Ýewreýler 2-niň ilkinji aýaty “imany” tanadýar; onuň soňky aýaty “has gowy bir zada” yşarat edýär, ony Hudaý biziň üçin, ýagny Mesihçiler üçin, Köne Äht döwrüniň mukaddesleri bilen deňeşdirilende, “taýýarlapdy” ýa-da “öňünden görüpdi”. Biziň bu has gowy paýymyz tebigy gözlerimize görünýän zatlardan ybarat däl, şonuň üçin iman biziň üçin esasy zerurlykdyr.
Biz hemmämiz Ýewreýler 11-iň nähili ajaýyp bapdygyny bildikmi? “Iman” sözi Köne Ähtde bary-ýogy iki gezek duş gelýär, we olaryň birinjisi inkär edişdir, sebäbi Musa halk köpçüliginiň “imany ýokdugyndan” şikaýat etmeli boldy. Bu Ýewreýler 3 we 4-de agzalýar we tassyklanýar, ol ýerde Ysraýylyň şowsuzlygynyň imansyzlygyndan gelip çykandygy görkezilýär; olara ýeten söz “iman bilen garyşyk” däldi. Ýöne 11-nji bapda Hudaýyň Ruhy bize Mesihden öňki döwürleriň bu dindar ruhlaryndaky ähli möhüm zatlaryň imanyň miwesidigini açýar. Öňki döwürlerde ýüzüniň aşagynda gizlenen zatlar indi açyk görkezilýär.
Ýewreýler 11-de Imanyň Tebigaty
Biz bu baby üç sany esasy bölüm boýunça jemläp boljakdygyny öňden bäri pikir edýärdik; olaryň birinjisi:
Iman Halas Edýär
Abeliň getiren gurbany tötänleýin çaklamanyň netijesi däl-de, imanyň miwesidi, ol özüniň günäkär hökmünde ölüm jezasyna sezewar bolandygyny we Hudaýa diňe ölüm esasynda ýakynlaşyp boljakdygyny düşündi. Şeýlelik bilen, ol dogry hasaplandy we muny bilýärdi. Şeýle hem, iman Hanogyň gorkunç ýamanlyklar bilen gurşalan bolsa-da, Hudaý bilen ýöremegine mümkinçilik berdi we ahyrsoňy ony göçürilmek arkaly ölümden gaçmaga mümkinçilik berdi. Mundan başga-da, Nuhuň ýyl-ýyldan gury ýerde ägirt uly gämini gurmagy dowam etdirmegine näme mümkinçilik berdi?—bu onuň döwrüniň adamlaryna gülkünç görünmeli. Bu iman bolup, Hudaýyň aýdan zadyny etjekdigine ynanýardy. Bu suw joşgunyndan öňki dünýä (suw joşgunyndan öňki dünýä) ýok edilende halas bolmak bilen netijelendi.
Hawa, halas edýän iman.
Iman Görýär
Emma soňra biz Ybraýyma geçýäris, we babyň ortasy bize şuny görkezýär:
Iman görýär. Ol biziň tebigy görüşimizden daşarda ýerleşýän zatlar barada ruhy düşünje berýär. Ybraýym Haldeýleriň Ur şäherinden gitdi, ol kiçijik şäher däldi—häzirki zaman gazuw-agtarmalary subut edişi ýaly—näbelli ýere gitmek üçin. Onuň imany oňa Hudaýyň özi tarapyndan esaslandyrylan şäheri göz öňüne getirmäge (akyl taýdan suratlandyrmaga) mümkinçilik berdi. Şeýlelik bilen, biz patryarhlardan geçip, Musa gelýäris, şonda biz “görünmeýän Zady görýän ýaly çydan” adamy tapýarys. Şeýlelik bilen, görýän iman açykdan-açyk.
Iman Eýýäm Çekýär
Soňra babyň soňky böleginde biz şuny tapýarys:
Iman ejir çekýär. Oňa eýe bolan adam çydamlylyk güýji bilen üpjün edilýär. Hakykatdan-da, iman garşy güýç bilen ýüzbe-ýüz bolanda iň ýagty şöhle saçýar diýip bileris. Musa “bir möhlet günäniň lezzetlerinden lezzet almakdan” Hudaýyň halky bilen “ejir çekmegi saýlady”. Soňra imanyň güýji bilen yzarlamalara we ejir çekmelere döz gelenleriň uzyn sanawy gelýär. Şeýlelik bilen, Hudaý bize, hatda bu irki döwürlerde-de, açylan zatlar köplenç görünýän, eşidilýän we elli zatlar bilen baglanyşykly bolsa-da, adam üçin iň ýokary ähmiýetli zadyň iman bolandygyny mälim edýär. Şeýle hem, hatda hasam, biziň üçin bu gün şeýle, sebäbi biziň bilmeli we lezzet almaly “has gowy” zadymyz biziň tebigy güýçlerimizden daşarda ýerleşýär.
Biziň üçin Taýýarlanan "Has Gowy" Zatlar
Onda bizde has gowy bir zat bar. Geliň, bu “has gowy” sözüniň hatyň üstünden seredenimizde nähili duş gelýändigine üns bereliň. Ilki bilen, biz ony Ýewreýler 1:4-de tapýarys. Ýaradyjy bolan Oglan, Açyklaýjy we Halasgär boldy we “perişdelerden has gowy” diýlip yglan edilýär. Indi kanun “perişdeleriň buýrugy” bilen berildi, Stiwen öz soňky çykyşynda, Resullaryň Işleri 7-de ýazylan ýaly, we bu biziň hatymyzda, Ýewreýler 2:2-ä ýetenimizde agzalýar. Şonuň üçin hatdaky bu ilkinji uly garşylyk. Kanun Hudaýyň aňynyň käbir açylyşyny ýetirdi we olara perişdeler arkaly ýetdi. Bize ýeten has gowy zadyň esasynda ýatan Hudaýyň doly açylyşy, ähli perişdelerden has ýokary we has gowy duran Oglunda tapylýar. “Has gowy” sözi Ýewreýler 7-ä ýetýänçä gaýtadan duş gelmeýär, ýöne ol ýerde üç gezek duş gelýär. Birinji ýagdaýda ol bir nusga bilen baglanyşykly. Mesihiň ruhanylygy “Melkisedegiň tertibi boýunça” we ebedidir. Indi Melkisedek Ybraýymy patalady, ondan Harunyň ruhanylygy döräpdi, we patalaýan patalanandan has gowudyr. Mesihiň ruhanylygy ebedidir we Harundan we onuň maşgalasyndan, kanun astynda gurlanlardan has ýokaryda durýar.
Soňra, 18 we 19-njy aýatlar bize ýatladýan ýaly, kanun hiç zady kämilleşdirmedi, şonuň üçin öňki buýruk aýryldy we has gowy umyt getirildi. Indi näme üçin has gowy zat umyt hökmünde agzalýar? Biziň jogabymyz şeýle bolar: Ýewreýler 3:1-de aýdylyşy ýaly, biziňki “gökdäki çagyryşdyr”, ol gökleriň özüne ýetilýänçä doly amala aşyrylmaz. Şonuň üçin umydyň uly elementi Mesihçiniň çagyryşyna girýär we Ysraýylyň çagyryşy bilen baglanyşykly islendik umytdan üstün çykýan häsiýetdedir. Emma bu şeýle bolsa-da, onuň häzirki täsiri bizi Hudaýa ýakynlaşdyrmakdyr. Mesih gelip, halas ediji işini amala aşyrmazdan ozal, iň mukaddes ýere giden ýol açyk däldi. Indi ol açyk, we biz Hudaýa batyrgaýlyk bilen ýakynlaşyp bilýäris, Ýewreýler 1-de aýdylyşy ýaly.
22-nji aýat muny açyk görkezýär, sebäbi täze “wasiýet” ýa-da “äht” gurlupdyr, we bu ähtiň “Kepili” Reb Isadyr. Eger bu ýerde okyjy Gelip çykyş 43-e, esasanam 9-njy aýata seretse, “kepiliň” güýji açyk bolar. Täze äht Hudaýyň merhemetiniň yglanydyr; we bu biziň Rebbimiz “Eger ol bozulmaz we ebedi durmasa, onuň günäsini ebedi men çekerin” diýen ýaly.
Ol durar, sebäbi ol “ebedi ähtdir”, Ýewreýler 13-de aýdylyşy ýaly; we onuň Sinaýyň köne ähtinden näçe has gowudygyny açyk-aýdyň. Bu Ýewreýler 8:6-a ýetenimizde tassyklanýar, ol ýerde onuň bilen baglanyşykly wadalara agzalýar. Bu wadalar bilen baglanyşykly umydy biz ýaňy agzap geçdik.
Eger biz indi Ýewreýler 9:23-e geçsek, gökdäki zatlaryň özleriniň şol gökdäki zatlaryň nusgalaryny arassalamak üçin kanun astynda hödürlenen gurbanlardan has gowy gurbanlar bilen arassalanandygy baradaky beýany alýarys. Bu ýerdäki söz köplük sanda —> “has gowy gurbanlar”, sebäbi, biz çaklaýarys, ýewreý okyjysy Lewiler 1–5-e yzyna ugradylýar, ol ýerde dürli gurbanlar buýruldy, olaryň hemmesi Mesihe nusgawy degişlilikde. Onuň şöhratdan ähli ýoly yzygiderli gurbanlyk bilen bellendi, bu bolsa haçdaky bir uly, günäni ýuwýan gurbanlyk bilen tamamlandy, Ýewreýler 9-yň galan bölegi bu barada gürleýär. Hakykatdan-da, bu ýerde öň bilinen islendik gurbanlykdan has ýokary, çäksiz gymmatly bir gurbanlyk bardy.
Ýewreýler 10-yň irki bölegi bu temany dowam etdirýär we Mesihiň gurbany bilen günä aýrylandan soň, häzirki imanlynyň “iň mukaddes ýere”—Hudaýyň özüniň huzuryna—batyrgaýlyk bilen ýakynlaşyp bilýändigini görkezýär. We şol babyň soňky aýatlarynda biz netijede “ebedi” tebigatly “mülke” eýe bolandygymyzy öwrenýäris, bu kanun astynda Ysraýyla wada edilen islendik zatdan “has gowudyr”. Eger olar boýun bolan bolsalar, maşgalalarynda we ähli ýerüsti emläklerinde gülläp öserdiler we köpelerdiler. Ýewreý Mesihçisinde ýerüsti zatlardan daşarda, gökde mülk bardy, bu olaryň we biziň hem “gökdäki çagyryşyň gatnaşyjylary” bolandygymyz bilen laýyk gelýär, Ýewreýler 3:1-de aýdylyşy ýaly.
Bu hakykatyň amala aşyrylmagy bu irki ýewreý imanlylaryna öz “emläkleriniň” “talanmagyny” “şatlyk bilen” kabul etmäge mümkinçilik berdi. Eger olaryň käbir öýleri garşydaş topar tarapyndan ýumrulanda, olar ýitgini razylyk we ýumşaklyk bilen garşylan bolsalar, bu uly zat bolardy, ýöne olar ony hakykatdan-da şatlyk bilen garşyladylar. Bu olaryň aňynda olaryň hakyky paýynyň ýerden daşarda we gökde, ähli garşydaşlarynyň güýjünden has uzakda ýerleşýändigi baradaky şöhratly hakykaty nygtamaga hyzmat etdi.
We olaryň gökdäki paýyny olara şeýle hakyky eden näme boldy? Munuň jogaby elbetde Ýewreýler 11-iň ilkinji aýatynda tapylýar, ol Darbiniň Täze Terjimesinde şeýle okalýar: “Indi iman umyt edilen zatlaryň esasy, görünmeýän zatlaryň ynamydyr.” Has gowy we dowamly mülk irki ýewreý Mesihçisine iman arkaly esaslandyryldy.
Häzirki wagtda biziň üçin hem edil şeýle. Biz, iňlis dilinde gürleýän Mesihçiler, ýakymly we özüne çekiji zatlaryň tokaýynyň içinde ýörän adamlar ýaly. Altmyş ýa-da hatda ýetmiş ýyl yza seredip bilýän az sanly adamlarymyz, ýakymly we peýdaly adamzat oýlap tapyşlarynda nähili uly ösüş bolandygyny bilip bilýärler. Häzirki wagtda pul köp we her hili oýlap tapyşlar we enjamlar köp; köplenç peýdaly we hemişe gaty özüne çekiji, şonuň üçin biziň ünsümizi çekýär. Biziň häzirki “harytlarymyz” tebigaty boýunça gaty özüne çekiji, we häzirki wagtda işjeň garşydaşlar tarapyndan olaryň “talanmagy” ýok. Emma gökdäki görünmeýän, ýöne has gowy we dowamly mülk barada näme? Iman bizde işjeňmi, şonda görünmeýän, gökdäki mülk hakykatdan-da pikirlerimizi doldurýarmy we durmuşymyza agalyk edýärmi?
Onda “has gowy bir zat”, Mesihden öňki döwürleriň mynasyp mukaddeslerine açylan zatlar bilen deňeşdirilende, biziň üçin taýýarlanyldy, we ony iman arkaly almak biziň durmuşymyza agalyk etmeli. Emma biz hemmämiz öz paýlarymyzyň doly lezzetine bilelikde girmelidiris. Olar bizsiz “kämilleşdirilmezler”, we biz hem olarsyz däl diýip goşup bileris; sebäbi biz hemmämiz direliş we şöhrat gününde, Reb Isa gaýtadan gelende, bilelikde soňky kämillige ýeteris.
