Sen bir MADDYÝETÇIMI?
Bu makalada biz fiziki maddyýetiň ýeke-täk hakykatdygyny aňladýan hudaýsyz teoriýa bolan “maddyýetçilik” bilen gyzyklanmaýarys, eýsem, “ Amerikan Miras Sözlügiň kesgitleýşi ýaly: 1. “fiziki abadançylygyň we dünýewi emlägiň durmuşda iň uly gowy we iň ýokary gymmatlygy emele getirýän taglymaty”; 2. “dünýewi aladalara uly ähmiýet bermek” bilen gyzyklanýarys.
Isa 1-nji bölegi “adamyň durmuşy onuň emläginiň köplüginden ybarat däldir” (Luka 12:15) diýip, açyk ret etdi. Ol öz sözüni “Her hili açgözlükden ägä boluň” diýip başlady. Isa bu taglymatyň ýalňyşdygyny, onuň işlemeýändigini aýdýar; şonuň üçin tebigy eýeçilik instinktleriňiz bilen aldanmaň.
Biz mesihçiler bu taglymatyň ýalňyşdygyny bilýäris, ýöne özümiziň 2-nji bölekde oňa hormat goýýandygymyzy, töweregimizdäki dünýäniň maddyýetçi ileri tutmalaryna aldanýandygymyzy duýmaýarys. Biz Isanyň taglymatyna has ünsli bolmaly: “Ýerde özüňize hazynalar ýygnamaň, ol ýerde güýe we pos zaýalaýar, we ol ýerde ogry girip ogurlaýar. Emma özüňize gökde hazynalar ýygnap goýuň, ol ýerde güýe we pos zaýalamaýar, we ol ýerde ogry girip ogurlamaýar. Çünki hazynaňyz nirede bolsa, ýüregiňiz hem şol ýerde bolar” (Matta 6:19-21).
Ýer ýüzündäki gymmatlyklara alternatiwa gökdäki gymmatlyklar – Hudaýyň täzeden doglan mirasçylarynyň goralan, ebedi kepillendirilen mirasy. Petrusy diňläň: “Rebbimiz Isa Mesihiň Hudaýyna we Atasyna şükürler bolsun! Ol öz uly rehimdarlygy bilen bizi Isa Mesihiň ölümden direlmegi arkaly diri umyda täzeden dogurdy, we hiç haçan ýok bolmajak, zaýalanmajak ýa-da solmajak mirasa – siziň üçin gökde saklanýan, iman arkaly Hudaýyň güýji bilen soňky wagtda açylmaga taýyn bolan halas boluş gelýänçä goralýan mirasa” (1 Petrus 1:3-5).
Ýer ýüzündäki zatlar zaýalanmaga, ýaramazlaşmaga we talamaga sezewar bolup bilýär, şonuň üçin hem olaryň dowamlylygy çäkli ýa-da wagtlaýyn. Gökdäki zatlar ähli peseldiji täsirlerden daşda, goralan we ebedidir. Tapawut çäksizdir. Wagtlaýyn-maddy zatlary ebedi-ruhy zatlardan saýlamak nädip mümkin? Ýöne biz saýlamaly. Isa şeýle diýdi: “Hiç bir hyzmatkär iki hojaýyna hyzmat edip bilmez. Ol ýa birini ýigrener, beýlekisini söýer, ýa-da birine wepaly bolar, beýlekisini ýigrener. Siz Hudaýa we pula hyzmat edip bilmersiňiz” (Luka 16:13).
Özümiziň hiç kime “hyzmat etmeýändigimizi” pikir edip, özümizi aldamak aňsat. Biz öz islegimiz boýunça hereket etmegi saýlaýarys, maddyýetçiligiň bir gulçulykdygyny bilmeýäris. Hudaýyň ygtyýaryna tabyn bolmak we Oňa hyzmat etmek üçin bilkastdan saýlama bizi şol gulçulykdan azat edýär, we biz Hudaýa hyzmat etmegiň şatlykly, kanagatlandyryjy durmuş ýörelgesidigini görýäris.
Näme üçin kimdir biri özüni zaýalanmaga, ýaramazlaşmaga we talamaga sezewar bolan, iň soňunda kanagatlandyrmaga güýji ýok we hatda gymmatlyk hökmünde hem şowsuzlyga uçrajak akylsyz, ýüreksiz hojaýyna gul etmegi islesin? Şeýle-de bolsa, adamlar şeýle gulçulyga ýazylmak üçin nobatda durýarlar – hatda mesihçi adamlar hem!
MESIH, KANAGATYŇ ÝEKE-TÄK AÇARY
Mesihçileriň köpüsi fiziki/maddy zadyň iň ýokary we iň uly gymmatlykdygyna aňly-başly ynanmaýarlar. Şeýle-de bolsa, biz bu dünýäniň maddyýetçi atmosferasyny dem alýarys we bilmezden “dünýewi aladalara uly ýa-da aşa ähmiýet bermek” duzagyna düşýäris. Bu diňe biziň gökdäki mirasymyzdan hakykatdanam lezzet almaýandygymyzy görkezýär. “Mesihde bize gökdäki ähli ruhy bereketler bilen bereket beren” (Efesliler 1:3) Hudaý, “bize ähli zady lezzetimiz üçin bol berýär” (1 Timoteos 6:17). Ol öz çagalarynyň häzirki wagtda öz gökdäki/ruhy üpjünçiliklerinde kanagat tapmagyny isleýär. Bizde häzir ebedi durmuş bar; biz hem häzir Hudaýyň ebedi/ruhy emläklerinden lezzet alyp, baý durmuşda ýaşamaly.
Ruhy/gökdäki/ebedi zady häzirki wagtda lezzet almagyň açary, elbetde, Rimliler 8:32-de tapylýar: “Öz Ogluny gaýgyrman, ählimiz üçin beren Ol – Onuň bilen birlikde bize ähli zady rehimdarlyk bilen bermezmi?” “Onuň bilen birlikde” diýen söz Efesliler 1:3-däki “Mesihde ähli ruhy bereket” diýen sözüň gaýtalanmasydyr.
Bizden garaşylmaýar emläkleriň özlerinden – hatda gökdäki/ruhy/ebedi emläklerden hem – tolgunmak we kanagatlanmak, eýsem, ruhlarymyzyň, iň çuň içki isleglerimiziň Mesih bilen gatnaşykda kämil kanagatlanmagyny gözlemek. Hudaý bize Onuň bilen bolan gatnaşygymyzda ähli zady berýär. Hudaýyň Özi Isa bilen “gaty razy” (Matta 3:17; 17:5). Ol öz ýüreginiň ýeke-täk Oglundan lezzet alýarka şatlyk bilen dolandygyny görýär. We Ol şol lezzeti biziň bilen paýlaşmak isleýär.
“Durmuşyňyzy pul söýgüsinden azat saklaň we elinizdäki zatlar bilen kanagatlanýaňyz, çünki Hudaý şeýle diýdi: ‘Men sizi hiç haçan terk etmerin; men sizi hiç haçan taşlamaryn’” (Ýewreýler 13:5). Hudaý biziň kepillendirilen kanagatymyzdyr. Zatlar ýüregi hiç haçan dolduryp bilmez. Elli ýyl bäri men özüme şahyry Fransis Kuarlesiň şu setirlerini gaýtalaýaryn: “Ähli zadyň bolup, Seniň bolmasaň, mende näme bar? Seniň bolmasaň, zähmetim näme gazandy? Seniň bilen lezzet alaýyn, başga näme isleýärin? We diňe Seniň bilen bolup, mende näme ýok? Men ne ýer, ne deňiz isleýärin, ne-de gögüň özüne eýe bolmak isleýärin, Seniň bolmasaň gök hem ýok.”
Şonuň üçin, mesihçi, maddyýetçilige jogabymyz – Mesihiň has köpüsini gözlemek – ýygnamak, isleseňiz. Mesihçiligiň dagynda Hudaý bulaşyk resula şeýle diýdi: “Bu Meniň söýgüli Oglumdyr; Ondan Men gaty razy” (Matta 17:5). Soňra Ol şeýle diýdi: “Ony diňläň!” (Luka 9:35). Oňa üns beriň, ýüregiňizi Oňa gönükdiriň, Onuň size akmagyna, sizi ýuwmagyna, sizi tolgunmagyna rugsat beriň. Ähli zadyň Beýik Ýaradyjysynyň iň soňky, ebedi kanagaty bolan Ol, biziň hem lezzet almagymyz üçin deň derejede elýeterlidir!
Luka Hudaýyň Mesihçilik habaryndan şu sözleri hem ýazga geçirdi: “Bu Meniň saýlan Oglumdyr” (Luka 9:35). Hudaý diňe bir dünýä döredilmezden öň Öz Ogluny gymmatly Burç daşy hökmünde saýlaman (1 Petrus 1:20; 2:4-6), ähli meýilnamalaryny we pygamberliklerini ýerine ýetirjek, eýsem, Öz ýüregini bu ajaýyp we ýeke-täk Şahsyýete gönükdirmegi hem saýlaýar. Bu biziň hem Isa Mesihi – diňe Halasgär hökmünde däl-de, eýsem, ýüreklerimiziň ähli zady özüne çekiji merkezi hökmünde saýlamagymyz üçin bir yşarat dälmi?
Mesihden müň ýyl öň Dawut hut şeýle etdi: “Men Rebbi hemişe öz öňümde goýdum” (Zebur 16:8). “Men Rebbden bir zat soraýaryn, şony gözleýärin: ömrümiň ähli günlerinde Rebbiň öýünde ýaşamak, Rebbiň gözelligine seretmek we Ony Onuň ybadathanasynda gözlemek” (Zebur 27:4). Betaniýaly Merýem hem “zerur bolan bir zady” saýlady – Isanyň aýaklarynyň aşagynda açgözlük bilen Oňa gulak asyp oturmak (Luka 10:38-42) – we şeýlelik bilen Isanyň şahsyýetini ýaglamak üçin iň gymmat maddy emlägini “ýitirmäge” ylhamlandy.
Isa maddy aladalaryň biziň miwelerimize edýän täsiri barada hem duýdurdy. Ekijiniň mysalynda Ol şeýle öwretdi: “Beýlekiler, tikenleriň arasynda ekilen tohum ýaly, sözi eşidýärler; ýöne bu durmuşyň aladalary, baýlygyň aldawçylygy we beýleki zatlara bolan islegler girip, sözi bogýar, ony miwesiz edýär” (Markus 4:18-19). Maddy aladalar ruhy önümliligi bogýar.
Şonuň üçin Halasgär şeýle diýdi: “Durmuşyňyz barada, näme iýjekdigiňiz ýa-da içjekdigiňiz barada alada etmäň; ýa-da bedeniňiz barada, näme geýjekdigiňiz barada. Durmuş iýmitden, we beden eşikden has möhüm dälmi? ... Butparazlar ähli bu zatlaryň yzyndan ylgaýarlar, we siziň gökdäki Ataňyz olaryň size gerekdigini bilýär. Emma ilki Onuň Patyşalygyny we Onuň dogrulygyny gözläň, we ähli bu (maddy) zatlar hem size berler” (Matta 6:25, 32-33).
Bu dünýäde maddy ünsi sowujy zatlaryň ýetmezçiligi ýok. Ýöne Hudaýyň biziň esasy bolşumyzyň, ruhumyzyň zerurlyklary üçin eden üpjünçiliklerinde kanagatyň ýetmezçiligi ýok diýmek has dogry. Akyl we beden talap edýär, ýöne iň soňky islegler ruhuňkydyr. Ruh kanagatlananda, adam kanagatlanýar. We diňe Mesih biziň ruhumyzy hakykatdanam kanagatlandyryp biler; Ol Hudaýyňky ýaly biziň iň soňky kanagatymyzdyr. Awgustin “Ýüreklerimiz Sende dynç tapýança dynçsyzdyr” diýende hakykady aýtdy. Kanagatlanan ruh maddy ýetmezçiligi duýmaýar.
AÇGÖZLÜK ÖZÜŇIŇ IŞDÄSI, MADDYÝETÇILIK ONUŇ IÝMITI
Pawlus şeýle ýazdy, “Men ähli zady Rebbim Isa Mesihi tanamagyň beýikligine garanyňda ýitgi hasaplaýaryn, Onuň üçin men ähli zatlary ýitirdim. Men olary zibil hasaplaýaryn, Mesihden peýda tapmak üçin” (Filipililer 3:8). Ol köp zatdan ýüz öwürdi, ýöne Mesihiň has köpüsine durmuşynda ýer açmak üçin ony zibilden başga zat hasaplamady. Mesih onuň ýüregini doldurdy we onuň islegini kanagatlandyrdy, maddyýetçilige ýer galmady. Kanagatlanmadyk mesihçi öz Halasgärini hakykatdanam tanamaýan adamdyr. Maddyýetçilik synagdyr: ol kanagatlandyryp bilmez; ol bizi aç goýýar.
Öň biz Isanyň “açgözlükden ägä boluň” (Luka 12:15) diýen duýduryşyny getirdik. Açgözlük biziň hakyky problemamyzdyr; ol ýykylan adam tebigatynyň gurluşyna siňdirilen, onuň esasy öz-özüňe gönükdirilenliginiň esasy beýanydyr. Çäre, ýene-de, Isa gönükmekdir. Bir adam bir gezek Ondan iň uly tabşyrygy – esasy tabşyrygy! – sorady. Isa Kanunyň Gaýtalanmasy 6:5-den umumy ýewreý ynanjy bilen jogap berdi: “Rebbi Hudaýyňy ähli ýüregiň bilen, ähli ruhuň bilen we ähli akylyň bilen söý.” Soňra Ol Lewiler 19:18-den täze bir ölçeg goşdy: “Goňşyňy özüňi söýşüň ýaly söý” (Matta 22:34-40).
Isa gönükmek ilki öz-özüňden daşary gönükmek diýmekdir. Hiç kim Hudaýy ähli bolşumyz bilen söýmek tabşyrygyny sorag astyna almaýar. Ýöne nädip? Ol beýlekilere etmekde iň gowy beýan edilýär: “Goňşyňy özüňi söýşüň ýaly söý.” Ýa-da goňşyňy – ähli ýollar bilen, ähli ýerlerde we ähli wagtda özüňi adaty ýagdaýda gowy görýän, erkeletýän, söýýän ýaly – özüňiň ýerine söý!
Isa ony iki bölekli tabşyryk etdi bu pasajda, netijede: “Ähli Kanun we Pygamberler bu iki tabşyryga baglydyr.” Ýöne başga bir gezek Ol diňe ikinji bölegi aýtdy: “Ähli zatda, beýlekilere özüňiziň olaryň size etmegini isleýän zadyňyzy ediň, çünki bu Kanuny we Pygamberleri jemleýär” (Matta 7:12). Şonuň üçin iň uly tabşyryk hakykatdanam goňşyňy özüňi söýşüň ýaly söýmekdir. Bu, elbetde, ynsan taýdan mümkin däl. Diňe Mesihde gönüksek – Ony ähli bolşumyz bilen söýsek – biz muny etmäge ukyply bolarys.
Pawlus bu prinsipi Rimliler 13:9-10 we Galatýalylar 5:14-de gaýtalaýar, we ony Filipililer 2:3-4-de giňeldýär: “Öz-özüňe hyzmat edýän islegden ýa-da boş tekepbirlikden hiç zat etmäň, eýsem, kiçigöwünlilik bilen beýlekileri özüňizden gowy hasaplaň. Her biriňiz ... diňe öz bähbitleriňize däl-de, eýsem, beýlekileriň bähbitlerine hem serediň.”
Şol görkezmeler biziň biri-birimiz bilen sazlaşykly gatnaşykda bolmagymyza kömek etmek üçindir. Biz öz-özümize gönükdirilen bolsak, her bir adam öz-özüne bir älem bolsa, şahsy gatnaşyklarda sazlaşyk bolup bilmez. Biz Isa gönüksek we “beýlekileri özümizden gowy hasaplamaga” başlasak, biz esasy öz-özümize gönükdirilenligimizden daşlaşýarys we bilkastdan beýlekilere gönükdirilenlige tarap hereket etmäge başlaýarys.
Iň gowy mysal Isanyň Özüdir. Ol öz mertebesini goramaly ileri tutma hasaplamady, eýsem, “özüni hiç zat etdi ... Özüni kiçeltdi” (Filipililer 2:7-8). Işleýän prinsip şudur: biz öz-özümizi tagtdan düşürsek we özümizden başga birine – Hudaýa – ileri tutma bersek, Hudaýyň biziň üçin meýilnamalaryna laýyklykda bizi ýokary göterýändigini görýäris.
We belläň, Rebbimiz bizden, gurbanlyk we öz-özüňi inkär etmek babatda, Özüniň Hudaý üçin we biziň üçin bilkastdan edeninden artykmaç zat soramaýar. Ol “Özüňizi kiçeldiň, çünki men buýurýaryn” diýmeýär, eýsem, “Meni synlaň, we Meniň özümi kiçeldişim ýaly, özüňizi kiçeltmäge size kömek etmäge rugsat beriň” diýýär.
Biziň maddyýetçilige bolan ýykgynlygymyz biziň esasy adam açgözlügimizde we öz-özümize gönükdirilenligimizde kök urýar. Biz Hudaýa tabyn bolsak we öz-özümize bolan şol gulçulykdan beýlekilere tarap ädim ätsak, biz maddyýetçilikden uly ädim daşlaşýarys.
