Ilkinji zatlary ilkinji ýerde goýmak
Adamyň zatlary tertipleşdiriş tertibi onuň durmuşynda ruhy ýagdaýynyň gaty takyk görkezijisidir. Luka 12-däki baý akmak baradaky mysal, öz hereketleri bilen özüne iň uly ähmiýetli zadyň nämedigini görkezen bir adamyň hekaýasyny gürrüň berýär. Ol öz emlägini saklamak üçin has uly ambarlar gurmak we soňra pensiýa çykanda rahat ýaşamak isledi. Onuň özüni bilmekligi we gysga pikirliligi hemmelere duýduryş hökmünde ýazga geçirildi. Ol öz-özüne şeýle diýdi: «Men şeýle ederin: ambarlarymy ýykaryn we has ulularyny guraryn, we şol ýerde ähli hasylymy we harytlarymy saklaryn. We öz ruhuma aýdaryn: «Ruh, seniň köp ýyllar üçin köp harytlaryň bar; rahatlan; iý, iç we şadyýan bol.» Emma Hudaý oňa şeýle diýdi: «Akmak! Bu gije seniň ruhuň senden talap ediler; onda seniň taýýarlan zatlaryň kimiňki bolar?» (Luka 12:18-21 NKJV).
Bu pensiýa üçin meýilnama düzmegiň ýalňyşdygyny aýtmaýar. Emma, adamyň öz ruhunyň howpsuzlygyny we halas bolmagyny ilkinji ileri tutulýan zat hökmünde goýmazlygy, yzyna gaýtaryp bolmaýan ýitgilere sebäp boldy. «Eger adam ähli dünýäni gazansa, emma öz ruhuny ýitirse, oňa näme peýda bolar?» (Mark 8:36).
Dünýä wagtlaýyn we maddy zatlary esasy ähmiýetli hasaplaýar, Hristian bolsa olary ikinji derejeli hasaplaýar. Imanly üçin ruhy zatlar ilkinji bolmaly, dünýä olary iň soňky hasaplasa-da. Bu garşylykly garaýyşlar iki sany düýbünden başga gymmatlyk ulgamyna esaslanýar. Rebiň taglymatlary zatlary dogry tertipde ýerleşdirmegiň zerurlygyny nygtaýar. Munu göz öňünde tutup, birnäçe mysallara seredeliň.
Ilki doganyň bilen ýaraş, soňra gel we sowgadyňy hödürle. — Matta 5:24
Hudaý ýewreýlerden öz hasyllarynyň iň gowusyny talap etdi. Şonuň üçin ýewreý öz sowgadyny ruhana getirýärdi, ol hem ony Rebe onuň adyndan hödürleýärdi. Bu adamyň Rebe Onuň ýagşylygy üçin öwgüsiniň beýanydy. Käwagtlar, ruhana ýakynlaşanda, gurbanlykly adam özüniň başga bir ýewreýi kemsitmek üçin bir zat aýdandygyny ýa-da edendigini ýatlaýardy. Ol şol ýagdaýda näme etmelidi?
Hudaý Özüne ýakynlaşýanlaryň ahlak taýdan dogry ýagdaýda bolmagyny talap etdi. «Rebiň dagyna kim çykyp biler? Ýa-da Onuň mukaddes ýerinde kim durup biler? Eli arassa we ýüregi päk, ruhuny buta galdyrmadyk, ýa-da aldawçylyk bilen kasam etmedik adam» (Zebur 24:3-4). Hudaý hem onuň hereketi bilen kemsidilipdi we ýalňyşlyk düzeldilmeli. Şonuň üçin Reb buýurdy: «Sowgadyňy şol ýerde gurbanlyk sypasynyň öňünde goý, we git. Ilki doganyň bilen ýaraş, soňra gel we sowgadyňy hödürle» (Matta 5:24).
Bu möhüm ýörelge, şu merhemet gününde ýaşaýan Hristianlara hem şeýle ulanylýar. Pawlus Efesdäki ybadathana şeýle ýazdy: «Hudaýyň Mukaddes Ruhuny gynandyrmaň, Siz halas bolan günüňiz üçin möhürlendiňiz. Ähli ajylyk, gahar, gazap, gykylyk we ýaman sözler sizden aýrylsyn, ähli ýamanlyk bilen. We biri-biriňize mähirli, rehimdar boluň, biri-biriňizi bagyşlaň, edil Hudaý Mesihde sizi bagyşlan ýaly» (Efesliler 4:30-32). Ýakup şeýle diýdi: «Biri-biriňize kemçilikleriňizi boýun ediň, we biri-biriňiz üçin doga ediň, şonda siz sagalarsyňyz» (Ýakup 5:16 KJV). Biz kemsitme döredendigimizi bilýän bolsak, ýöne ýaraşmak üçin çyn ýürekden tagalla etmesek, oturyp çörek döwmek Rebe hormatsyzlykdyr. Biz zyýan ýetirenlerimiziň duýgularyny äsgermezlik etmeli ýa-da hiç zat bolmadyk ýaly etmeli däl.
Munuň bilen baglanyşykly, Reb biri sizi kemsiden ýagdaýy getirdi. «Mundan başga-da, eger doganyň saňa garşy günä etse, git we oňa ýalňyzlykda onuň ýalňyşyny aýt. Eger ol seni diňlese, sen doganyňy gazandyň» (Matta 18:15 NKJV). Bu kiçigöwünlilik ruhunda edilmeli (Galatýalylar 6:1). Köplenç, kemsitmäni ilki başgalara ýaýratmak tendensiýasy bar; ýöne Rebiň görkezmeleri ýerine ýetirilende, mesele «seniň we onuň arasynda ýalňyzlykda» çözülip bilner. Ýaraşyk iki tarapy öz içine alýar: «Bagyşlaň» diýýän kemsiden adam; we «Men seni bagyşlaýaryn» diýýän kemsidilen adam.
Ilki Hudaýyň Patyşalygyny we Onuň dogrulygyny gözläň, we ähli bu zatlar size goşular. — Matta 6:33
Reb Matta 6-da gürläninde birnäçe temalara degip geçdi: bermek, doga etmek, bagyşlamak, agyz beklemek, hazynalary ýygnamak, hyzmat etmek we wagtlaýyn zerurlyklar barada alada etmek. Biri şeýle ýazdy: «Alada etmek sallançakda oturmak ýaly, ol bize bir zat etmäge mümkinçilik berýär, ýöne bizi hiç ýere eltmän.» Alada köp adamyň her ýere giden ýerinde göterýän agyr ýükidir. Ol olaryň ruhy energiýasyny sypdyrýar we hatda ýara, ýokary gan basyşy we beýleki keseller ýaly fiziki kesellere sebäp bolup biler. Bu aladaly alada Rebiň şägirtlerine, gökdäki Atalary olaryň zerurlyklaryny bilýändigi üçin, näme iýmeli ýa-da içmeli barada alada etmeli däldigini öwretmäge iterdi, sebäbi Ol olary üpjün ederdi. Emma, olaryň durmuşynda ileri tutulmaly zatlar bardy: «Hudaýyň Patyşalygy we Onuň dogrulygy.» Bulary gözlemek bilen, kiçi zatlar üpjün edilerdi.
Biz doga edenimizde, berenimizde we dogry ýaşanymyzda, Onuň patyşalygyny öňe sürmäge kömek edýäris. Biziň ileri tutýan zatlarymyzyň bu täzeden tertipleşdirilmegi, ynanjaň Hudaýa iman etmek bilen birlikde boýun bolmagy talap edýär. Biz Onuň sözüne ynananymyzda, Ol hökman Öz wadalaryny ýerine ýetirer. Käbir zatlaryň beýlekilerden ileri tutulmalydygy baradaky möhüm Injil taglymatynyň mysaly Patyşalar kitabynda tapylýar. Bu pygamber Ylýas we Zarefatly dul aýal bilen baglanyşykly. Ol ýeke ogly bilen açlyk döwründe ýaşaýardy. Bir gysym uny we azajyk ýagy bilen ol soňky naharyny taýýarlap ölmäge taýýarlanýardy. Soňra pygamber Ylýas gelip, ondan azajyk suw we bir bölek çörek sorady. Onuň jogaby ölüme razy bolan birini görkezdi: «Reb Hudaýyň diri bolşy ýaly, mende çörek ýok, diňe bir gysym un gapda, we azajyk ýag küýzede; we seret, men özüm we oglum üçin taýýarlamak üçin birnäçe çöp ýygnaýaryn, şonda biz ony iýip, öleris» (1 Patyşalar 17:12). Ylýas oňa şeýle diýdi: «Gorkma; git we aýdan zadyňy et, ýöne ilki Maňa ondan kiçijik çörek ýasa ... we soňra özüň we ogluň üçin ýasa» (13-nji aýat).
Siz ýa-da men näme ederdiňiz? Dul aýal öz kynçylygyna garamazdan, Ylýasyň görkezmelerini ýerine ýetirip, ilki öz azajyk serişdelerinden oňa çörek ýasady. Netijede «ol we ol we onuň öýi köp günler iýdiler. Un gapy gutarmady, ne-de ýag küýzesi guramady» (15-16-njy aýatlar). Hudaý hiç kimiň bergisi däl. Biz Ony ilkinji ýerde goýanymyzda, Ol ähli zerurlyklarymyza sereder.
Ilki öz gözüňden tagtany aýyr, soňra doganyň gözünden çybygy aýyrmak üçin açyk görersiň. — Matta 7:5
Tankydy we höküm ediji ruh ybadathanada, maşgalada we iş ýerinde uly zyýan etdi. Reb Simon atly bir fariseýiň öýünde nahara çagyryldy. Bir aýal, jelep bolan, gelip, gözýaşlary akyp durka Rebiň arkasynda dyza çökdi we Onuň aýaklaryny gözýaşlary bilen ýuwup, saçlary bilen guratdy. Simon muny göreninde, öz-özüne şeýle diýdi: «Bu Adam, eger ol pygamber bolsa, oňa degýän bu aýalyň kimdigini we nähili aýaldygyny bilerdi, sebäbi ol günäkär» (Luka 7:39). Bu hekaýanyň ahlagy, Simon ony tankyt edýärkä, öz ruhy bankrotlygyndan habarsyzdy. Onuň öz-özüni dogry hasaplamagy gözlerini kör edipdi.
«Tagta» tankyt edýän adamdaky açyk yzygiderliligi aňladýar, «çybyk» bolsa şeýle kiçijik zat, ony görmek üçin gaty ýakyndan seretmeli. Bu adatça tankytçy we höküm ediji adam bilen bolýar. Bu negatiw garaýyş nikalary ýykan, çagalara uly zyýan ýetiren we ybadathanadaky köp adamyň büdremegine sebäp bolan; we eger ilki höküm edilmese, Reb şeýle hereket edýänleri höküm eder. Şonuň üçin nesihat: «Höküm etmäň, şonda siz höküm edilmersiňiz» (Matta 7:1).
Isa doganynyň gözündäki «çybygy» höküm edip, öz gözündäki «tagtany» tanamaýan adamy «ikiýüzli» diýip atlandyrýar. Öz gözündäki tagtany ilki aýyrmak ýörelgesi ulanylanda, ol doganynyň gözünden çybygy aýyrmak üçin açyk görüp biler. Reb size we maňa biri-birimiz bilen gatnaşyklarymyzda ilki kiçigöwünlilik we öz-özüni höküm etmek bilen hereket etmäge kömek etsin.
Siziň haýsyňyz, diň gurmak isläp, ilki oturyp, ony tamamlamak üçin ýeterlik pulunyň bardygyny hasaplamaýar? — Luka 14:28
Reb üçin etjek islendik işimiz çykdajylary hasaplamak bilen başlamaly. Ol köp zatlardan ýüz öwürmegi öz içine alar; we wagtymyzyň, energiýamyzyň we serişdelerimiziň ulanylmagyny aňladar. Biz näme gelse-de – ruhdan düşmek, tankyt ýa-da kynçylyk – taýýar bolmaly. Emma, eger ol Hudaýyň makullamasy bilen gabat gelse, biz ynamly öňe gidip bileris. Nuhuň nesliniň adamlary Wawil diňini gurmagy bes etdiler, sebäbi Hudaý olaryň edýän zadyny makullamady.
Mesihi yzarlamak diň gurmak ýaly – ol gymmat – we bir gezek başlanymyzdan soň yza seretmeli däl. Isa şeýle diýdi: «Hiç kim, elini ýere goýup, yza seredýän, Hudaýyň patyşalygy üçin laýyk däldir» (9:62).
Mesih öňde durka näme üçin yza seretmeli? Pawlus ýaly, «Mesih Isada Hudaýyň ýokary çagyryşynyň baýragy üçin maksada tarap ylgalyň» (Filipililer 3:14), «imanymyzyň awtory we tamamlaýjysy Isa seredip» (Ýewreýler 12:2). Ol biziň nusgamyz we mysalymyz. Ol halas bolmagyň çykdajysyny hasaplady, ýöne «öňünde goýlan şatlyk üçin haça çydady, utanjy äsgermezlik etdi we Hudaýyň tagtynyň sag elinde oturdy» (2-nji aýat). Ol Atasyna «Sen Maňa etmäge beren işiňi tamamladym» (Ýahýa 17:4) diýip biljek ýeke-täk Adam. Pawlus, Mesihiň ynanjaň hyzmatkäri hökmünde, diňe «ýaryşy tamamladym» (2 Timoteos 4:7) diýip bildi.
Olar ilki özlerini Rebe berdiler, soňra Hudaýyň islegi bilen bize. — 2 Korintoslylar 8:5
Makedoniýanyň ejir çeken we garyp ybadathanalarynyň doganlarynyň zerurlyklaryny ýeňilleşdirmek üçin beren gurbanlygy bizi utandyrýar. Olar söýgi we gatnaşyk beýanynda, öz mümkinçiliklerinden hem artyk berdiler. Pawlus muny Korintoslylar söýgüsiniň çyn ýürekdenligini synamak üçin mysal hökmünde ulandy, olar Iýerusalimdäki kynçylyk çeken mukaddeslere sowgatlaryny ibermäge haýal edipdiler. Makedoniýaly mukaddesleriň mysaly ajaýyp bolsa-da, ol Reb Isanyň mysaly bilen deňeşdirilende solgun görünýär, Ol «baý bolsa-da, siziň üçin garyp boldy, şonda siz Onuň garyplygy arkaly baý bolarsyňyz» (9-njy aýat). Geliň, Makedoniýalylar ýaly, ilki özümizi Rebe bereliň. Ol ilki bilen biziň ýüreklerimizi isleýär.
Simon Petrusdan Öz guzylaryny we goýunlaryny iýmitlendirmegi soramazdan öň, Reb oňa şeýle diýdi: «Simon, Ýunanyň ogly, sen Meni söýýärmiň?» (Ýahýa 21:16). Ylham 2-de Reb Efeslileri zähmetleri üçin öwdi, ýöne olara şeýle diýdi: «Şeýle-de bolsa, Meniň size garşy bu zadym bar, siz ilkinji söýgiňizi terk etdiňiz» (4-nji aýat). Ýagny, olaryň Oňa bolan söýgüsi, başda şeýle ýanyp duran, sowap başlapdy. Ol biziň söýgimizde ilkinji ýerde bolanda, hyzmatymyz ýarym ýürekden ýa-da mehaniki bolmaz.
Ýene iki mysal, käbir zatlaryň ähmiýeti sebäpli durmuşymyzda ilkinji ýerde goýulmalydygyny nygtamak üçin ýeterlik bolar. Pawlus Timoteosa ybadathanada dogry özüni alyp barmak barada görkezme berende, diakonlar barada şeýle diýdi: «Emma bular hem ilki synagdan geçsinler; soňra diakon hökmünde hyzmat etsinler» (1 Timoteos 3:10). Soňra, dul aýallar barada, Pawlus şeýle diýdi: «Emma eger haýsydyr bir dul aýalyň çagalary ýa-da agtyklary bar bolsa, olar ilki öýde dindarlygy görkezmegi we ene-atalaryna öwezini dolmagy öwrensinler; sebäbi bu Hudaýyň öňünde gowy we makuldyr» (5:4).
Netije
Mukaddes Ýazgylaryň umumy taglymatynda Rebiň biziň ileri tutýan zatlarymyzy sazlamagymyzy we ilkinji zatlary ilkinji ýerde goýmagymyzy isleýändigi açykdyr. Şeýle etmek bilen biz töwerekdäki dünýä başga gymmatlyklar bilen ýaşaýandygymyzy görkezýäris.
