Hudaýyň Bellenenleri: Rebbiň Baýramçylyklary we Olaryň Manysy

Hudaýyň bellenen wagtlary

Hudaý bellenen wagtlaryny berjaý edýär. Lewiler 23-däki «baýramçylyklar» sözi göni manyda «bellenen wagtlary» diýmekdir. Rebbiň Öz ýerdäki halky bilen ýedi bellenen wagty tötänleýin däl, sebäbi olaryň hemmesiniň ägirt uly ruhy ähmiýeti bar – häzirki döwürde bize-de ajaýyp habar we ynam berýär. Olar 2 Petrus 1:19-da agzalan pygamberlik sözüniň bir bölegi. Baýramçylyklara girmänkäk, Lewiler 23-de sypdyrmaly däl üç esasy temany öwreneliň.

Bir hepde, bir aý, bir ýyl

Reb ýyllyk baýramçylyklary beýan etmezden ozal, hepdelik Sabat gününe eýermegi gaýtadan tassyklady. Sabat gününi başga bir baýramçylyk bilen çalşyrmak ýa-da ony adaty hasaplamak asla bolmaly däldi. Haçan-da belli bir baýramçylyk hepdäniň ýedinji gününe düşende, şol Sabat gününiň aýratyn bir gün bolandygyny Ýahýa 19:31-de görkezilýär, ol ýerde oňa beýik gün («mega-gün» grek dilinde) diýilýär. Hepdelik Sabat Hudaýyň biziň Reb Isa Mesih bilen hepdelik duşuşyk geçirmegimizi isleýändigini görkezýär, diňe bir aýratyn baýramçylyklarda Oňa hormat goýmak däl.

Ýyllyk baýramçylyklar ýylyň birinji aýynda – Abib aýynda başlandy. Abib ady «gülälekde» diýmekdir. Hudaý olara ýylyň başlangyjynyň arpa gülälekleriniň peýda bolmagy bilen gabat gelýändigini düşündirmäge synanyşýardymy? Biz bütin ýewreý kalendarynyň ilkinji miweleriň tolkun gurbanlygy üçin bu taýýarlyga bagly bolandygyny çaklap bileris, bu bolsa ölülerden direljekleriň ilkinji miweleri bolan Mesihiň suratydyr. Ol ýere düşen we ölen däne, ýöne indi ölülerden ilkinji doglan bolup köp miwe berdi (Ýahýa 12:24). Imanlylar hökmünde biziň bütin imanymyz Onuň direlişine baglydyr: «Eger Mesih direlmän bolsa, siziň imanyňyz biderekdir; siz henizem günäleriňizdedir» (1 Korintoslylar 15:17 KJV).

Ýylyň dowamynda, hasyl ýygnamak babatda, ýewreýlere şeýle maslahat berildi: «Hasyl ýygnanyňda, meýdanyňyň burçlaryny doly arassalama, hasylyňyň galan böleklerini ýygnama: olary garyplara we ýat adamlara goý. Men siziň Hudaýyňyz Rebdirin» (Lewiler 23:22). Bu kiçijik aýat dördünji we bäşinji baýramçylyklaryň arasynda, garyplar ýa-da köplenç «islenilmeýänler» hasaplanýanlar bilen baglanyşykly başga bir pasajdan ýalňyş ýere goýlan ýaly durýar. Emma mesele şunda, Hudaýyň nazarynda ýerdäki baýlyga esaslanýan islenilmeýän adam ýokdur. Biz hudaýhonlygyň her bir jikme-jikligine üns berýärismi, ýöne onuň güýjüniň bizi özümizden has az bagtlylar üçin ýagşylyk etmäge mejbur edýändigini inkär edýärismi? Hatda beýik resuly Pawlus hem şeýle diýdi: «Diňe olar biziň garyplary ýatlamagymyzy islediler; men hem muny etmäge höweslidim» (Galatýalylar 2:10). «Hudaýyň we Atanyň öňünde arassa we hapa bolmadyk din şudur: ýetimleri we dul aýallary kynçylyklarynda görmeli we özüňi dünýäden hapa saklamaly» (Ýakup 1:27). Gynansak-da, Rebbiň baýramçylyklary arassa däl din sebäpli ýewreýleriň baýramçylyklaryna öwrüldi – mazmun däl-de, görnüş. Biziň bilen beýle bolmasyn!

Berjaý edilen bellenen wagtlary

Reb Isa Mesihde eýýäm ýerine ýetirilen baýramçylyklar: Pasha, Hamyrsyz çörek, Ilkinji miweler we Pentikost. Mesihde heniz ýerine ýetirilmeli baýramçylyklar: Surnalar, Günäni ýuwmak güni we Çadyrlar. Indi Hudaý tarapyndan Mesihde eýýäm berjaý edilen bellenen wagtlary göz öňüne alalyň.

Pasha.

Pasha Abib aýynyň 14-nji güni berjaý edilmelidi. Bu şeýle bir möhüm baýramçylyk bolansoň, näme üçin aýyň birinji güni geçirilmedi? Hudaý hereket etmezden ozal, adama Oňa boýun bolup-bolmajagyny görkezmäge mümkinçilik berýär. Eger Faraon Musa ilkinji gezek gelende Hudaýa boýun bolan bolsa, on bela-betiň hiç biri bolmazdy. Emma Faraonyň gaty ýüregi sebäpli, Müsüriň ýaşaýşy üpjün edýän arpa doly ýok edildi. Eger Adam ata we How ene Hudaýyň ilkinji buýrugyna boýun bolan bolsalar, ýaşaýşyň we ölümiň hiç bir gaýgysy Ýaradylyşa ýetmezdi. Biz hem, eger Hudaýa has ir boýun bolan bolsak, näçe gaýgy we ökünçden gaça durup biljekdigimizi pikir edip bileris!

Her kim Hudaýa boýun bolmady. Emma Ol Öz merhemetinde Pasha guzyny berdi: «Çünki biziň Pasha guzymyz Mesih biziň üçin gurban edildi» (1 Korintoslylar 5:7). Şol orun tutujy ölüm bolmasa, biz Müsürdäkiler ýaly Hudaýyň gazabyna sezewar bolardyk, olar guzynyň ganyny görkezilen ýaly ulanmadyk. Şol dökülen gan ýokarky gapy agajyna we gapy sütünlerine çalynmalydy. Şeýle hem, Mesih bütin dünýä görkezmek üçin haça çüýlendi, ýöne siz Onuň siziň üçin haça çüýlenendigini kabul etmeseňiz, Ol sizi «geçmez» ýa-da hökümetden goramaz. Siz Mesihi Beýik Ak Tagtyň öňünde kazy hökmünde görersiňiz (Ylham 20:11-15).

Hamyrsyz çörek baýramy.

Hamyrsyz çörek baýramy Pasha gününden soňky gün başlandy we ýedi gün dowam etdi. Bu döwürde ýewreýler gündelik çöreklerinde hamyrmaýa iýmeli däldi we öýlerinde hem hamyrmaýa bolmaly däldi. Mukaddes Ýazgylarda hamyrmaýa ýamanlygy aňladýar we hamyrmaýany aýyrmak arassalanmagy aňladýar. «Şonuň üçin gökdäki zatlaryň nusgalaryny [öküzleriň we geçileriň gany bilen] arassalamak zerurdy; ýöne gökdäki zatlaryň özlerini bulardan has gowy gurbanlyklar bilen arassalamak zerurdy» (Ýewreýler 9:23). Şeýlelik bilen, Hamyrsyz çörek baýramy gökleriň hem bu arassalanmagyny aňladýar. Biz hem öz durmuşymyzda bu arassalanmagy başdan geçirip bileris. Pawlus bizi bu «baýramy köne hamyrmaýa bilen, ýamanlyk we erbetlik hamyrmaýasy bilen däl-de; ýöne dogruçyllyk we hakykatyň hamyrsyz çöregi bilen berjaý etmäge» çagyrýar (1 Korintoslylar 5:8). Biz Hudaýyň Ruhunyň içimizde işlemegine, bize täze islegler we ýaşaýyş usulyny bermegine rugsat berenimizde, Onuň bize Özüne meňzeş bolmak baradaky nesihatlaryny ýerine ýetireris: «Şonuň üçin siz kämil [ýetişen] boluň, gökdäki Ataňyz kämil bolşy ýaly» (Matta 5:48); «Şonuň üçin siz rehimdar boluň, Ataňyz hem rehimdar bolşy ýaly» (Luka 6:36); we «Siz mukaddes boluň; çünki Men mukaddesdirin» (1 Petrus 1:16).

Ilkinji miweler we Pentikost.

Ilkinji miweler baýramy hemişe hepdäniň birinji güni (Lewiler 23:11), biziň ýekşenbe günümiz, täze başlangyjy aňladýan gün berjaý edilýärdi. Olar ilkinji miweleriň tolkun gurbanlygy ýerine ýetirilýänçä (Lewiler 23:14) arpa hasylyndan iýmäge rugsat berilmeýärdi. Mesih hepdäniň birinji güni ölülerden direlip, Ilkinji miweler baýramyny ýerine ýetirdi. Ol direlenligi üçin imanlylar Onuň direlişine gatnaşyjylar bolar (1 Korintoslylar 15).

Şoňa çenli bize indiki baýram, Pentikost berildi. Ilkinji miweleriň tolkun gurbanlygy gününden elli gün hasaplandy, şonuň üçin Pentikost hepdäniň birinji gününe düşdi – ýene-de täze başlangyç. Resullaryň Işleri 2-de şol gün täze wesýet (äht) tassyklanyldy, şonda Mesih başga bir Teselli berijini ibermek baradaky wadasyny ýerine ýetirip, Mukaddes Ruhy berip, Ybadathanany döretdi (Ýahýa 14:15-17,26, Ýahýa 15:26, Ýahýa 16:7-15). Biz ýeke goýulmadyk! Luka nähili anyk belleýändigine üns beriň: «Pentikost güni doly gelende,» bellenen wagt berjaý edildi. We bu baýramda olar hamyrmaýa bilen ýasalan iki çöregi tolkunlamalydy (Lewiler 23:17), şeýle hem ybadathana ýewreýlerden we butparazlardan ybarat halas edilen günäkärlerden düzülendir. «Ol Öz islegi bilen bizi hakykat sözi bilen dogurdy, şonda biz Onuň ýaradanlarynyň bir görnüşi bolmalydy» (Ýakup 1:18).

Heniz berjaý ediljek bellenen wagtlary

Hudaý galan üç baýramy berjaý edende, Ysraýyl milleti Hudaýyň olara Barlyk 12:2-3-de Ybraýyma şertsiz wadasyny berende niýet eden bereket we hyzmat ýerine getiriler. Olar boýun bolmazlyklary sebäpli, şol ýeri bir wagtlyk ýitirdiler, häzir bolsa dawanyň merkezi bolup durýarlar. Geljekde olar dünýäniň haýran galmagynyň merkezinde bolar. Emma ilki bilen millet Surnalar baýramy bilen görkezilişi ýaly, ýurduna yzyna ýygnanmalydyr.

Surnalar baýramy.

Ýedinji aýda milleti Hudaýyň öňünde ýygnamak üçin surana çalynýardy. Asyrlar boýy dargandan soň, Ysraýyl milleti Ikinji Jahan Urşy döwründe Adolf Gitleriň ýewreýleri ýok etmäge synanyşygyndan soň direldi, bu bolsa agyr yzarlanan ýewreýleriň Ybraýyma, Yshaga we Ýakuba wada edilen ýere gaýdyp gelmegi bilen tamamlandy. Emma milletiň ýolbaşçylary ol ýerde dini halk hökmünde däl-de, etniki halk hökmünde bardyklaryny açyk aýtdylar. Millet içinde jan bolmadyk gury süňkler ýaly ýygnanýardy (Ezekiýel 37:8).

Häzirki wagtda dünýäde ýewreýleriň umumy sany takmynan 13.8 milliondyr.1 2013-nji ýyldaky Pasha baýramynda Ysraýyldaky ýewreýleriň sany simwoliki 6 milliondan geçdi, bu bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýaşaýan 5.5 milliondan köpdür. Hudaý surana çagyryşyny ýerine ýetirmek prosesindedir, ýöne bu geljekde has doly ýerine ýetiriler. Bu surnalar baýramy hemişe aýyň birinji güni bolýardy: bu millet üçin şonça wagt aýrylandan soň täze başlangyç bolar.

Günäni ýuwmak güni.

Surnalar baýramyndan on gün soň Günäni ýuwmak güni geldi, şonda Hudaýyň halky öz ruhlaryny gaty milli peseltmekde ejir çekmelidi. Bellenen wagt olar deşenlerini görende we Onuň, Mesihiň, ähli günälerini ýuwmak üçin ölenini bilende berjaý ediler. «Men Dawudyň öýüniň we Iýerusalimiň ýaşaýjylarynyň üstüne merhemet we ýalbarma ruhuny döklerin: olar Meni, deşenlerini görerler we Oňa ýeke ogly üçin aglaýan ýaly aglarlar we ilkinji doglany üçin aglaýan ýaly Oňa agy ederler. Şol gün Iýerusalimde uly agy bolar» (Zakarýa 12:10-11). Hudaýyň olary ýene-de zeýtun agajyna Özüne şaýatlyk üçin çeňňeklemegi üçin (Rimliler 11:23) olar ilki bilen özleriniň haça çüýlän Nazaretli Isanyň, hakykatda, özleriniň Mesihidigine ynanmalydyrlar. Olar Ony görende, aglanda we şeýle bir iş üçin toba edende nähili bir günäni ýuwmak güni bolar!

Mundan gelip çykýan netijeler soňky baýramy yglan edýär, bu bolsa Rebbiň halkynyň Onuň bilen şol zyýaratçylyk görnüşinde ýaşamagyny aňladýar, bu bolsa Onuň ähli hakyky çagalaryny häsiýetlendirmelidir – dünýäde bolmak, ýöne ondan däl.

Çadyrlar baýramy.

Günäni ýuwmak gününden bäş gün soň Çadyrlar baýramy başlandy. Ähli adamlar agaç şahalaryndan çadyrlar ýa-da gümmezler gurup, ýedi gün olarda düşlemelidi, bu bolsa Müsürden halas boluşlaryny ýatlatmak üçindi, bu bolsa dünýäni gaty açyk aňladýar. Bu millet, şonça wagt geçenden soň, Hudaý bilen şeýle bir ýakyn gatnaşykda bolar welin, olar ata-babalarynyň köplenç edenleri ýaly, Müsüre yzyna gitmek islemäzler. Bu Ysraýylyň ýa-da dünýäniň hiç haçan görmedik bereket döwri bolar. Geljekde Çadyrlar baýramy her milletiň ýyldan-ýyla berjaý etjek ýeke-täk baýramy bolar: «Iýerusalime garşy gelen ähli milletlerden galan her bir adam ýyldan-ýyla Patyşa, Goşunlaryň Rebbi, sežde etmäge we çadyrlar baýramyny berjaý etmäge gider» (Zakarýa 14:16). Bu Hudaýyň bu kiçijik milleti halas edendigini we olaryň Onuňkydygyny, we Onuň iman bilen Özüne gelmäge islegli her bir adamy kabul etjekdigini açyk ykrar etmek bolar.

Netije

Hudaý ähli bellenen wagtlaryny berjaý etdi we berjaý eder. Siziň barada näme – siz Onuň bilen bellenen wagtlaryňyzy berjaý edýärsiňizmi? Siz Reb Isa Mesihe öz Rebbiňiz we Halasgäriňiz hökmünde ynanýarsyňyzmy?

SOŇKY BELLEGI

1. Ysraýyl dünýäniň iň uly ýewreý ilat merkezini ABŞ-nyň ornuna geçirdi, simwoliki 6 million sanyndan geçdi.» P. Ghosh, International Business Times, 2013-nji ýylyň 28-nji marty.