Ol ýalňyşlyklar bilen bozulsa-da, Dawudyň durmuşynyň açary onuň Hudaýa bolan garaýşydy. Hudaýyň şöhraty onuň iň uly aladasydy; bu onuň mezmurlarynyň gaýtalanýan temasydyr. Goliýat bilen bolan çaknyşygynda ol şahsy şöhrat üçin alada etmedi. Onuň durmuşy şöhratparazlyk bilen däl-de, Hudaýyň şöhratyny üpjün etmek üçin ýakyp-ýandyryjy isleg bilen bellendi.
Ol bütin ýüregi bilen Hudaýy hemişe wasp etdi. Onuň bu ýagdaýdan ýüz öwürmeleri, gaty çynlakaý bolsa-da, hemişelik däl-de, wagtlaýyndy. Ömrüniň ahyryna golaý ol Reb üçin bir öý gurmak isledi. Onuň üçin bu iň uly üstünlik bolardy (2 Şamuwel 7:1-3). Hudaý muny ret edende, ol gynanmady, eýsem ogly Süleýman tarapyndan gurluşygy üçin elinden gelenini etdi. Onuň islegi Süleýmanyň höwesini döretdi (2 Taryhlar 6:8-9).
Dawut Mukaddes Kitapda «Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam» diýlip atlandyrylan ýeke-täk adamdyr (1 Şamuwel 13:14; Resullar 13:22 NKJV). Ol şeýle atlandyrylýar, «sebäbi Dawut Rebiň gözünde dogry işleri etdi we ömrüniň ähli günlerinde, Hitit Uriýanyň meselesinden başga, Oňa buýran zatlarynyň hiç birinden ýüz öwürmedi» (1 Patyşalar 15:5). Onuň Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam diýlip atlandyrylmagynyň alty sebäbi bar.
Dawut Hudaýyň Islegini Etdi
Hudaý şeýle diýdi: «Men Ýessaň ogly Dawudy, Meniň öz ýüregime laýyk adamy tapdym, ol Meniň ähli islegimi ýerine ýetirer» (Resullar 13:22). Biz köplenç Mukaddes Kitapda Hudaýyň açylyşynyň bardygyna garamazdan, käbir ýagdaýlarda Hudaýyň islegini bilmekde kynçylyk çekýäris. Dawut Hudaýyň islegini nädip bildi? Hemişe jogap berýän Hudaýdan soramak bilen. Dawut Hudaý bilen maslahatlaşman hereket edende, günä we şowsuzlyk ýüze çykdy. Mysal üçin, Dawut sandykçany Iýerusalime getirmek islände, Hudaýdan muny nädip etmelidigini soramady. Sandykça ýalňyş ýol bilen daşaldy we adamlaryň biri, Uzziýa, öldi.
Dawudy öwrenenimizde, onuň Hudaýdan dokuz gezek ýol görkezmegini sorandygyny görýäris. Dört sany sorag 1 Şamuwel 23:2-12-de tapylýar. Dawut filistlileriň Keýila bilen söweşýändigini we harman ýerlerini talap edýändigini eşitdi. «Şonuň üçin Dawut Rebden sorady: ‘Men gidip, bu filistlilere hüjüm edeýinmi?’ Reb Dawuda şeýle diýdi: ‘Git we filistlilere hüjüm et, Keýilany halas et.’» Reb derrew Dawuda jogap berdi we Keýilany halas etjekdigini wada berdi. Emma Dawudyň adamlary gorkdylar we bu Dawudyň imanına hakyky synag boldy. Eger onuň adamlary yzyna düşmäge islegsiz bolsalar, ol Keýilany nädip halas edip bilerdi?
Dawut öz yzyna düşýänleriň gorkulary bilen ýüz öwürmekden ýüz öwürdi. Şonuň üçin ol Rebden ýene sorady we Reb jogap berdi: «Keýila git. Çünki Men filistlilere seniň eliňe bererin.» Hudaý Dawudyň ikinji soragyndan nägile bolmady; Ol diňe bir jogap bermän, eýsem Öz gullukçysyna doly ýeňişi kepillendirip, has açyk jogap berdi. Bu bizi her bir kynçylyk bilen Hudaýa gelmäge we Oňa hemişe bil baglamaga ruhlandyrýar. «Dawut we onuň adamlary Keýila gitdiler we filistliler bilen söweşdiler, olara güýçli zarba urdular we olaryň mallaryny aldylar. Şeýlelik bilen Dawut Keýilanyň ýaşaýjylaryny halas etdi.»
Şawul Dawudyň we onuň adamlarynyň diwarly şäherdedigini eşidende, olary ele almak üçin howlukdy. Dawut üçünji gezek sorady: «Eý Ysraýylyň Hudaýy Reb ... Şawul meniň üçin şäheri ýok etmek üçin Keýila gelmäge çalyşýar. Keýilanyň adamlary meni onuň eline bererlermi? Şawul aşak düşermi? ... Men dileýärin, Öz gullukçyňa aýt. Reb şeýle diýdi: ‘Ol aşak düşer.’» Şeýlelik bilen ol gaçdy. Reb ýene bir gezek Dawuda jogap berdi.
Soňra Dawut Rebden dördünji gezek sorady: «‘Keýilanyň adamlary meni we meniň adamlarymy Şawulyň eline bererlermi?’ Reb şeýle diýdi: ‘Olar seni bererler.’» Reb näçe gezek sorasa-da, sabyrlylyk bilen jogap berdi.
Dawudyň bäşinji soragy 1 Şamuwel 30:8-20-de tapylýar, ol ýerde biz amaleklileriň Ziklagy ýok edip, aýallary we çagalary ýesir alandygyny okaýarys. Dawut we onuň 600 adamy maşgalalary bilen birleşmek umydy bilen Ziklaga gaýdyp gelenlerinde, şäheriň ýanandygyny we söýgüli adamlarynyň ýokdugyny gördüler. «Şonuň üçin Dawut Rebden sorady: ‘Men bu goşuny yzarlaýynmy? Men olara ýetip bilerinmi?’ Hudaý oňa jogap berdi: ‘Yzarla, çünki sen olara hökman ýetip bilersiň we hökman ählisini yzyna alarsyň.’» Şeýlelik bilen Dawut duşmana hüjüm etdi we amaleklileriň alyp giden ähli zatlaryny, şol sanda iki aýalyny hem yzyna aldy.
Dawudyň altynjy soragy, 2 Şamuwel 2:1-de, filistliler Şawuly we Ýonatanı öldürenlerinden soň boldy. «Şundan soň Dawut Rebden sorady: ‘Men Ýahudanyň şäherleriniň haýsy birine çykaýynmy?’ Reb oňa şeýle diýdi: ‘Çyk.’ Dawut şeýle diýdi: ‘Men nirä çykaýyn?’ Reb şeýle diýdi: ‘Hebrona.’» Dawut Reb bilen maslahatlaşman, öz hukuklaryny talap etmek üçin bir ädim hem ätmezdi. Bu Dawudyň, ähli kemçiliklerine garamazdan, Rebe garaşandygyny we Oňa baglylygyny ykrar edendigini görkezýär. Bu ýerde ol bize hemişe Atasyna garaşan Isany ýatladýar. Jogap derrew geldi, ol Ýahudanyň şäherlerine, Hebrona çykmaly. Soňra Ýahudanyň adamlary ony Ýahudanyň patyşasy edip ýagladylar.
Dawudyň ýedinji soragy 2 Şamuwel 5:17-21-de. Filistliler Dawudyň patyşa edilip ýaglanandygyny eşidenlerinde, ony gözlemek üçin ýokary çykdylar we ol berkitmä düşdi. Filistliler Refaim jülgesine gitdiler. «Şonuň üçin Dawut Rebden sorady: ‘Men filistlilere garşy çykaýynmy? Sen olary meniň elime berersiňmi?’ Reb Dawuda şeýle diýdi: ‘Çyk, çünki Men filistlilere hökman seniň eliňe bererin.’» Şeýlelik bilen Dawut filistlilere kowdy.
Dawudyň sekizinji soragy 2 Şamuwel 5:22-25-de. Filistliler ýene Refaim jülgesine gitdiler. «Şonuň üçin Dawut Rebden sorady we Ol şeýle diýdi: ‘Sen ýokary çykma; olaryň yzyndan aýlan we tut agaçlarynyň öňünde olara duş gel.’» Bu gezek Reb Dawuda başga bir meýilnamany yzarlamagyny aýtdy. Ol boýun egdi we filistlilere Gebadan Gezere çenli yzyna kowdy.
Dawudyň dokuzynjy soragy 2 Şamuwel 21-de. Ýurtda üç ýyl açlyk boldy. «Dawut Rebden sorady: Reb şeýle jogap berdi: ‘Bu Şawul we onuň ganhor öýi sebäpli, çünki ol Gibeonlylary öldürdi.’» Dawut kynçylyga duçar bolanda we näme etmelidigini bilmedikde, ol sorady we jogaba garaşdy. Dawut ýol görkezmek üçin Rebe garaşmalydygyny öwrendi.
Dawut Rebi Wasp Etdi
Dawut Mukaddes Kitapdaky 150 mezmurdan 77-sini ýazdy. Onuň mezmurlarynyň köpüsi sekiz aýratynlyk bilen häsiýetlendirilýän wasp bilen doly:
1. Dawut wasp endigini ösdürdi.
«Wasp Saňa garaşýar, eý Hudaý» (Mezmur 65:1). Hudaýy wasp etmek ony şeýle bir eýeledi welin, ol Ony «meniň waspymyň Hudaýy» diýip atlandyrdy (Mezmur 109:1). Biz hem Ony öz waspymyzyň Hudaýy diýip atlandyrmagy öwreneliň.
2. Dawut Rebi hemişe wasp etdi.
«Men Rebi hemişe alkyşlaryn; Onuň waspy hemişe meniň agzymda bolar» (Mezmur 34:1). Dawut Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam diýlip atlandyrylýar, sebäbi ol minnetdarlyk bilen dolup daşýardy. Dawut Rebi gowy we erbet döwürlerde, hatda Patyşa Şawuldan gaçgak bolanda hem wasp etdi (Mezmur 57:7).
3. Dawut Rebi bütin ýüregi bilen wasp etdi.
«Men Saňa, eý Reb, bütin ýüregim bilen wasp ederin» (Mezmur 9:1; 138:1; 86:12). Hudaý onuň ýakyp-ýandyryjy höwesidi.
4. Dawut Rebi kararlylyk bilen wasp etdi.
«Eý Hudaý, meniň ýüregim berkdir; Men aýdym aýdaryn we wasp ederin, hatda şöhratym bilen hem» (Mezmur 108:1). Dawut Rebi wasp etjekdigini aýdanda, ol muny etmäge karar berendigini we kararlydygyny aňladýardy.
5. Dawut Rebi öwünmek bilen wasp etdi.
«Men Rebi hemişe alkyşlaryn ... Meniň ruhum Rebde öwüner» (Mezmur 34:1-2). Biz Hudaýymyzda öwünýärismi, ýa-da öz adymyzda, wezipämizde, baýlygymyzda, maşgalamyzda ýa-da başga bir zatda öwünýärismi?
6. Dawut Rebi şatlyk bilen wasp etdi.
Köp mezmurlarda wasp we şatlyk ýanaşykdyr. «Men şatlyk gurbanlaryny bererin ... Men Rebe wasp aýdymyny aýdaryn» (Mezmur 27:6).
7. Dawudyň Rebi waspy köpçülikleýindi.
«Men Saňa, eý Reb, halklaryň arasynda wasp ederin, we milletleriň arasynda Saňa wasp aýdymyny aýdaryn» (Mezmur 108:3). «Eý Reb, meniň dodaklarymy aç, we meniň agzym Seniň waspyňy görkezer» (Mezmur 51:15).
8. Dawut wasp gurbanlygyny berdi.
«Meniň ýüregim berkdir; Men aýdym aýdaryn we wasp ederin» (Mezmur 57:7). Dawut bu sözleri ýazanda gowakdady – Şawulyň gazabyndan gaçgakdy. Iň erbet ýagdaýlarda Dawut Rebi wasp etmekde berkdi. Bu duýgy esasynda däl-de, prinsip esasynda bolupdy.
Dawudyň Uly Imany Bardy
Dawudyň birnäçe şowsuzlygy bolsa-da, aşagynda hiç haçan şowsuzlyga uçramadyk iman bardy. Hudaý onuň ýüregini bilýärdi. Dawut Ony söýýärdi, Oňa ynanýardy we Onuň bilen ýöreýärdi. Ol şowsuzlyga uçranda, Hudaýyň düzediş taýagy oňa agyr düşdi, ýöne Dawut hiç haçan nägile bolmady. Ol Hudaý bilen gatnaşygyny gymmat saýýardy. Ol Hudaýyň öz ýüregine laýyk adamdy.
Hatda oglan wagtynda hem Dawudyň Hudaý üçin ýüregi bardy. Goliýat bilen ýüzbe-ýüz bolanda, ol öz imanına şaýatlyk etdi: «Sen maňa gylyç, naýza we süňk bilen gelýärsiň. Emma men saňa goşunlaryň Rebi, sen kemsiden Ysraýylyň goşunlarynyň Hudaýynyň ady bilen gelýärin» (1 Şamuwel 17:45). Dawut Goliýat bilen söweşmedi, sebäbi ysraýyllylar kemsidilýärdi, eýsem Goliýat diri Hudaýy kemsidýärdi.
Dawut Öç Almady
Dawut hiç haçan öç almady, ol öç almagy Rebe goýdy. Iki gezek (1 Şamuwel 24, 26) Dawut öz ganyna teşne bolan Şawuly öldürip biljekdi. Emma Dawut ony Rebiň eline goýdy, Ol ony Öz islegi boýunça çözsün. Hudaý şeýle diýýär: «Öç Meniňkidir, we öwezini dolmak» (Kanun taglymaty 32:35). Dawut Hudaýa ynanýardy we şeýle ýazdy: «Eý Hudaý, öç Saňa degişlidir, şöhle saç!» (Mezmur 94:1).
Dawut Bagyşlady
2 Şamuwel 16:5-8-de biz Şimeýiň Dawuda nälet okandygyny, oňa daş atandygyny we ony «Şawulyň öýüniň ähli gany» üçin jogapkär ganhor adam diýip atlandyrandygyny okaýarys. Onuň aýyplamasy esassyzdy, çünki Dawut filistliler bilen söweşde ölen Şawulyň we Ýonatanıň ölümi üçin jogapkär däldi (1 Şamuwel 31:2-4). Dawudyň ýegeni Abişaý Şimeýi öldürmegi teklip etdi, ýöne Dawut ret etdi we şeýle diýdi: «Ony ýeke goýuň, we ol nälet okasyn, çünki Reb oňa şeýle buýurdy. Belki Reb meniň ejirime sereder ... we bu gün onuň nälet okany üçin maňa gowylyk bilen öwezini dolar» (2 Şamuwel 16:10-12). Dawut Şimeý oňa nälet okanda Hudaýyň elini gördi.
Iman her bir ýagdaýda Hudaýyň elini görýär. Abişaýa beren jogabynda Dawut Rebiň adyny dört gezek agzady. Ol Şimeýiň Rebiň elindäki bir guraldygyny bildi we şonuň üçin Şimeýe rehim etdi we ony bagyşlady. Patyşa hökmünde ol Şimeýi öldürip biljekdi. Emma Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam hökmünde, ol bizi bagyşlaýan Mesihyň bir suratydyr.
Dawut Merhemet Görkezdi
Dawut Ýonatanıň ogly we Şawulyň agtygy Mefiboşete mähirlilik görkezdi (2 Şamuwel 9). Ol iki aýagyndan agsak bolany üçin (2 Şamuwel 4:4), Mefiboşet patyşanyň huzuryna göterilip getirilmelidi. Şonuň ýaly-da, günäkär öz güýji bilen Rebe gelip bilmez. Dawut oňa «Hudaýyň mähirliligini we söýgüsini» Ýonatan üçin görkezmek isledi, edil Hudaýyň Mesih üçin günäkär adamlara Öz uly mähirliligini görkezişi ýaly (Titus 3:4).
Mefiboşet «utanýan zat» diýmekdir. Ol Dawutdan oňa nähili merhemet görkeziljekdigini eşidende, öz utanjyny boýun aldy we özüni «ölü it» diýip atlandyrdy. Mefiboşet öz pes utanç ýerinden patyşanyň ogullarynyň biri hökmünde patyşanyň stoluna galdyryldy. Bu gün Hudaýyň merhemeti hoş habarda mälim edilýär; Ol bizi utanjymyzdan çykarýar we Öz ogullary edýär.
Mefiboşet bu bereketlere mynasyp däldi. Olar merhemet bilen, Hudaýyň dowzaha mynasyp bolanlara bolan mynasyp bolmadyk ýagşylygy bilen geldi. «Mefiboşet ... patyşanyň stolunda hemişe iýýärdi. We ol iki aýagyndan agsakdy.» Dawut oňa «ähli merhemetiň Hudaýyny» (1 Petrus 5:10) görkezdi.
Ýokardaky aýratynlyklar Dawudy Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam etdi. Eger biz bu aýratynlyklara eýe bolsak we olary gündelik durmuşymyzda görkezsek, biz hem Hudaýyň öz ýüregine laýyk erkekler we aýallar bolarys. Reb bize Dawudyň mysalyny yzarlamak üçin merhemet bersin.
