“Biz diwaryň ýarysyny dikeldik, sebäbi halk bütin ýüregi bilen işledi.” Nehemýa 4:6
“Işçileriň güýji gutarýar, we gaty köp harabaçylyk bar, biz gurluşyk edip bilmeýäris.” Nehemýa 4:10
Geçen aý biz orta ýaşyň tebigatyny, ähli çagalary öýden giden maşgalada şahs, ýoldaş we ene-ata bolmak nukdaýnazaryndan öwrendik, ony Nehemýanyň döwründe Iýerusalimiň diwaryny täzeden gurmagyň ýarym nokadyna meňzetdik. Biz belläp geçdik, jübütler orta ýaşlaryna ýetenlerinde, köplenç durmuşlarynda ýygnanan lapykeçlikleriň, agyrylaryň we stresleriň harabaçylygy bilen ýüklenýärler. Ösüş taýdan, olar orta ýaşyň wezipelerine ýüzbe-ýüz bolmaly, olar şulary öz içine alýar: täzeden jübüt bolmagy öwrenmek; boş höwürtgä laýyklykda wagt, giňişlik we energiýany täzeden guramak; ileri tutulýan zatlary täzeden düzmek, ugry täzeden kesgitlemek we orta ýaşlar üçin durmuş ýoluny döretmek; we nikany togtadan bulaşyklygy arassalamak, şeýlelik bilen gatnaşygyň gyzyklanmasyny täzeden janlandyrmak.
Bu makalanyň maksady, orta ýaşdaky jübütlere we maşgalalara harabaçylygyň üstünden galmak we orta ýaşdaky streslerden üstün çykmak üçin zerur serişdeleri üpjün edýän käbir Injil prinsiplerini we mysallaryny öwrenmekdir, bu Rebbe hormat getirýär we maşgalada durnuklylygy ösdürýär.
Orta ýaş üçin şygar
Nehemýanyň Iýerusalimiň diwarynda ýadaw işçilere beren höweslendiriji habary, orta ýaşdaky jübütler üçin amatly kynçylykdyr. Ol gurluşyk taslamasyna päsgelçilikleri ykrar edenden soň, derrew şeýle diýýär: “Beýik we gorkunç Rebbini ýatlaň” (Nehemýa 4:14 NIV). Ol ünsi ynsan güýjüniň ýetmezçiliginden Hudaýyň çäksiz serişdelerine gönükdirýär. Elbetde, orta ýaşda, öz serişdelerimize bil baglamazlygyň paýhasy manyly bolup başlaýar. Şeýlelik bilen, harabaçylygy arassalamak üçin ilkinji ädim, pikirimizi ýagdaýlarymyzdan aýryp, Rebbe gönükdirmekdir.
Orta ýaş üçin missiýa
Orta ýaş täzeden baha bermegiň we täzeden ugrukdyrmagyň wagtydyr. Eger siz geçen aýdaky makalada berlen öý işiňizi ýerine ýetiren bolsaňyz, siz özüňizi şahs, ýoldaş we ene-ata hökmünde nirede duranyňyzy kesgitlemäge kömek eden şahsy sanawy ýerine ýetirdiňiz, öz duýgularyňyza (1 Korintoslylar 13:4-8), öz hereketleriňize (2 Petrus 1:3-8) we öz pikirlenişleriňize (Filipililer 4:4-8) degişli Injil ölçeglerini ulanyp. Emma, şeýle baha bermegiň maksady, orta ýaşdaky mesihçi jübütiň esasy işi bilen meşgullanmak üçin esas döretmekdir, ýagny Rebbe gulluk etmek ýa-da Hudaýyň işini etmekdir.
Ybadathanada gulluk we hyzmat üçin talaplar, nikanyň we maşgala durmuşynyň çägindäki adamyň ýerine ýetirişi bilen gös-göni baglanyşyklydyr. Birinji Timoteos 3:1-5 ýerli ybadathanada gulluk üçin talaplary beýan edýär. Bu şahadatnamalar şahsy häsiýeti we şahadatnamany, oňyn nika gatnaşygyny we işleýän maşgalany öz içine alýar. Aslynda, bu bölegi jemleýän ritoriki sorag ähli zady aýdýar: “Eger kim öz maşgalasyny dolandyrmagy bilmese, Hudaýyň ybadathanasyna nädip sereder?” (1 Timoteos 3:5)
Bu bölege berlen düşündiriş, çagaly nika jübütleriniň köpüsi üçin, Rebbe bolan şahsy gatnaşyklaryndan soňky ileri tutulýan zatlaryň şular bolmalydygyny görkezýär: nika (ýoldaş roly), maşgala (ene-ata roly) we iş (üpjün ediji roly). Olaryň ilkinji jogapkärçiligi ybadathanada gulluk etmezden ozal maşgalada gulluk etmek bolmalydyr. Şeýlelik bilen, orta ýaş gelende, Rebbiniň işine tebigy geçiş bolup biler, bu siziň tälimiňizi 1 Timoteos 3-de bellenen talaplar bilen jemleýär.
Orta ýaş modelleri we habarlary
Injil orta ýaşda durmuş bilen göreşen we imany bilen göreşen adamlaryň mysallary bilen doly bolsa-da, men orta ýaşyň stresleri bilen netijeli göreşmegiň we Rebbiniň işini etmegiň orta ýaş missiýasy bilen meşgullanmagyň esasy taraplaryny nygtamak üçin diňe üçüsini saýladym. Üç mysal şular: Isanyň ejesi; Resul Pawlus; we Zebedeýiň maşgalasy.
Merýemiň orta ýaş krizisi
Ene-ata üçin çagasynyň ölümine şaýat bolmakdan uly agyry ýokdur. Merýem haçyň aşagynda duranda (Ýahýa 19:26), ilkinji ogly rehimsizlik bilen haça çüýlenende, onuň ýüregi döwülmeli bolmaly. Çäresizlik, azap we ynanmazlyk gaty agyr bolmaly. Soňra, öz göwresini açan çagasynyň oňa söýgi we rehimdarlyk bilen seredip, “Eziz aýal, ine seniň ogluň” (Ýahýa, Ýahýa 19:26-a salgylanyp) diýmegi hem teselli beriji, hem bulaşyk bolmaly: Isanyň öz agyrysynyň ortasynda onuň abadançylygyna seredýändigi teselli beriji, ýöne ony maşgaladan daşardaky biriniň (onuň beýleki çagalary däl) aladasyna tabşyrmagy bulaşyk. Bu ýerde näme bolýardy?
Merýemiň orta ýaş krizisi, ýazga alnan iň kyn geçiş hökmünde kesgitlenýär. Diňe bir ogluny ýitirmegi bilen durmuşy tersine öwrülmän, eýsem, başga hiç bir ynsanyň etmeli bolmadyk bir uýgunlaşma etmeli boldy. Ol Isany öz ogly hökmünde görmekden, Onuň öz Halasgäri we Rebbi diýip ynanmaga geçmeli boldy. Ol muny nädip etdi? Elbetde, Hudaýyň merhemeti bardy (Luka 1:30); we Onuň ulalýandygyny synlanda (Luka 2:51) we Onuň hyzmatynda gulluk edende (Ýahýa 2:1-12) öz tejribeleri kömek etdi. Ýahýanyň aladasyna tabşyrylmagy – Rebbe ýakyn, ýöne maşgaladan daşardaky biri – hem kömek eden bolup biler. Emma Merýemiň krizisi başdan geçirmeginiň – geçişi etmeginiň we agyrydan üstün çykmagynyň esasy ýoly – özüni Rebbiniň işini etmäge bagyşlamagy boldy.
Resullaryň Işleri 1-de biz ony şägirtler, beýleki aýallar we ogullary bilen doga edip we görkezmä garaşyp ýygnanan görýäris. Merýem Iýerusalimdäki ilkinji ybadathananyň aýrylmaz bölegi bolup, çagalarynyň ynançlaryny üýtgetmäge kömek etmekde öz paýyny goşdy. (Olaryň hem Isany dogan hökmünde görmekden, Isany Halasgär we Reb hökmünde görmäge geçmekleri aňsat iş däldi.) Özüni Rebbiniň işini etmäge bagyşlamagy, oňa agyryny bejermäge we orta ýaşynyň harabaçylygyndan üstün çykmaga mümkinçilik berdi.
Pawlusyň orta ýaş şygarlary
Pawlusyň bütin uly ýaşly durmuşyny köp babatda orta ýaş sagasy diýip atlandyryp bolar. Ol her gezek güýjüň iň ýokary nokadyna ýetende, ýykyldy we täze sapak öwredildi. Fariseýleriň arasynda ýaş, ösýän ýyldyz hökmünde (Filipililer 3:4-6), ol ybadathanany yzarlaýanlygy bilen özüne at gazandy (Resullaryň Işleri 7:57). Soňra ol Damask ýolunda Reb bilen duşuşdy (Resullaryň Işleri 9:1-17), we ol Rebbini öz Halasgäri hökmünde kabul edýänçä, bütin dünýäsi ýykyldy. Onuň ähli şahadatnamalary we tälimi ýok boldy, we ol milletlere resul hökmünde missiýasy üçin tälim almak üçin çöle alyndy (Galatýalylar 1:15-17).
Soňra, ýetişen uly adam hökmünde ol bu möhüm prinsipi öwrendi: “Meniň üçin peýdaly bolan zatlaryň hemmesini indi Mesih üçin ýitgi hasaplaýaryn” (Filipililer 3:7). We ol Isany öz Halasgäri hökmünde görmekden, Ony Reb hökmünde bilmäge geçiş etdi. Soňra, resul hökmünde işe başlanda, ol käbir derejede ýeňilmez duýgusyny döreden kynçylyklar bilen güýçlendi (2 Korintoslylar 11:23-28). Pawlusyň başdan geçiren ähli zatlaryny başdan geçirenden soň, siz ýeňilmez duýgusyny duýup başlamazdyňyzmy – elbetde, Rebbiniň kömegi bilen?
Şeýlelik bilen, Pawlusy orta ýaş modellerimizden biri hökmünde kesgitleýän näme bilen göreşmeli boldy? Ol ony öz “tenindäki tikenegi” diýip atlandyrýar (2 Korintoslylar 12:7-10). Biz onuň nämedigini bilmeýäris, ýöne onuň Pawlusy şeýle bir gynaýandygyny bilýäris, ol Rebbe ony aýyrmagy üç gezek ýalbardy. Şeýle etmek bilen ol garaşlylygy öwrendi. Güýçli bolmagy we durmuşynyň we missiýasynyň basyşlaryny çalasynlyk bilen çözmegi garaşýan wagtynda, ol öz ejizligini duýdurýan jogap aldy: “Meniň merhemetim saňa ýeterlikdir, sebäbi Meniň güýjüm ejizlikde kämilleşýär” (2 Korintoslylar 12:9). Ol ejiz bolanda Rebbe güýçli bolýandygyny öwrenmeli boldy.
Netijede, bu tejribeler ony Pawlusyň orta ýaş üçin üç şygary diýip atlandyrýan zatlaryma getirdi. Birinjiden, biziň güýjümiz Rebbe we özümizde däl: “Meniň (Hudaýyň) güýjüm ejizlikde kämilleşýär,” we “Men ejiz bolanymda güýçli bolýaryn” (2 Korintoslylar 12:9,11). Ikinjiden, biz yza däl-de, öňe seretmeli: “Yzdaky zatlary unudyp we öňdäki zatlara ymtylyp, Hudaýyň meni Mesih Isada göge çagyran baýragyny almak üçin maksada tarap ylgap barýaryn” (Filipililer 3:13-14). Üçünjiden, kanagatlanmak, dolandyrmak däl-de, orta ýaşda göreşmegiň açarydyr: “Men her bir ýagdaýda, doýan bolsam-da ýa-da aç bolsam-da, bolçulykda ýa-da ýetmezçilikde ýaşaýan bolsam-da, kanagatlanmagyň syryny öwrendim. Meni güýçlendirýän Hudaý arkaly ähli zady edip bilýärin” (Filipililer 4:11), we “Kanagatlanmak bilen dindarlyk uly gazançdyr” (2 Timoteos 6:6).
Zebedeý we onuň aýaly: nusgalyk orta ýaş jübüti
Eger orta ýaşda ökünmek we gahar-gazap üçin potensial ýagdaý bar bolsa, ol Zebedeý bolardy. We bu Isanyň günäsi bolardy. Geliň, muny bir pursat göz öňüne getireliň. Isa Zebedeýiň maşgala eýeçiligindäki, balykçylyk işini, ogullary Ýakup we Ýahýany öz şägirtleri edip almak bilen ýok etdi (Markus 1:19). Eger bu ýeterlik bolmasa, onuň aýaly soňra ogullarynyň yzyna düşüp, Isanyň hyzmatynda ýol boýunça gitdi we geljekki patyşalykda täze karýeralaryny berkitmek üçin aşa talaplar etdi (Matta 20:20-23). Şeýlelik bilen, Zebedeýiň agşamlyk naharyny kim taýýarlaýardy? We, eger onuň aýaly Isadan ogullaryny öz ilkinji kömekçileri etmegini soramaga batyrlyk eden bolsa, ol öz garyp adamyndan nähili talaplar ederdi?
Elbetde, bularyň hemmesi boş, ynsan çaklamasydyr. Biz bilýän zadymyz, Zebedeýiň maşgalasy Rebbiniň işini etmäge borçlandy. Onuň ogullarynyň Rebbiniň şägirtleri bolmagy onuň üçin mesele däldi. Onuň aýalynyň Isanyň ýer ýüzündäki hyzmatynda haça çenli işjeň bolmagy gowy boldy (Matta 27:55-56). Isanyň öz ejesini Zebedeýiň ogly Ýahýanyň aladasyna tabşyrmagy hem maşgalanyň borçlanmasy barada köp zat aýdýar. Görünýän, Zebedeý sahnanyň arkasynda bolmak we diňe balykçylyk işinde üpjün ediji hökmünde işlemek bilen mesele döretmedi.
Görünýän, onuň aýalynyň has köpçülikleýin işjeňligi onuň egosyna howp salmady, we ol Rebbe hyzmat etmekde ony goldamaga isleg bildirdi. We biz muny nädip bilýäris? Bu gaty inçe nokat, ýöne biz Zebedeýiň aýalynyň adyny hem bilmeýäris. Ýöne Hudaýyň Sözi Zebedeýi we onuň aýalyny “Zebedeýiň ogullarynyň ejesi” (Matta 20:20; 27:56) diýen jümlede hemişelik jübüt hökmünde baglanyşdyrýar. Şeýlelik bilen, men olary Rebbiniň işine özlerini bagyşlan we Hudaýyň işini etmäge özlerini bagyşlan nusgalyk orta ýaş jübüti hökmünde görýärin.
Harabaçylygy aýyrmak
Şeýlelik bilen, orta ýaş jübüti Rebbe gulluk etmäge we Hudaýyň işini etmäge borçlananda näme bolýar? Olaryň ünsi Hudaýda bolanda, we olar Onuň islegini gözleýänlerinde, olaryň ünsi biri-birinden we olary ünsüni sowup we gaharlandyryp biljek geçmişdäki agyrylardan, lapykeçliklerden we synaglardan aýrylýar. Her biri Rebbe gulluk etmäge ymtylanda, olar diňe bu durmuşda däl, eýsem ebedilik üçin hem peýda berýän özara kanagatlanma we durmuşda many tapýarlar. Olar bilelikde işlänlerinde we biri-birini goldanlarynda, olaryň nikasy güýçlenýär, we olar öňdäki ýol üçin zerur güýji tapýarlar. Jübit hökmünde olaryň durmuşda maksady bolar, şeýle hem özlerini tapýan islendik ýagdaýda kanagatlanmanyň olara ýoldaş boljakdygyna ynam bolar.
We ahyrynda, goşmaça peýda bar: Eger ene-atalar Hudaýyň işini etmäge bagyşlanan bolsa, olaryň uly çagalarynyň işine gatyşmaga wagty bolmaz. Bu olaryň çagalaryna berlen sowgatdyr, gaýynlaryň gatyşmagy sebäpli ýygy-ýygydan ýüze çykýan nika dartgynlygyny azaldýar. Eger Reb olara şeýle agtyklar bilen bereket berse, olar agtyklaryna ýarym wagtlyk söýgüli hökmünde garşylanar. Olar çagalaryna we agtyklaryna nusga bolar we şeýlelik bilen Rebbiniň mirasyny indiki nesle geçirer. Rebbiniň kömegi bilen, jübütleri orta ýaşda kynçylyga salýan harabaçylyk arassalanar, we olar şahslar, ýoldaşlar we ene-atalar hökmünde “diwary gurmak” we Rebbiniň işini etmek wezipesini dowam etdirip bilerler.
Bu iki bölekli makala tamamlanýar.
