Günä/Umytsyzlyk/Özüňi ýok etmek
Biraz wagt mundan ozal «Betbagtçylyga ýykgyn edýän şahs» atly makalada, şol makala Amerikan Jemgyýetçilik Saglygy Žurnalynda meşhur psihiatr doktor Franz Aleksandr şeýle beýanat berdi: «Biziň häzirki siwilizasiýamyzda giňden ýaýran çuňňur ornaşan garaýyş bar, ol hem ejir çekmek günäni ýuwýar. Eger çaga bir zat nädogry etse, ol jezalandyrylýar. Jezalandyrmakdan ýüze çykýan ejir arkaly ol öz günäsini ödeýär we şeýlelik bilen ene-atasynyň söýgüsini yzyna alýar. Wyždan biziň nädogry işlerimiz üçin ejir talap edýän içerki kazy hökmünde hereket edýär. Ejir çekmek günäkär wyždanyň agyrylaryny ýeňilleşdirýär we içerki parahatçylygy dikeldýär.»
Onuň beýanyny göz öňüne tutalyň. Günä duýgulary adamzat ýaly gadymydyr. Adam özüni günäkär duýdy. Kaýyn öz günäsi üçin ejir çekdi. Şondan bäri adamzat günäniň netijesinde ejir çekýär. «Ejir çekmek günäni ýuwýar» diýen ynanç «biziň häzirki siwilizasiýamyzyň» düşünjesi däl. Ol adamzat nesliniň esasy ynanjydyr we siwilizasiýa bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Adamzadyň ýabany taýpalary asyrlar boýy şol bir zada ynanýardylar.
Günä – ýagny nädogry iş edendigiň, ýokary güýji nägile edendigiň duýgusy – esasy akyl ýagdaýydyr. Çaga dogry bilen nädogryny doly öwrenmezden ozal ony duýýar. Ol ilki ene-atasyna garşy duýýar. Günä düşünjesini öwretmezlik arkaly ähli günä duýgularyny ýok etmek barada gürleýänler akmaklyk edýärler. Mukaddes Kitap günäniň esasy tebigatyny we günäden ýüze çykýan günä duýgularyny açyk görkezýär. Günäkär duýýan çaganyň duýgularynyň jezalandyrmak arkaly köplenç ýeňilleşdirilýändigi hakykatdyr. Çagalaryň we ulularyň käwagt günä duýgulary üçin özlerini jezalandyrmaga synanyşýandyklary hem hakykatdyr. Emma günä duýgulary şeýle bir ulalyp, bütin barlygyny eýeleýän adam hakykatdanam gynançlydyr.
Şeýle adam Mukaddes Kitapda şeýle suratlandyrylýar: «Reb saňa titräp duran ýürek, ýadaw gözler we ruhy azap berer. Seniň ömrüň öňüňde şübhede asylar; sen gije-gündiz gorkarsyň we ýaşaýyş barada hiç hili ynamyň bolmaz. Ertir sen: ‘Ah, agşam bolsa!’ diýersiň. Agşam bolsa sen: ‘Ah, ertir bolsa!’ diýersiň, sebäbi ýüregiňi gorkuzýan gorky we gözleriňi görýän zatlar sebäpli» (Kanun taglymaty 28:65-67 NKJV). Bu günä duýgulary bilen ýeňilen adamyň şeýle hakyky suratydyr.
Köp adamlar nädogry iş edendiklerini, henizem nädogry iş edýändiklerini we bu barada özlerini günäkär duýýandyklaryny boýun almaga taýyn. Emma, adamlar köplenç günäkär duýgulary üçin özleriniň tölegini etmek isleýärler. Aýalyna gaharlanýan, erbet zatlar aýdýan we soňra öýden çykyp gidýän är, parahatçylyk hödürlemesi hökmünde oňa bir gutu şokolad ýa-da bir çemen gül getirip, öz wyždanyny ýeňilleşdirýär.
Beýlekiler öz wyždanlaryny ybadathanasyna ýa-da söýgüli haýyr-sahawatyna jomart sowgat arkaly ýeňilleşdirip bilerler. Rim Katolik Kilisesiniň toba etmegi günäni ýeňilleşdirmek üçin öz-özüňi jezalandyrmak mehanizmi bolmalydyr. Emma öz günämizi ýeňilleşdirmek üçin edýän tagallalarymyz bilen gelýän wagtlaýyn öz-özüňi aklamak diňe tekepbirlige we has köp günä getirýär.
Toba edip, öz güýçlerine bil baglap, has gowy etmäge karar berýänler köp. Olar beýlekileriň kömegini ýigrenýärler we kömek soramagy häsiýetiň gowşaklygyny görkezmek hasaplaýarlar. Öz tekepbirliginde alkogolik kömeksiz içmegi bes edip biljekdigini çaklamaga ýykgyn edýär. Günä duýgulary üçin özlerini jezalandyrmaga synanyşýanlar hem köp, we umytsyzlykda we öz-özüňi ýigrenmekde öz janyna kast edýärler.
Günä duýgulary bilen göreşýänler köp, özlerini beýlekiler bilen deňeşdirip. Olar: «Men ol ikiýüzli ýaly erbet däl» ýa-da «Olaryň günäleri meniňkiden uludyr» ýaly zatlar aýdýarlar, şeýlelik bilen özlerini aklamaga synanyşýarlar. Beýlekiler bolsa pitne we tekepbirlik ruhunda öz günä duýgularyna batyrgaýlyk bilen garşy çykýarlar. Bular üçin akyl parahatçylygy ýok.
BU HOWPLARY ÝEŇMEK
Akyl saglygy üçin bu howplary ýeňmegiň ýeke-täk çözgüdi Mukaddes Kitapda berilýän çözgütdir. Her bir aýat bize günäniň bagyşlanmagynyň diňe Mesihiň Golgotadaky töleg işi arkaly bolýandygyny öwredýär. Günä duýgularyny diňe Mesihiň halas ediji işiniň merhemeti bilen ýeňip bolýar. Bu aýatlary göz öňüne tutalyň:
«Erbet adam öz ýoluny, adalatsyz adam öz pikirlerini terk etsin; Rebbe gaýdyp gelsin, Ol oňa rehim eder, we biziň Hudaýymyza, sebäbi Ol köp bagyşlar» (Işaýa 55:7).- «Hudaý dünýäni şeýle söýdi, Ol öz ýeke-täk Ogluny berdi, Oňa ynanan her kim heläk bolmasyn, eýsem ebedi ýaşaýşa eýe bolsun» (Ýahýa 3:16).- «Eger kimdir bir günä etse, biziň Atamyz bilen bir Aklawçymyz bar, dogry Isa Mesih. Ol biziň günälerimiz üçin tölegdir, diňe biziňki üçin däl, eýsem bütin dünýä üçin hem» (1 Ýahýa 2:1-2).- «Ol (Isa) biziň günälerimiz üçin ýaralandy, Ol biziň adalatsyzlyklarymyz üçin ezildi ... we Onuň ýaralary bilen biz sagaldyk» (Işaýa 53:5).- Günäniň bejergisi Mesihiň tamamlanan işine ýönekeý iman etmekde tapylýar: «Sebäbi siz iman arkaly merhemet bilen halas boldyňyz, we bu siziň özüňizden däl; bu Hudaýyň sowgadydyr; işlerden däl, hiç kim öwünmesin» (Efesliler 2:8-9).
Hakyky we dowamly akyl saglygy Hudaý bilen birlik duýgusyndan gelip çykýar. Bu barha artýan psihiatrlaryň we psihologlaryň ynanjydyr. Emma has möhümi, bu Mukaddes Kitabyň aýdyň öwretmesidir. Hudaý bilen birlik duýgusyny adamyň hiç bir işi bilen satyn alyp, ýeňip ýa-da gazanyp bolmaz.
Bu öz günälerini boýun alýan, günälerinden toba edýän we Rebbimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň tamamlanan işine ynanýan ähli adamlara Hudaýyň mugt sowgadydyr. Oňa doly bil baglap, biz akyl saglygynyň esasy bolan şol parahatçylyga, şol ynamy, şol howpsuzlygy we Hudaýa we ýoldaşlarymyza bolan söýgini gazanýarys.
