Aýry-aýry imanlylar arasyndaky düşünişmezlikler
Hudaýyň Sözi bize ylalaşmasak bile ýöräp bilmeýändigimizi öwredýär (Amos 3:3). «Ylalaşmak» näme we «ylalaşmazlyk» näme? Ýokardaky aýatdaky «ylalaşmak» sözi bir zada «kesgitlemek» diýmegi aňladýar we köplenç başga ýerlerde «adygyrmak» (durmuşa çykmak), «ýygnamak» ýa-da «duşuşmak» diýlip terjime edilýär. Bu diňe bir zat barada bilelikde karar berýändigimizi aňladýar. «Ylalaşmak» sözüne «düşünişmezlik» sözüni goşanyňyzda, tersini aňladýar: belli bir zat barada bilelikde karar bermezlik. «Düşünişmezlik» sözi Mukaddes Kitapda ýok, ýöne prinsip bar.
Bu makalada aýry-aýry imanlylar arasynda düşünişmezlikler ýüze çykanda olary nädip dolandyrmalydygy ara alnyp maslahatlaşylýar. Käbir prinsipler iman etmeýänler bilen iş salyşanda meňzeş bolsa-da, biz imanlylar arasyndaky gatnaşyklara üns bereris. Gynansagam, Mukaddes Kitap ilkinji kitapdan tä soňky kitaba çenli – Gelip çykyşdan Ylham kitabyna çenli – biri-biri bilen ylalaşmadyk adamlaryň hekaýalary bilen doly.
Biziň garaýşymyz
Belki-de, biri bilen ylalaşmadygymyzda pikirlenmeli iň möhüm zat biziň garaýşymyzdyr. Süleýmanyň tymsallarynda şeýle diýilýär: «Tekepbirlik dawa döredýär» (13:10 KJV). Biz özümize şeýle sorag bermeli: «Ýüregimiziň maksady näme?» Biz hakykatdanam düşünişmezligiň meselesi bilen gyzyklanýarysmy ýa-da diňe bir adamyň biziň bilen ylalaşmaýandygy bilen has köp gyzyklanýarysmy?
Tekepbirlik özümizi beýlekilerden gowy hasaplaýandygymyzy aňladýar. Reb tekepbirligi ýigrenýär (Süleýmanyň tymsallary 8:13), we eger bizde ol bar bolsa, utanjakdyrys (Süleýmanyň tymsallary 11:2). Düşünişmezlik ýüze çykanda, ilki bilen ýüregimize seretmeli we meseläniň diňe özümizi beýleki adamdan gowy ýa-da köp bilýändigimizi pikir edýändigimizden ybaratdygyny ýa-da däldigini kesgitlemeli.
Tekepbir bolmagyň tersi pespäl bolmakdyr. Pes-pällik özümi başga birinden pes hasaplamak, beýlekileri özümden gowy ýa-da ýokary hasaplamak diýmegi aňladýar. Reb kiçijik çaga ýaly pespäl bolmalydygymyzy öwretdi (Matta 18:4), we pespäl bolanlar beýgelderler (Matta 23:12). Pes-pällik garaýşymyz bolanda Ol bize merhemet berýär (Ýakup 4:6), we imanlylar bilen iş salyşanda ýumşak ruhda bolmalydygymyz ýatladylýar (Galatýalylar 6:1). Biri bilen düşünişmezlik ýüze çykanda, özümize bermeli ilkinji soragymyz: «Biz ylalaşmaýan adamymyza dogry garaýyşda bolýarysmy?»
Munuň gymmaty barmy?
Ylalaşmaýan meselemiz hakykatdanam möhümmimi? Käwagtlar özümizi hakykatdanam möhüm bolmadyk bir zat barada biri bilen ylalaşmaýan ýa-da jedelleşýän ýagdaýda tapýarys. Biz seresap bolmaly.
Biri bilen dawa ýa-da jedel başlanymyzda, bu bir adamyň bir zatdan suw akdyrmagyna meňzeýär (Süleýmanyň tymsallary 17:14). Başlanandan soň çalt akyp bilýär we göz öňüne getirilenden köp akyp bilýär. Siz hiç haçan biri bilen düşünişmezlige girip, soňra ökünýän zatlaryňyzy aýdanyňyzy bilmän galanyňyz boldumy? Belki-de, kiçijik düşünişmezlik uly jedele öwrüldimi? Bu aýat bize dawanyň başlangyjy barada gaty seresap bolmagy öwredýär. Biz meseläniň hakykatdanam möhümdigini pikirlenmeli – sebäbi başlanymyzdan soň ýagdaý erbetleşip bilýär. Reb Isa, aýratyn möhüm bolmadyk meselelerimiz bolanda, «garşydaşymyz bilen çalt ylalaşmalydygymyzy» aýtdy (Matta 5:25).
Biz soňuny göz öňünde tutmaly. Mysal üçin, Pawlus we Barnabas Marky özleri bilen syýahata alyp gitmek barada karar bermeli bolanlarynda, olar biri-biri bilen ylalaşmadylar (Resullaryň işleri 15:36-41). Belki-de, ýönekeý düşünişmezlik hökmünde başlanan zat olaryň biri-birinden aýrylyşmagyna, dürli ugurlara gitmegine we Rebbe gulluk etmekde bile işleşmezligine sebäp boldy. Olaryň biri hakykata eýe bolup bilse-de, bu hekaýa bilen nygtaýan zadymyz, düşünişmezligiň bizi nirä alyp baryp biljekdigini bilmek we özümize şeýle sorag bermek: «Munuň gymmaty barmy?» Käwagtlar munuň gymmaty bolup bilýär, ýöne köplenç ýok.
Ylalaşmaly meseleler bar
Käwagtlar garşysyna durmaly möhüm bir zat bolýar. Galatýalylar kitabynyň Pawlus we Petrusyň düşünişmezligi baradaky (2:11-14) okalan ýerine serediň. Bu hekaýada biz Petrusyň imanly butparazlara nähili garaýandygy barada dogry hereket etmeýändigini görýäris. Ol olar bilen iýip-içipdi, ýöne käbir ýewreýler gelende ol butparaz mesihçiler bilen iýip-içmegini bes etdi. Pawlus Petrusyň üýtgän hereketi üçin käýedi, we Pawlus muny hemmeleriň öňünde etdi, sebäbi Petrusyň günäsi açykdy. Pawlus ylalaşmaly we Petrusyň meselesini görkezmeli boldy. Resul Pawlus muny tekepbir bolany üçin etmedi, eýsem Petrus beýleki imanlylara zyýan berýän ýalňyş bir zat edýändigi üçin etdi.
Dürli wagtlarda Reb açykdan-açyk ylalaşmady. Matta 26-da Petrusyň Rebi inkär etmejekdigini aýdanyny, we Rebiň beýleki şägirtleriň öňünde oňa ylalaşmandygyny ýatlaň. Bu ýerde we başga ýerlerde, Rebiň adamlaryň bähbidine bolanda olar bilen ylalaşmandygyny görýäris. Görşümiz ýaly, açykdan-açyk ylalaşmazlyk dogry bolan ýagdaýlar bar.
2 Timoteosda biz Hudaýyň Sözi bilen baglanyşykly ylalaşmaýandygymyz üçin bile ýöräp bilmeýän imanlylardan aýrylmaly bolýan wagtlaryň bardygyny görýäris. Düşünişmezliklerimiz şol derejä ýetse gaty gynançlydyr. Bu ýagdaýlarda biz ýüregimizde dogry maksatlar bilen ylalaşmaýandygymyza göz ýetirmeli. Maksat, hatda bu ýagdaýda-da, Hudaýyň olara «hakykaty bilmek üçin toba etmegi» bermegidir (2 Timoteos 2:25).
Biziň çemeleşmämiz
Biri bilen şol adama ýüzlenmäge ýeterlik möhüm mesele boýunça ylalaşmaýandygymyzy bilsek, muny nädip etmeli? Eger biziň garaýşymyz dogry bolsa we biz dogry ýagdaýda – tekepbir bolmagyň deregine pespäl – bolsa, Mukaddes Ýazgylarda näme etmelidigimizi göreris. Biz ýumşak we sabyrly bolmalydygymyzy öwrenýäris (2 Timoteos 2:24). Biziň gürrüňimiz şeýle häsiýetlendirilmelidir. Biz adamlar bilen ýumşakmy ýa-da olary sözlerimiz bilen basyp geçmäge synanyşýarysmy? Biziň sözümiz «merhemet bilen, duz bilen tagamlandyrylanmy» (Koloseliler 4:6) ýa-da tersimi?
Biz gürleýşimiz köplenç aýdýan zadymyzdan has möhümdigini bilýäris. Eger biz gürrüňi merhemetsiz ýa-da gaty agressiw başlasak, beýleki adam hakykatdanam gürleýän zadymyzdan has köp muňa üns berer. Emma, eger biz gürleýşimizde merhemetli we sözlerimizde ýumşak bolsak, biri bilen kyn gürrüňdeşlik geçirmegiň köplenç has aňsatdygyny göreris. Eger olar biziň olara alada edýändigimizi bilseler, bize has köp gulak asarlar. Şägirtler Rebiň alada edýändigini bilýärdiler, we bu Oňa olar bilen açyk gürleşmäge mümkinçilik berdi.
Şeýlelik bilen, eger biz ýumşak, sabyrly we merhemetli bolmalydygymyzy bilsek, indiki näme etmeli? Matta 18:15-17 bize gaty gowy nusga berýär. Biz öwrenýäris, eger biri bize garşy günä etse, biz baryp şol adam bilen ýeke gürleşmeli. Indi biz bize garşy günä etmedik biri bilen düşünişmezlikler bolup biler; emma, prinsip şol bir. Biri bilen düşünişmezlik ýüze çykanda, biz baryp ol ýa-da onuň bilen bu barada gürleşmeli. Köplenç, eger biz bir meseläni ara alyp maslahatlaşmasak, ol uly lapykeçlige öwrülip, has erbetleşip bilýär. Bu Dawut we onuň ogullary Amnon we Absalom bilen 2 Samuel 13–14-de bolup geçdi. Olar günä edende, Dawut olar bilen muny ara alyp maslahatlaşmady. Netijede, olaryň arasynda has uly kynçylyklar ýüze çykdy.
Biz gürleşmelidigimize üns beriň şol adam bilen. Köplenç biz beýleki adamlar bilen bir ýagdaý barada gürleşýäris. Mukaddes Kitapda bu «gybatkeş» diýlip atlandyrylýar, we biz muny edende ýaralar döredýäris (Süleýmanyň tymsallary 18:8, 26:22). Düşünişmezlik bolan adam bilen göni baryp, olar bilen ýeke gürleşmek has gowudyr. Eger biz adam bilen gürleşsek we gürrüň gowy gitmese, onda biz Matta 18:16-da kimdir biriniň biziň bilen gürrüňdeşlige goşulmagynyň gowudygyny görýäris. Biz käwagtlar kömege mätäç bolýarys, we biz ony soramaly.
Pawlus Filippi ybadathanasyna düşünişmezlikleri bolan iki adamyň bir pikirde bolmagynyň möhümdigini aýtdy (Filippililer 2:2); ol muny ähli topara ýazdy. Eger imanlylar arasynda düşünişmezlikler bar bolsa, biz olary Mukaddes Ýazgylarda görkezilen prinsiplere laýyklykda çözmeli: ilki bilen adam bilen ýeke gürleşmeli, soňra soňunda bir pikirde bolmak maksady bilen başga birini alyp gitmeli.
Gürleşenimizden soň
Düşünişmezlik bolup, ony ara alyp maslahatlaşanymyzdan soň, düşünişmezligi yzymyzda galdyrmaly. Öň Pawlus we Barnabasyň Marky syýahata alyp gitmek bilen baglanyşykly düşünişmezligini agzap geçdik. Has uzak okasak, Pawlusyň Timoteosdan Marky özüne getirmegini sorandygyny görýäris, sebäbi ol gullukda peýdaly bolardy (2 Timoteos 4:11). Luka 17:3-4-de biz bagyşlamagyň möhümdigini öwrenýäris, we biz bagyşlanymyzda, aýdylyşy ýaly, «ony deňze gömýäris». Biz meseläni täzeden gozgamaýarys. Şol bir ýagdaýda Reb bizi bagyşlady.
Ýusup bu babatda bize gowy mysaldyr. Biz okadyk, Ýusup we onuň doganlary arasynda ýüze çykan meseläni ara alyp maslahatlaşanlaryndan soň, «ol olara teselli berdi we olar bilen mähirli gürleşdi» (Gelip çykyş 50:21). Ol gahar saklamady; hakykatdanam, ol olara Hudaýyň ähli zady gowy maksat bilen edendigini aýtdy.
Pawlus we Petrusyň açyk düşünişmezliginden birnäçe wagt soň, biz olaryň bile işleşýändigini görýäris. Petrus Pawlusy gaty öwdi, ony özüniň «söýgüli dogany» we «aýratyn akyldarlyga» eýe bolan biri hökmünde suratlandyrdy (2 Petrus 3:15). Ol gahar saklamady ýa-da Pawlus barada ýaraly sözler aýtmady. Biz başga bir imanly bilen düşünişmezlik ýüze çykanda, ony ara alyp maslahatlaşmaly we çözmeli, soňra ony indi pikirlenmeli däl.
Hiç kimi büdretme
1 Korinfliler 8 we 10 biziň edýän işlerimiz bilen beýleki adamlara edip biljek täsirimiz baradaky möhüm prinsipi ýatladýar. Biz gowşak doganymyzy kemsitmezligimize göz ýetirmäge çagyrylýarys. Hatda belli bir mesele boýunça biri bilen düşünişmezligimiz bolanda-da, gowşak doganymyzy kemsitmezligimiz möhümdir. Pawlus Rebbe bolan doganyny kemsitmezlik üçin käbir zatlary etmejekdigini aýtdy (1 Korinfliler 8:13). Bize ýatladylýar: «Her kim öz zatlaryna seretmesin, eýsem her kim beýlekileriň zatlaryna-da seretsin» (Filippililer 2:4). Düşünişmezlik bolanda, men beýlekileriň zatlaryna seredýärinmi? Düşünişmezlik ýa-da men imanly doganym bilen düşünişmezligi nädip çözýärin, Hudaýa şöhrat getirýän ýagdaýda edilýärmi (1 Korinfliler 10:31)? Men öz bähbidimi ýa-da beýlekileriň bähbidini gözleýärinmi (1 Korinfliler 10:33)?
Netije
Biz beýleki imanlylar bilen düşünişmezlikleri nädip çözýändigimiziň gaty möhümdigini öwrendik. Imanlylar arasynda ýüze çykýan kanuny meselelere ýüzlenmegimiz zerur bolan wagtlary bar, ýöne bu merhemet, ýumşaklyk we pes-pällik ruhunda edilmelidir. Biz tekepbirlik ýa-da özümizi beýlekilerden gowy hasaplamak arkaly hiç zat etmeli däl.
Biz başga bir imanly bilen bir zat barada gürleşenimizde, ony Mukaddes Ýazgylara laýyklykda etmeli, göni beýleki adam bilen gürleşmeli we gybatkeş bolmaly däl. Eger biz kimi kemsitsek, bagyşlanmagy soramaly, we eger biri bizi kemsitse, bagyşlamaly. Imanlylar hökmünde, Mukaddes Ýazgylar hemişe biziň ýolbeledimiz bolmalydyr!
