Titanigiň gark bolmagy (1912), Çernobyl atom reaktorunyň eremegi (1986), Bütindünýä Söwda Merkeziniň ýykylmagy (2001) we Ýaponiýadaky atom reaktoruna ýer titremesi/tsunami bilen ýetirilen zyýan (2011) ähli inženerleri, arhitektorlary we alymlary dünýäde ölüm howply şowsuzlyklar diýlip atlandyrylan zatlara üns bermäge mejbur etdi. Her gezek hökümetler olardan ýykylmajak gurluşlary täzeden dizaýn etmegi soradylar.
Durmuşymyza seredenimizde, agyry, ejir we ýitgi getiren şowsuzlyklary görýäris. Emma biz bu şowsuzlyklary geljekki bereket üçin nädip düzetmelidigini hem görmeli. Biz üýtgemelidigimizi bilýäris, ýöne Mukaddes Kitap kadalaryna garşy gelýän günäkär endikleri nädip ýeňip geçmeli? Bu sorag asyrlar boýy imanlylary aladalandyrdy. Biz Sözi okap, beýlekileriň öňüni alan şowsuzlyklardan nädip gaça durmalydygyny öwrenýäris. Pawlus Ysraýyllylaryň çöldäki şowsuzlyklary barada şeýle ýazdy: «Bu zatlar bize mysal boldy, olar ýaly ýaman zatlara ýüregimizi bermezligimiz üçin» (1 Korinfliler 10:6 NIV).
Resul Ýahýa şowsuzlyga sebäp bolýan esasy häsiýet kemçiliklerini şeýle ýazanda görkezdi: «Dünýädäki ähli zat – günäkär adamyň islegleri, gözleriniň hyjuwy we özünde bar bolan we edýän zatlary bilen öwünmek – Atadan däl-de, dünýäden gelýär» (1 Ýahýa 2:16). Biz bilýäris, bu günäkär amallaryň hemmesi Atanyň mukaddesligini bozýar. Öz hatynyň şol bir bölüminde Ýahýa şeýle hem aýtdy: «Dünýäni ýa-da dünýädäki hiç zady söýmäň. Eger kim dünýäni söýse, Atanyň söýgüsi onda ýokdur.» Meseläniň esasy bölegi gatnaşyklydyr. Biz Atany hakykatdanam söýýärismi? Ýahýa başga bir deňeşdirme etmäge dowam edýär: «Dünýä we onuň islegleri geçip gider, ýöne Hudaýyň islegini ýerine ýetirýän adam ebedi ýaşaýar» (1 Ýahýa 2:15,17).
Her birimiz bu soraglary bermeli: Hudaýyň islegi meniň durmuşymda ileri tutulýan zatmy? Men diňe şu wagtky zatlar barada oýlanýarynmy we diňe öz isleglerimi kanagatlandyrmaga çalyşýarynmy? Ýa-da Mesihe has meňzeş bolmak ugrundaky ösüşim barada oýlanýarynmy, «barha artýan şöhrat bilen Onuň keşbine öwrülmek» (2 Korinfliler 3:18)? Bu biziň elýetmez ýaly görünýärmi? Pawlus bu ruhy kynçylyk barada şeýle duýdy: «Beýle wezipä kim deňdir?» (2 Korinfliler 2:16).
Soňky şowsuzlyklar
Jimm Swaggart, Jim Baker we Ted Haggard ýaly belli wagyzçylaryň soňky şowsuzlyklary Rebe, özlerine we ähli imanlylara abraýsyzlyk getirdi. Bu adamlar 1 Ýahýa 2:15-17-de beýan edilen ýerlerde bozuldy. Olaryň wezipe, güýç we baýlyk islegi ähli imanlylary gynandyran ahlak şowsuzlyklaryna sebäp boldy. Olar öz şowsuzlyklaryndan sapak alan bolup bilerler, ýöne nähili bahadan?
Mukaddes Kitapda Hudaýyň akyldarlygy, Onuň asyrlar boýy Öz gullukçylary bilen nädip işleşendiginde görünýär. Ol diňe olaryň ýeňişlerini däl, eýsem olaryň şowsuzlyklaryny hem goşdy. Ol bize yza seredip, olaryň nädip we näme üçin şowsuzlyga uçrandygyny – we soňra dikeldilendigini görmäge mümkinçilik berýär. Käbir mysallara seredenimizde, döwürler düýpgöter üýtgän bolsa-da, adamyň tebigatynyň üýtgemändigini aňsatlyk bilen görüp bileris. Olaryň hekaýalary bize olaryň ýalňyşlyklaryndan sapak almaga we Reb bilen has ýakyn gatnaşyk gurmaga kömek edýär. Geliň, olaryň käbirlerine seredeliň.
Ybraýymyň şowsuzlygy
Ybraýym Hudaýa aýratyn iman görkezdi: «Ybraýym iman bilen, miras hökmünde aljak ýerine gitmäge çagyrylanda, gulak asdy we gitdi, nirede gidýändigini bilmese-de» (Ýewreýler 11:8). Emma açlyk bolanda, ol öz eline aldy we Müsüre gaçdy. Aýalyny goramagyň ýerine, gorkularyna boýun egdi we Faraonyň adamlaryna onuň öz uýasydygyny aýtdy. Hudaýyň gatyşmagy bolmasa, ol aýalyny ýitirerdi (Gelip çykyş 12:10-20).
Hudaý Ybraýyma we Sara bir millet ýetişdirjekdiklerini wada berdi. Emma Hudaýyň wada beren oglunyň dogulmagyna sabyrly garaşmagyň ýerine, Ybraýym Saranyň hyzmatkärini alyp, wada berlen ogly dünýä indirmegi teklibine boýun egdi. Hajaradan Ysmaýylyň dogulmagy Sara uly gynanç getirdi we şondan bäri Ysraýylyň etinde tiken bolup gelýär (Gelip çykyş 16).
Ahyrynda Hudaý Ybraýyma beren wadasyny tassyklady we gaty garrylykda Sara Yshagy dünýä indirdi. Ýene-de Ybraýymyň Hudaýa imany göründi: «Imanynda gowşaman, ol öz bedeniniň öli ýaly bolandygyny ... we Saranyň göwresiniň hem ölidigini kabul etdi. Şonda-da ol Hudaýyň wadasy barada imansyzlyk bilen yranmady, eýsem imanynda güýçlendi we Hudaýa şöhrat berdi, Hudaýyň wada beren zadyny etmäge güýjüniň bardygyna doly ynanýardy. Şonuň üçin ‘bu oňa dogrulyk hökmünde hasaplandy’» (Rimliler 4:19-22; Gelip çykyş 15:6).
Siziň imanyňyzyň synagynyň sabyrlylygy ösdürýändigini bilýärsiňiz. Sabyrlylyk öz işini tamamlamalydyr, şonda siz ýetişen we doly bolarsyňyz. (Ýakup 1:3-4)
Biz köplenç hristian ýolumyzda şowsuzlyga uçraýarys, sebäbi sabyrsyzlyk bilen zatlary öz elimize alýarys. Bu meniň köplenç şowsuzlyga uçraýan ýerim. Impulsiw bolmak we zatlary derrew bitirmek isleýänligim häzir ýalňyşlyklar etmegime we beýlekilere zyýan ýetirmegime sebäp boldy. Hudaýyň wagty iň gowusydyr, we käwagtlar biz «güýçli bolmaly we ýüreklenmeli we Rebe garaşmaly» (Zebur 27:14) bolarys. Biziň sabyrsyzlygymyz köplenç şowsuzlygymyza goşant goşýar; ýöne şowsuzlyk bizi toba etmäge, Rebe tabyn bolmaga we Hudaýyň beýik söýgüsine, merhemetine we aladasyna has çuňňur düşünmäge mejbur etmelidir.
Ylýasyň şowsuzlygy
Pygamber Ylýas patyşa Ahab bilen güýçli gürleşdi we Baalyň 450 pygamberini we Aşeranyň 400 pygamberini ot bilen duýel etmäge çagyrdy (1 Patyşalar 18:19). Ylýas guraklyk üçin doga etdi (üç ýarym ýyl dowam etdi) we ýalan pygamberler gurbanlyga ot düşürmekde uly şowsuzlyga uçranlaryndan soň, Ylýas doga etdi we asmandan ot gurbanlygy we onuň üstünde goýlan daş gurbanlyk sypasyny ýakdy. Ýalan pygamberler öldürilenden soň, ol ýagyş üçin doga etdi, we gysga wagtda bulut peýda boldy we güýçli ýagyş ýagdy. Ylýas we Ysraýyl üçin nähili ruhy ýeňişler!
Şol ýeňişlerden soň Ylýasyň hiç zatdan gorkmazlygy mümkin diýip pikir ederdiňiz. Emma Ýezebel ony öldürmek bilen haýbat atanda, ol gorkdy, şäherden gaçdy we ölmegi üçin doga etdi (1 Patyşalar 19:1-9). Hudaý oňa ruhlandyran we Horeb dagyna gitmezden ozal iýmit we dynç beren bir perişde iberdi. Ol ýerde Reb ondan: «Sen bu ýerde näme edýärsiň?» diýip sorady. Ylýas, henizem özüne gynanyp, Hudaýa özüniň ýeke-täk galan pygamberdigini we indi beýlekileriň ony öldürmäge synanyşýandygyny aýtdy. Şol ýeriň asudalygynda Ylýas Hudaý bilen täze duşuşyk geçirdi, Ol diňe bir oňa gürlemedi, eýsem ony geljekki gulluk üçin tabşyrdy.
Käwagtlar Rebe gulluk edýärkämiz zatlar biziň pikir edişimiz ýaly bolmaýar we biz ruhdan düşýäris we işi taşlamak isleýäris. Ruhdan düşmek Şeýtanyň Hudaýyň işine päsgel bermek üçin esasy gurallarynyň biridir. Ol bizi eýelände, biz Hudaýyň zatlary biziň islegimiz boýunça etmändigi üçin günäkärleýäris, we Onuň halkyny taslamalarymyza goldaw bermändigi üçin günäkärleýäris. Emma ýüz öwürmegiň ýerine, biz «Hudaýyň dagyny» tapmaly, ol ýerde biz asuda bolup, Sözi okap we doga edip bileris. Ol ýerde biz Hudaýyň «ýuwaş pyşyrdysyny» eşideris, bu bize Onuň meýilnamalaryna täzeden üns bermäge we täzelenen güýç bilen dowam etmäge kömek eder (1 Patyşalar 19:8-12).
Dawudyň şowsuzlygy
Dawut Hudaýyň «Öz ýüregine laýyk adam» (1 Samuel 13:14) diýip atlandyran güýçli ýolbaşçydy. Ol Hudaýdan gorkýardy, Oňa gulak asýardy we uly güýç we şahsy şöhrat bilen Ysraýylyň Patyşasy edildi. Emma ol hem biziň ýaly adamdy. Söweşde ýolbaşçylyk etmeli wagtynda, Dawut öýünde balkonunda owadan bir aýalyň ýuwunýandygyny synlaýardy (2 Samuel 11). Ýüz öwürmegiň ýerine, ol hyzmatkärine ony özüne getirmegi buýurdy we zyna etdi. Onuň buýsanjy, ýadawlygy we ýalňyş karary günä getirdi. Batşeba Dawuda göwrelidigini aýdanda, ol günäsini ýapmak üçin adamsy Uriýany söweşden öýe getirmäge synanyşdy. Emma bu meýilnama şowsuzlyga uçranda, ol ony öldürmegi gurnady. Bir zat beýleki zada getirdi we Dawut tizden Hudaý bilen gatnaşykdan çykdy we doly betbagt boldy (Zebur 32:3-6).
Diňe toba edenden soň dikeldiş prosesi başlandy. Biz Dawudyň toba etmeginiň we dikeldilmeginiň ädimlerini Zebur 51-de görýäris: ol günäsini boýun aldy (1-4); arassalanmagy sorady (7-9); Hudaýdan özünde täze ýürek döretmegi sorady (10); Hudaýdan halas bolmagynyň şatlygyny dikeltmegi ýalbardy (12). Döwlen ýürek we toba ediji ruh bilen ol dikeldildi we ýene-de gurbanlyk we ýakma gurbanlyklaryny hödürläp bildi (17-19). Biz Hudaý bilen täzelenen gatnaşyk gözlänimizde we toba edenimizde şol bir ädimleri yzarlap bileris: «Eger günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr we günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar» (1 Ýahýa 1:9).
Petrusyň şowsuzlygy
Resul Petrus Hudaýy söýýän we Isany Onuň ýerdäki gullugynda yzarlan adamdy. Ol köplenç öz pikirini özüne mahsus joşgunlylyk bilen aýdýardy. Emma ol hem ynsan bolupdy. Reb şägirtlerini Öz geljekki ölümi üçin taýýarlaýarka, Petrus zerur bolsa, hatda ölüme çenli hem Ony yzarlajakdygyny aýtdy. Reb Petrusy ýuwaşlyk bilen düzedi we horaz daňda gygyrmazdan ozal ony üç gezek inkär etjekdigini duýdurdy. Petrus bu pikiri beýleki şägirtler ýaly ret etdi (Matta 26:33-35). Petrus Rebi uzakdan baş ruhanynyň köşgüne çenli yzarlady we tizden Onuň bilen gatnaşygy barada üç gezek soraga çekildi. Reb pygamberlik edişi ýaly, ol Ony üç gezek inkär etdi. Horaz gygyranda we Isa Petrusyň ýüzüne seredende, ol «ahyrynda aglady» (Matta 26:75; Luka 22:61-62).
Petrus şeýle uly şowsuzlyga uçrany üçin, esasanam Rebbini hiç haçan inkär etmejekdigini güýçli aýdanyndan soň, gaty uly utanç duýdy. Direlişden soň Reb bilen ýeke galan wagty we deňiz kenaryndaky duşuşykda (Ýahýa 20:19-23; 21:15-19) Petrus dikeldildi we Rebiň bagyşlamasyny aldy. Petrus soňra Kiliseň başlangyjynda ýolbaşçy boldy we müňlerçeleriň halas bolmagyna sebäp boljak habarlary wagyz etdi (Resullaryň işleri 2:41). Toba we boýun alma bolanda, Hudaý bizi dikeldýär we şowsuzlyklarymyzy Öz şöhraty we biziň öwrenmegimiz üçin ulanýar.
Ýahýa Markyň şowsuzlygy
Ýahýa Mark hem biziň ýaly şowsuzlyklary bolan bir şägirtdi. Onuň Pawlus we Barnabas bilen ilkinji missionerlik syýahatynda näme üçin aýrylandygyny bilmesek-de, ol işini taşlady; we Pawlus ony ikinji syýahatyna almak islemädi. Bu iki ýolbaşçynyň arasynda gapma-garşylyga sebäp boldy; Barnabas Ýahýa Marky öz ýanyna aldy, Pawlus bolsa öz ýanyna Silasyny saýlady (Resullaryň işleri 15:36-40). Bu şowsuzlyga garamazdan, Ýahýa Mark soňra resul Petrusyň kömekçisi boldy we Hudaý tarapyndan öz adyny göterýän Hoş Habary ýazmak üçin saýlandy. Onuň öňki şowsuzlyklary näme bolsa-da, ýyllar soň Pawlus türmede bolanda Timoteosa şeýle görkezmeler berdi: «Marky al-da, özüň bilen getir, sebäbi ol meniň gullugymda maňa peýdalydyr» (2 Timoteos 4:11).
Biz näme öwrenip bileris
Bu birnäçe Mukaddes Kitap mysallary, Rebi begendirýän ýolda ýöremäge çalyşýarkak bizi ruhlandyrmalydyr. Biz bir ýa-da başga ýol bilen şowsuzlyga uçramagy dowam etdireris, ýöne biz özümizden öň geçen «şaýatlaryň uly buludy» (Ýewreýler 12:1-2) ýaly şowsuzlyklarymyzdan sapak almaly. Biz ruhy söweşiň dowam edýändigini we biziň ýeke-täk çykalgamyzyň içimizde ýaşaýan Mukaddes Ruhyň güýjüdigini düşüneris.
Eger siz häzir şowsuzlykdan ejir çekýän bolsaňyz, ýüz öwürmäň. «Rebe mynasyp durmuşda ýaşamaga we ... Ony her bir zatda begendirmäge» (Koloseliler 1:10) ädimler ädip biljekdigiňizi biliň. Her gün Hudaýyň Sözüni okamak, Onuň sesini diňlemek we doga bilen Onuň bilen gürleşmek üçin wagt tapyň. Ahyrynda siz Ýahýanyň bu sözlerini öz durmuşyňyza ulanyp bilersiňiz: «Men size, ýaş ýigitler, ýazýaryn, sebäbi siz güýçlüsiňiz, we Hudaýyň Sözi sizde ýaşaýar, we siz ýamanlygy ýeňdiňiz» (1 Ýahýa 2:14). We siz Pawlus bilen bilelikde: «Meni güýçlendirýän Ol arkaly ähli zady edip bilerin» (Filipililer 4:13) diýip bilersiňiz.
Üstünlige iň uly päsgelçilik – şowsuzlyk gorkusydyr!
