp bileris. Öň näme bolan bolsak-da, indi biz Onuň bilen bilelikde asman ýerlerinde otyrys. Biz käwagt geçmişdäki, günäkär durmuşymyz barada gahar-gazap çekýäris, Naftaly, ýagny «meniň göreşim», görkezýän ýaly. Bu bizi mukaddes ýerden lezzet almakdan saklaýar. Ýöne biz şol howpsuzlyk ýerine gaçýarys we her hepde ilki özümizi barlap, soňra Onuň tamamlanan işiniň nyşanlary – çörek we çakyr – bilen Ony ýatlap süýji dynç alyş tapýarys (1 Korinfliler 11:23-28; Resullar 20:7). Siz Onuň bilen şol ýerde bolmaga höweslimi, hatda Onuň ady bilen iki ýa-da üç adam ýygnanan ýerde-de? Mesih Özü ortada bolmagy wada berýär (Matta 18:20).
Soňra Efraim dagyndaky Şehem bar. Efraim iki esse miweli bolmak diýmegi aňladýar, şonuň üçin Reb Isa şeýle diýdi: «Men olaryň ýaşaýşy bolsun we olaryň bol bolsun diýip geldim», we «Men hakyky üzüm agajydyr, we Meniň Atam üzümçidir. Meniň içimdäki her bir miwe bermeýän şahany Ol kesip aýyrýar; we her bir miwe berýän şahany Ol arassalaýar, şonda ol has köp miwe bersin» (Ýahýa 10:10, 15:1-2). Mesih biziň üçin ebedi ýaşaýşyň ajaýyp «paýyny» üpjün etdi, bu Onuň gaýdyp gelmegine garaşýarkak has bol durmuşa getirmelidir. Bu zatlarda dowam etmek üçin yhlas gerekdir, we munuň üçin «egin» (ir turmak, işe yhlasly bolmak manysynda) diýmegi aňladýan Şehem bar. Biz köne nakylda aýdylyşy ýaly, egni degirmen daşyna ýapyşdyrmaly we Hudaýyň sözünden öwredilen zatlarda dowam etmeli. Geliň, Şeheme gaçalyň, Ol biziň ähli bereketlerimizi, häzir we ebedi üpjün edendigini bilip.
Ahyrynda, biz Hebrona, ýa-da Ýahuda dagyndaky Kirýat-Arba, mirasymyz hökmünde seredýäris. Kirýat-Arba Ibrahimiň aýaly Saranyň ölen Kananlylaryň şäheridi (Gelip Çykyş 23:2). Ol ägirtleriň arasynda beýik adam bolan Arba ady bilen atlandyryldy. Arba «dört» we Kirýat-Arba «dört şäheri» diýmegi aňladýar. Mukaddes Ýazgylarda dört Hudaýyň ýer bilen baglanyşykly işlerini görkezýän sandyr, Edeniň dört derýasynda (Gelip Çykyş 2:10), ýeriň dört burçunda (Ylham 7:1), teniň dört görnüşinde (1 Korinfliler 15:39), adamyň dört bölünişinde (Ylham 5:9) we dört Injilde görkezilişi ýaly. Bu «dört şäheri», ägirtleriň öýi, adamyň bu dünýädäki Hudaýyň işine garşy tagallalaryny görkezip biler. Ruhy ägirtleriň Hudaýyň işine garşy durýandygyny görenimizde, geliň, Hudaý bilen «bilelik» diýmegi aňladýan Hebrona gaçalyň. Eger biz ägirtleriň üstünden ýeňiş berýän Hudaýyň işidigini ýatlasak, kynçylyklaryň arasynda-da Oňa öwgü we şükür edip bileris, sebäbi «Ol öwülmelidir» Ýahudanyň manysydyr. Ony öwmek biziň mirasymyz dälmi? Ibrahim ömründe Kanan ýerini miras almady (Resullar 7:5); ol Sara üçin ol ýerde jaýlama ýerini satyn almaly boldy. Biziň üçin, Ibrahimiň ruhy çagalary hökmünde, mirasymyzyň ilkinji tölegi Hudaýyň Ruhudyr, Onuň şöhratyny öwmek üçin (Efesliler 1:14). Imanyňyzyň synagy Isa Mesihiň görünmeginde öwgü we hormat we şöhrat üçin tapylarmy (1 Petrus 1:7)? Ol gaýdyp gelende, Onuň bilen bileligimiz doly bolar.
Goşmaça üç şäher
Bu bizi soňky üç gaçybatalga şäherine getirýär, olar Ysraýyl çagalary Rebbi söýmegi we Onuň ýollarynda ýöremegi dowam etdiren bolsalar, şonda Ol olaryň serhetlerini giňeldip biljekdi. Gynansak-da, şol üç şäher hiç haçan bellenilmedi, sebäbi Ysraýylyň gulak asyşy gysga ömürli boldy. Biziň üçin, şol goşmaça üç şäheriň sapagy Hudaýyň Özüni söýýänler üçin taýýarlan zatlaryny bilmäge ymtylmaga höweslendirmelidir. Biz bu zatlary Onuň Ruhy arkaly bilip bileris, «sebäbi Ruh ähli zatlary, hakykatdan-da, Hudaýyň çuňňur zatlaryny gözleýär» (1 Korinfliler 2:9-10). Şonuň üçin Hudaýyň sözüni öwreneliň, şonda biz Hudaý tarapyndan makullanan, utanmaýan işçiler bolarys, hakykat sözüni dogry bölüp (2 Timoteos 2:15). «Sözüň ýerine ýetirijileri boluň, diňe diňleýjiler däl, özümizi aldamalyň» (Ýakup 1:22).
Geliň, iman arkaly gulak asyp öňe gidelik. Eger biz muny etmesek, biz hem gaçybatalga şäherleriniň bize berip biljek zatlaryny ýitireris.
Ýene üç şäher Eger olaryň serhetleri giňeldilmeli bolsa, gulak asmak şertine bagly wada laýyklykda, onda olar ýene üç şäheri bellemelidiler. 3 sanynyň bu gaýtalanmagy manysyz bolup bilmez, sebäbi bu şäherler Ysraýyl üçin özleri üçin görnükli ähmiýete eýedi, görşümiz ýaly. Elbetde, olarda olaryň geljeginiň syry aýdyldy we Hudaýyň ahyrynda olar üçin Özüni nädip görkezjekdigi. Şol bir wagtyň özünde, bu üpjünçilik bilen adam durmuşy Hudaýyň aladasynyň obýekti hökmünde belli edilýär we gadyrlanýar. Ýeriň giňelmegi olaryň geljekde oňa eýe bolmagyna garaşýar. —Sanly Injil,
