Ahyret! Bu köpleriň aňynda uly sorag we öwrenmek üçin örän gyzykly mowzuk. Geliň, Hudaýyň Sözi bu barada bize näme öwredýändigini göreliň.
Adamyň ruhunyň ölümsizligi
Başlamazdan ozal, Hudaýyň Sözünden bir örän möhüm zady kesgitläliň: adamyň ruhunyň ölümsizligi.
Adamlar hökmünde biz adamyň beden, jan we ruhdan ybaratdygyny bilýäris. Ýöne muny subut etmek üçin Hudaýyň Sözünde nirede taparys? Gelip çykyş 2:7-de, şol aýadyň üçünji böleginde beden, jan we ruh agzalýar. Reb Hudaý adamy ýaratdy ; ýagny, bedeniň emele gelmegi. Ýewreý dilinde «ýaratmak» sözi küýzegär we küýzegär gaby üçin ulanylýar. Ýeremiýa 18-de, Ýeremiýa küýzegärleriň öýüne baryp, onuň palçykdan gap ýasaýandygyny görmegi buýruldy.
Şeýlelik bilen, Köne Ähtde «ýaratmak» üçin ulanylýan sözüň «küýzegärler» üçin hem ulanylýandygyny bilýäris. Küýzegär palçygy alyp, barmaklary bilen ony niýetlenen gaba öwürýän ýaly, Reb Hudaý, ýaradyjy küýzegär hem adamyň bedenini ýerden ýasanda şeýle etdi. Şol aýatda biz ruhbarada aýdylýan zady hem tapýarys: «Ol onuň burun deşiklerine ýaşaýyş dem aldy.» Şeýlelik bilen, adam «janly jan» boldy. Şeýlelik bilen, adamyň bedeni, jany we ruhy nähili ýaradylandygyny görüp bileris. Bu hakykaty görkezýän başga aýatlar hem bar: Işaýa 42:5, Eýýup 32:8 we Eýýup 33:4-i okaň.
Reb Isanyň ömründe bir gezek Saddukeýler direliş meselesi boýunça Ony synamak üçin geldiler. Ol olara jogap berdi: «Siz ýalňyşýarsyňyz, sebäbi siz ne Mukaddes Ýazgylary, ne-de Hudaýyň güýjüni bilýärsiňiz. Siz okadyňyzmy…» Soňra Reb Isa Çykyş 3-den Hudaýyň Musa aýdan sözlerini getirdi,
«Men Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň Hudaýy.» (Çykyş 3)
Bu üç ata-baba köpden bäri ölen bolsalar-da, Hudaý şeýle diýmedi, «Men Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň Hudaýy dym.» Eger biz 1 Selanikliler 5:23-e seretsek,
Parahatçylyk Hudaýy sizi bütinleý mukaddes etsin: we siziň bütin ruhuňyz, janyňyz we bedeniňiz Rebbimiz Isa Mesihiň gelmeginde aýypsyz saklansyn. (1 Selanikliler 5:23)
biz Täze Ähtden hem adamyň beden, jan we ruhdugyny kesgitläp bileris. Bu üç zadyň kämil adam bolan Hudaýyň ebedi Ogly, Reb Isa üçin hem dogrudygyny görmek ajaýyp. Onuň bedeni barada, biz Aramateýaly Ýusubyň we Nikodemiň Ony jaýlamak üçin Reb Isanyň bedenini sorandygyny okaýarys. (Ýahýa 19:38-42). Resullar 2 we Zeburlar 16-da Reb barada şeýle diýilýär,
sen meniň janymy Hadesde goýmarsyň, ne-de Mukaddesiňi çüýremegi görmäge rugsat bermersiň. (Resullar 2, Zeburlar 16)
Rebbimiziň ruhy barada, Onuň şeýle diýendigini okaýarys,
Ata, ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn. (Luka 23:46)
Mundan biz ölümiň gelmegi bilen janyň we ruhuň bedenden aýrylýandygyny bilip bileris. Ýakup 5-däki Mukaddes Ýazgylaryň ölümiň kesgitlemesi, ruhsyz bedeniň ölüdigidir.
Şeol? Hades?
Ýewreý dilinde ýazylan Zeburlar 16-ny grek dilinde ýazylan Resullar 2 bilen deňeşdirsek, ikisinde-de şol bir sözüň ulanylýandygyny görýäris. Petrusyň Resullar 2-däki çykyşynda «hades» (türkmen diline «dowzah» diýlip terjime edilen) sözi Zeburlar 16-daky «şeol» sözüni getirýär. Bu iki söz doly birmeňzeş we şol bir zady aňladýar. Käwagt şeol sözi King James Wersiýasynda «dowzah» ýa-da «hades» däl-de, ýalňyşlyk bilen «gabyr» diýlip terjime edilýär.
Bu söz Mukaddes Ýazgylarda ilkinji gezek Gelip çykyş 37-de agzalýar. Ýakup şeýle diýdi,
Men Şeola düşerin. (Gelip çykyş 37:35)
Şeolyň Köne Ähtde 65 gezek agzalýandygyny bilmek sizi gyzyklandyrar.
Täze Ähtde ol diňe 10 gezek agzalýar we şol 10 gezek gyzykly. Olaryň dördüsi Injillerde, Reb Isanyň Özüniň aýdan sözleri. Ikisi Resullar 2 kitabynda agzalýar, galan dördüsi bolsa Ylham kitabynda tapylýar. Täze Äht hatlarynda Hades bir gezek hem agzalmaýar. Näme üçin diýip haýran galýarsyňyzmy?
Hades näme üçin Köne Ähtde köp gezek agzalýar? Näme üçin ol Reb Isanyň agzyndan ybadathana gurulmazdan ozal agzalýar, ýöne hatlarda bir gezek hem agzalmaýar? Näme üçin ol Ylham kitabynda ýene-de peýda bolýar, bu ýerde Hadesiň iň soňky agzalmagyny 20-nji bapda tapýarys (ölüm we Hades öz ölülerini berende).
Geliň, indi bu soraglaryň käbirine jogap bermäge synanyşalyň.
Hades näme? Hadesde kim bar?
Men Hades ýa-da Şeolyň Köne Äht halky üçin görünmeýän, näbelli dünýädigine ynanýaryn; ölenleriň, gowy ýa-da ýaman bolsun, giden ruhlarynyň ýeri. Ýa-da jenap Darbiniň beýan edişi ýaly,
«giden ruhlaryň wagtlaýyn ýagdaýyny, görünmeýän ýa-da görünmeýän ruhlar dünýäsini bellemek üçin ulanylýan örän düşnüksiz _aňlatma.» Reb Isa Özü hem Hadesiň nähili ýeridigini bize has köp yşyklandyrýar. Ol bize Hadesiň iki bölege bölünendigini açýar (Luka 16:19-31): her döwürdäki imansyzlar üçin azap ýeri (dowzah) we Köne Ähtdäki imanlylar üçin dynç alyş we teselli ýeri (Ybraýymyň göwsi). Iki bölek uly we berk gabyk bilen bölünendir; bir bölekden hiç kim beýlekisine geçip bilmez.
Näme üçin biz Täze Äht hatlarynda Hades barada okamaýarys?
Men Reb Isanyň Özüniň Hadesiň bereketli bölegini, dynç alyş we teselli ýerini ýa-da Ybraýymyň göwsüni, Onuň ruhunyň ölüminden soň ol ýere gitmegi netijesinde, Jennet (lezzet bagy) diýip atlandyrandygyny açandygyna ynanýaryn!
Täze Ähtde Jennet sözi diňe üç gezek ulanylýar. Birinjisi Luka 23:43-de, Reb ogra şeýle diýende,
şu gün sen men bilen jennetde bolarsyň. (Luka 23:43)
Jennet baradaky indiki salgylanma 2 Korinfliler 12-de, Pawlusyň jennete alnandygy barada aýdýar. Üçünji salgylanma, Ylham 2-de, Efesdäki ýygnaga ýazylan hatda ýeňijilere berlen wada. Zeburlar 16, Resullar 2 we Luka 23-den biz Hadesiň bereketli tarapynyň, ýewreýleriň Ybraýymyň göwsi diýip atlandyran ýeriniň, Reb Isanyň üç günläp gabyrda bolan mukaddes bedeniniň ol ýere girmegi bilen jennete öwrülendigini netije çykaryp bileris.
Göge galdyrylmak
Reb Isa Öz mukaddesleri üçin gelende näme bolar (göge galdyrylmak).
Geliň, 1 Selanikliler 4:15-18-e seredeliň, bu ýerde biz diri galanlar barada okaýarys. Reb Özüniňkiler üçin haçan gelse-de, diri galan imanlylar topary bolar. Resul Pawlusyň özüni olaryň hataryna goşandygyny belläň, sebäbi ol Rebbiniň öz ömründe gelmegine garaşýardy. Eger bu onuň günlerinde dogry bolsa, 2000 ýyldan gowrak wagt geçenden soň bu hakykatyň ýerine ýetmegi näçe ýakyn!
Indi biz uklap ýatanlar barada okaýarys. Reb Isanyň ölümi we direlişinden soň hristianyň ölendigini hiç haçan okamaýandygymyzy belläň. Hristianlar ölmeýärler - olar uklap galýarlar. Ölüm öz güýjüni ýitirdi, sebäbi Reb ony ýeňdi,
we ölüm ölüp öldürdi.
Reb Özü (Ýahýa 14-i okaň) gygyryp geler.
Üç esse gygyryş
Indi bu üç esse gygyryşa ünsli seredeliň:
Gygyryş, başperişdäniň sesi we Hudaýyň surnaýy. Bu nähili gygyryş?
Bu ygtyýarly gygyryş, sebäbi ol Ondan gelýär; edil Ýahýa 11-de Reb ygtyýar bilen çagyran ýaly,
Lazar, çyk. (Ýahýa 11:43)
Ol şol bir güýç we ygtyýar bilen yzyna gelende gygyrar. Ol näme diýer diýip haýran galýaryn?
Bu ygtyýarly gygyryş! Bu oýandyryjy gygyryş we bu ýygnanyş gygyryş, we uklap ýatan mukaddesleriň ruhundan jogap bolar jennetde. Olar üýtgedilen bedenlerine düşerler, we biz diri galanlar hem üýtgedileris we bilelikde Onuň bilen howada galdyrylarys.
Başperişdäniň sesi barada näme?
Belki, ol Köne Ähtdäki ýewreý mukaddeslerini direlder. Men şeýle ynanýaryn, sebäbi başperişde Mikaýylyň ýewreý halky bilen ýakyn baglanyşygy bar. Şeýtan Musanyň bedeni barada jedelleşende, Mikaýyl onuň bedenini gorady. Daniýel 10-da biz okaýarys,
Mikaýyl, siziň şazadaňyz (Daniýel 10:21)
Ysraýyl bilen baglanyşykly, we 12-nji bapda,
şol wagt Mikaýyl, siziň halkyňyzyň çagalary (Ysraýyl çagalary) üçin duran uly şazada. (Daniýel 12:1)
Hudaýyň surnaýy
Eger gygyryş ybadathana üçin we başperişdäniň sesi Ysraýyl üçin bolsa, onda Hudaýyň surnaýy gabyrda ýatan, Ysraýyl çagalarynyň bir bölegi bolmadyk beýleki ähli imanlylary, tä Abela çenli direlder.
Biz bilelikde galdyrylarys… Rebbimiz bilen howada duşuşmak üçin: we şeýlelik bilen biz hemişe Reb bilen bolarys. Şonuň üçin bu sözler bilen biri-biriňizi teselli ediň. (1 Selanikliler 4:17-18)
