Hristian durmuşynda
Ýahýa 1:14 şeýle diýýär: «Söz ten boldy we aramyzda ýaşady ... merhemet we hakykat bilen doly» (NIV). Ýahýa 1:17 bize «Kanun Musa arkaly berildi; merhemet we hakykat Isa Mesih arkaly geldi» diýýär. W. E. Waýnyň Köne we Täze Äht sözleriniň düşündirişli sözlügi Isa «Özüni ibereniň barlygynyň we häsiýetiniň ýeke-täk wekilidir» diýýär. Onda biziň syrly Hudaýymyz – şahsyýet taýdan üç adam, şol bir wagtyň özünde bir ähli güýçli Ýaradyjy – Özü hem merhemet we hakykat bilen doly bolmaly.
Isa Mesih Hudaýyň Özüni dünýä tanatmagydyr, Ýahýa bize şeýle diýýär: «Hiç kim Hudaýy hiç haçan görmedi, ýöne Atanyň ýanynda bolan ýeke-täk [Oglan] Hudaý Ony tanatdy» (Ýahýa 1:18). Soňra Isa dünýä halkynyň Özüni we Öz şöhratyny bizde, Onuň her taýpadan bolan şägirtlerinde – Naýrobidan Nýu-Ýorka we Durbanadan Jakartanyň we başgalaryň – Hudaýyň hakykatyny her gün Hudaýyň dünýäsiniň öz bölegimizde ýaşaýandygyny görmegi üçin doga etdi (Ýahýa 17:1-26). Biz indi merhemet we hakykatyň bu görkezilişini, esasan hem Lukaň Resullaryň Işleri we Pawlusyň hatlarynda öwreneris.
Iň irki buthanalarda merhemet
Resullaryň Işlerinde «merhemet» sözüne azyndan 10 salgylanma bar, ulanylan wersiýa baglylykda. Birinjisi bize hristian şaýatlygynyň «köp merhemet» (Resullaryň Işleri 4:33) bilen häsiýetlendirilmelidigini, diňe sözler bilen däl-de, görkezýär. Resullaryň Işleri 4:34-35 injil wagyzlary bilen birlikde gidýän amaly hristiançylygyň merhemetini gürrüň berýär: «Olaryň arasynda mätäç adamlar ýokdy. Çünki wagtal-wagtal ýerleri ýa-da jaýlary bolanlar olary satyp, satylan pullary resullaryň aýaklaryna getirdiler, we ol her kime mätäçligine görä paýlandy». Merhemetiň nähili suraty!
Resullaryň Işleri 6:8 irki buthananyň batyrgaý diakony Stefanany suratlandyrýar: «Indi Stefan, Hudaýyň merhemeti we güýji bilen doly adam, halkyň arasynda uly gudratlar we täsin alamatlar etdi». Şaýatlykda onuň güýji merhemet bilen ýumşadyldy, sebäbi ýokarlanýan garşylyk ruhy akyldarlyk bilen çözüldi (Resullaryň Işleri 6:9-10). Bu Stefana ýurduň iň ýokary dini guramasynyň öňünde şaýatlyk etmek üçin mümkinçilik döretdi. Ol şaýatlygyň iň ýokary görnüşi bolan ýeňişli şehitlik bilen tamamlandy (Resullaryň Işleri 7:59-60). Şehitlik bu gün hem köp ýurtlarda ýaýrandyr. Hristianlar henizem öz merhemetli imanlarynda şöhrata iň soňky ýoly saýlamak üçin ýeterlik güýçlüdirler.
Barnabasdan Antiokdaky hristian işini bahalandyrmak soralanda, «ol Hudaýyň merhemetiniň subutnamasyny gördi, begendi we olaryň hemmesini bütin ýürekleri bilen Rebbe wepaly galmaga ruhlandyrdy» (Resullaryň Işleri 11:23). Yzarlamalar bilen darganlaryň hereketleri we sözleri hakyky hristian hökmünde görüldi (Resullaryň Işleri 11:19-21,26).
Ilkinji missionerlik syýahatynda Pawlus we Barnabas Pisidiýa Antiokda adamlaryň imana gelýändigini gördüler. Olaryň habarlary «olary Hudaýyň merhemetinde dowam etmäge çagyrdy» (Resullaryň Işleri 13:43). Merhemet ýoly garşylygyň güýçli reaksiýasy bilen synag edildi. Ýöne duşmançylyk batyrgaý, ýöne merhemetli şaýatlyga ýeňildi (Resullaryň Işleri 13:44-52). Ikoniumda Hudaý «gudratly alamatlar we täsinlikler etmäge mümkinçilik berip, Öz merhemetiniň habaryny tassyklady» (Resullaryň Işleri 14:3). Pawlusyň we Barnabasyň wagyzlary şäheriň ýaşaýjylaryny böldi – käbirleri tarapdary, käbirleri garşy. Bu köpçülikleýin wagyz we şeýle hem «mähirli hereketlerden gelip çykýan dostlukly häsiýetde» berlen şahsy gürrüňlerdi. Olar Hudaý barada gürrüň berdiler, Onuň merhemeti diňe bir Reb Isa Mesihiň jomart hyzmaty arkaly toba eden günäkärleri erkin bagyşlamak bilen çäklenmän, eýsem adamlary ahlakly durmuşda ýaşamaga ukyply edýän ylahy güýji hem öz içine alýardy.
Iman edýänleriň durmuşy we dili olaryň habarynyň hakykatyny görkezýän alamatlardy. Waýna görä, «Gudratlar synlaýjyny haýran galdyrýan geň zatlardyr ... ylahy amallar ... (bilen) gaýry tebigy çeşmeler». «Gudratlar» sözi Resullaryň Işlerinde on gezek Hudaýyň adamlar arkaly çeşmesi hökmünde peýda bolýar (Resullaryň Işleri 2:11, Resullaryň Işleri 2:19, Resullaryň Işleri 2:22, Resullaryň Işleri 2:43, Resullaryň Işleri 4:30, Resullaryň Işleri 5:12, Resullaryň Işleri 6:8, Resullaryň Işleri 7:36, Resullaryň Işleri 14:3, Resullaryň Işleri 15:12).
Olaryň ilkinji syýahaty Antiokda tamamlanýar, ol ýerde Pawlus we Barnabas «indi tamamlan işleri üçin Hudaýyň merhemetine tabşyrylypdy» (Resullaryň Işleri 14:26). «Merhemet» sözi Resullaryň Işleri 15:40-41-de hem ulanylýar, Pawlus we Silas «doganyň Rebbiniň merhemetine tabşyryldy» we «Siriýa we Kilikiýa arkaly geçip, buthanalary berkitdiler». Pawlus we onuň missiýa topary Rebbiniň merhemetini öz garaýyşlarynda we beýlekilere bolan hyzmatlarynda görkezdiler. Jon Stott, öz kitabynda, Resullaryň Işleri habary, ähli hyzmatda «merhemet Rebden gelip çykan bolsa, şöhrat Oňa gitmelidir» diýip ýazýar. Bu ähli syýahat edýän wagyzçylar üçin zerur bolan hudaýly jogapkärçilikdir – Hudaýa we öz ýoldaşlaryna muny görkezmek zerurlygy.
Resullaryň Işleri 15:11 we 18:27 ikisi hem «merhemet» sözüni şahsy halas bolmak üçin Reb Isa iman etmek bilen baglanyşykly ulanýar. Birinjisi, Petrus missionerleriň öz halas boluşlary barada «Rebbimiziň merhemeti arkaly», şeýle hem olaryň hyzmatynda imana gelen ýewreý däl adamlaryň halas boluşlary barada gürleýär. Ikinjisi, Apollosyň hristian şägirtliginde we şaýatlygynda köp kömek eden Ahaýadaky iman edýänler üçindir. Iki ýagdaý hem halas bolmagyň Hudaýyň çäksiz merhemetiniň sowgadydygyny, we biziň işlerimiz bilen gazanýan zadymyz däldigini görkezýär.
Iň soňunda bu bölümde Pawlusyň Efes buthanasynyň ýaşululary bilen iň soňky duşuşygynda ýene iki salgylanma bar (Resullaryň Işleri 20:24,32). Pawlus öz durmuşynyň hyzmatyny «Hudaýyň merhemetiniň injiline şaýatlyk etmek» we «Onuň merhemetiniň sözi» (ýokardaky iki salgylanma meňzeş) hökmünde suratlandyrýar. Adamlar Pawlusyň wagyz edýän zadyny başdan geçirýärdiler. Ýaşulular üçin soňky dogasynda ol şeýle diýýär: «Men sizi Hudaýa we Onuň merhemetiniň sözüne tabşyrýaryn, ol sizi gurup biler we ähli mukaddes edilenleriň arasynda miras berip biler». Biziň islendik birimiziň halas bolmagy we hyzmat etmek mümkinçiliklerini öz içine alýan netijeli şägirtlik almagymyz doly Hudaýyň merhemetine baglydyr.
Iň irki buthanalarda hakykat
Merhemet bilen doly bolmak bilen birlikde, Buthana, Mesihiň ýerdäki bedeni, Rebbimizi Onuň hakykatynda görkezmäge hem çagyrylýar. Waýna görä, grek sözi aletheia «hakykatçylyk, diňe sözleýin däl-de, häsiýetiň çyn ýürekdenligi we bitewiligi» manysyny berýär. Bu biziň dünýäde duşýan hristian adamlarymyzy, etnik gelip çykyşlaryna garamazdan, tanamaga kömek edýär.
Hakykat Resullaryň Işleri 10:34-35 we Resullaryň Işleri 26:25-de bu manyny berýär. Petrus Hudaýyň saýlan halkyny göz öňünde tutmakda uly düşünje üýtgeşmesini şaýatlyk edýär. Hakykatdan hem «ýüz görme» ýokdur. Hudaý «Ondan gorkýan we dogry iş edýän her milletden adamlary (we aýallary) kabul edýär». Soňra Kesariýada, Pawlusyň patyşa Agrippanyň öňündäki şaýatlygy onuň «däli» bolmalydygyny görkezýär. Onuň ölçegli jogaby hakykatyň nähili gowy dolandyrylan usulda ulanylmalydygyny görkezýär: «Men aýdýan zat hakyky we akyllydyr».
Resullaryň Işleri 20:30-da buthana ýolbaşçylary üçin duýduryş bar. «Hatda öz aralaryňyzdan hem adamlar ýüze çykar we şägirtleri öz yzlaryna çekmek üçin hakykaty ýoýar» (Resullaryň Işleri 20:30). Bu ýerde, görä Kollinz Iňlis Sözlügine, «hakykat» «dünýäniň käbir tarapyny görkezmäge synanyşýan düşünjeler ulgamy, mysal üçin gadymy dinleriň hakykatlary» manysyny berýär. Men bu sözlük kesgitlemesinden has anyk bolardym we hakykatyň Hudaýyň aýdýan zadydygyny, we bizde Mukaddes Kitapda Hudaýyň aýdýan zadynyň takyk bardygyny goşardym. Waýn Grudem, öz Sistemaly Teologiýasynda, «Hudaýyň hakykatçylygy Onuň hakyky Hudaýdygyny, we Onuň ähli bilimleriniň we sözleriniň hem hakyky, hem hakykatyň iň soňky ölçegidigini aňladýar» diýip ýazýar.
Hristianlar hökmünde biz Hudaýyň bize Hakykat Kitabyny berendigine ynanýarys. Biz ony merhemetli goramaga taýyn bolmalydyrys. Ahyrsoňy, Isa doga etdi:
Olary (dünýäde galan şägirtlerini) hakykat bilen mukaddes et; Seniň sözüň hakykatdyr (Ýahýa 17:17). Biz hristianlar mukaddes Hudaýyň aňsatlyk bilen ulanyp biljek aýratyn halky. Bizde Özü hakykat bolan Isa Mesih ýaşaýar (Ýahýa 17:23; Ýahýa 14:6). Biz Öz içimizdäkini daşary çykarmalydyrys. Halasgärimiz ellerimizi, öýlerimizi, ýüreklerimizi, wagtymyzy, zehinlerimizi we hazynamyzy ulanmaga rugsat bereliň. Gyzyl, goňur, zeýtun, sary, gara ýa-da ak bolsak-da, Reb Isa bilen doly bolanymyzda, merhemet we hakykat bilen doly bolanymyzda, mähirli hereketlerden gelip çykýan dostlukly häsiýet, dogruçyllyk, ygtybarlylyk we hakykatçylyk bilen doly bolarys. Biz Onuň bilen doly bolanymyzda, bu zatlar aňsatlyk bilen daş-töweregimizdäki adamlara ýaýrar.
Pawlus öz hatlarynda hristian hakykatynyň özegini görkezýär we şol özegi oňa garşy argumentlerden goraýar, käbirleri şonda ýaýran, käbirleri häzir.
Rimliler 2:20-de Pawlus ähli ýewreýlere «Kanunda bilim we hakykatyň beýany bar» diýip ýazýar. Käbir adamlar «hakykaty öz erbetlikleri bilen basyp ýatyrýarlar» we «Hudaýyň hakykatyny ýalan bilen çalşyrdylar» (Rimliler 1:18,25). Yzygiderli «hakykaty ret edýänler» (Rimliler 2:8), «Hudaýyň hakykat esasynda hökümine» (Rimliler 2:2) duş gelmeli bolar. Hudaýyň biziň günämize garşy adalatly gazabyndan gaçyp gutulmak ýokdur (Rimliler 2:3-11). Ýaşamagyň diňe iki ýoly bar – Hudaýyň ýoly ýa-da ýalňyş ýol! Ýalňyş ýol soňy gelende sizi mukaddes Hudaýyň öňünde günäleriňizde ýeke goýýar.
2 Korinfliler 4:2-de Pawlus öz hyzmatyny «hakykaty açyk beýan etmek» hökmünde suratlandyrýar. 2 Korinfliler 13:8-de ol şeýle ýazýar: «Çünki biz hakykatyň garşysyna hiç zat edip bilmeris, diňe hakykat üçin». Efesliler 5:8-10-da hristianlar «ýagtylygyň çagalary hökmünde ýaşamaga (çünki ýagtylygyň miwesi ähli ýagşylykdan, adalatsyzlykdan we hakykatdan ybaratdyr) we Rebbe nämäniň ýaraýandygyny bilmäge» çagyrylýar.
Biz günäkär durmuş ýa-da mukaddes durmuş ýaşap bileris. Saýlaw biziňkidir. Biziň merhemetli Halasgärimiz bizi Öz ulanmagy üçin aýratyn bolmagymyzy isleýär – merhemet bilen doly we Öz hakykatyny beýlekilere öz durmuşymyz we sözlerimiz bilen merhemetli paýlaşmak. Hartumda musulman goňşularymyza şaýatlyk etmegiň iň gowy ýollarynyň biri, diňe Mesihi öz durmuşymyzda görkezmek we olaryň gaçybatalga soraglaryna jogap bermekdi.
Iň soňunda Pawlusyň Koloslylar baradaky beýanyny göz öňünde tutuň, olar iman edýänler boldular: «Bütin dünýäde bu injil miwe berýär we ösýär, edil siz ony eşiden we Hudaýyň merhemetini ähli hakykatynda düşünen günden bäri sizde bolşy ýaly» (Koloslylar 1:6).
Netije
Hudaý bize Öz merhemeti we hakykaty barada gürledi. Ol bize Özüni başdan aýaga çenli doldurmagy isleýändigini aýtdy, şonda Onuň merhemeti we hakykaty bizden akyp, daş-töweregimizdäki adamlara we ýerlere ýaýrar. Men Hudaýdan biziň şaýatlygymyzy Onuň merhemeti bilen ýumşatmakda, şol bir wagtyň özünde Onuň hakykaty bilen güýçli saklamakda kömek etmegini dileýärin. Biziň şöhratly Halasgärimiz bizi Özüne meňzeş bolmaga, Öz merhemetini we hakykatyny ýaýratmaga çagyrýar.
