Lewiler kitaby bolan Lewiler kitaby, Rebbiň çadyryň içinden gullukçysy Musa arkaly Öz halkyna sözleýşini görkezýär. Biziň Hudaýymyz Öz halkynyň arasynda; bu hemişe Onuň islegi. Bu kitapda Ol Özüne bagly bolanlaryň gurbanlary nädip bermelidigini aýdýar. Gurbanlygyň «Hudaý üçin» diýlip aýdylandygy gowy aýdyldy. Rebbiň çadyryň içinden Öz halkyna gullukçysy Musa arkaly sözleýşini görkezýär. Biziň Hudaýymyz Öz halkynyň arasynda; bu hemişe Onuň islegi. Bu kitapda Ol Özüne bagly bolanlaryň gurbanlary nädip bermelidigini aýdýar. Gurbanlygyň Hudaý üçin bolandygy gowy aýdyldy. Gurbanlyk Oňa laýyk bolmaly; ol adama laýyk gelip biler ýa-da gelmez, ýöne munuň hiç hili tapawudy ýok. Onuň halky bir zatdan ýüz öwürmelidi we ol Onuň görkezmelerine laýyk gelýän usulda berilmeli. Lewiler kitabynda şeýle okaýarys: «...we kabul ediler» (1:4 KJV). Bu kitap Hudaýyň mukaddesligini görkezýär. Emma Lewiniň taryhy Hudaýyň rehimini görkezýär.
Lewiniň ulalanyndan soň ilkinji agzalmagy zorluk hereketi bilen baglanyşyklydy (Gelip çykyş 34). Ol ýerde Lewi we dogany Şimeon zalymlygyň gurallarydy. Olar Hamoryň we ogly Şekemiň şäherindäki ähli erkekleri öldürdiler. Ýöne biziň Hudaýymyz rehimdar we bagyşlaýjy, çünki Ol soňra Lewiniň nesillerini, Lewi taýpasyny Özüniňki edip, Özüne ruhany hökmünde gulluk etmäge çagyrdy. Öwrenilmeli sapak şudur: geçmişimiz näçe garaňky bolsa-da, şahsy durmuşymyzda näçe uly şowsuzlyk bolsa-da, biziň Hudaýymyz bizi Öz şöhraty üçin ulanmaga ukyplydyr! Hudaý sizi Özü üçin ulanmaga karar berende, Lewiniň ýagdaýyndaky ýaly, Ol muny etmäge doly ukyplydyr. Musa Müsüriň bir adamsyny nädogry öldürip, ony çägede gizländigini ýadymyzdamy (Müsürden çykyş 2:12)? Ýa-da Hitit Uriýanyň aýaly meselesinde Dawut patyşanyň eden işlerini göz öňüne getiriň (2 Şamuwel 11). Dawut günäleri üçin gymmat töledi, ýöne ahyrynda Hudaý ony 70-den gowrak mezmur ýazmak üçin ulandy we Reb ony Ysraýylyň duşmanlary bilen söweşmäge kömek etdi.
Ýehowanyň gurbanlaryny kesgitleýän bu Lewiler kitabynyň Lewiler 11-de näme üçin arassa we arassa däl haýwanlaryň sanawyny berýändigine geň galyp bileris? Şol babyň ilkinji birnäçe aýadynda öýkenini çeýneýän we toýnakly haýwanlar bar. Ikinji sorag şeýle bolup biler: «Biziň Mukaddes Hudaýymyz haýwanlary iýmit siňdiriş prosesine we aýaklaryna görä kategoriýalara bölmekde näme maksat gütdi?» Rebbimiz we Halasgärimiz şägirtleri hökmünde bu iki soragyň jogaplary Hudaýyň gözünde dogry hereket etmek barada bize ahlak taýdan gürlemelidir. Düşnüklilik üçin, öňki bölümleri göz öňüne almak bilen konteksti almaly.
Uly Jemleýji
Lewiler 9-yň ahyrynda «Uly Jemleýji» diýlip atlandyrylyp bilinjek zat bar. Bu baba çenli bolan Mukaddes Ýazgylarda, biziň Hudaýymyz ruhany we günäkär tarapyndan zatlaryň nädip gurban edilmelidigi barada gaty jikme-jik görkezmeler beripdi. Bu görkezmeler Lewiler 9-yň ahyrynda täsirli wakalar bilen tamamlandy. Adamlar bu tejribeden we bolup geçýän zatlaryň görnüşinden ýüzlerini ýere urdular. Indi adamyň öňünden kesgitlenen zatlary yzygiderli etmegi galypdy. Adam özüne berlen zatlary nädip dolandyrmalydy? Jogap bermek üçin, gurbanlyk sypasy üçin odyň gelip çykyşyny we dowamyny anyk düşündirmeli.
Gurbanlyk sypasy üçin ot
24-nji aýatda ýazylşy ýaly, bu ody Hudaý – adam däl – ýakdy! Şeýle hem, Lewiler 6:13-e görä, gurbanlyk sypasyndaky ot hiç haçan sönmeli däldi. Hudaý ony ýakdy, ruhanylar bolsa onuň yzygiderli ýanmagyny üpjün etmelidiler. Bu Mesih düşen hökümiň diňe Hudaýdan gelip biljekdigini aýtmaýarmy? Biz muny Işaýa pygamberden öwrenýäris: «Biz Ony urulan, Hudaý tarapyndan urulan we ejir çeken hasapladyk» (53:4). Işaýa ýewreýleriň Reb Isanyň başyna gelen elhenç zatlar sebäpli ony erbet adam hasaplaýandygyny açyk görkezdi. Emma Işaýa dowam etdi: «Ýöne Ol biziň günälerimiz üçin ýaralandy, Ol biziň günälerimiz üçin ezildi» (5-nji aýat). Bularyň hemmesi Hudaýyň işidi we Ol muny biziň abadançylygymyz üçin etdi. biziň günälerimiz üçin ýaralandy, Ol biziň günälerimiz üçin ezildi» (5-nji aýat). Bularyň hemmesi Hudaýyň işidi we Ol muny biziň abadançylygymyz üçin etdi.
Adamyň nobaty
Lewiler 9-yň ahyrynda adamlar ýüzlerini ýere urup, gurbanlyk baradaky görkezmeler olaryň öňünde açyk durdy. Ot ýakylypdy, indi adamyň özüne berlen zatlary dowam etdirmegi galypdy. Gynansak-da, adam öz borjuny ýerine ýetirip bilmedi – we muny gaty çalt etdi. Harunyň ogullary Nadab we Abihu Hudaýyň kesgitlän zatlaryny äsgermezlik edip, öz otlaryny, «ýat ot» (10:1) diýlip atlandyrylýan ody getirdiler. Bu ikisi Ýehowa tarapyndan öldürildi we Harun iki çagasyny birbada ýitirdi. Soňra Musa bilen günä gurbanlygy barada gürleşende, Harun: «...we maňa şeýle zatlar boldy» (19-njy aýat) diýdi. Onuň başdan geçirýän gynanjyny duýup bolýar. Nadab we Abihunyň bu agyr ýagdaýda günä edende, ähtimal içgili bolandyklaryny bellemelidiris (9-njy aýata serediň). Bize nähili duýduryş!
Lewiler 10-yň ahlak sapagy Musa Haruna sözlände berilýär: «Reb şeýle diýdi: «Meniň ýanyma gelýänleriň arasynda mukaddes bolaryn we ähli halkyň öňünde şöhratlanyryn» (3-nji aýat). Ähli mesihçiler ruhany hökmünde görülýär we şonuň üçin biz Mesihiň gymmatly zatlaryny dolandyrmaga çagyrylýarys. Bu bölüm Hudaýyň mukaddesligini ýadymyza salmalydyr, ol hiç haçan aňymyzdan daşda bolmaly däldir.
Haýwan görnüşleri
Indi biz Lewiler 11-e gelýäris, ol ýerde Reb Harun we Musa Öz halkynyň näme iýmeli we näme iýmeli däldigi barada sözledi. Mesihçi aň üçin iýilip bilinjek zatlary çäklendirmek geň görünmeli (Resullaryň işleri 10:10-15 serediň). Adamlaryň iýýän zatlaryny dolandyrmak olaryň hereketlerini hakykatdanam üýtgedýärmi? Emma, Köne Ähdiň esasy taglymatyny düşünenimizden soň, adamyň täzelenmedik ýüregine kanunlary goýmagyň işlemeýändigini açyk düşündik. Musa tarapyndan berlen kanunyň adamyň özüni alyp barşyny gowulandyrmak üçin hiç zat etmändigini bilmek nähili ähmiýetli. Biziň Hudaýymyz Öz akyldarlygynda bu uly temany gaýta-gaýta görkezmek üçin gaty uly Köne Ähdi ýazdy. Ol adamyň Hudaýa ýakynlaşmagynyň ýeke-täk ýolunyň merhemetdigini açyk görkezmek üçin wagt sarp etdi. Ysraýyllaryň näme iýýändigini kesgitlemek, kanunyň galan bölegi ýaly, olary gowulandyrmady. Ýadymyzda bolsun, maksadymyz bu zatlaryň ahlak taglymatyny almakdyr. merhemet adamyň Hudaýa ýakynlaşmagynyň ýeke-täk ýoludyr. Ysraýyllaryň näme iýýändigini kesgitlemek, kanunyň galan bölegi ýaly, olary gowulandyrmady. Ýadymyzda bolsun, maksadymyz bu zatlaryň ahlak taglymatyny almakdyr.
Täze Ähdiň iman edijisi üçin, Lewiler 11-den gelip çykýan möhüm sapak, Mesihiň zatlaryny nädip dolandyrýandygymyz bilen baglanyşyklydyr. Harunyň iki ogly Hudaýyň mukaddesligine äsgermezlik edenleri üçin jany bilen tölediler. Eger biz bu babyň esasy ruhy sapagyny düşünen bolsak, Hudaýyň pikirleri bilen ylalaşykda we ten hereketlerinden daşda saklaýan sapaklary taparys.
Aýry toýnaklar we öýkenini çeýnemek
Käbir haýwanlaryň aýry toýnaklary, ýa-da ýarylan toýnaklary bar. Bular dünýäden aýry hasaplanýan haýwanlardyr. Olaryň ýarylan toýnaklary bize olaryň ýöreýşiniň Hudaýdan bolan zady we dünýäden bolan zady açyk aýyrýandygyny görkezýär. Biz hökmany suratda dünýäde bolup bileris, ýöne biziň ýarylan toýnaklarymyz dünýä baradaky garaýşymyzy Hudaýyň höküminiň astynda we Onuň rehimine mätäç hökmünde saklaýar. Şeýle hem, biz «dünýäde», ýöne umyt edýäris ki, «dünýäden däl» (Ýahýa 17:13-18 serediň).
Indi, öýkenini çeýneýän haýwanlar bar. Içimizdäki Ruh Hudaýyň Mukaddes Sözünden höwes bilen öwredýär. Biz her gün Mukaddes Kitaplarymyzy okap, Pawlus resulyň Timoteýe beren görkezmesini ýerine ýetirip bileris: «Bu zatlar barada oýlan, özüňi olara doly ber» (1 Timoteý 4:15). Bu biziň mesihçiler hökmünde – öýkenini çeýnemekdir.
Lewiler 11:1-8-de biz öýkenini çeýneýän, ýöne aýry toýnaklary bolmadyk haýwanlary tapýarys: düýe, dag towşany ýa-da gaýa hyraksy we towşan. Iň soňunda, aýry toýnaklary bolan, ýöne öýkenini çeýnemeýän doňuzlar bar. Her haýwandan sapaklary göz öňüne alalyň.
Düýe
Düýe dünýäniň ýüklerini göteriji. Bu haýwan görnüşiniň ahlak ähmiýeti Täze Ähdiň mesihçisine köp zat aýtmalydyr, çünki bu gaty möhüm sapakdyr. Täze Ähdiň iman edijileri bu dünýäni has gowy ýere öwürmäge çagyrylmaýar, bu onuň çagyryşy däl. Biz öz işlerimizde Rebbimize doly güýç sarp edip hormat goýmaga çalyşmalydyrys, ýöne bu dünýäniň ýüklerini götermek biziň çagyryşymyz däl. «Dünýäni we dünýäniň zatlaryny söýmäň» (1 Ýahýa 2:15). Meniň pikirimçe, dünýä bilen gaty ýakyn bolmagyň gowy mysaly syýasat bilen meşgullanmakdyr, ýöne dünýä we onuň ýollary bilen garyşmagyň başga-da köp mysallary bar.
Ýadymyzda bolsun, toba getiren Hudaýyň ýagşylygydyr (Rimliler 2:4). Biz bu dünýäniň ýüklerini näçe köp götermäge çalyşsak, Hudaýyň ýagşylygyny tanamaga we ony töwerekdäki köp ýerlerde görmäge ahlak taýdan şonça-da az ukyply bolmaýarysmy? Reb gözlerimizi – Öz mähriban mukaddesleriniň gözlerini – her gün bize nähili ýagşylygyny görkezsin.
Dag towşany ýa-da gaýa hyraksy
Dag towşanlary ýa-da gaýa hyrakslary wagtlarynyň köp bölegini gün astynda dynç alyp, köplenç biri-biriniň üstünde geçirýärler. Süleýmanyň tymsallary 30:26-da şeýle okaýarys: «Dag towşanlary gowşak halkdyr, ýöne olar öz öýlerini gaýalarda gurýarlar.» Reb olary üpjün edýär, bizi üpjün edýän ýaly, we köplenç biz bilmeýän ýollar bilen.
Bu haýwan görnüşini göz öňüne getirenimde «ýalta» sözi ýadyma düşýär. Süleýmanyň tymsallary ýalta barada gürleýär, onuň ýaltaçydygyny aýdýar: «Ýalta sowuk sebäpli ýer sürmez; şonuň üçin hasyl ýygym wagtynda dileg eder we hiç zady bolmaz» (20:4). Bizde bu ýerde gowy durmuşdan lezzet alýan, ýöne agyr işe gyzyklanmaýan bir adamyň görnüşi bar. Täze Ähdiň iman edijisi köplenç Rebbiň işi bilen gös-göni baglanyşykly tagalla edip uly sylaglar alar. Biz ýer ýüzündäki zatlarda agyr işläp bileris we gökdäki zatlarda tagalla edip bileris.
Men siziň ünsüňizi ýerli ýygnaga we ol ýerdäki zerurlyklara çekýärin. Ah, Reb bize ýürek bersedi, esasanam Hudaý tarapyndan berlen jogapkärçilikleri bolanlarymyza, her ýygnakda aýratyn bir zat etmäge. Biz her ýygnaga aýdym bilen taýýar bolmaly, Mukaddes Kitap öwrenmek üçin bölegi öwrenmeli ýa-da doga üçin täze zatlaryň sanawyny düzmeli. Men Rebbiň bu ýerde esasy gyzyklanmasynyň Ýygnak, Öz halky, Mesihiň bedeni diýlip aýdylýandygyny eşitdim. Eger siz Hudaýyň halkyndan bolsaňyz, onda Onuň halkyna seretmek siziň borjuňyzdyr.
Towşan ýa-da goýun
Bu haýwan görnüşi adamlary we patyşalyklary ýykyp biljek gaty howply günä barada gürleýär. Towşan çalt köpelýän haýwandyr. Ol bize jyns günäsi we şehwetli aň bilen meşgullanmak barada gürleýär. Bu Dawut patyşa we Süleýman patyşa, şeýle hem häzirki we soňky liderler, türgenler we köp sanly erkekler we aýallar bilen bolşy ýaly, aňsatlyk bilen endige öwrülip biler. Bu pornografiýa we Hudaýyň niýetinden daşary jyns gatnaşyklary ýaly köp erbet zatlara sebäp bolup biler. Eger sizde bu endik bar bolsa, onda sizi, maşgalaňyzy we işiňizi ýykmanka kömek soramagy haýyş edýärin.
Doňuz
Umuman, adamlar doňuza ýakyn bolmak islemeýärler. Bu haýwanlar dünýäden aýry hasaplanýar, ýöne olaryň iýmitleniş endikleri biziň göz öňüne alýan zadymyzdyr. Doňuzlar saýlamazdan iýýärler. Men doňuza el bilen iýmit berseň, barmagyňy ýitirip biljekdigiňi eşitdim. Mukaddes Ýazgylar bize Hudaýyň Sözüni öwrenmäge doly berlip, oýlanmak arkaly, biziň «peýdamyz ähli adamlara görünip biler» (1 Timoteý 4:15) diýýär.
Meniň pikirimçe, Mukaddes Kitap «tizligi peseldiji» diýip atlandyryp biljek aýatlardan doly – olary ilkinji gezek okanyňyzda düşünişmeýän aýatlar. Şeýle bölümleri düşündirmek üçin oýlanmak we öwrenmek gerek. Öýkenini çeýnemegiň, şeýle diýmek, sylaglary gaty ruhlandyryjydyr. Reb Öz halkynyň ählisine Öz Sözüni okamakda we düşündirmekde wagt we energiýa sarp edenlerinde zatlary açyp bilýär we açýar.
Doňuz baradaky pikirlerimizi dünýäniň habarlaryndan we güýmenjelerinden näçe köp alýandygymyza ünsli bolmalydygymyzy aýtmak bilen tamamlaýaryn. Aňymyz Mesihde galanda, Internetden we beýleki metbugatdan köplenç akýan zibil bizi kemsitmeli. Men ýaş iman ediji wagtym, käwagt uly mukaddesleriň dünýä we onuň ýollary barada aýdan hökümleri meni kemsidýärdi, ýöne wagt geçdigiçe Reb maňa bu wepaly mesihçileriň duýduryşlarynda nähili dogry bolandygyny görkezdi.
Netije
Lewiler 11-däki haýwan görnüşleri, mesihçiler hökmünde durmuşymyzda Hudaýy we Onuň isleglerini hormatlamaga çalyşýarkak bize gymmatly görkezmeler berýär. Biz rehimdar Hudaýa gulluk edýäris, ýöne biz Onuň mukaddesligini gadyrly bilmelidiris. Bu hem durmuşymyza täsir etmeli, netijesi bolsa her gün edýän işlerimizde we ýaşaýşymyzda ýüze çykar. hökmany suratda Onuň mukaddesligini gadyrly bilmelidiris. Bu hem durmuşymyza täsir etmeli, netijesi bolsa her gün edýän işlerimizde we ýaşaýşymyzda ýüze çykar.
—Skott Kassell tarapyndan
Hudaý merhemet bilen bizi Öz mähriban Ogly bilen birleşdirdi. Şeýlelik bilen, ruhany maşgalasyna degişli bolup, Hudaýa ýakynlaşdyrylanymyzda, Onuň bilen gatnaşyk Onuň aňyna we islegine garşy gelýän ähli zatlardan aýrylmagy aňlatmaly. Bir tarapdan Hudaý bilen baglanyşykly bolup, beýleki tarapdan Ony hormatdan düşürjek zatlar bilen baglanyşdyryp bilmeris. Biziň gatnaşyklarymyz bu ýerde iň ýokary bähbitlerimiz üçin iň möhüm mesele bolýar. Biziň günäsizligimiz ýitdi; erbetligi bilmekden indi gaçyp bilmeris; we Hudaý Öz ajaýyp ýoly bilen muny mukaddesligiň we Özü bilen gatnaşygyň serişdesine öwürdi. «Adam biziň birimiz ýaly boldy, ýagşyny we erbeti bilmek üçin» (Gelip çykyş 3:22 KJV); we biz «ulanyş sebäpli duýgularyny ýagşyny we erbeti saýgarmak üçin türgenleşdirenler» (Ýewreýler 5:14) bolmaly.
Täzeden doglanymyzda-da, ýüregimiz Hudaýa öwrülende-de, Ol bizi şol içimizdäki günäden derrew halas etmäge razy bolmady, eger kimdir biri özünde ýok diýse, ol özüni aldaýar (1 Ýahýa 1:8). Ýok, şonda biz onuň bilen ýüzbe-ýüz bolýarys, elbetde, onuň şehwetlerini ýerine ýetirmek üçin däl, eýsem onuň ýigrenji häsiýetini bilmek we Onuň bilen bilelikde Onuň oňa bolan ýigrenjini öwrenmek üçin. —F. W. Grant, Sanly Mukaddes Kitap (redaktirlenen)
