Soňky sözler örän gyzykly, esasanam olar ölýän söýgüli adamdan gelende. Biz olaryň her bir sözüne ýapyşyp bileris.
Bu dünýäden giden Rebbiň görnükli gullukçylarynyň aýdan soňky sözlerine ruhy we ahlak ölçegleri birikdirilendir. Şonuň üçin Ýewreýler kitaby bize «size Hudaýyň sözüni aýdan, siziň üstüňizden höküm sürýänleri ýatlamagy» ýatladýar, «olaryň imanyna eýeriň, olaryň özüni alyp barşynyň netijesini göz öňünde tutuň» (Ýewreýler 13:7 NKJV). Iman we özüni alyp baryş aýrylmazdyr, muny Pawlus resul Timoteosa aýdanda belläp geçdi: «Sen meniň taglymatymy, ýaşaýyş durmuşymy, maksadymy, imanymy, sabyrlylygymy, söýgimi, çydamlylygymy, yzarlamalarymy, horluklarymy ünsli yzarladyň» (2 Timoteos 3:10-11). Aşakda Mukaddes Kitapda agzalýan Rebbiň dört gullukçysynyň gymmatly soňky sözleriniň gysgaça beýany berilýär. Olaryň ýaşan döwrüne ýa-da döwrüne garamazdan, olaryň birmeňzeş zatlary aýdandygy geň galdyryjydyr!
Musa
Soňra Musa baryp, bu sözleri ähli Ysraýyla aýtdy. Ol olara şeýle diýdi: «Men şu gün ýüz ýigrimi ýaşymda; men indi çykyp-girip bilemok. Şeýle hem, Reb maňa: «Sen bu Iordany geçmersiň» diýdi. —Kanun taglymaty 31:1-2
Musa Ysraýyla aýdan soňky sözleriniň käbir esasy böleklerini Kanun taglymaty 31–34-de tapýarys. Ol adamlara Iordany olaryň bilen geçip bilmese-de, «Reb Hudaýyňyz siziň öňüňizden geçýär ... Güýçli we batyrgaý boluň, gorkmaň we çekinmäň ... Ol sizi terk etmez we taşlamaz» (Kanun taglymaty 31:3,6) diýdi. Musanyň Ýeşuwa garşy göriplik etmegi ýokdy; ol Ýeşuwanyň adamlary ýurda alyp barjakdygyna razy boldy.
Ýeşuwa tabşyryk bereninden soň, Musa ruhanylara we Ysraýylyň ähli ýaşulularyna söz aýtdy. Olar kanuny ähli Ysraýylyň – erkekleriň, aýallaryň we çagalaryň – şeýle hem ýat ýerlileriň öňünde okamalydylar; şonda olar
diňläp, we Rebden gorkup bilerdiler. Olar ony bilmedik çagalaryna geçirmelidiler, şonda olar hem ony ünsli diňläp, Rebden gorkup bilerdiler (Kanun taglymaty 31:13). Bu ene-atalar üçin gowy maslahatdyr! Musa Hudaýyň
beýikligi we Onuň ahlak häsiýeti barada gürrüň berdi. Soňra ol adamlara «köne günleri ýatlamagy» (Kanun taglymaty 32:7) çagyryp, Rebbiň wepadarlygyny ýatlatdy, şonda Hudaý «ony çöl ýerinde we çöllükde, ulýan çöllükde tapdy; Ol ony gurşap aldy, Ol oňa öwretdi, Ol ony gözüniň göreji ýaly gorady. Bürgüt öz höwürtgesini galdyryp, çagalarynyň üstünde uçup, ganatlaryny ýaýyp, olary alyp, ganatlarynda göterýän ýaly, Reb ýeke özi ony alyp gitdi» (Kanun taglymaty 32:10-12). Musa adamlaryň wepasyzlygy barada hem öňünden aýtdy. «Çünki men bilýärin, meniň ölümimden soň siz bütinleý bozulyp, size tabşyran ýolumdan sowuljakdygyňyzy» (Kanun taglymaty 31:29). Emma ol olara wepalylyk bilen ýüzlendi: «Ýüregiňizi şu gün size şaýatlyk edýän ähli sözlere baglaň, olary çagalaryňyza ünsli berjaý etmegi tabşyryň – bu kanunyň ähli sözlerini. Çünki bu siziň üçin boş zat däl, çünki bu siziň ýaşaýşyňyzdyr, we bu söz bilen siz Iordany geçip eýelejek ýeriňizde günleriňizi uzaldarsyňyz» (Kanun taglymaty 32:46-47). Kanun taglymaty adamlaryň kanuna boýun bolmagyna uly ähmiýet berýär, bu olara bereket getirerdi.
Ahyrynda, Musa adamlara bereket berdi; soňky sözlerini şeýle tamamlady: «Bagtyýar sen, Ysraýyl! Seniň ýaly kim bar, Reb tarapyndan halas edilen halk» (Kanun taglymaty 33:29).
Ýeşuwa
Şeýle boldy ... Ýeşuwa garry, ýaşy ulalypdy. Ýeşuwa ähli Ysraýyly, olaryň ýaşulularyny, olaryň başlyklaryny, olaryň kazyýetçilerini we olaryň ofiserlerini çagyryp, olara şeýle diýdi: «... Ine, şu gün men ähli ýeriň ýoluna gidýärin. Siz ýüregiňizde we ähli janyňyzda bilýärsiňiz, Reb Hudaýyňyzyň size aýdan ähli gowy zatlaryndan hiç biri ýerine ýetmän galmady. Hemmesi siziň üçin ýerine ýetdi; olaryň hiç bir sözi ýerine ýetmän galmady.» —Ýeşuwa 23:1-2,14
Ýeşuwa olara Hudaýyň wepadarlygyny ýatlatdy. Olar «Musa kanun kitabynyň ähli ýazylanlaryny
berjaý etmek we etmek üçin örän batyrgaý bolmalydylar, şonda [olar] ondan saga ýa-da sola sowulmazdylar» (Ýeşuwa 23:6). Ylalaşyk biziň häzirki döwrümiziň – ykrar edýän Kiliseň soňky günleriniň häsiýetidir. Emma wepaly adamlar resulyň taglymatynda berk durarlar. Ol olary «Reb Hudaýyňyza ýapyşmaga» (Ýeşuwa 23:8) çagyrdy. «Ýapyşmak» soňky günler üçin bir sözdür, çünki Reb hem Tiatiradaky, Sardisdäki we Filadelfiýadaky iman edýän galyndylary ruhlandyrdy (Ylham 2–3). Ysraýyl halky «Rebbi söýmeli» (Ýeşuwa 23:11) bolmalydy. Eger biz Ony söýsek, biz «Onuň tabşyryklaryny berjaý ederis we Onuň gözünde ýakymly zatlary ederis» (1 Ýahýa 3:22). Biz ýüregimizi barlamaly, esasanam Rebbiň Efese aýdan sözlerini ýatlanda: «Şeýle-de bolsa, meniň size garşy bu zadym bar, siz ilkinji söýgiňizi terk etdiňiz» (Ylham 2:4).
Mundan başga-da, olara butparaz milletler bilen garyşmakdan we olar bilen bileleşik döretmekden duýduryş berildi. Reb olary munuň üçin jezalandyrardy. Bize hem «iman etmeýänler bilen deň däl boýuntyrykda bolmazlygy» (2 Korinfliler 6:14) maslahat berilýär. Gaýtam, biz dünýäden çagyryldyk, gök we mukaddes çagyryşly bir halk (Ýewreýler 3:1; 1 Petrus 1:15).
Ýeşuwa Ysraýyla olaryň halas edilen halkdygyny ýatlatdy: «Men ata-babalaryňyzy Müsürden çykardym» (Ýeşuwa 24:6) we «Men sizi ýurda getirdim» (Ýeşuwa 24:8). Hudaýyň bu millet bilen bolan ýollarynyň ýazgysy Onuň biziň bilen merhemetde bolan ýollaryny görkezýär. Biz Mesihyň gymmatly gany bilen halas edildi we «Mesihde gök ýerlerde her bir ruhy bereket bilen bereketlendi» (Efesliler 1:3).
Onuň olar üçin eden zatlaryny göz öňünde tutup, olar «Rebden gorkmalydylar [we] Oňa çyn ýürekden we hakykatda gulluk etmelidiler» (Ýeşuwa 24:14). Olar kime gulluk etjekdiklerini saýlamalydylar. Soňra ol: «Meniň we meniň öýüm üçin, biz Rebbe gulluk ederis» (Ýeşuwa 24:15) diýdi. Ýeşuwanyň soňky sözleri şeýle boldy: «Araňyzdaky ýat hudaýlary aýryň we ýüregiňizi Ysraýylyň Reb Hudaýyna öwrüň» (Ýeşuwa 24:23). Biziň aýyrmaly zadymyz barmy?
Pawlus
Hakykatdan hem, indi men bilýärin, men siziň araňyzda Hudaýyň Patyşalygyny wagyz edip ýören ähliňiz meniň ýüzümi indi görmersiňiz. —Resullaryň işleri 20:25
Çünki men eýýäm içgi gurbanlygy hökmünde dökülýärin, we meniň gitmegimiň wagty ýakynlaşdy.» —2 Timoteos 4:6
Miletusdan Pawlus Efesdäki kiliseň ýaşulularyny çagyrtdy. Rebbiň bu ýaraly we ýenjilen gullukçysy ömrüni Onuň halkyna gulluk etmekde geçirdi. Indi Pawlusyň ömri tamamlanýardy, ýöne ol söýgüli doganlaryna birnäçe hoşlaşyk sözlerini aýtman gitmezdi. Ol öz ýaşaýyş durmuşy barada gürrüň berdi: «Siz bilýärsiňiz, men Aziýa gelen ilkinji günden bäri, men
siziň araňyzda hemişe nähili ýaşadym» (Resullaryň işleri 20:18). Resul Rebbe ähli kiçigöwünlilik, köp gözýaşlar we kyn synaglar bilen gulluk etdi; olara «peýdaly bolan hiç zady gizlemändigini, ýöne ony size yglan edendigini we size köpçülikleýin we öýden-öýe öwredendigini» (Resullaryň işleri 20:20) ýatlatdy. Ol öz ömrüni özüne gymmat saýmady, şeýle diýdi: «Men öz ýaryşymy şatlyk bilen tamamlaýyn, we Reb Isa Mesihden alan gullugymy, Hudaýyň merhemetiniň Hoş Habaryna şaýatlyk etmek üçin» (Resullaryň işleri 20:24). Pawlus olara «ähli adamlaryň ganyndan günäsizdigini» aýtdy. «Çünki men Hudaýyň ähli maslahatyny size yglan etmekden çekinmedim. Şonuň üçin
özüňize we ähli sürüye üns beriň, Mukaddes Ruh sizi olaryň üstünden gözegçi edip goýdy, Hudaýyň kilisesini çopanlyk etmäge, ony Öz gany bilen satyn aldy» (Resullaryň işleri 20:26-28). Soňra ol duýduryş berdi: «Ýyrtyjy möjekler gelerler» araňyzda, sürüni gaýgyrman. Şeýle hem öz araňyzdan adamlar ýokary galyp, şägirtleri öz yzlaryna çekmek üçin ters zatlary aýdarlar. Şonuň üçin serediň, we ýatda saklaň üç ýyllap gije-gündiz gözýaşlar bilen hemmelere duýduryş bermegi bes etmedigimi» (Resullar 20:29-31). Olary «Hudaýa we Onuň merhemet sözüne tabşyrdy, ol sizi gurup bilýär we ähli mukaddes edilenleriň arasynda miras berip bilýär» (Resullar 20:32). Olary «ejizlere goldaw bermäge» (Resullar 20:35) höweslendirdi. Soňra Rebbiň bu pes hyzmatkäri «dyzyna çöküp, hemmesi bilen doga etdi» (Resullar 20:36).
Timoteý özüni arassalamalydy hormatsyz gaplardan we «gaçmalydy … ýaşlyk höweslerinden; ýöne yzarlamalydy dogrulygy, imany, söýgini, Rebbe arassa ýürekden çagyrýanlar bilen parahatçylygy» (2 Timoteý 2:22). Soňra Pawlus ýazdy: «Emma muny biliň, soňky günlerde howply döwürler geler: Sebäbi adamlar özlerini söýüjiler, pul söýüjiler … Hudaýy söýmekden has köp lezzet söýüjiler bolar, dindarlygyň görnüşine eýe bolarlar, ýöne onuň güýjüni inkär ederler. We şeýle adamlardan daşlaşyň! … Emma siz dowam etmeli öwrenen we ynamly bolan zatlaryňyzda, olary kimden öwrenendigiňizi bilip» (2 Timoteý 3:1-5,14).
Iň soňky sözlerinde, resul Timoteýi «sözüni wagyz etmäge ! … ähli zatda oýa bolmaga » (2 Timoteý 4:2,5) höweslendirdi. Pawlusyň ölümi ýakynlaşýardy, we ol muny bilýärdi: «Men eýýäm içgi gurbanlygy hökmünde dökülýärin, we meniň gitmegimiň wagty ýakyn. Men gowy göreşi göreşdim, ýaryşy tamamladym, imany sakladym» (2 Timoteý 4:6-8). Onuň soňky sözleri biziň üçin uly höweslendirme!
Petrus
«Hawa, men bu çadyrda bolanymça, sizi ýatlatmak bilen oýarmagy dogry hasaplaýaryn, sebäbi Reb Isanyň maňa görkezişi ýaly, çadyrymy gysga wagtda aýyrmalydygymy bilýärin.» —2 Petrus 1:13-14
Simon Petrusyň soňky sözleri onuň ikinji hatynda tapylýar. Ol ýewreý mesihçilerine Hudaýyň olara «şöhrat we merhemet bilen bizi çagyran Onuň bilimi arkaly, durmuşa we dindarlyga degişli ähli zatlary berendigini … dünýädäki höwes arkaly bolan bozulmadan gaçandygyny» (2 Petrus 1:3-4) aýtdy. Olar yhlas etmelidiler, we imanlaryna merhemet goşmalydylar, «merhemete bilim, bilime öz-özüňi saklamak, öz-özüňi saklamaga sabyr, sabyra dindarlyk, dindarlyga doganlyk mähri, we doganlyk mährine söýgi» (2 Petrus 1:5-7). Eger bu zatlar olarda tapylsa, olar «ne gysyr, ne-de miwesiz» (2 Petrus 1:8) bolardylar. Biz nähili ölçenýäris? Olar has yhlasly bolmalydylar öz çagyryşlaryny we saýlawlaryny ynamly etmek üçin (2 Petrus 1:10). Bu zatlary etmek olary büdremekden gorardy. Soňra Petrus aýtdy: «Mundan başga-da, men ölenimden soň bu zatlary hemişe ýatda saklamagyňyzy üpjün etmek üçin seresap bolaryn» (2 Petrus 1:15).
Petrus adamlara pygamberlige üns bermegiň gowy boljakdygyny aýtdy, sebäbi ol «garaňky ýerde [bu dünýäde] şöhle saçýan yşykdyr, tä gün dogup, ertir ýyldyzy ýürekleriňizde dogýança» (2 Petrus 1:19). Ol Rebbiň gaýdyp gelmeginiň has ýagty yşygynyň olaryň ýüreklerini doldurmagyny arzuw etdi. 2 Petrus 3-de resul olaryň arasynda ýalan mugallymlaryň tapyljakdygy barada duýdurdy, edil söýgüli dogany Pawlusyň ýazanlary ýaly (2 Petrus 3:15-16). Petrus şeýle hem aýtdy: «Soňky günlerde masgaralaýjylar gelerler, öz höweslerine görä ýörärler we ‘Onuň gelmeginiň wadasy nirede?’ diýerler» (2 Petrus 3:3-4). Wagt uzaga çekýän ýaly görünip biler, «emma, söýgüli doganlar, bu bir zady unutmaň, Reb bilen bir gün müň ýyl ýalydyr, we müň ýyl bir gün ýalydyr. Reb öz wadasy barada käbirleriň haýallyk hasaplaýşy ýaly haýal däldir, ýöne bize garşy sabyrlydyr, hiç kimiň heläk bolmagyny islemeýär, ýöne hemmeleriň toba gelmegini isleýär» (2 Petrus 3:8-9).
Onuň gijikmegi heniz halas bolmadyklar üçin rehimdir. Reb olaryň üçin ýüreklerimizi agyrtsyn! Rebbiň gelmegine garaşýarkak, Petrus uly dabaralylyk bilen gygyrdy: «Siz nähili adamlar bolmalysyňyz mukaddes hereketde we dindarlykda, Hudaýyň gününiň gelmegine garaşyp we ony çaltlaşdyryp» (2 Petrus 3:11-12). Hemme zat Reb Isanyň ýaraşdyryjy işiniň doly netijesi ýüze çykjak şol şöhratly «Hudaýyň gününe» tarap hereket edýär: «dogrulygyň ýaşaýan täze asmanlary we täze ýeri» (2 Petrus 3:13). Petrus dowam etdi: «Şonuň üçin, söýgüli doganlar, bu zatlara garaşyp, yhlasly boluň Onuň tarapyndan parahatçylykda, tegmilsiz we aýypsyz tapylmak üçin; we Rebbiň sabyrlylygyny halaslyk hasaplaň» (2 Petrus 3:14-15). Ahyrsoňy, Rebbiň bu wepaly hyzmatkäri öz söýgüli doganlaryny höweslendirdi: «Siz öz berkligiňizden … ýykylmazlygyňyz üçin seresap boluň, ýöne Rebimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň merhemetinde we biliminde ösüň. Oňa häzir we ebedi şöhrat bolsun. Amin» (2 Petrus 3:17-18). Petrusyň soňky sözleriniň laýyk soňy.
Rebbiň bu görnükli hyzmatkärleri köpden bäri aradan çykdylar, ýöne olaryň soňky sözleri Hudaýyň Sözünde biziň üçin saklanypdyr. Biz olara üns bereliň!
Eý Isa, Sen wada berdiň Seni yzarlaýanlaryň hemmesine Sen şöhratda nirede bolsaň, guluň hem şol ýerde bolar; Eý Isa, men wada berdim Saňa soňuna çenli gulluk etmäge; Eý, yzarlamak üçin maňa merhemet ber Halypamy we dostumy.
Eý, Seni ýanymda duýmaga rugsat ber; dünýä hemişe ýakyn; Men göz kamaşdyryjy zatlary görýärin, synag ediji sesleri eşidýärin; Duşmanlarym hemişe ýanymda, daş-töweregimde we içimde; Emma, Isa, Sen ýakynlaş, we ruhumy günäden gora.
Eý, Seniň gürleýäniňi eşitdir maňa, açyk we dymyk sesler bilen, Hyjuw tupanlaryndan ýokarda, öz islegimiň pyşyrdylaryndan. Eý, maňa ynandyrmak üçin gürle, çaltlandyrmak ýa-da dolandyrmak üçin; Eý, gürle we maňa diňlet, Sen ruhumyň Goragçysy. —Jon Ernest Bode (1816–1874)
