Samuel pygamberiň durmuşyndan sapaklar
Samuel pygamberiň durmuşyny göz öňüne getirenimizde, Mukaddes Kitabymyzda 1 Samuel 1–25-nji baplara seredýäris. Ady “Hudaýdan eşidilen” diýmegi aňladýan Samuel, Ysraýylyň patyşalyk döwrüniň başlangyjynda Hudaýyň ýetişdiren adamydy. Ysraýyl halky ruhy taýdan gaty pes derejededi we ýöreýişlerinde we ýollarynda Hudaýdan daşdady. Munuň tersine, Samueliň durmuşy köp ýyllary öz içine alýan wepaly gulluk durmuşydy. Biz onuň ýaşlykda ösüşini we kämilleşmegini, soňky ýyllarynda bolsa akyldarlygyny we dogruçyllygyny görýäris. Ol Hudaýyň halkynyň üstünden dogry höküm çykaran kazydy we Hudaýyň pygamberidi.
Samuel garrylyk döwründe ogullaryny Ysraýylyň üstünden kazy edip bellemek bilen ýalňyşlyk goýberendigine garamazdan (1 Samuel 8), bu Hudaý tarapyndan halkyň patyşa islegini ýerine ýetirmek üçin rugsat berildi. Rebbiň tabynlygynda Samuel Ysraýylyň ilkinji we ikinji patyşalaryny, Saul bilen Dawudy, patyşalyk bir hökümdaryň astynda birleşende (1 Samuel 9, 16) mesh etdi. Bu ýagdaý Hudaýyň öz hökümdarlyk islegini ýerine ýetirmek üçin ulanyldy, sebäbi bu Hudaýyň Ogly, Reb Isa Mesih üçin geljekde höküm süren “PATYŞALARYŇ PATYŞASY WE REBLERIŇ REBBI” (Ylham 19:16 NKJV) hökmünde hormatlanmagy we şöhratlanmagy üçin ýol açardy.
Samueliň durmuşynyň üç döwrüni göz öňüne getireris:
- Çagalyk (1 Samuel 1:1–3:18).
- Kämilleşen ýyllar (3:19–7:17).
- Garrylyk (8:1–25:1).
Her bir döwürde biziň üçin sapaklar bar we Samueliň başdan geçiren ruhy ösüşini görkezýär. Samueliň durmuşynyň käbir möhüm pursatlaryny bilelikde göz öňüne getirenimizde, hemmämiz bu sapaklardan peýdalanyp bileris.
Çagalyk
Samuel Hudaýdan gorkýan ene-atalar, Elkana we Hanna bilen bagtly boldy. Ol Hudaýdan gorkýan ejesiniň dogasynyň netijesinde göwrelen ýaly boldy we ol dogulmazdan öň ony Hudaýa bagyşlady (1:11-13). Doga etmek Samueliň doglan Hudaýdan gorkýan maşgalasynyň bir bölegidi. Bu häsiýet Samueliň durmuşynda doga we garaşlylyk ruhuna eýe bolan adam hökmünde görkezilýär. Bu häsiýet hemmämizde bolmaly.
Samueli Rebbe bagyşlamak wadasy onuň Nazir bolmagyny öz içine alýardy (Sanlar 6:1-21 serediň). Bu Samueliň Rebbe mukaddes boljakdygyny aňladýardy. Samueliň ene-atalary öz wadadyrny ýerine ýetirdiler we ony Rebbe gulluk etmekde tälim bermek üçin Eli ruhana berdiler (1 Samuel 1:28). 1 Hronikalar 6:16-30-dan öwrenýäris, Samueliň maşgalasy Lewiden, ýagny ruhany taýpadan gelip çykandygyny. Bu onuň ene-atalary tarapyndan şeýle ir ýaşda Eli ruhana getirilendigini düşündirmäge kömek edýär.
Imanly ene-atalar bilen bagtly bolanlarymyz minnetdar bolmalydyrys. Bu hemmämiz üçin dogry bolsun ýa-da bolmasyn, hemmämiz Samuel ýaly ir ýaşda Reb üçin ýaşamaly. Ýaş Samueliň Rebbiň öňünde duranyny görmek we Hudaýyň Samueliň wepaly kiçijik ellerini, elinden gelenini edip, Rebbi begendirýänini görmek owadan we süýji surat.
Samuel ir ýaşda wepasyz adamlaryň erbetligini synlady. Eliniň ogullary boýun egmez we günäkär durmuşda ýaşadylar, ýöne Samuel olardan täsir aldy. “Çaga Samuel Rebbiň öňünde ösdi” (2:21). Bu ýerde özümiz üçin ýene bir sapak bar, sebäbi biz günäkär hereketlere sezewar bolup bileris, ýöne biz oňa goşulmaly ýa-da onuň ýaşaýşymyza ýa-da pikirlerimize täsir etmegine ýol bermeli däl (Zebur 1:1-3 serediň). Daş-töweregindäki wepasyzlyga we günä garamazdan, Samuel ruhy taýdan hasam ösdi. Mukaddes Kitap 1 Samuel 2:26-da bize şeýle diýýär: “Çaga Samuel boýy we Reb bilen adamlaryň öňünde merhemetde ösdi.” Bu bize Luka 2:52-däki Rebbimiz Isany ýatladýar, ol ýerde şeýle okaýarys: “Isa akyldarlykda we boýda, Hudaý bilen adamlaryň öňünde merhemetde ösdi.” Ruhy ösüş babatda biz bir ýerde durmaýarys. Biz ýa-da oňyn tarapa ösýäris ýa-da ruhy taýdan yza gaýdýarys. Hemmämiz, Samuel ýaly, her gün Rebbiň üstünde ýörişlerimizi jemläliň we başgalar tarapyndan görlüp bilinjek ruhy ösüş edeliň (1 Timoteos 4:15).
1 Samuel 3-de Samueliň çagyrylyşyny tapýarys. Ol ýaşlykda Hudaýyň çagyrylyşy bilen adamyň çagyrylyşynyň arasyndaky tapawudy öwrenerdi. Reb ilkinji gezek oňa sözläninde, Samuel Eli ruhanynyň oňa sözleýändigini pikir etdi. Ol bu çagyrylyş arkaly ony çagyrýanyň adam däl-de, Rebbiň Özüdigini öwrendi. Tapawudy bilmegimiz nähili möhüm! Diňe Hudaý bir imanlyny belli bir gulluga çagyryp biler. Hudaýyň niýet eden we bizi çagyran zatlaryny wepalylyk bilen ýerine ýetireliň.
Samuel ýaşlykda Hudaýyň sözüniň doly hakykatyny gizlemedi. Eli garşy höküm sözlemek oňa kyn we agyryly bolsa-da, ol Hudaýyň aýdanlaryny oňa takyk aýtdy. Söz pygamberlikdi. Gynansak-da, duýduryş Elide ýa-da onuň ogullarynda toba etmegi döretmedi. Bu pygamberligiň soňra, Hudaýyň öňünden aýdan takyk ýagdaýynda ýerine ýetirilmegine sebäp boldy (4:10-18).
Kämilleşen ýyllar
1 Samuel 3:19-da Samueliň ýaşlyk ýyllaryndan kämilleşen ýyllaryna geçişini görýäris. Bu Samueliň Eli geljek hökümiň hakykatyny yglan eden öňki sahna bilen baglanyşykly. Hudaý Eli duýduryş bermekdäki wepalylygy üçin Samueli patalardy. 1 Samuel 3:19-da okaýarys: “Samuel ösdi, we Reb onuň bilen boldy we onuň sözleriniň hiç birini ýere gaçyrmady.” Samueliň ýaşlyk ýyllarynda yzygiderli ösüşi görýäris. Nähili ajaýyp! Onuň mysaly Hudaýyň Sözüniň hakykatyny yglan etmekde we yzygiderli ösmekde wepaly bolmagymyz üçin bize ylham bersin!
Biz şeýle hem bütin Ysraýylyň Samueliň ýurduň iň demirgazyk böleklerinden biri bolan Dandan, iň günorta böleklerinden biri bolan Beerşeba çenli Hudaýyň pygamberi hökmünde tassyklanandygyny bilýändigini öwrenýäris. Reb, adam däl, şahsyýetleri ýetişdirýän. Ol Şiloda, şol wagt äht sandygynyň ýerleşýän ýerinde, Özüni Samueliň öňünde açýardy. Reb Öz halkyna olaryň we Hudaýlarynyň arasynda täze bir baglanyşygyň, Ysraýylyň Hudaýyny hakykatdan-da gözleýänleriň hemmesi üçin ýol görkezijilik we gatnaşyk üçin ýörite bir ýeriň bardygyny görkezdi we yglan etdi. Ol Samueli gullugynda dowam etmäge ruhlandyrdy we Samuel Reb tarapyndan uly derejede ulanyldy. Reb oňa Öz sözüni berdi, bu ruhy taýdan garaňky günlerde “seýrekdi” (1-nji aýat).
1 Samuel 3:19–7:1-de Samueliň durmuşy barada gaty az jikme-jiklik tapýarys. Bu 120 ýyl ýaşan Musa pygamberiň durmuşy baradaky ýazga meňzeş, onuň çöl ýerindäki çopanlyk ýyllary, 40 ýaşdan 80 ýaş aralygyndaky döwri bizden gizlenendir. Şol bir zady biziň mukaddes Rebbimiz we Halasgärimiz Isa Mesih barada hem aýtmak bolar. Biz Onuň dogluşy we 12 ýaşyndaky bir wakasy barada bilýäris (Luka 2). Mundan başga-da, Onuň 12 ýaşdan 30 ýaş töweregi aralygyndaky ýyllary barada hiç zat bilmeýäris, şol wagt Ol öz jemgyýetçilik gullugyna başlady. Bu gizlin ýyllar Hudaýyň dymyp synlamagynda ýaşaldy, Ol durmuşyň ýönekeý gündelik tejribelerinde görkezilen wepalylygy we dogruçyllygy belläp geçdi. Reb Isa 30 ýaşynda jemgyýetçilik gullugyna başlanda, biz Hudaý Ata tarapyndan şol gizlin ýyllaryň bahalandyrylyşyny eşidýäris: “Bu Meniň söýgüli Oglumdyr, Men Ondan gaty razy” (Matta 3:17). Ol şol gizlin ýyllarda Hudaý Atany begendirdi. Biz diňe jemgyýetçilikde däl, eýsem şahsy durmuşymyzda hem wepaly bolalyň.
Samueliň kämilleşen ýyllarynda bolup geçen bir waka barada 1 Samuel 7-de öwrenýäris. Hudaý ogurlanan äht sandygyny hökümdarlyk bilen goran wagty (1 Samuel 4–6), Samuel Rebbiň sözüni yglan etdi. Ol toba etmegiň zerurlygyny yglan etdi (7:3). Iman etmeýänleriň günälerinden toba edip, halas bolmak üçin Rebbe ýüzlenmegi nähili möhüm. Hakyky imanlylar günä düşenlerinde toba etmegi hem şonça möhüm (1 Ýahýa 1:8–10). Bu, günä edenimizde, mukaddes Rebbimiz bilen bozulgan gatnaşygy dikeltmek üçin zerur. Toba günä sebäp bolýan zatlary aýyrmagy talap edýär. Ysraýylyň ýagdaýynda, Samuel daşary ýurtly ýalan hudaýlara garşy sözledi, olar aýrylmalydy. Şonuň ýaly-da, belli bir günä bilen göreşýän bolsak, hakyky tobamyzy görkezmek we geljekde günäni gaýtalamakdan gaça durmak üçin ony aýyrmalydyrys. Günäkär zatlary aýyrmak ýüreklerimizi Reb üçin taýýarlaýar. Reb bu amaly öwretmekde bize kömek etsin.
Samuel halk üçin dileg etdi (7:5). Doga imanlynyň durmuşynda gaty möhüm, we Samuel ajaýyp mysal. Doga edenimizde, doga diňe öz zerurlyklarymyz bilen çäklenmeli däl, eýsem başgalaryň zerurlyklaryny hem göz öňüne getirmelidiris. Musa Hudaýyň halky üçin dileg etdi, we onuň dogasy Hudaýyň olar bilen etmegi niýet eden zadynyň netijesini üýtgeden ýaly görünýär (Müsürden Çykyş 32:7-14,30-35 serediň). Biz biri-birimiz üçin doga etmelidiris.
Samuel Rebden dileg etmeginiň bir bölegi hökmünde ýakylan gurbanlyk berdi (1 Samuel 7:9). Ýakylan gurbanlyk bize Mesihiň Golgata haçyndaky gurbanlygyny ýatladýar. Bu gurbanlygyň ysy Hudaýyň ýüregine ýetdi, we merhemet we rehimdarlyk akdy. Samuel gurbanlyk bereninde ruhany hökmünde hereket etdi. Mesihe iman edýän her bir hakyky imanly “mukaddes” we “patyşalyk” ruhanydyr (1 Petrus 2:5,9). Şonuň üçin biz ruhy gurbanlyklar, ýagny dodaklarymyzyň miwesi, ýüreklerimizden söýgüli Hudaýymyza we Atamyza we Onuň Ogly, Reb Isa Mesihe şükür we öwgü bermekdir (Ýewreýler 13:15-16).
Samueliň sözleriniň we hereketleriniň netijesi patady. Duşman tarapyndan basylyp alnan şäherler yzyna gaýtaryldy, we duşman kowuldy we Samueliň ömründe halky indi biynjalyk etmedi. Samuel halky dogry höküm etmegi dowam etdirdi, olara Hudaýlaryna jogapkär bolmakda kömek etdi. Ol şol bir adamlaryň nähili ýaşaýandygyny görmek üçin ýyllyk syýahat etdi. Bu Pawlus bilen Barnabasyň Resullaryň Işleri 15:36-da etmegi göz öňüne getiren zadyna meňzeşdi. Biri-birimize gözegçilik etmek we Reb bilen mukaddes ýörişimizde dowam etmek we ösmek nähili möhüm. Biz muny edenimizde we başgalaryň ruhy taýdan gowy ýaşaýandygyny görenimizde uly şatlyk getirýär (2 Ýahýa 4).
Samuel syýahatlaryndan soň hemişe Rama öýüne dolanardy. Şeýlelik bilen ol nireden gelendigini we nirede täzelenip biljekdigini hiç haçan unutmazdy. Ruhy taýdan aýdanymyzda, biz hem nireden gelendigimizi unutmalydyrys. Biz merhemet bilen halas bolan günäkärler we başgalara ýokary derejeli garaýyş bilen seretmeli däl. Bu bizi kiçeltmäge kömek eder.
Şeýle hem, işlerimizden we syýahatymyzdan dynç almak üçin bir ýere mätäç. Hudaý şeýle dynçlygy döretmek üçin tanyş bir ýeri ulanyp biler. Samuel kämilleşen ýyllaryny ýaşan ýerinde gurbanlyk sypasyny gurmak bilen tamamlady (1 Samuel 7:17). Söýgüli doganlar, Hudaýa öýlerimizde gatnaşmagymyz, Onuň zerurlyklary we ýol görkezijiligi üçin Oňa bil baglamak bilen Oňa sežde etmegimiz nähili möhüm. Biz Samuel ýaly sežde edijiler bolmaga çagyryldyk, Hudaýa durmuşymyzda ähli hormaty we şöhraty bermelidiris. Bütin maşgala öýdäki şeýle işden peýdalanyp biler.
Garrylyk
Biz hiç haçan ýalňyşmak üçin gaty garry däl. Bu Samueliň durmuşynda tapýan möhüm sapak. Onuň garrylyk ýyllary 1 Samuel 8:1–25:1-de ýazylýar. Bu bölekde onuň wepasyz ogullaryny kazy edip bellemek bilen gorkunç ýalňyşlyk goýberendigini görmek gynançly. Samueliň bu niýetinden näbelli bolsak-da, Hudaýyň adamyň yzygiderliligi bilen işlemeýändigini, ne-de Ata-oguldan sowgat ýa-da güýç geçirmeýändigini bilýäris. Bir ogul ýa-da gyzyň ene-atasynyň wepaly ýoluny yzarlaýandygyny görenimizde ajaýyp, ýöne bu, gynansak-da, biz kabul etmek isleýänimizden has köp dogry däl. Reb Isa gulluga çagyrýan we gullukçyny gulluk etmek üçin zerur sowgatlar bilen üpjün edýän. Munuň tebigy nesil bilen hiç hili baglanyşygy ýok.
Samueliň ogullary Ýoel we Abija wepasyz boldular. Hudaý olaryň wepasyzlygyny halky patyşa islemäge höweslendirmek üçin ulandy. Olar bu bozuk adamlara tabyn bolmakdan patyşa bolmagy makul bildiler. Olaryň çözgüdi daş-töweregindäki milletleriň nusgasyny almakdy. Imanlylar dünýä seredip, iman etmeýänleriň ýollaryny nusga alsak, durmuşyň has gowy bolup biljekdigini pikir edenlerinde nähili gynançly. Dünýä hiç haçan biziň ölçegimiz bolmaly däl; biz Hudaýyň Sözüne ýüzlenmelidiris. Samueliň garrylyk döwründäki bu ýalňyşlygyndan sapak alalyň.
1 Samuel 12-de Samueliň öz neslinde görkezen ömürboýy dogruçyllygy barada eşidýäris. Biz onuň durmuşyndan nähili ýaşamaly bolşumyzy öwrenip bileris. Ol indi garrydy, we uzak ömrüne seredeninde, ony Rebden gorkup ýaşandygyna ynamy bardy. Ol hiç kimi aldamady, güýç we täsir ýerini hyýanatçylyk bilen ulanmady, ýa-da hökümini bozjak para almady. Onuň dogruçyllyk durmuşy şeýle yzygiderlidi welin, garrylyk döwründe hem hiç kim ony hiç hili ýalňyşlykda aýyplap bilmedi. Bu her birimiz üçin dogry bolmaly. Biz gowy tamamlaýalyň we Hudaýa wepalylyk bilen geçen köp ýyllara ökünmän seredeliň.
Bagtymyza, Samueliň ömrüniň galan böleginde başga ýollar bilen güýçli ulanylandygyny görýäris. Oňa iki patyşany, Saul bilen Dawudy mesh etmek hormaty berildi. Saul daşky görnüşine esaslanyp halky özüne çekse-de, şowsuz boldy. Hudaý 1 Samuel 16:7-de bize duýdurýar: “Onuň görnüşine ýa-da boýuna seretme, sebäbi Men ony ret etdim. Çünki Reb adam ýaly görmeýär; adam daşky görnüşe seredýär, ýöne Reb ýürege seredýär.” Bu Reb tarapyndan Samuel şahsy maşgala gurşawynda Dawudy patyşa edip mesh edeninde aýdyldy. Bu adamyň Hudaý tarapyndan bellenendigini bilip, Samuel üçin Dawudy mesh etmek nähili şatlyk bolmaly!
1 Samuel 19:20-de Samueliň pygamberler mekdebiniň ilkinjisini esaslandyrandygy görünýär. Ol pygamberlik eden ýaş imanlylaryň ýolbaşçysydy. Samuel bilen bolanlar, öz patalary üçin, göni ondan we onuň geçmiş tejribelerinden öwrendiler. Samueliň Hudaýyň zatlarynda indiki nesli tälim bermek isleýändigini görmek nähili ajaýyp! Biz tälim bermäge mätäç bolan ýaşlara gyzyklanýarysmy? Biz olary Hudaýyň zatlarynda ruhlandyrýarysmy? Biz ýaşlaryň abadançylygyny göz öňünde tutmalydyrys, ýaşaýyş usulymyz bilen indiki nesle ruhy taýdan oňyn täsir etmek isleýäris.
Samueliň ömrüniň soňy 1 Samuel 25:1-de gysgaça ýazylýar. Biz ysraýyllylaryň onuň ölümi üçin aglandygyny we ony ýas tutmak üçin ýygnanandygyny öwrenýäris. Ol ýaşan ýerinde, Ramada jaýlandy. Samueliň durmuşy barada göz öňüne getirmegimiz üçin bu ýerde az söz bolsa-da, bu wakany ýatlamagyň nähili ýönekeý we owadandygyny görýäris. Bu bir döwrüň soňudy. Pygamber bu ýerde syýahatyny tamamlady, we Hudaý ony jennetdäki ebedi dynçlygyna aldy. Galanlar ony ýatdan çykarardylar. Olar onuň mirasyny we durmuşynda Hudaýyň halkyna beren gymmatyny ýatlardylar. Hemmämiziň gowy tamamlamak, Hudaýa we Hudaýyň halkyna wepalylyk mirasyny galdyrmak mümkinçiligimiz bar. Biz Samuel ýaly bolalyň, we her bir durmuşymyz wepaly diýlip garalyp bilinjek miras galdyrsyn. Ýöne biz jennetde Halasgärimizden şol ajaýyp sözleri eşitmäge sabyrsyzlyk bilen garaşýarys: “Gowy, wepaly gullukçy, sen gowy iş etdiň” (Matta 25:21).
Samuel, 1 Samuel 12-de, halkyň öňünde Hudaýyň olara garşy ýollaryny, olaryň patyşa islemegi we Hudaýy ret etmegi sebäpli minnetdarlygyny we akmaklygyny goýdy. Şeýle-de bolsa, Hudaýyň öz şaýatlygynyň agramyny sözlerine goşan Hudaýdan bir alamat berip, ol halka, eger mundan beýläk Ýehowa tabyn bolsalar, patyşa hem, halk hem Ýehowany yzarlamagy dowam etdirer, ýagny Onuň patasy we ýol görkezijiligi astynda ýörärler diýip yglan etdi. Ýöne bolmasa, Ýehowa olara garşy bolardy.
Ýöne Ýehowa olary terk etmezdi, we Samuel olaryň üçin doga etmegi bes etmezdi. Ol olara gowy we dogry ýoly öwrederdi. Ýagny, ol halky, jemgyýetçilik hereketleri babatda, saýlan ýerine goýdy we olary Ýehowanyň öňünde öz jogapkärçiliklerine goýdy. Ýöne şol bir wagtda, Hudaýyň halky hökmünde olara bolan söýgüsi bilen doly, Samueliň özüni ret etmegi oňa olaryň abadançylygy üçin dileg etmegini ýa-da şaýatlygyny goýmak pikirini bir pursat hem bermedi. Rebbiň ýanyndaky ýüregiň nähili owadan suraty, özüni unudyp, Onuň halkyny özüniňki ýaly söýüp bilýän! Munda ýalňyşmak Rebbe garşy günä etmek bolardy. Resul Pawlusyň Korinflilere ýazanlaryny göz öňüne getiriň:
“Men siziňki däl, sizi gözleýärin… Men siziň üçin gaty höwes bilen harçlaryn we harçlanaryn, sizi näçe köp söýsem-de, şonça az söýülsem-de” (2 Korinfliler 12:14-15 KJV). —Jon N. Darbi, Mukaddes Kitabyň Kitaplarynyň Gysgaça Mazmuny (uýgunlaşdyrylan).
