Köp meşhur adamlar ölmezinden öň gyzykly hoşlaşyk sözlerini aýtdylar. Käbirleri gülkünç, käbirleri pajygaly, käbirleri bolsa manylydy. Käbirleri ölmeklerini garaşmandyklary üçin hiç hili möhüm zat aýtmady. Raýat urşunda Birleşen Serkerdebaşy general Sedgwick atylmazynyň öň ýanynda: “Olar bu aralykdan pili hem urup bilmezler!” diýdi.
Beýleki tarapdan, 1170-nji ýylda Kenterberi arhiepiskopy Tomas Beket ölmezinden öň hakyky iman sözlerini aýtdy. Ol patyşa Genri II bilen çaknyşypdy we patyşanyň Beketden dynmak isleýändigi eşidilipdi. Onuň rysarlary ony göni manyda kabul etdiler, Kenterberi şäherine gitdiler we Beketi kafedralda öldürdiler. Onuň iň soňky sözleri: “Men Rebbim üçin ölmäge taýyn, şonda meniň ganymda Kilise azatlyk we parahatçylyk gazanar” diýdi.
Biri ölmekçidigini bilende, ol sözlerini ýitirmeýär. Diňleýjiler bolsa wakanyň agyrlygy sebäpli ünsli diňleýärler. Olar her bir söze üns berip, onuň doly manysyny almaga çalyşýarlar.
Onuň hoşlaşyk sözleri
Isa birnäçe sagadyň içinde haça çüýlenjekdigini bilýärdi. Ol şägirtlerini öňdäki iş üçin, Hoş Habar bilen dünýäni tersine öwrüp, Öz Kilisesini gurmak üçin üç ýyl taýýarlapdy. Ýokarky otagdaky hoşlaşyk habary gutardyş dabarasy ýalydy. Taýýarlyk gutardy; indi işe başlamagyň wagty geldi.
Şägirtler Isa bilen ýörediler – Onuň gudratlaryny gördüler, Onuň taglymatlaryny has gowy düşündiler we Oňa bolan söýgüleri artdy. Olar Onuň hakykatdan-da bir gün dogrulykda we parahatçylykda höküm sürjek wada edilen Mesihdigini bildiler. Emma olar tizden Onuň Hudaýyň üpjünçiliginiň Guzy hökmünde haça çüýlenjekdigini, şonda ähli adamlaryň halas edilip, ýeňilen ýewreý dini ulgamynyň ýerini tutjak Kilisesiň bir bölegi bolup biljekdigini düşündiler.
Şägirtler Pasga baýramyna taýýarlanýarkalar, Isa olary öňdäki zatlara taýýarlardy. Ol olara öwreden zatlaryny jemlärdi we uly Şefagatçy hökmünde olar üçin doga ederdi.
Aýak ýuwmak sapagy – Ýahýa 13:1-17
Şübhesiz, şägirtler Pasga taýýarlanýarkalar ýadaw, aç we dynç almaga şatdylar. Kanun talap edişi ýaly, olar nahar iýmezden öň dabaraly ýuwuldylar. Emma ýokarky otaga girende, Isa geň bir zat etdi. Ol olaryň aýaklaryny ýuwdy! Adatça bu hyzmatkär ýa-da jemgyýetçilik basgançagynda pes adam tarapyndan edilýärdi. Isa şägirtleriň düşünmedik ýa-da gadyryny bilmedik bir zat etdi.
Ol Petrusyň ýanyna baranda, şägirt batyrgaýlyk bilen: “Ýok, Sen meniň aýaklarymy hiç haçan ýuwmarsyň” diýdi. Isa jogap berdi: “Eger Men seni ýuwmasam, Meniň bilen hiç hili paýyň ýok” we mysal bilen öwredip başlady. Petrus daşarda galmak islemän: “Onda, Reb, diňe meniň aýaklarymy däl, eýsem ellerimi we kellemi hem!” diýdi. Gowy niýetli bolsa-da, Petrus ýene-de manysyny ýitirdi.
Isa jogap berdi: “Ýuwunan adamyň diňe aýaklaryny ýuwmagy gerek; onuň ähli bedeni arassadyr. Siz hem arassasyňyz.” Reb täze durmuşyň iki tarapyna – halas bolmak we mukaddes ýaşaýyş – salgylanýardy. Ruh bilen täzeden doglanda, biz gan bilen ýuwulýarys, günälerimiz bagyşlanýar we dogry edilýäris. Emma bu dünýäde biz günä bilen duşuşýarys we ýörişimiz hapalanýar. Şägirtler ýokarky otaga ýöräp gelipdiler, şonuň üçin olaryň aýaklaryny ýuwmak gerekdi.
Bu mysal bize iman edeniň günä edende halas boluşyny ýitirmeýändigini görmäge kömek edýär, sebäbi ol Mesihyň işi bilen eýýäm arassalanypdyr. Emma onuň Hudaý bilen gatnaşygy höküm edilmedik günä sebäpli ejir çekýär. Ol “ýörişini” arassalamak we gatnaşygyny dikeltmek üçin şol günäni boýun almalydyr:
Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr we günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar (1 Ýahýa 1:9 NIV). Reb bizi günäden we dünýäniň hapalanmagyndan şeýle arassalaýar.
Reb olaryň aýaklaryny ýuwandan soň, Ol sorady: “Men size näme edenimi düşündiňizmi? Siz Maňa ‘Mugallym’ we ‘Reb’ diýýärsiňiz, we dogry hem şeýle ... Indi Men, siziň Rebbimiz we Mugallymyňyz, siziň aýaklaryňyzy ýuwdum, siz hem biri-biriňiziň aýaklaryny ýuwmaly. Men size mysal görkezdim, Meniň size edenim ýaly siz hem etmeli. Men size hakykaty aýdýaryn, hiç bir hyzmatkär öz hojaýynyndan uly däldir, ne-de bir habarçy ony iberenden ulydyr” (Ýahýa 13:12-16).
Onuň habary şeýle: Biz hemişe Oňa Öz Sözüniň suwy bilen “aýaklarymyzy ýuwmaga” rugsat bermelidiris. Biz hem beýlekilere “aýaklaryny ýuwmak” bilen kömek etmelidiris we olara biziňkileri ýuwmaga rugsat bermelidiris.
Ähli Mukaddes Ýazgylar Hudaýdan ylham alandyr we öwretmek, käýinmek, düzetmek we dogrulykda terbiýelemek üçin peýdalydyr, şonda Hudaýyň adamy her bir gowy iş üçin doly taýýarlanylar (2 Timoteos 3:16-17). Biz Onuň halkyna Ol ýaly hyzmat etmelidiris.
“Size täze tabşyryk berýärin” – Ýahýa 13:31-38
Isa Özüniň dönüklik ediljekdigini duýdurdy, ýöne şägirtler olaryň biriniň şeýle zat edip biljekdigine düşünip bilmediler. Isa kimdigini görkezende hem olar düşünmediler. Ýahuda Isany satmak üçin çykanda gijedi, bu Rebbini ret edýänleriň ählisiniň garaňkylyga gidýändiginiň alamaty.
Isanyň ýene bir möhüm yglan etmeli zady bardy. Onuň söýgüsiniň dolulygy haçda görkeziljekdi. Ol şägirtleriniň şol söýgi bilen häsiýetlendirilmegi, ilki öz aralarynda, soňra bolsa dünýäde bolmagyny isledi. “Size täze tabşyryk berýärin: Biri-biriňizi söýüň. Men sizi söýşüm ýaly, siz hem biri-biriňizi söýmeli. Şonuň bilen ähli adamlar siziň Meniň şägirtlerimdigiňizi bilerler, eger siz biri-biriňizi söýseňiz” (Ýahýa 13:34).
Reb olara gidýändigini we olaryň yzyna düşüp bilmejekdigini aýtdy. Petrusyň jogaby adaty boldy: “Reb, näme üçin men Seniň yzyňdan indi gidip bilemok? Men Seniň üçin janymy bererin” (Ýahýa 13:37). Isa söýgi we wepalylyk bilen höweslendirilende hem öz güýji bilen hiç zat edip bilmejekdigini görkezende nähili geň galdyryjy boldy. Ol şol gije gorky bilen Rebbini üç gezek inkär edende muny öwrendi. Emma Reb oňa ähli şägirtlerine Öz ady üçin agyr synaglardan ejir çekende kömek etjek ajaýyp hakykaty aýtdy: “Men seniň üçin doga etdim” (Luka 22:32). Isa onuň şefagatçysydy we Onuň dogasy Petrusyň imanynyň ýitmejekdigini we Rebbe ýene-de peýdaly boljakdygyny kepillendirdi. Bu wada biziň üçin hem gowudyr, sebäbi biz Rebbiniň biziň uly Baş Ruhanymyz we Şefagatçymyzdygyny (Ýewreýler 4:14-16; 7:24) takdyr edýäris.
“Men yzyna gelerin” – Ýahýa 14:3
Reb şägirtlerini näme üçin terk etjekdigini has doly düşündirdi. Ol “ýer taýýarlamak” üçin – olaryň gökdäki ýaşaýyş jaýyny taýýarlamak üçin gidýärdi. Dogry wagtynda, Ol ähli yzyna eýerýänleri Öz ýanyna almak üçin ýene gelerdi. Soňra Ol günäniň bagyşlanmagy we Hudaý bilen ýaraşmak üçin esasy goýdy. Adamzat günä sebäpli Hudaýdan aýrylypdy, ýöne Günä göteriji günäkärleriň ýerine ölmeli bolupdy we “Maňa gelýänleri men hiç haçan kowmaryn” (Ýahýa 6:37). Rebbe gelýänler täze durmuşa eýe bolardylar we Hudaý tarapyndan kabul edilärdiler. Isa olara aýtdy: “Men Ýol we Hakykat we Durmuşdyr. Hiç kim Ata Menden başga gelmez” (Ýahýa 14:6).
Wada edilen Mukaddes Ruh – Ýahýa 14:15-31
Şägirtler Isanyň gidişi barada aýdanlaryna düşünip bilmediler. Olar Onuň tizden Patyşa boljakdygyny we Onuň ýerdäki patyşalygyny gurmakda paýlaşjakdyklaryny göz öňüne getirdiler. Emma Onuň meýilnamalary has uludy: Ol Ysraýyla wada edilen milli bereketlerden tapawutlylykda, bütinleý täze bir zady gurmakçydy. Ysraýyl şol bereketlere soňrak gelerdi, ýöne bu aralykda Hudaýyň merhemetiniň hoş habary her bir millete ýaýrardylar we Ol bu adamlary şol işi başlamak üçin ulanardy. Ondan başga olar hiç zat edip bilmezdiler; Petrusyň aýdylypdy. Isa olaryň ýanynda bolmasa, Isanyň eden işlerini we “has uly zatlary” (Ýahýa 14:12) nähili dowam etdirip biljekdiler?
Rebbiň göge gaýdyp gelmeginden soň Mukaddes Ruh olaryň içinde ýaşardy. Geljek Teselliji barada aýdyp, Ol şeýle diýdi: “Dünýä Ony kabul edip bilmez, sebäbi ol Ony ne görýär, ne-de bilýär. Emma siz Ony bilýärsiňiz, sebäbi Ol siziň bilen ýaşaýar we siziň içinde bolar” (Ýahýa 14:17). Ol olaryň tesellijisi, işleriniň ýolbaşçysy bolardy we iman edýänleri ýaşamaga we olara berlen gullugy ýerine ýetirmäge güýçlendirerdi. “Emma Teselliji, Mukaddes Ruh, Atanyň Meniň adymdan iberjek Ruhy, size ähli zatlary öwreder we Meniň size aýdan ähli zatlarymy ýadyňyza salar” (Ýahýa 14:26). Içindäki Ruh gulluk durmuşy üçin ähli gerek zat bolardy.
Mukaddes Ruh adamlary Halasgäre bolan zerurlyklaryna – günäkärliklerine, Hudaýyň dogrulygynyň ýokary ölçegine, olar hiç haçan ýetip bilmejekdigine we Halasgär arkaly Hudaýa gelmeýänleriň ählisi üçin geljek höküme ynanmaga mejbur ederdi. “Meniň gidişim siziň üçin gowudyr. Eger men gitmesem, Teselliji size gelmez; ýöne men gitsem, Ony size ibererin. Ol gelende, dünýäni günä we dogrulyk we höküm babatda günäkär eder: günä babatda, sebäbi adamlar Maňa ynanmaýarlar; dogrulyk babatda, sebäbi men Ata gidýärin, ol ýerde siz Meni indi görüp bilmersiňiz; we höküm babatda, sebäbi bu dünýäniň şazadasy indi höküm edildi” (Ýahýa 16:7-11).
Reb soňra olara Ruhyň olaryň mugallymy boljakdygyny, hemişe Rebbiniň we Onuň maksatlarynyň has köpüsini açjakdygyny ýatlatdy. “Emma ... Hakykat Ruhy gelende ... Ol sizi ähli hakykatlara ýolbaşçylyk eder ... Ol size geljek zatlary aýdar. Ol Meniňkiden alyp, size bildirmek bilen Maňa şöhrat getirer” (Ýahýa 16:13-14). Bu Ruhyň Pentikostdaky güýjünde bu adamlar wagyz ederlerdi we köp adam Mesihyň ýanyna dönerdi.
Miweli durmuş – Ýahýa 15
Olar gulluklaryny ýerine ýetirmek üçin iman etmeli, Rebbini söýmeli we Onuň tabşyryklaryna boýun bolmaly (Ýahýa 14:12-15). Gulluklarynda miweli bolmak üçin olar Isa bilen baglanyşykly bolmaly. Ol üzüm agajy we şahalary mysalyny ulandy. Eger şahalar üzüm agajyna baglanyşykly bolmasa, olara hiç hili durmuş akmazdy we hiç hili miwe bolmazdy. Emma Mesih bilen gatnaşyk bolanda, Ruh miwe berip bilýär. Ilki bilen, bu Ruhyň miwesidir, Ol her bir iman edende Isanyň häsiýetini öndürmek işini tamamlamaga çalyşýar (Galatýalylar 5:22). Soňra her bir iman edeniň Ruh tarapyndan berlen ruhy sowgatlara görä gullugynyň miwesi bar. “Birine Ruh arkaly akyldarlyk habary berilýär, beýlekisine şol Ruh arkaly bilim habary, beýlekisine şol Ruh arkaly iman” (1 Korinfliler 12:8-9).
Biz Mesihde galanymyzda, miweli bolarys: “Eger siz Meniň içinde galsanyz we Meniň sözlerim siziň içinde galsa, näme isleseňiz soraň, we ol size beriler. Bu Meniň Atamyň şöhraty üçindir, siz köp miwe berersiňiz” (Ýahýa 15:7-8).
Rebbiň dogasy – Ýahýa 17
Reb şägirtlerine synaglaryň boljakdygyny duýdurdy, ýöne Oňa ynanan bolsalar, olar parahatçylyga eýe bolardylar. Ol dünýäni ýeňipdi. Bu Rebbiniň olar bilen gürleşmeginiň maksatlarynyň biridi. Ol olara Öz meýilnamalary barada öňünden bilim berdi we Oňa ýapyşmaga höweslendirdi. Onda olar synag nähili kyn bolsa-da parahatçylyga eýe bolardylar (Ýahýa 16:33). “Men size parahatçylyk goýup gidýärin; Meniň parahatçylygymy size berýärin. Men size dünýäniň berşi ýaly bermeýärin. Ýürekleriňiz gorkmasyn we gorkmaň” (Ýahýa 14:27).
Reb olar bilen wagtyny olaryň üçin iň owadan doga bilen, şeýle hem yzyna eýerjekler üçin – şu günki bizi hem goşmak bilen! – tamamlady. “Meniň dogam diňe olar üçin däl. Men olaryň habary arkaly Maňa ynanýanlar üçin hem doga edýärin” (Ýahýa 17:20). Onuň şägirtler üçin şefagat dogasy möhümdir. Olar Onuň işi arkaly Hudaý bilen gatnaşyga getirilipdiler. Ol Atany açypdy we olar Isanyň Atadan gelendigine ynanmaga başladylar. Isa Öz şägirtlerini Ol olar bilen bolanda gorapdy we indi Ol Öz ýoklugynda olaryň goragy üçin we olaryň ýamanlykdan goranmagy üçin doga etdi (Ýahýa 17:12,15).
Bu dogadaky esasy pikir, Rebbiniň Öz yzyna eýerýänleriň öz aralarynda agzybirligi saklamagyny islemegidir: “Mukaddes Ata, olary Öz adyňyň güýji bilen gora ... şonda olar Biz bir bolşumyz ýaly bir bolsunlar” (Ýahýa 17:11). Ol hatda bizi hem agzybirlik islegine goşdy: “Meniň dogam diňe olar üçin däl. Men olaryň habary arkaly Maňa ynanýanlar üçin hem doga edýärin, şonda olaryň ählisi bir bolsun, Ata, Sen Meniň içimde we Men Seniň içinde bolşum ýaly. Olar hem Biziň içimizde bolsunlar, şonda dünýä Seniň Meni iberendigiňe ynanar ... we Sen Meni söýşüň ýaly olary hem söýdüň” (Ýahýa 17:20-23). Bu Rebbiniň biziň üçin dogasydyr. Muny bilip, biz bu “Ruhyň agzybirligini parahatçylyk bagy arkaly” saklamak üçin elimizden gelenini etmelidiris (Efesliler 4:3).
Durmuşy üýtgedýän sözler
Isanyň iň soňky sözleri şu gün biziň üçin Onuň ilkinji şägirtleri üçin bolşy ýaly manyly bolsa, biziň durmuşymyz üýtgediler, edil olaryň durmuşy ýaly, we biz Onuň üçin ýaşamakda we Oňa hyzmat etmekde şol bir şatlygy başdan geçireris.
