Mariýa Magdalina: Isanyň wepaly yzyna düşüjisi
Biz adatça Isanyň on iki resuly bilen ýöräp, öwredip we sagaldyp ýörenini göz öňüne getirýäris. Emma, Injillere has ýakyndan seretsek, Isany söýen we Onuň aýdanlaryna we edenlerine gyzyklanan köp aýallary tapýarys. Marta we Mariýa ýaly käbirleri Oňa myhmansöýerlik hödürlediler. Samariýaly aýal ýaly beýlekiler Oňa köp adamy getirdiler. Minnetdar bir aýal Oňa atyr guýdy. Başga biri Onuň aýaklaryny ýuwdy. Onuň ejesi Onuň ýanynda durdy. Ýuhanna we Susanna ýaly beýlekiler Isa we on iki resulyň yzyna düşdüler we olara “öz serişdelerinden kömek etdiler” (Luka 8:3).
Emma bu aýallaryň hemmesinden Mariýa Magdalinanyň durmuşy we häsiýeti has ýagty şöhle saçýar. Direlen Mesihiň näme üçin ilki Oňa görünmegi saýlandygyny hiç haçan oýlanyp gördüňizmi? (Markus 16:9). Onda bir aýratyn zat bar. Ol resullaryň garaýyşlary we özüni alyp barşy bilen deňeşdirilende has ýagty şöhle saçýar. Onuň hereketleri arkaly olara öwretmeli köp zady bardy. Ol biziň üçin hem şu günki günde görelde bolup biler.
Ol jynlar tarapyndan gynamalara sezewar edilipdi.
Onuň geçmişi barada köp zat aýdylmaýar. “Magdala” “minara” diýmegi aňladýar. Belki-de, käbirleri ony güýçli häsiýeti üçin Magdalina diýip atlandyrandyr. Emma ol has ähtimal Galileýa deňziniň kenaryndaky Magdala şäherinden gelip çykandyr. Şol döwürde aýaly garyndaşy bilen baglanyşykly tanatmak adaty zat bolsa-da, mysal üçin “Huzanyň aýaly Ýuhanna” (Luka 8:3) ýaly, Mariýa Magdalina maşgala baglanyşygy bolmazdan 12 gezek ady bilen agzalýar. Käbirleri üçin bu onuň durmuşa çykmandygyny aňladýar. Emma onuň geçmişi barada has köp zat aýdylýar – jynlar bilen baglanyşyk.
Biz “erbet ruhlardan we kesellerden sagaldylan käbir aýallaryň” Isanyň yzyna düşendigini okaýarys. Olaryň arasynda “ýedi jyn çykan Mariýa Magdalina” bardy (Luka 8:2). Käwagt erbet ruhlar kesellere sebäp bolýar. Jyn gidende, saglyk yzyna gelýär. Eger jynlar “çyksa”, olar nädip “girýär”?
Kolumbiýada missioner bolup işlän döwrümde synlan zatlaryma görä, adatça jadygöýlik, neşe serişdelerini ulanmak, inçest, jelepçilik we ş.m. ýaly maşgala taryhy bolýar, bu bolsa jynyň hristian däl adamy eýelemegine mümkinçilik berýär. Jyn eýelän adam bilen duşuşanlar, bu Mariýanyň gorkusyny we çäresizligini düşünerler. Jyn eýelänleriň öz janyna kast etmegi seýrek däl. Ol Isa bilen şu ýagdaýda duşuşdy.
Jynlar adatça göreşsiz çykmaýar. Gerasenlerden bolan jyn eýelän adamyň ýagdaýynda, jynlar “Isadan olary ibermezligini gaýta-gaýta ýalbardylar” (Markus 5:9-10). Mariýa Magdalinanyň ýagdaýynda, Markus olaryň “Isa ýedi jyny kowup çykaran” biridigini aýtdy (Markus 16:9). Bu geçmişi düşündirmek, onuň Isanyň yzyna düşmek islegini düşündirmek üçin esasy zatdyr.
Isany söýgiňiz nähili? Ony “höwes” diýip suratlandyryp bolarmy? Isa fariseýleri başga bir günäkär aýal bilen deňeşdirip, bu ruhy hakykaty düşündirdi: “Az bagyşlanan az söýýär” (Luka 7:47). Her birimiz köp bagyşlananymyz üçin, Mariýa Magdalina ýaly biz hem höwes bilen söýmeli. Emma biz günämize gaty ýeňil garaýarys we Isa az gyssagly gelýäris. Biz özümizi asmana gitmek üçin azajyk itergi gerek bolan gowy raýatlar hasaplaýarys. Fariseýler we olaryň häzirki zaman deňleri bu Mariýa ýaly söýüp bilmezler.
Ol Isanyň yzyna düşdi we Oňa hyzmat etdi.
Isa ony doly azat edeninden soň, ol Onuň yzyna düşdi we Oňa hyzmat etdi. Belki-de, siz hyzmat etmegi söýýän höwesli hristianlar bilen duşuşansyňyz. Belki-de, siz olaryň birisidir. Mariýa Magdalina bize iki möhüm sapak öwredýär. Birinjiden, Oňa Onuň isleýşi ýaly hyzmat etmek üçin, siz azat bolmaly. Köp hristianlar günäkär geçmişimiz bilen baglanyşykly gynançly ýatlamalara we agyrylara bagly bolup hyzmat etmäge synanyşýarlar. Biz şeýle bulut astynda ýaşamaga öwrenişýäris. Eger şeýle bolsa, hyzmat etmegi bes ediň we doly azatlygy gözläň. Mesihdäki azatlyk akademiki doktrina däl; ol her bir imanly üçin elýeterli hakyky tejribe.
Ikinjiden, Oňa Onuň isleýşi ýaly hyzmat etmek üçin, biz Onuň yzyna düşmeli. Biz meşgul bolmagymyz ýeterlik däl. Biz beýlekiler bilen Rebbe hyzmat etmäge taýýar bolmaly. Köp hristian hyzmaty toparlarda amala aşyrylýar: Rebbiňiz Isa resullaryň toparyny döretdi. Pawlus beýlekiler bilen bilelikde syýahat etdi we hyzmat etdi. Mariýa Magdalina beýleki aýallar bilen Isa hyzmat etdi. Toparlar adatça dürli şahsyýetlerden ybarat bolýar we bu aňsatlyk bilen problema öwrülip biler. Şol bir Halypa hyzmat edýän missionerleriň arasynda näçe gapma-garşylygyň bardygyna haýran galarsyňyz! Resullaryň toparynda hem gapma-garşylyklar bardy (Markus 9:34). Mariýa Magdalina topar hyzmatyndan daşlaşmady. Ol Isany höwes bilen söýýärdi, ýöne “köp beýlekiler bilen ... Oňa we resullara kömek edip” işledi (Luka 8:3).
Erkekler (Luka 8:1):
On iki resuly Isa aýratyn saýlapdy. Olar käwagt beýlekilere garşy hökümdar we tankydy bolýardylar. Mariýa Magdalina muny belläp geçmeli bolandyr, ýöne ol olar bilen bäsleşmedi. Ol öz rolunda razy boldy.
Baý aýallar (Luka 8:3):
Hyzmat edenleriň arasynda “Herodyň öýüniň müdiri Huzanyň aýaly Ýuhanna” bardy. Baýlar bilen işlemek hemişe aňsat däl, ýöne Mariýanyň şeýle adamlar bilen gapma-garşylyga girendigine hiç hili subutnama ýok.
Gyssanmaç aýallar (Matta 27:55):
Isa Zebedeýiň ogullary bolan iki dogany, Ýakup we Ýuhannany, on iki resulyň hataryna goşulmaga çagyrdy (Markus 3:13-19). Olaryň ejesi hem Isanyň yzyna düşdi. Beýleki resullar ünsi sowulanda, ol ogullaryny Isa getirdi we şeýle diýdi: “Bu iki oglumyň biri Seniň patyşalygyňda sag eliňde, beýlekisi bolsa çep eliňde otursyn.” Bu şägirtleriň arasynda dartgynlylyga sebäp boldy (Matta 20:21-24). Isa olaryň ogullaryny “Gök gürrüldisiniň ogullary” diýip atlandyrdy (Markus 3:17). Bu at olaryň ejesiniň häsiýeti bilen baglanyşyklymydy? Emma biz Mariýa Magdalina bilen bu aýalyň arasynda hiç hili gapma-garşylyk tapmaýarys. Ol Isany gyssanmaç aýallar bilen paýlaşdy.
Garyndaşlar (Ýuhanna 19:25):
Ýuhanna Mariýa Magdalinanyň Isanyň ejesi we daýzasy bilen haçyň ýanynda bolandygyny ýazýar (Ýuhanna 19:25). Olaryň Isa bilen maşgala gatnaşyklary bardy; Mariýa Magdalinanyň ýokdy. Maşgala gatnaşyklary toparlarda sürtülmelere sebäp bolup biler, ýöne bu Mariýa Isa söýýärdi we Oňa hyzmat edýärdi, bäsdeşlik ýa-da gabanjaňlyk barada hiç hili subutnama ýok. Siz özüňizi Isanyň ýanynda has ýakyn ýa-da sizden has ruhy hasaplaýanlar bilen işläp bilermiňiz?
Ol haçyň ýanynda durdy.
Mariýa Magdalina haçyň ýanynda bolandygy üçin has köp ýatda galýar. Käbirleri onuň şol ýerde durmagyny passiw hasaplap biler. Emma has ýakyndan serediň. Beýlekiler bilen bilelikde ol Galileýadan Iýerusalime ýöräpdi. Isa penşenbe güni tussag edildi; bu aýallar gije boýy näme boljakdygyny oýlanyp geçirmeli bolandyr. Olaryň “Ony haça çykar!” diýen gykylyklaryny eşidenlerinde näçe agyry çekendiklerini göz öňüne getirip bilermiňiz? Juma güni olar Onuň yzyna Golgota gitdiler. Olar Onuň haça çüýlenendigini gördüler. Olar on iki resuldanam ahlak goldawyny tapmadylar; biri Oňa dönüklik edipdi, beýlekisi bolsa Ony inkär edipdi.
Mariýa Magdalinanyň näçe duýgusal agyry çekendigini göz öňüne getiriň. Emma Matta onuň agyrysyna goşuljak has köp wakalary ýazýar: “Geçip barýanlar Oňa sögdüler” (Matta 27:39). Emma Mariýa Magdalina Isadan utanmady. Soňra üç sagatlap “bütin ýer ýüzüne garaňkylyk düşdi” (Matta 27:45). Men bir gezek doly Gün tutulmasyny başdan geçirdim. Biz birnäçe minut doly garaňkylykda ýaşadyk. Men geň sowuklyk duýdum.
Şol üç sagadyň dowamynda Mariýa Magdalina we beýleki aýallar şol garaňkylygy “Isa ýene-de gaty ses bilen gygyrdy ... we ruhuny berdi. Şol pursatda ... ýer titredi we gaýalar ýaryldy. Gabyrlar açyldy we ölen köp mukaddes adamlaryň jesetleri direldi” (Matta 27:50-52) diýip duýan bolmaly. Panikany göz öňüne getiriň – ýer titremeler, açyk gabyrlar, direlen ölüler! Bize esgerleriň “gorkandygyny” aýdylýar (Matta 27:54). Mariýa Magdalinany şol haçyň ýanynda näme saklady? Näme üçin ol beýlekiler bilen gaçmady? Meniň pikirimçe, onuň geçmişi tapawut döretdi. Fariseýlerden tapawutlylykda, köp bagyşlananlygy üçin, “ol köp söýýärdi” (Luka 7:47).
Mesihe bolan wepalylygymyz adalatsyzlyga nädip jogap berýär? Jogapsyz “Näme üçin?” soraglary bizi Ondan daşlaşdyrýarmy? Biz masgarabazlyga nädip jogap berýäris? Biz Petrus ýaly Isadan daşlaşýarysmy? Gelejek näbelli bolan döwürlerde näme? Biz Rebbimize ýakyn galýarysmy? Käwagt söýgüli adamyň ölümi bizi sarsdyrýar. Käwagt ýer titremeler (işsizlik, aýrylyşma, bölünişik) biziň esaslarymyzy sarsdyrýar. Käwagt unudylan problemalaryň direlmeleri bolýar. Mariýa Magdalina ýaly, şertlere garamazdan, Rebbimize ýakyn galalyň.
Ol Isanyň jaýlanmagyny synlady.
Isa juma güni öýlän öldi. Şenbe güni Gün ýaşanda başlady, şonuň üçin Onuň jesedini gabyr üçin taýýarlamak üçin bary-ýogy birnäçe sagat bardy. “Agşam ýakynlaşanda, Arimateýadan Ýusup atly baý bir adam geldi ... Pilatusa baryp, Isanyň jesedini sorady” (Matta 27:57-58). Ýuhanna bize Ýusubyň “Nikodim bilen bilelikde” gelendigini aýdýar ... Olaryň ikisi ony “ýaglar bilen, keten zolaklaryna” doladylar (Ýuhanna 19:39-42). Olar muny edýärkä, “Mariýa Magdalina we beýleki Mariýa gabyryň garşysynda otyrdylar” (Matta 27:61).
Eger Mariýa Magdalina haça çykarylandan soň öýüne giden bolsa, siz ony tankytlardyňyzmy? Emma ol gabyr möhürlenýänçä galdy. Wepaly ýürek hemişe borçdan daşary gidýär. Siz öz hyzmatyňyzy ölçäýärsiňizmi? Siz öz wepalylygyňyzy beýlekileriňki bilen deňeşdirýärsiňizmi? Mesihe hakykatdan aşyk bolan ýürek şeýle deňeşdirmeleri etmeýär!
Ol gabyra gaýdyp geldi.
Günäkär bir aýal Isanyň aýaklaryna gymmat bahaly atyr guýanda, käbir şägirtler gaharlanyp, “Bu näme isrip?” diýip soradylar (Matta 26:8). Mariýa Magdalina we beýleki aýallar “öýlerine baryp, ýaglar we atyrlar taýýarlanlarynda” (Luka 23:55-56) bu hem isrip däldimi? Olar Nikodim we Ýusubyň jesedi “takmynan ýetmiş bäş funt ýaglar” bilen dolandygyny bilýärdiler (Ýuhanna 19:39). Bu ýeterlik däldimi? Wepaly ýürek şeýle pikirlenmeýär. Beýlekileriň näme edendigi möhüm däldi, olar öz çuňňur minnetdarlyklaryny bildirmek islediler.
Şeýle köp hristian aýdymlary döredildi. Näme üçin ýene bir? Şeýle köp hristian kitaplary we broşýuralary ýazyldy. Näme üçin ýene bir? Şeýle köp baý hristianlar Rebbiniň işine berýärler. Meniň kiçijik goşandym bilen näme üçin alada etmeli? Şeýle köp zehinli wagyzçylar hoş habary gürrüň berýärler. Näme üçin men? Şeýle köp uly guramalar bu dünýädäki mätäçlere kömek edýärler. Näme üçin goňşy öýe göçen bir täze maşgala bilen alada etmeli? Söýýän ýürek şeýle soraglary bermeýär. Mariýa ýaly, biz hem Isa gowy ysy bolan bir zat bermek isleýäris. “Gowy iş etmegi we beýlekiler bilen paýlaşmagy unutmaň, çünki şeýle gurbanlar bilen Hudaý razy bolýar” (Ýewreýler 13:16). Şeýle hereketlere “hoş ysy bolan gurban ... Hudaýa ýakymly” hem diýilýär (Filipililer 4:18).
“Hepdäniň birinji güni gaty ir” Mariýa Magdalina we beýleki iki aýal “gabyra barýardylar” (Markus 16:1-3). Bu üç aýaly näme üçin şeýle ir turmaga mejbur etdi? Gabyrdaky perişde bilýärdi: “Men siziň haça çykarylan Isany gözleýändigiňizi bilýärin.” Soňra olary hoş habar bilen haýran galdyrdy: “Ol bu ýerde däl; Ol direldi, özüniň aýdyşy ýaly” (Matta 28:5-6).
Ol direlen Mesih bilen duşuşdy.
Mariýa Magdalina we beýleki aýallar “Isany gözläp” (Matta 28:5) gabyra gitdiler. Gabyryň golaýynda olar perişde daşy yzyna süýşüreninde ýene bir “güýçli ýer titremesini” başdan geçirdiler (Matta 28:2). Siziň ýolda käbir kynçylyklaryňyz bolup biler, ýöne Isany hakykatdan gözleýän her kim ony ahyrsoňy tapýar. “‘Meni gözlärsiňiz we Meni taparsyňyz, Meni bütin ýüregiňiz bilen gözlärsiňiz. Men siziň tarapyňyzdan tapylaryn,’ diýip Reb aýdýar” (Ýeremiýa 29:13-14). Ýuhanna Mariýa Magdalina bilen direlen Mesihiň arasyndaky täsirli duşuşygy ýazýar. Şägirtler boş gabyra baryp, öýlerine gitdiler, “emma Mariýa gabyryň daşynda aglap durdy” (Ýuhanna 20:10-11). Ol ýeke ýerdi. Ol iki “perişdäni” gördi, ýöne gynanjynda ýanyndaky Isany tanamady. Emma soňra Ol onuň adyny çagyrdy, we ol “Mugallym!” diýip gygyrdy.
Käwagt biziň tebigy gynanjymyz bizi Rebbiniň niýetlenen bereketinden daşlaşdyryp biler. Rebbiň ýoldaş hristianlary, hatda perişdeleri hem biziň ýüregimizi köşeşdirmek üçin ulanýan bolmagy mümkin. Biz olaryň sözlerini eşidýäris, ýöne olaryň ruhumyza ýetmegine rugsat bermeýäris. Biz Rebbiniň mähirliliginiň subutnamalaryny görýäris, ýöne agyrymyzda Oňa ýüregimizi şatlandyrmaga rugsat bermeýäris. Siz ýekemi? Agry çekýärsiňizmi? Mariýa Magdalina duýgy eden şol Isa siziň üçin hem duýgy edýär. Ol siziň adyňyzy çagyrýar. Ol sizi gynanjyňyzdan ýüz öwrüp, Oňa sežde etmäge çagyrýar.
Onuň habary sorag astyna alyndy.
Isa şeýtan tarapyndan synalanda, Ol “Rebbiňiz Hudaýa sežde ediň we diňe Oňa hyzmat ediň” diýip jogap berdi (Luka 4:8). Seždeden soň hyzmat gelýär. Isa Mariýa Magdalina “gynanýan we aglaýan” şägirtlere habar ýetirmegi tabşyrdy (Markus 16:10). Reb olara alada edýärdi. Biz Onuň köşeşdirmesine açylsak, Ol bize beýlekilere köşeşdirmek üçin merhemet berýär (2 Korinfliler 1:3-4). Mariýa Magdalina Reb üçin aýratyn adamdy, ýöne ol ýeke däl.
Mariýa gözýaşlaryny süpürdi we Isanyň aýdanlaryny derrew etdi. Şägirtler onuň habaryna nädip jogap berdiler? “Olar Isanyň diridigini we onuň Ony görendigini eşidenlerinde, olar ynanmadylar” (Markus 16:11). Ol hoş habary şatlyk bilen paýlaşdy, ýöne şägirtler oňa ynanmadylar. Beýlekiler siziň habaryňyzy sorag astyna aldymy? Siz hakykaty ýoýmakda güman edildiňizmi? Mariýa Magdalina nädip jogap berdi? Ol şägirtleri aýal şaýady ret edendikleri üçin jynsçylykda aýypladymy? Ol Petrus ýaly, sözlerine agram goşmak üçin kasam etdimi? (Matta 26:74). Ol protest edip çykyp gitdimi? Ýok, ýok, ýok.
Mariýa Magdalina Isanyň ondan haýyş edenini etdi we şägirtleriň reaksiýasyny Oňa galdyrdy. Biz “soňra Isa on bir resula göründi ... Ol olaryň imansyzlygy we direleninden soň Ony görenlere ynanmakdan boýun gaçyrmaklary üçin olary käýedi” (Markus 16:14) diýip okaýarys. Soňra, hemişe bolşy ýaly, Ol olaryň ýanynda durdy. Reb hakykatyň ahyrsoňy ýüze çykjakdygyny üpjün edýär (Luka 12:1-3). Beýlekiler siziň niýetleriňize şübhe döredýärlermi? Siz ýalňyş düşündirilýändigiňizi duýýarsyňyzmy? Mariýa Magdalina ýaly boluň: hakykaty aýdyň, Rebbe şatlyk bilen sežde ediň we Rebbiniň size tabşyran işiňizi etmegi dowam ediň. Garşylyk hiç haçan agyryny ýa-da yzalylygy aklamaýar.
Biz näme edýäris?
Bir ýaş ýigit bir gezek menden Isa bolan höwesi nädip gazanmalydygyny sorady. Mariýa Magdalina bize görkezýär: Birinjiden, günäkärligiňiz bilen ylalaşyň. Mesih siziň üçin eden ähli zatlaryny bilmeseňiz, siz hemişe “az söýersiňiz.” Ikinjiden, Mesihiň yzyna düşmegi dowam ediň – şägirtleriň, ýerli ybadathananyň, taryhy mukaddesleriň ýa-da hatda doktrinalaryň däl. Beýlekiler bilen Mesih bilen yzyna düşüň, ýöne beýlekileriň yzyna düşmäň. Üçünjiden, ýüregiňizi bölmäň. Naharlar gowy iştahany bozýar. Eger siz dini däp-dessurlara eýerip, ynsan garaşýan zatlaryny ýerine ýetirmäge synanyşsaňyz, hakyky zat üçin iştahaňyzy ýitirmek üçin ýeterlik kanagat taparsyňyz. Mariýa Magdalinadan öwreniň: “Ol köp söýýärdi” (Luka 7:47).
