FILIPLILER 3:12-16: Häzir ösüş, soň kämilleşmek
“Men muny eýýäm gazandym ýa-da eýýäm kämilleşdirildim diýmekçi däl, ýöne men Mesih Isa meniň üçin näme üçin tutan bolsa, şony tutmak üçin öňe gidýärin. Doganlar, men özümi entek muny tutan hasaplamaýaryn. Ýöne men bir zat edýärin: yzymda galanlary unudyp we öňümde duranlara tarap ymtylyp, men Hudaýyň Mesih Isada meni göge çagyran baýragyny gazanmak üçin maksada tarap öňe gidýärin. Bizden ýetişenler ählimiz zatlara şeýle garaýyşda bolmaly. Eger siz käbir nokadynda başgaça pikir etseňiz, Hudaý ony hem size düşündirer. Diňe eýýäm gazananlarymyza laýyk ýaşalyň.” Filipililer 3:12-16 NIV
Siz durmuşyňyzda hiç haçan mutlak kämilleşmek bilen bir zat etdiňizmi? Elbetde ýok! Eger siz gowy okuwçy bolsaňyz, mysal üçin, siz hiç haçan gowulaşdyrylyp bilinmejek bir tabşyrygy tabşyrmadygyňyzy boýun almalysyňyz. Hatta kagyzda iň ýokary baha alsaňyzam, bu mutlak kämilleşmegiň ölçegi däldi! Eger siz görnükli türgen bolsaňyz, siz hiç haçan kämil oýun oýnamadygyňyzy, kämil ýaryş geçirmedigiňizi ýa-da hiç hili sport çäresine kemçiliksiz gatnaşmadygyňyzy ilkinji bolup boýun alýarsyňyz. Hatta siz öz iş ýa-da hünär ugryňyzda ähli bäsdeşleri we standartlary ýeňip bilseňizem, siz kämil däldigiňizi bilýärsiňiz. Aslynda, islendik ugurdaky hakyky suratkeşler we hünärmenler kämilleşmekden gaty daşdadyklaryny aňsatlyk bilen boýun alýarlar! Hakyky hünärmenler kämilleşmäge tarap öňe gidýänlerinde öz ýalňyşlaryny we kemçiliklerini has köp bilýärler! Diňe kämilleşmek isleýänler kemçiliksizligi talap etmäge batyrgaýlyk edýärler.
Entäk kämil däl
Ahlak babatda hem şeýle. Hudaýyň kämil dogrulygyny we çäksiz mukaddesligini bilip we gadyryny bilip ýetişen hristianlar, günäsiz kämilleşmekden gaty daşdadyklaryny ilkinji bolup boýun alýarlar. Diňe Hudaýyň kämilleşmek standartlaryna pes garaýyşda bolan ýa-da Onuň günä kesgitlemesine ýalňyş garaýyşda bolan hristianlar bu durmuşda günäsiz kämilleşmek derejesine ýetip biljekdiklerine ynanmaga batyrgaýlyk edýärler. Bu hristianlaryň käbirleri ahlak kämilleşmegi maksadyna eýýäm ýetendiklerini aýdyp bilerler, ýöne Injil bu durmuşda günäsiz derejesine ýetip biljekdigimizi öwredýärmi? Hiç haçan! Injiliň bu mowzukdaky taglymatyny jemlemek üçin gowy ýol “häzir ösüş, soň kämilleşmek” bolar.
Bu makalanyň başynda agzalan Filipililer 3:12-16-da Pawlus bu durmuşda kämilleşmändigini açyk aýdýar (12-nji aýat). Biz Pawlusdan has mukaddes durmuşda ýaşaýandygymyzy aýtmaga batyrgaýlyk edermidik? Kim şeýle nusga laýyk gelip biler? Şonda-da Pawlus kämilleşmekden gaty daşdadygyny aňsatlyk bilen boýun aldy. Ol hatda özüni “günäkärleriň başy” (1 Timoteos 1:15) diýip atlandyrdy. Ýöne, Pawlus bu durmuşda kämilleşip bilmejekdigini aňlan wagtynda ýüz öwürmändigini belläň. Filipililer 3:12-13-de ol öňe gitmegini dowam etdirýändigini we ösüşe garaşýandygyny aýdýar. Ol kämilleşjek wagtyna garaşýardy, ýöne bu geljekde, Reb bilen bolanda bolar. Aslynda, kämilleşmek derejesine ýetmek we Mesihiň keşbine doly laýyk gelmek, göge ýeten wagtyndaky baýragyň bir bölegi bolmalydy (14-nji aýat). Bu aýatlaryň taglymaty gaty açyk: häzir ahlak ösüşi bolup biler we bolmalydyr, ýöne ahlak kämilleşmegi soň geler.
Gapma-garşylyk ýok
Filipililer 3-iň bu durmuşda günäsiz kämilleşmegiň mümkin däldigini öwretmegi, ilkinji seredişde başgaça öwredýän beýleki Injil ýazgylaryna garşy gelmeýär. Mysal üçin, ol 1 Petrus 1:16-daky “mukaddes boluň, sebäbi men mukaddes” diýen ündewe garşy gelmeýär. Kämil mukaddeslik Hudaýyň bizi çagyrýan standarty bolsa-da, bu aýat bu durmuşda hakykatdanam mukaddes bolup biljekdigimizi ýa-da Hudaýyň bu durmuşda günäsiz bolmagymyza garaşýandygyny öwretmeýär. Aýatyň “men mukaddes bolşum ýaly mukaddes boluň” däl-de, “mukaddes boluň, sebäbi men mukaddes” (ýa-da “çünki men mukaddes”) diýýändigini belläň. Bu Hudaýyň standarty meselesi. Onuň mukaddesligi, we ondan az zat däl, biziň çagyrylýan standartymyzdyr. Bu ahlak ösüşini ölçegimizdir – bu durmuşda ahlak kämilleşmegine ýetip bilmesek-de. Biz mukaddes Hudaýyň öz ýaradanlaryna, kämil bolmasalar-da, mukaddeslikden az bolmagy buýurmagyna garaşmazdyk! Gowy ene-atalar çagalarynyň kämil däldigini bilýärler, ýöne bu olaryň çagalaryna biraz günä edip biljekdiklerini aýtmaklaryny aňlatmaýar! Gaýtam, olar çagalaryna hiç hili günä etmezligi aýdýarlar, hatda munyň mümkin däldigini bilseler-de.
Tekstimizdäki taglymatlara garşy gelýän ýaly görünýän başga bir Injil ýazgysy 1 Ýahýa 3:9-dyr, ol “Hudaýdan doglan her kim günä etmeýär” diýýär. Bu aýat günäsiz kämilleşmegiň hristian üçin diňe bir mümkin däl-de, eýsem her bir hristian üçin hakykydygyny aňladýan ýaly. Eger bu düşündiriş bolsa, onda her bir hristian halas bolandygyny ýa-da ýokdugyny alada etmäge başlamalydyr! Ýöne Ýahýa “Eger biz günämiz ýok diýsek, özümizi aldaýarys we hakykat bizde ýokdur” (1 Ýahýa 1:8) we “Eger biz günä etmedik diýsek, Hudaýy ýalançy edýäris we Onuň sözi bizde ýokdur” (1 Ýahýa 1:10) diýip ýazan bolsa, muny nähili ýazyp bilerdi? Jogap 1 Ýahýa 3:9 we 5:18-de ulanylýan işlik wagtynda tapylýar. Ol grek häzirki zamanydyr we has gowy “günä etmegi endik edinmek” ýa-da “günä etmegi dowam etdirmek” diýip terjime edilýär. Hakyky hristian endik boýunça günä etmez ýa-da günäli durmuşda ýaşamaz. Hudaýdan doglandygyny aýdýan, ýöne günäde ýaşamagyny dowam etdirýän her kim şübheli bolmalydyr. Ahlak ösüşi hakyky hristianyň garaşylýan adaty ýagdaýydyr, ahlak kämilleşmegi däl.
Hristianlar 2 Korinfliler 5:17-e görä “täze ýaradylyşlar” ýa-da “täze döredilenler”. Bu fakt bu durmuşda günäsiz kämilleşmegiň mümkin däldigini öwretmäge garşy gelýärmi? Ýok! Mesihde täze ýaradylyş hökmünde, imanlyda täze ruhy durmuş bar – Hudaýyň Özünden gelen durmuş. Bu täze durmuşyň günä etmeýän we ahlak taýdan kämil bolan ylahy tebigat bilen häsiýetlendirilýändigi dogry bolsa-da (2 Petrus 1:4), imanly entek günä etmäge ukyplydyr. Näme üçin? Täze Ähtde “ten” ýa-da “günäli tebigat” diýlip atlandyrylýan zat sebäpli (Filipililer 3:3-4; Galatýalylar 6:7-8). Biz hristianlar esasy tebigatymyzda täze adamlar bolsak-da (Injil radikal üýtgeşmäni beýan etmek üçin “täzeden doglan” ýa-da “ýokardan doglan” sözlerini ulanýar), “ten” entek biz bilen bolany üçin günä etmegimiz mümkin. Injilde ulanylýan “ten” biziň ählimiziň ýykylan adamzat nesliniň bir bölegi hökmünde bar bolan tebigy, öz-özüňe hyzmat edýän meýilleri diýip kesgitlenip bilner. Ten biz ölýänçäk ýa-da Reb gaýdyp gelýänçäk biz bilen bolar. Hudaýa şükür, ol biziň täze direlen bedenlerimiziň bir bölegi bolmaz!
Bu durmuşda öz-özüňe hyzmat edýän islegler hiç haçan ýok edilmese-de, olar Mukaddes Ruhyň güýji bilen dolandyrylyp bilner. Şeýlelik bilen, bize “Ruh bilen ýöräň we teniň islegini ýerine ýetirmezsiňiz” (Galatýalylar 5:16 NASB) diýilýär. Bize Rimlikler 6:14-de hem “günä size agalyk etmez” diýip wada berilýär. Şeýlelik bilen, imanlylar hökmünde, Mesihde täze durmuş bilen, Mukaddes Ruhyň güýji bilen, biz günä etmeli däldiris. Biz hiç haçan “günä etmäge mejbur boldum” ýa-da “günä etmeli boldum” diýip bilmeris. Ýöne, “ten” sebäpli biz hem günä edýändigimizi boýun almalydyrys. Ýatda saklaň, ýerine ýetirilmedik günäler we ýerine ýetirilen günäler bar, we bu durmuşda günäsiz kämilleşmek derejesine ýetmek mümkin däl. Wagtyň, zehiniň we puluň dolandyrylyşynda doly borçly hristian işewür adamy nirede? Aýalyny “Mesihiň ybadathanany söýşi ýaly” (Efesliler 5:25) söýýän hristian är nirede? Okuwlaryny, jemgyýetçilik durmuşyny we hristian hyzmatyny hemişe kämil deňleşdirýän hristian okuwçy nirede? Boýun alalyň: biz häzir ösüş edip bileris, ýöne kämilleşmek biziň elýeterligimizden daşda. Kämilleşmek soň geler.
Ösüş etmek
Bu durmuşda ahlak kämilleşmegine ýetip bilmeýändigimiz üçin, biz ýüz öwürmeli we ösüş üçin islendik synanyşykdan ýüz öwürmelimi? Elbetde ýok! Bu türgene, okuwça ýa-da ussat işçä kämil bolmajakdygy üçin ýüz öwürmegi aýtmak ýaly. Ýetişen garaýyş, elbetde, her birimiziň elimizden gelenini etmegimiz we beýleki imanlylary elimizden gelenini etmäge ruhlandyrmagymyzdyr. We Filipililer 3:15-iň bizi ündew edýän zady hem şol: “Bizden ýetişenler ählimiz (“kämil” KJV we NASB-da “ýetişen” diýip has gowy terjime edilýär) zatlara şeýle garaýyşda bolmaly.” Biz nähili garaýyşda we nähili häsiýetde bolmaly? Häzir ösüş, soň kämilleşmek! Biz bu durmuşda ahlak kämilleşmegine ýetip bilmeris, ýöne ösüş edip bileris. Filipililer 3:16-a görä, eger biz ösüş etmäge synanyşmagy bes etsek ýa-da Mesih ähli günälerimiziň aladasyny edeni üçin ahlak ösüşiniň ähmiýeti ýok diýip pikir etsek, biziň garaýşymyz nädogrydyr. Biz ahlak kämilleşmegine ýetip bilmesek-de, “eýýäm gazananlarymyza laýyk ýaşap” (Filipililer 3:16) öňe gitmeli. Biz eýýäm gazananlarymyza laýyk ýaşaýarysmy? Biz basgançaklaýyn ösüş edýärismi? Biziň doga-dileglerimiz entek öz-özümize gönükdirilenmi, ýa-da olar Hudaýyň beýlekiler üçin niýetleri barada has köp alada edýärmi? Imanly doganlar bilen sabyrlylygymyz gowulaşýarmy (hatda bizi ýalňyş ýola salýanlar bilen hem)? Okalýan materiallara, telewideniýe we filmlere bolan isleglerimiz üýtgedimi? Biz dogry ugurda biraz ösüş etdikmi? We biz köplenç pikir etmeýän ugurlarda nähili edýäris – ähli hakykaty aýtmak, hatda kiçijik bergilerimizi tölemek we karz alan zatlarymyzy gaýtarmak ýaly? Biz durmuşymyzyň her bir ugrynda ahlak ösüşini etmeli!
Filipililer 3-däki Pawlusyň taglymatlary we mysaly bilen ylalaşmasak näme? Bu durmuşda ahlak kämilleşmegi mümkin diýip pikir etsek näme? Ýa-da tersine, bu durmuşda ahlak ösüşi mümkin däl diýip pikir etsek näme? Hudaýyň Sözi bize näme etmegi maslahat berýär? Filipililer 3:15-iň soňky bölegine görä, biz Hudaýyň bu taglymat barada goşmaça düşünje bermegine razy bolmaly. Bize bu ýerde bir wada berilýär: “Eger biz käbir nokadynda başgaça pikir etsek, Hudaý ony hem bize düşündirer.” Geliň, Hudaýyň Sözüne ynanalyň! Geliň, Mukaddes Ruhyň ýolbaşçylygyna açyk akyl bilen, Filipililerdäki bu bölek barada, şeýle hem sereden degişli Injil ýazgylary barada oýlanalyň we Hudaýyň hakykatdanam Onuň taglymatynyň “häzir ösüş we soň kämilleşmek” däldigini görkezýändigini göreliň.
