Dolandyryş we Hudaýyň dolandyryşy
Soňy we soňunyň soňy
«Ýurtda ajaýyp we elhenç bir zat edildi; pygamberler ýalan pygamberlik edýärler, we ruhanylar öz serişdeleri bilen höküm sürýärler; we Meniň halkym muny şeýle isleýär» (Ýeremiýa 5:30-31 KJV). Hudaýyň dolandyryşynyň her bir döwri ynsan ellerine berildi we şonuň üçin gaty erbet şowsuzlyga uçrady. Hatda ruhanylyk we pygamberler mekdebi hem Hudaýyň halkynyň üstünden agalyk edip, Hudaýyň olara ynanan zatlaryndan pul gazanmak bilen gutardy.
Hudaý hemişe şöhratly bir maksady göz öňünde tutýardy. Her bir şowsuzlyk biziň Hudaýymyza we Onuň wada beren Mesihine täze açyş we täze şöhrat getirdi. «We sen, haram, erbet Ysraýyl şazadasy, seniň günüň geldi, günä gutaranda, Reb Hudaý şeýle diýýär; täji aýyr, we täji çykar; bu şol bir bolmaz: pesi beýgelt we beýigi peselt. Men ony agdararyn, agdararyn, agdararyn: we ol, haky bolan gelýänçä, indi bolmaz: we Men ony Oňa bererin» (Ezekiýel 21:25-27).
Hudaýyň meýilnamasy açyk görkezildi
Iň başda biz Hudaýyň eken ajaýyp bagynda ilkinji jübütleri tapýarys. Olara bagy ideg etmek we goramak, miweli bolmak we köpelmek, şeýlelik bilen ýeri ilatlandyrmak tabşyryldy. Bagy goramaly ýa-da saklamaly duşman barmy (Gelip çykyş 2:15)? Adam bilen Howanyň, olaryň nesilleri bilen, şol ideal ýagdaýy bütin ýeri gözellik we söýgi bilen gurşap almak wezipesidimi? Iki soraga-da biz ynamly jogap berip bileris: «Hawa.»
Gynansak-da, olar Şeýtan olary Hudaýyň maksadyndan daşlaşdyrmanka, gaty uzak gitmediler. Munuň netijesi, ýykylmak, bagdan kowulmak we agyr zähmet çekmek zerurlygy boldy. Olar özlerini injir ýapraklary bilen ýapmak synanyşygyndan soň, Hudaý olara haýwan derilerinden örtük berdi: «Reb Hudaý Adam bilen onuň aýalyna-da deriden eşikler ýasady we olary geýdirdi» (Gelip çykyş 3:21).
Hudaýyň sesi bagda eşidildi; Hudaýyň ilkinji ata-enelerimiz bilen bile bolmagy endik edendigi görünýär. Ýöne ýykylandan soň, günäkär adamyň Hudaýa ýakynlaşmagy üçin, bigünä gurbanlar ölmeli boldy we olaryň gözelligi günäkärler üçin örtük boldy. Bu gurbanlar Reb Isanyň «Özini Hudaýa bigünä hödürlän» wagtyna tarap görkezýärdi (Ýewreýler 9:14).
Örän uly ähmiýetli başga bir zat, Şeýtany ýok etjek we muny edende ýaralanjak bir aýalyň Nesliniň geljekdigi baradaky çaklama boldy (Gelip çykyş 3:15). Bu pygamberlik bizi ýerdäki Reb Isanyň döwrüne we merhemet döwrüne alyp barýar. Netijede, pygamberlik bizi iň soňky ýerine ýetirilişine, wada berlen Nesil ähli ýeňişli bolanda, we parahatçylyk, söýgi we hakykat dogrulyk bilen hemişelik we hemişelik dowam etjek döwre alyp barýar.
«Döwür» sözi näme aňladýar?
Mukaddes Kitabyň ilkinji baplarynda biz Hudaýyň ynsan nesli üçin bir wezipäni nädip başlandygyny görýäris. Bu «döwür» sözüniň manysy. Ol köplenç «dolandyryş» diýlip terjime edilýär, mysal üçin Luka 16:2-4-de, we sözme-söz «öýüň kanuny» diýmegi aňladýar. Pawlus «hoş habaryň dolandyryşy» (1 Korinfliler 9:17), «Hudaýyň merhemetiniň dolandyryşy» (Efesliler 3:2) we «Hudaýyň dolandyryşy» (Koloseliler 1:25) barada gürledi.
Ilkinji adamlara ilki başda şatlykly bir wezipe berildi. Hudaý olaryň daş-töweregindäki we işlerindäki şatlygyny paýlaşdy. Soňra betbagtçylyk geldi, we erbet güýçler adamy we onuň aýalyny ýeňdi. Hudaý olary halas etmäge geldi we gatnaşyk dikeldildi, bu Hudaýyň üç şahsyýetiniň hemmesini öz içine alýardy. Bu proses gaýtadan we gaýtadan gaýtalanmalydy.
Geljekki nesiller
Adam bilen Howadan soň biz ýeriň zorluk we bozulma bilen dolandygyny görýäris (Gelip çykyş 6:5-6). Hudaý näme etse-de, Şeýtan ony ýok etmäge synanyşýar, Hudaýyň halkyny Ondan daşlaşdyrýar. Erbetligiň meýilnamasy ynsan neslini, hem akyl taýdan, hem fiziki taýdan bozmakdy, ýöne Hudaý bir adamy ýetişdirerdi. Bu pursatda Nuhdy, onuň ady «dynçlyk» diýmegi aňladýar. Ol Reb Isanyň öňünden habar berdi, Ol aýtdy: «Meniň ýanyma geliň, ähli zähmet çekýänler we agyr ýükli bolanlar, we Men size dynçlyk bererin» (Matta 11:28).
Nuha gämi gurmak tabşyryldy – suw joşgunynyň agyr hökümlerinden gorag ýeri; «Ebedi Hudaý seniň gaçybatalgaňdyr» (Kanun taglymaty 33:27). Gämi bir wada boldy, Hudaýyň geljekki höküm baradaky duýduryşyna ynanýan we Halasgäre barýan ähli adamlar üçin halas ediş göwher ýaýy bilen tassyklanan.
Suw joşgunyndan soň, biz adamlaryň guran şäheriniň we diňiniň höküm edilendigini görýäris. Olar aýtdylar: «Geliň, bir şäher we bir diň guralyň, onuň depesi asmana ýetsin; we özümize bir at edeliň, bütin ýüzünde dargamaly bolmaz ýaly» (Gelip çykyş 11:4). Bu, elbetde, Hudaýyň «miweli boluň, we köpeliň, we ýeri dolduryň» (Gelip çykyş 9:1) diýen buýrugyna göni boýun egmezlikdi.
Şeýtanyň öz adamy, güýçli awçy Nimrod (Gelip çykyş 10:9) bardy, ol soňky döwürleriň Antimesihiniň öňünden habar berdi. Ol özüni imperator edip bir imperiýa gurmaga başlady. Şol wagtdan bäri, Iblis adamlary höwes we rehimsiz hile bilen doldurdy, şonuň üçin ol dolandyryp bilerdi. Her bir döwür onuň öz öwünjini, «Men iň Beýik ýaly bolaryn» (Işaýa 14:14) diýen sözüni nädip amala aşyrýandygyny görkezýär.
Iki adam peýda boldy, olar imperiýalaryň agalyk etmek üçin göreşýän we erbet höwesleriň goýberilýän dünýäsiniň garaňkylygynda Hudaýyň yşygyny sakladylar. Ibrahim (Abram) nesilleri miras aljak ýere gitmäge çagyryldy (Gelip çykyş 12:1). Ol dogrulyk patyşasy we parahatçylyk patyşasy bolan birine ondan birini hem berdi. Bu patyşa hem ruhanydy, we patyşa-ruhany hökmünde, öz atlary bilen birlikde, ol Reb Isanyň bir suraty. «We Melkisedek, Salem patyşasy çörek we çakyr getirdi: we ol iň beýik Hudaýyň ruhanydy. We ol oňa pata berdi» (Gelip çykyş 14:18-19). Bu iki adamyň üsti bilen, Hudaý Ibrahimiň üsti bilen bir aýalyň Neslini nädip ýetişdirjekdigini görkezdi, we Ol olary Hudaýa ýoluň we Hudaýyň Sözüniň nädip açyk saklanýandygyny görkezmek üçin hem ulandy.
Kanun we Şaýatlyk
Geljekki döwürler Müsüre edilen hökümler, Gyzyl deňziň geçilmegi we çöl syýahaty arkaly Hudaýyň güýjüni görkezdi. Hudaý Musa Öz kanunyny berdi we çadyr gullugy bilen Lewi ruhanylygyny döretdi. Öz halky bilen ýaşap, Ol olara Özüni we Öz merhemetli gatnaşyklaryny has köp açyp berýärdi. Hatda ynsanlaryň günäsini ýazgarýan kanun hem merhemet guralyna öwrüldi. «Şonuň üçin kanun bizi Mesihe getirmek üçin biziň mugallymymyzdy... Ýöne iman gelenden soň, biz indi mugallymyň aşagynda däl» (Galatýalylar 3:24-25). Täze Äht Mesihiň kanuny nädip ýerine ýetirendigini açyp görkezende, biz özümizi asmanlara göterilen görýäris.
Reb Isa Öz şägirtlerine köp zat öwretdi, ýöne ajaýyp merhemet bilen Ol Samariýaly aýala-da käbir haýran galdyryjy hakykatlary öwretdi. Ol diri suw barada gürledi, we Ol oňa öz içki günäkärliginiň syrlaryny görkezdi. Soňra Ol öň açylmadyk has köp hakykaty açdy. «Isa oňa aýtdy: «Aýal, Maňa ynan, sagat gelýär, siz ne bu dagda, ne-de Iýerusalimde Ata sežde etmersiňiz. Siz nämä sežde edýändigiňizi bilmeýärsiňiz: biz nämä sežde edýändigimizi bilýäris: çünki halas bolmak ýewreýlerden. Ýöne sagat gelýär, we häzir, hakyky sežde edýänler Ata ruhda we hakykatda sežde ederler; çünki Ata Özüne şeýle sežde edýänleri gözleýär» (Ýahýa 4:21-23). Ol muny aýal Mesih, Mesih, Nesil meselesini gozganda gutardy. «Isa oňa aýtdy: «Men saňa gürleýän, Men Şol» (Ýahýa 4:26).
Biz merhemet döwründe ýaşaýarys, we Reb Isa, Ol Öz asman halky üçin gelende we soňra Öz ýer halky üçin ýere gelende, ahyrsoňy tamamlanjak has köp zat ýerine ýetirilmeli. Daniýeliň sözleri, belki-de ýakyn wagtda, doly ýerine ýetiriler, gorkuly we haýran galdyryjy dünýä Onuň şöhratynyň ýagtylygy bilen haýran galar, Ol Zeýtun dagyna gaýdyp gelende, «Reb Isa asmandan Öz güýçli perişdeleri bilen, ýalynly otda Hudaýy tanamaýanlardan we Rebbimiz Isa Mesihiň hoş habaryna boýun egmeýänlerden öç alanda» (2 Selanikliler 1:7-8, Zehariýa 14:3-4; Resullar 1:6-12-e serediň). «Ýetmiş hepde [ýetmiş ýedi] seniň halkyň we seniň mukaddes şäheriň üçin kesgitlendi, günäni gutarmak, we günäleriň soňuny getirmek, we günä üçin ýaraşyk etmek, we ebedi dogrulygy getirmek, we görnüşi we pygamberligi möhürlemek, we iň Mukaddesi meshetmek üçin» (Daniýel 9:24).
Biz, häzirki wagtda ýaşaýanlar, erbetligiň artýandygyny görýäris, ýöne biz bu Mukaddes Ýazgylar bilen ruhlanýarys, biziň Atamyz Hudaý we Rebbimiz Isa Mesih ähli zatlary gowy elinde saklaýarlar. Olar ähli zady dogry we laýyk netijä getirerler.
