Ylham 1 – Resul Ýahýa Mesihiň Beýikligini Görýär
“Ylham” “açmak” diýmegi aňladýar. Köpler üçin Ylham kitaby “möhürlenen” bolup galýar, ýagny bu ýere ýakynlaşýan höküm wakalarynyň geljegi olaryň düşünmegi üçin gaty köp. Käbir adamlar Hudaýyň bardygyna ynanmasalar-da, adamlaryň esasan gowudygyny pikir edýärler. Olar dünýäniň gowulaşýandygyna we ynsanlaryň öňünde duran islendik meseläni çözüp biljekdigine ynanýarlar. Ynanmaýanlar Mukaddes Ýazgylary we Reb Isa Mesih, Hudaýyň Ebedi Ogly barada berlen şaýatlygy ret etdiler, Ol gökden gelip, Oňa we Onuň Golgata haçyndaky halas ediji işine ynanýanlaryň hemmesi üçin Halasgär boldy. Bu adamlar Onuň ýene-de bütin ýeri dogrulyk bilen höküm etmek üçin geljekdigini boýun almak islemeýärler.
Gynansak-da, bu kitap häzirki wagtda köp hakyky iman edenler üçin hem möhürlenen – düşünilmeýän – bolup galýar. Hudaý bu kitabyň möhürlenmegini islemeýär! Hudaýyň Ogly, Reb Isa Mesih, Ýahýa Patmos adasynda (Ylham 1:9) görkezilen zatlary kitapda ýazmagy tabşyrdy. Soňra ol kitaby Patmosyň golaýyndaky ýedi ýygnaga ýa-da buthana (11-nji aýat) gysga wagtda nämeleriň boljakdygyny bildirmek üçin ibermelidi.
Bu buthanalar şu merhemet döwründe giň buthanany aňladýar we kitabyň ýedi buthananyň her birine geçirilmegi Hudaýyň Buthanasynyň bir bedenidigini görkezdi. Hudaýyň bir ýerli buthana aýdan zady, beýleki ähli buthanalar, hatda başga ýerlerde we soňky günlerde ýygnanan buthanalar üçin hem dogrudyr. Her ýygnak beýleki ýygnaklar bilen baglanyşyklydyr.
Ylham Rebbiň ýere höküm etmek üçin gelende peýda bolmagyna ünsi jemleýär. Geliň, bu wakany Rebbiň Buthananyň bir bölegi bolan hakyky iman edenler üçin gelmegi bilen garyşdyrmalyň. Reb höküm etmek üçin peýda bolmazdan ozal, Ol ähli hakyky iman edenleri – Öz gelnini – alyp gider ýa-da raptur eder (seret 1 Selanikliler 4:13-18). Bu bize teselli berýär. Bu Mesih gelýär üçin Öz mukaddesleri.
Ylhamda beýan edilişi ýaly, bu ýerde höküm döwri başlar, ol azyndan ýedi ýyl dowam eder we muňa agyr synag döwri diýilýär. Onuň ahyrynda Mesih peýda bolar bilen biziň bilen, Öz mukaddesleri bilen, we Öz patyşalygyny ýerde gurar. Ol ähli duşmanlaryny ýeňer we 1000 ýyl Patyşalaryň Patyşasy we Reblerin Rebi hökmünde höküm sürer (Ylham 19–20).
Ylhamda açylyşyň başlangyjy Reb Isa bilen başlaýar (1:1). Ol bütin kitapda esasy üns merkezidir. Rebbiň güýji we kuwwaty hökümlerde görkeziler. Onuň dogrulygy ýamanlygyň öwezini dolanda ýa-da oňa garşy çykanda görkeziler. Bu zatlary açmak üçin Hudaý Öz guly, resul Ýahýany ýetişdirdi. Ol “Hudaýyň sözüne we Isa Mesihiň şaýatlygyna şaýatlyk etdi” (2-nji aýat NKJV). Geliň, hemmämiz Reb Isany beýgeldeliň we Hudaýyň Sözüne ýapyşalyň.
Bu kitaby okaýanlaryň hemmesine bereket wadasy bar. Ylham 1:3 şeýle diýýär: “Bu pygamberligiň sözlerini okaýan we eşidýän, hem-de onda ýazylan zatlary berjaý edýän bagtlydyr; çünki wagt ýakyn.” Hudaý hökümleri yglan etmezden ozal, bereket hödürländigini bilmek nähili ajaýyp. Bu bereket kitabyň ahyrynda gaýtalanýar (seret Ylham 22:7). Geliň, bu kitaby okalyň we ony berjaý edeliň! Ony berjaý etmek bilen, biz onuň dogrudygyny boýun alýarys. Biz bu hakykatlary yglan etmäge we günäkärleri ýere geljek hökümlerden duýdurmaga höweslenmelidiris. Injiliň ýaýramagy zerurdyr, çünki 2 Korinfliler 5:11-de şeýle diýilýär: “Şonuň üçin Rebbiň gorkusyny bilip, biz adamlary yryýarys.”
Ýedi Buthana
Kitabyň girişini (Ylham 1:1-3) okandan soň, biz resul Ýahýanyň salamyny we onuň düşündirişini eşidýäris. Ol bu ylahy ylhamy alanda özüniň nähili ýagdaýda tapandygyny düşündirdi. Bu ýerde üçlü Hudaýlyk görünýär: Ata Hudaý, Oglan Hudaý we Mukaddes Ruh Hudaý, Ata Hudaýa üns berilýär. Biz parahatlygy beriji, “kim bar we kim bardy we kim geljek” (4-nji aýat) bolan, Ýehowanyň häsiýetindäki Reb Isa Mesih, beýik “MEN KIM MEN” (seret Çykyş 3:14) barada öwrenýäris.
Soňra Hudaýyň Ruhy “Onuň tagtynyň öňündäki ýedi Ruhdan” (4-nji aýat) diýen aňlatma bilen agzalýar. Biz Hudaýyň Ruhunyň birdigini bilýäris (seret Efesliler 4:4; 1 Korinfliler 12:13), ýöne Ruh bu ýerde Öz doly dolulygynda we dürli işlerinde görünýär. Biz Işaýa 11:2-de Ruhyň ýedi aňlatmasyny okaýarys; ýagny “Rebbiň Ruhy,” “aň-bilim,” “düşünje,” “maslahat,” “güýç,” “bilim” we “Rebbiň gorkusy.” Ýazgylarda ýedi sany mukammallygy we dolulygy aňladýar.
Isa Mesih indiki aýatymyzda agzalýar: Ol “wefaly şaýatdyr” (5-nji aýat). Bu Onuň ýerdäki mukaddes we kämil durmuşyny beýan edýär. Ol Atanyň islegini kämil ýerine ýetirmekde hemişe wefaly boldy. “Ölülerden ilkinji doglan” (5-nji aýat) aňlatmasy Mesihiň biziň günälerimiz üçin haçda utançly ölüm bilen ölendigini ýatladýar. Ol Ata Hudaýyň Oňa beren işini tamamlady (Ýahýa 17:4). Ol ölümi ýeňdi we ýeňiş bilen ölülerden direldi. Ol ilkinji doglan, şeýle hem ilkinji miwelerdir (1 Korinfliler 15). Isa Mesih “ýeriň patyşalarynyň hökümdarydyr” (Ylham 1:5). Bu Onuň geljek şöhratynda, Ol bütin ýerde Öz patyşalygynda höküm sürende aýan bolar. Onda nähili beýiklik görünýär!
Öwgüniň Partlamasy!
Ýazgylarda Rebbiň üstünde oýlananda adaty bolşy ýaly, soňra doksologiýa – gysga öwgü aňlatmasy gelýär. Ylham 1:5-6-da Ýahýa bizi söýýän Oňa öwgü aňlatmalary bilen dolup daşdy. Bu sežde ýerliklidir we her bir iman eden üçin adaty bolmalydyr. Reb diňe bir “bizi Öz gany bilen günälerimizden ýuwman,” eýsem iman edenleri sežde etmek üçin “ruhanylar” etdi. Ýewreýler 13:15 bize şeýle diýýär: “Şonuň üçin Onuň arkaly Hudaýa hemişe öwgü gurbanyny, ýagny Onuň adyna şükür edýän dodaklarymyzyň miwesini hödürläliň.” Geliň, biz sežde edijiler bolalyň we Hudaýa we Onuň mähriban Ogluna öwgülerimizi dilden aýdalyň!
Mukaddes Ruh Ýahýany Mesihiň bize bolan söýgüsi barada ýazmaga ýolbaşçylyk etdi (Ylham 1:5). Nähili tema! Onuň beýikligi Onuň söýgüsiniň giňliginde görkezilýär. Ol Ony gökden çykyp, ýere gelmäge sebäp boldy. Söýgi Ony haça çenli alyp gitdi. Onuň söýgüsi şeýle beýik welin, biz ony doly düşündirip bilmeýäris. Ol Öz söýgüsini geçmişde görkezdi we her bir iman eden üçin her gün her pursat Öz söýgüsini görkezmegi dowam etdirýär. Ol bizi şeýle bir söýýär we alada edýär welin, Ol gökde biziň üçin beýik Baş Ruhanymyz hökmünde hemişe dileg etmegi dowam etdirýär (seret Ýewreýler 4:14, 7:25). Ol bizi şeýle bir söýýär welin, Ol bir gün yzyna gelip, bizi Öz ýanyna gökde alyp gitmegi wada berdi (Ýahýa 14:2-3). Isa görende we şol ebedi öwgü aýdymyny aýdanda nähili gün bolar!
Ylhamda Ýahýa sözüni dowam etdirip, Onuň “bizi Öz Hudaýyna we Atasyna patyşalar we ruhanylar edendigini” (1:6) aýtdy. Bu Mesihiň geljek günlerde, Ol ýerde höküm sürende biziň üçin niýetläni. Ol bizi Öz ýany bilen höküm sürdürer. “Onuň Hudaýyna patyşalar we ruhanylar” diýen aňlatmada patyşalyk mertebesiniň ruhany merhemeti bilen birleşmegi aňladylýar, bu bizi Mesihiň ýany bilen ruhany häsiýetde höküm sürmäge mümkinçilik berer. Bütin ýeriň 1000 ýyl dowamynda, Mesihiň patyşalygy astynda we biziň Onuň bilen tabynlykly rolumyzda dogry we merhemetli hökümeti başdan geçirmegi geljek gün bar. Nähili bereketli wagt bolar! Bu dünýäniň öň hiç haçan başdan geçirmedik we duýup bilmeýän zady.
Doksologiýa “Oňa şöhrat we hökümdarlyk ebedi we ebedi bolsun. Amin” (6-njy aýat) bilen tamamlanýar. Mesihiň beýikligi we şöhraty diňe bir häzirki wagtda däl, eýsem ähli ebedilik üçin hem boýun alynmalydyr. Onuň hökümdarlyk sürmek döwri Onuň beýikliginiň soňy däldir. Biz belli ölçegleri bolan ähli döwürlere seredip, Onuň şöhratynyň şol döwürleriň hiç birine çäklendirilmeýändigini görüp bileris. Ýok, Onuň beýikligi we şöhraty biziň bilýän wagtymyzdan, hatda Mesihiň patyşalygyndaky müňýyllyk hökümdarlygyndan hem geçip, täze gögüň we täze ýeriň täze ýaradylyşyna çenli uzalýar. Hawa, ebedi we ebedi Mesih güýç bilen görkeziler. Ol ähli ebedilik üçin hiç wagt gutarmaýan şöhraty, seždäni, hormaty, öwgüni, bereketi we seždäni alar, çünki Ol ýeke-täk muňa mynasypdyr. “Amin” (6-njy aýat) aýdylan hakykatyň dabaraly tassyklamasy hökmünde goşulýar, munuň şeýle boljakdygy barada hiç hili şübhe ýok, ýöne munuň şeýle boljakdygy barada açyk beýanatdyr. bolar şeýle! Bu pikirler bizi haýran galdyrýar!
Mesihiň Peýda Bolmagy
Ýahýa, Ylham 1-de, Rebbiň peýda bolmagyny beýan etdi. “Ine, Ol gelýär” (7-nji aýat). Bu Onuň mukaddesler üçin bizi howada garşylamak üçin gelmegi däl, eýsem höküm getirmek üçin ýere gelmegi. Bu aýaty Resullar 1:9-11, Matta 24:30, Daniýel 7:13 we Zakarýa 12:9-14 bilen deňeşdirmek peýdaly bolar. Bu makalada öň aýdyşymyz ýaly, raptur Mesih gelýär üçin bizi (seret Ýahýa 14:3; Filipililer 3:20; 1 Selanikliler 4:13-18; 1 Korinfliler 15:23). Mesihiň peýda bolmagy Mesih biziň üçin gelýär (seret Ýahuda 14; Zakarýa 14:5; Koloseliler 3:4; Ylham 19:11-14). Mundan başga-da, Ylham 1:7-däki indiki jümle Onuň “bulutlar bilen gelýändigini we her bir gözüň Ony görjekdigini” görkezýär. Bu Ýahýanyň Mesihiň peýda bolmagy barada açyk aýdýandygyny düşündirer, çünki “her bir göz” Isa Mesihi görer.
Mundan soň biz şeýle okaýarys: “hatda Ony deşenler hem” (7-nji aýat). Bu näme aňladyp biler? Mesihiň ölümi bilen baglanyşykly hakyky şahslar indi ölmedimi? Şeýle adamlar asyrlar soň Onuň peýda bolmagynda Ony nähili görüp bilerler? Bu kontekstde “Ony deşenler” aňlatmasy bütin ynanmaýan ynsan neslini – ynanmaýan ýehudylary we ynanmaýan butparazlary öz içine alýar. Mesihiň biziň üçin jan berende görkezilen olaryň ýaman ýürekleri, özleriniň ret eden we Mesihiň bu ýerden fiziki ýoklugynyň köp ýyllarynda ret etmegi dowam etdiren Şol Bir Tarapyndan höküm ediler. Mesihiň peýda bolan wagtyndaky ähli ynanmaýanlar “hatda Ony deşenler” diýen aňlatma girýär. Reb Isa indi öli däl, Ol diri we Ony ret edenleri höküm etmek üçin yzyna geler.
Bu ýasa sebäp bolar. Mesih haça çüýlenende, birnäçe gorkuly şägirtlerden başga, adamlar Onuň ölümine ýas tutmadylar. Ol häkimiýetler we Ysraýyl milleti tarapyndan adaty jenaýatçy hökmünde garaldy. Onuň üçin jaýlama dabarasy geçirilmedi. Iki şägirt Rebbi jaýlamak üçin öz janyny töwekgelçilige saldy, Oňa mähirli söýgi we mähir bilen, ýöne Onuň ölümine ýas tutmak üçin uly ýygnak geçirilmedi. Onuň jaýlanmagyna hiç kim gelmedi. Hiç hili çykyş edilmedi. Rebbi haça çüýledenler ýas tutmadylar. Ýöne indi, Ylham 1:7-de, ähli ynanmaýanlar ýas tutarlar. Olar üçin bu birden Onuň ölendigine gynanandyklary üçin däl (Zakarýa 12:10-14 bilen deňeşdir), eýsem indi Onuň olary höküm etmäge gelýändigini bilýändikleri üçindir. “Ýeriň ähli taýpalary” girýär. Reb Isa Mesihi ret edenlere waý!
Şeýle-de bolsa, Reb hakyky iman edenlere haçda ölmezden we jaýlanmazdan ozal ýatlamagyň ýörite usulyny berdi (seret Luka 22:14-20). Reb jaýlama dabarasy berilmese-de, indi bütin dünýäde hakyky iman edenler Ony ýatlamak üçin durýarlar we çörek döwmek (Onuň mukaddes bedeniniň simwoly) we käse içmek (Onuň gymmatly ganynyň suraty) bilen Onuň ölümine şaýatlyk edýärler. Bu ýatlama her hepde, “hepdäniň birinji güni” (Resullar 20:7), ýagny direliş güni (Matta 28:1-6), şeýle hem “Rebbiň Güni” (Ylham 1:10) geçirilmelidir. Ol bu ýatlamany we seždäni Oňa ynananlar üçin gurbanlyk ölümi sebäpli alýar. Biz Onuň ölümine ýas tutýarys we ýatlaýarys, ýöne Onuň ejiriniň gutarandygyny bilmekden hem şatlanýarys. Biz biziň ýerimize öleni üçin Oňa minnetdarlyk bildirýäris. Ol günäni, ölümi, dünýäni we Iblisi ýeňdi. Ol Ýeňiji we biz Oňa Ýaradyjymyz we Halasgärimiz hökmünde sežde edýäris. Ol şeýle beýik we ähli hormata we öwgä mynasyp. Geliň, ähli halas edilenler Oňa öwgü aýtsynlar!
Beýik MEN KIM MEN
Ylham 1:8-de biz Ýahýanyň Rebbiň sözlerini sitata getirýändigini görýäris: “Men Alfa we Omega.” Bu sözler grek elipbiýiniň ilkinji we soňky harplarydyr. Bu 11-nji aýatda “Ilkinji we Soňky” diýen goşmaça beýanat bilen gaýtalanýar. “Men Alfa we Omega” Ylhamyň ahyryna golaý ýene-de gaýtalanýar (21:6, 22:13). Bu aýatlaryň ikinjisi “Başlangyç we Soň, Ilkinji we Soňky” diýip goşýar. Şeýlelik bilen biz Mesihiň Ylhamyň başlangyjynda we kitabyň ahyrynda “Alfa we Omega”dygyny görýäris. Biz bu aňlatmalary Mesihiň ylahylygynyň we ebedi barlygynyň beýikligini görkezýän zatlar hökmünde düşündirýäris. Bu iki gezek, iki esse aňlatma Onuň hiç haçan üýtgemeýändigini hem görkezýär. Ol başlangyçda we ahyrynda şol bir. Isa Mesih hemişe bardy, bar we ebedi şol bir bolar! Bular Onuň beýikligine haýran galmak we Onuň adyna öwgü aýtmak üçin ýene-de birnäçe sebäpdir!
Käwagt bize “Injilde Isanyň Özüni Hudaý diýip aýdýan ýeri nirede görkezilýär?” diýip soralýar. Ylham 1:8,11, 21:6 we 22:13 dört gowy mysaldyr. Başga-da köp aýatlara salgylanmak bolar, ýöne bular ýeterlikdir. Hudaýyň Ebedi Ogly, Reb Isa Mesihiň beýikligini boýun almak nähili möhüm!
Ylham 1:8 Rebbiň Özü barada gürlemegini dowam etdirip, “Kim bar we kim bardy we kim geljek, Ähli güýçli” diýip gutarýar. Eý, Reb Isa Mesih nähili beýik! Onuň ýaly hiç kim ýok. Ol Ebedi. Ol şol bir bolup galýar. Biz Oňa diňe halas bolmagymyz üçin däl, eýsem durmuşdaky ähli zat üçin hem ynanyp bileris. Biz, hakyky iman edenler, bu dünýäden gidende, Onuň beýikliginiň biziň üçin we bize garşy ähli ebedilik üçin görkeziljekdigini bilýäris. Biz Oňa ähli halas edilenler bilen ebedi we ebedi sežde ederis!
Ylhamyň bu ilkinji babynda başga-da köp aýatlar bar. Biz sereden sekiz aýatdan soň gelýän aýatlaryň üstünde oýlanýarkak, ol has gowulaşýar. Geliň, bu sözleri okamak, eşitmek we berjaý etmek üçin höwesleneliň; olary başgalara ýetireliň; we Hudaýyň geljegi birneme bilmäge rugsat beren merhemetini gadyrlaýalyň. Geliň, Rebbi Onuň beýikligi üçin sežde edeliň! Amin!
