ÝOŞIÝA Gözleýji
Ysraýylyň we Ýahudanyň käbir patyşalaryna degişli «we ol Rebbiň nazarynda dogry iş etdi» diýen jümläni görmek ruhlandyryjydyr. Emma Hudaýyň halky, ýagny milletler üçin yşyk bolmaly bir millet barada gürrüň edilende, Mukaddes Ýazgylarda şeýle bir öwgüli sözleriň ýazylmalydygy hem gynançlydyr. Hudaýyň Ruhy ylhamlanan ýazyjylara ýokardaky jümläni ýazdyrdy, sebäbi Ysraýylyň we Ýahudanyň köp patyşalary «Rebbiň nazarynda ýaman» işleri etdiler.
Ýoşiýadan öňki patyşalar, onuň atasy Manasse we kakasy Amon, ikisi hem erbetdiler (2 Ýyl ýazgylary 33). Manasse Rebbiň assiriýalylar arkaly höküm getireninden soň toba etdi (2 Ýyl ýazgylary 33:10-17), emma Amon toba etmedi. Ýoşiýa gaty tapawutlydy. Näme üçin? Belki, jogap onuň ýüreginiň hereketinde görünýändir, 2 Ýyl ýazgylary 34:3-de aýdylyşy ýaly: «Çünki ol patyşalygynyň sekizinji ýylynda, entek ýaşka, atasy Dawudyň Hudaýyny gözläp başlady, on ikinji ýylynda bolsa Ýahudany we Iýerusalimi beýik ýerlerden, agaç butlardan, oýulan butlardan we ergin butlardan arassalap başlady» (NKJV).
Geliň, bu patyşanyň ýaşlykda Rebbi gözlemegine esaslanyp, onuň gowy hökümdarlygyny öwreneliň.
Irki Gözleýji
Ýoşiýa sekiz ýaşynda patyşa boldy – Ýahudany dolandyrmak we Hudaýyň halkyna ýol görkezmek üçin gaty ýaşdy. Mukaddes Ýazgylaryň dymýan ýerlerinden biri bolsa-da, biz Rebbiň bu çaganyň daşyna dindar maslahatçylary goýandygyny çaklap bileris. Ata-eneler, atalar, hossarlar we ýekşenbe mekdebiniň mugallymlary görnüşindäki dindar ulular çagalar üçin hemişe peýdalydyr. Aslynda, atalar çagalaryny Rebbiň gorkusynda we öwüt-nesihatynda, ýa-da görkezmesinde terbiýelemäge çagyrylýar (Efesliler 6:4). Ähli ata-enelere «çagany gitmeli ýoluna görä terbiýele, we ol garrylanda ondan aýrylmaz» diýip görkezme berilýär (Süleýmanyň pähimleri 22:6). Göräýmäge, Ýoşiýa berlen dindar ýol görkezijilik Hudaý üçin miwe berdi, çünki biz onuň patyşalygynyň sekizinji ýylynda, entek ýaşka, Hudaýy şahsyýet hökmünde yzygiderli gözländigini okaýarys. Ol Hudaýy özü üçin gözledi we bu ähli tapawudy döretdi.
Ýaşlar, aslynda ähli adamlar, atalarymyň Hudaýy meniň Hudaýym bolýan geçişi etmeli! Dawut Zebur 23-de Rebbiň meniň çopanymdygyny aýtdy. Ol ýene-de meniň hiç zada mätäç bolmajakdygymy aýtdy. Zebur şahsy at çalyşmalara baýdyr. Ýaş Patyşa Ýoşiýa, nähili bolsa-da, köprüden geçdi; ol geçişi etdi we Reb bilen el-ele tutuşyp ýöredi. Hudaý bilen şahsy gatnaşygy ösenligi sebäpli, ol adamlara günä etmegi öwreden patyşalara, hatda kakasy Amona däl-de, Ysraýylyň ikinji patyşasy Dawut bilen baglanyşyklydy. Ol Hudaýyň öz ýüregine laýyk adam bilen agzalýar (Resullaryň işleri 13:22). Rebbi dört ýyl gözläp we Onuň bilen ýöräninden soň, ýaş patyşa Hudaýyň adyndan hereket etmäge taýýardy. Onuň ajaýyp işleri üç ugurda görünýär: Ol Hudaýyň öýüni arassalaýar, Hudaýyň Sözüne jogap berýär we Pasgany täzeden dikeldýär. Reb bilen şahsy ýörişimizden lezzet alýarkak, biz hem şony ederis: Biz arassa we boýun egýän gaplar bolaris, olar mukaddesleşdirilen we Ussadyň ulanmagy üçin ýaramlydyr (2 Timoteos 2:19-21), Reb Isa Mesihiň islegi boýunça Ony ýatlap (1 Korintoslylar 11:23-26).
Mukaddesleşdirilen Gözleýji
Amonuň hökümdarlygy döwründe Ýahudada we Iýerusalimde butparazlyk giňden ýaýrapdy. Patyşa Ýoşiýa Ysraýylyň Reb Hudaýy bilen ýakyn gatnaşykda bolany üçin we patyşa bolany üçin, ol öz ygtyýaryny ýurdy arassalamak üçin ulanyp bilýärdi. 2 Ýyl ýazgylary 34:3-de onuň atasy Dawudyň Hudaýyny gözländigini ýatladýarys. Hudaý bilen ýakyn ýöriş, elbetde, günäni ýigrenji edýär, we Ýoşiýa ýurtda we ybadathanada bolan butlardan ýigrenen bolmaly.
Ruhy adam hökmünde, onuň hereket etmek üçin aňy bar, we patyşa hökmünde, onuň hereket etmek üçin ygtyýary bar. 3-7-nji aýatlar onuň hereketlerini beýan edýär. Ol adamlaryň reaksiýasyndan alada etmedi; olar üýtgäp durýardylar. Olar erbet patyşany yzarlapdyrlar. Indi olar onuň hökümdarlygyny yzarlardylar. Ýurdy we ybadathanany arassalamak üçin açyk ýolbaşçylyk we jemlenen tagalla gerek boldy. Butlar tapylyp ýok edilmeli boldy, käbirleri hatda tozana öwrüldi (4-nji aýat).
Resul Pawlus ýaş Timoteosa Hudaýyň öýüniň uly hakykatyny açdy: «Men size bu zatlary ýazýaryn, gysga wagtda siziň ýanyňyza gelmegi umyt edýärin; emma eger gijiksem, siz Hudaýyň öýünde özüňizi nähili alyp barmalydygyňyzy biler ýaly ýazýaryn, ol diri Hudaýyň ybadathanasydyr, hakykatyň sütünidir we binýadydyr» (1 Timoteos 3:14-15). Mesihçiler üçin Hudaýyň öýi şular bilen häsiýetlendirilmelidir:
Tertip,
- Mukaddesiň tarapyndan gowy özüni alyp baryş we edep,
- Diri Hudaýyň barlygy, Mukaddes Ruh arkaly ýaşaýyş, we
- Mukaddes Ýazgylaryň hakykatyny goldamak, sebäbi Ybadathana sütün, goldawy we binýady, ýagny hakykatyň esasyny aňladýar.
- Emma näme boldy? Ýoşiýanyň günlerinde bolşy ýaly, Hudaýyň halky hakykatdan azaşdy. 2 Timoteos 2:19-21-de Pawlus Hudaýyň öýüni «uly öý» diýip atlandyrýar. Uly öýde hormatly gaplar we hormatsyz gaplar bardy. Pawlus dindar mukaddesleri hormatsyz gaplardan özlerini arassalamaga höweslendirýär, şonda olar «hormatly gaplar, mukaddesleşdirilen we Ussadyň ulanmagy üçin ýaramly, her bir gowy iş üçin taýýarlanan» bolar. Ýoşiýanyň ýurdy we ybadathanany arassalaýşy ýaly, biz hem arassalanan gaplar bolmaly, Rebbi hakykatdan-da razy etmek isleýänler bilen Onuň boýun egmesinde ýygnanmaly.
Guran Gözleýji
Ýurdy we ybadathanany butlardan arassalamak üçin işläninden soň, Patyşa Ýoşiýa ybadathanany abatlamak üçin buýruk berdi (2 Ýyl ýazgylary 34:8-16). Gurmak Hudaýyň ebedi prinsiplerinden biridir (1 Korintoslylar 3:10-15). Abatlaýyş işleri edilýärkä, Hilkiýa kanun kitabyny tapdy. Biz Rebbiň öňünde dogrulykda ýöräp, Ol bize Öz kämil islegini has köp açyp bilýär we indiki ädimi görkezýär – ikisi hem hemişe Onuň Sözünde tapylýar. Şafan kitaby Ýoşiýa okady (2 Ýyl ýazgylary 34:18). Patyşa hökümleri eşideninde, ol eşiklerini ýyrtdy (19-njy aýat) – ýas alamaty. Ol özü we millet üçin toba etdi. Ýoşiýa ýolbaşçylary pygamber Huldadan soramak üçin iberdi we hökümler tassyklanyldy. Emma Ýoşiýa Hudaýyň Sözüne dogry jogap berenligi sebäpli olary öz günlerinde görmezdi.
Şonuň ýaly-da, biz hem Onuň Sözüne dogry jogap bermeli. Eger Ol käýinç sözi berse, biz ony kabul etmeli we özümizi düzetmeli. Eger Ol öwretme sözlerini iberse, biz olary öwrenmeli we olara görä özümizi dolandyrmaly. We eger Ol düzetme sözi berse, biz ýalňyş amallary üýtgetmeli. «Ähli Mukaddes Ýazgy Hudaýyň ylhamy bilen berilendir we taglymat, käýinç, düzetme, dogrulykda terbiýe üçin peýdalydyr, şonda Hudaýyň adamy kämil bolar, her bir gowy iş üçin doly taýýarlanan bolar» (2 Timoteos 3:16-17)
Boýun egýän Gözleýji
Ahyrynda, Ýoşiýa Pasgany täzeden dikeltdi: «Indi Ýoşiýa Iýerusalimde Reb üçin Pasga tutdy, we olar Pasga guzylaryny birinji aýyň on dördünji güni soýdular» (2 Ýyl ýazgylary 35:1). Pasganyň jikme-jiklikleri bölümde berilýär, ol ýerde biz Ýoşiýanyň ruhanylary öz wezipelerine tertibe salanlaryndan soň olary höweslendirendigini görýäris. Ol Lewililere äht sandygyny ybadathana goýmagy we öz bölümlerine görä mukaddes ýerlerinde durmagy tabşyrdy. Ol adaty adamlara öz şahsy emläginden Pasga üçin 30,000 guzy we 3,000 mal berdi, we Hilkiýa we beýleki ýolbaşçylar onuň mysalyna eýerdiler.
Ýoşiýa baýramçylygy Kanunda görkezilen günde we aýda belledi. Olar Rebbiň öňünde ajaýyp we tertipli Pasga geçirdiler. «Pygamber Samueliň günlerinden bäri Ysraýylda şeýle Pasga geçirilmedi. We Ysraýylyň patyşalarynyň hiç biri Ýoşiýanyň geçiren Pasgasy ýaly Pasga geçirmändi – ruhanylar we Lewililer, ähli Ýahuda we Ysraýyl, olar bar bolanlar, we Iýerusalimiň ýaşaýjylary bilen. Ýoşiýanyň patyşalygynyň on sekizinji ýylynda bu Pasga geçirildi» (18-19-njy aýatlar).
Gözleýjiden Alnan Sapaklar
Durmuşymyzda ähli zatlar tertipli bolanda, biz Rebbi Onuň halky bilen ýatlap ajaýyp wagt geçirip bileris. Pasga Ysraýyl üçindi; bizde Rebbiň Agşam nahary bar (Luka 22:14-20). Ol Ýoşiýanyň eden ýaly, Rebbi özümiz üçin gözlemek üçin şahsy isleg bilen başlaýar. Biz hemmämiz ýaş bolmasak-da, hemmämiz Rebbi gözläp bileris. Bu ýaş patyşa, kämil bolmasa-da, ähli iman edenler üçin mysaldyr. Ol atasy Dawudyň Hudaýyny gözledi, Ony şahsyýet hökmünde tanamak isledi. Şeýle edip, ol ýurdy butlardan arassalady, äht kitabyna jogap berdi we Pasgany täzeden dikeltdi.
Biz patyşa bolan bu oglanjykdan öwrenip, şony edip bileris. Rebbi gözlemegiň wagty geldi!
