Ruhuň miwesi – Giriş
Pawlus ikinji missiýa syýahatyna, Barnabas bilen Galatiýa baryp göreninden (Resullaryň işleri 13–14) takmynan iki ýyl soň başlady. Indi Silas bilen Pawlus Galatiýa gaýdyp geldi we ol ýerde täze şägirtleri berkitmek üçin Timoteýi ýanyna aldy (Resullaryň işleri 15:40, 16:1-5).
Has ýaş Timoteý, duçar bolan garşylyklaryna garamazdan, resula wepalylyk bilen yzarlady. Ony ruhlandyrmak üçin Pawlus ýaş ýigidiň hakyky şägirt hökmünde görkezen birnäçe sypatlaryny sanady: «meniň taglymatym, ýaşaýyş durmuşym, maksadym, imanym, sabyrlylygym, söýgim, çydamlylygym, yzarlamalarym, kynçylyklarym» (2 Timoteý 3:10-11). Bu dokuz aýratynlyk Ruhuň dokuz miwesi ýalydyr. Pawlusyň durmuşynda we gullugynda görkezilişi ýaly, garşylyklara garamazdan, Reb üçin edilmeli iş üçin olar gaty zerurdyr. Timoteý we ähli iman edenler üçin nähili görelde (1 Korinfliler 11:1; Filipililer 3:17).
Eger biz Ruhda ýaşaýan bolsak, onda Ruhda ýöräliň (Galatýalylar 5:25).
Pawlusyň Galatiýadaky iman edenlere eden çagyryşy, Mesihiň olara beren azatlygynda berk durmak (Galatýalylar 5:1), Ruh bilen ýöremek (Galatýalylar 5:16) we Ruhuň dokuz miwesini görkezmekdi. Bu Hudaýyň ähli iman edenler üçin Ruh bilen sazlaşykda ýöremek meýilnamasydyr – bu biziň gözlerimizi Isa dikmegimizi (Ýewreýler 12:1-2 serediň) – bir hatarda, hudaýly tertipde bolmagymyzy aňladýar.
Hudaýyň hukuklary
Pawlus ýazdy Galatýalylara haty Iýerusalimde tussag edilmezinden takmynan sekiz ýyl öň. Hatda ol ýewreý ýolbaşçylarynyň doly ret eden zadyny aýtdy: «Mesih Isada ne sünnet, ne-de sünnetsizlik hiç zadyň peýdasy ýok, eýsem täze ýaradylyşdyr» (Galatýalylar 6:15). Resul dowam etdi: «Bu kada boýunça ýöreýänleriň ählisine parahatlyk we rehimdarlyk bolsun, we Hudaýyň Ysraýylyna-da» (Galatýalylar 6:16). Şol bir işlik ýene-de ulanyldy, bir kada boýunça ýöremek üçin. Kontekste görä, bu kada «Mesihiň kanunydyr» (Galatýalylar 6:2), ol Hudaýyň täze ýaradylyşyna (Galatýalylar 6:15) degişlidir. Mesihi ret edýän iudaizm Hudaýyň hukuklaryny ykrar etmeýär. Hakyky şägirtler şeýle ulgamdan özlerini azat etmeli, Reb Öz mysallarynda düşündirişi ýaly (Luka 5:39 serediň), ýogsam biz Ruhuň miwesini öndürip bilmeris.
Galatýalylar Hajar (Barlyk 16) adamyň tenindäki kanunçylyk ulgamyny aňladýandygyny öwredýär (Galatýalylar 4:22–5:1). Ol iman edenler üçin hakyky ene bolup bilmezdi, çünki olar Saraň täsiri astynda, Hudaýyň merhemeti, hakyky azatlyk we Ruhuň miwesi bilen bolmaly. Ähli şägirtler Hudaýyň hakyky Guly (Markus 10:45) ýewreýlerden ýa-da butparazlardan bolan her bir iman edeniň üstünden ähli hukuklara eýedigini (Markus 11:1-11 serediň) öwrenmeli, çünki iman babatda tapawut ýokdur (Rimliler 10:12). Oňa Öz hakyky ýerini berip, olar Ruhuň miwesini öndürip bilerler.
Mesihiň beýikligi
Her bir hakyky iman eden, Ussanyň ulanmagy üçin ýaramly gaby bolmak üçin kynçylyklara duçar bolýar (2 Timoteý 2:21). Ýakyn wagtda Ysraýyl «Rebbiň ady bilen gelýän mübärekdir!» (Matta 23:39) diýer. Olar Ony öz Halasgärleri we Mesihleri, şol wagta çenli ret edenlerini ykrar ederler (Işaýa 53:1-3; Zakarýa 12:10, 13:9). Şol bir wagtyň özünde, ýewreýleriň arasyndaky iman edenleriň galan bölegi (Rimliler 11:1-5 serediň), butparazlar bilen birleşip, Ony Reb we «Bedeniň, Ýygnagyň Başı, Başlangyç, ölülerden Ilkinji doglan, ähli zatda Ol ilkinji bolsun» (Koloseliler 1:18) hökmünde kabul edýärler. Bu aýat Mesihiň beýikligini nygtaýar. Ähli hakyky mesihçiler Mesihiň haçdaky bitiren işiniň, Onuň ölüminiň we direlişiniň esasynda «Söýgüliň içinde kabul edildi» (Efesliler 1:6) (1 Korinfliler 15:1-4). Ähli adamlar täze ýaradylyşyň Başı bolan Onuň bilen baglanyşyklydyr.
Bir Ruh
Şöhratlanan we beýiklenen Rebimiz bu bir bedeni emele getirmek üçin gökden Mukaddes Ruhy iberdi: «Bir Ruh bilen biz ählimiz bir bedene çümdürildik – ýewreýler bolsun ýa-da grekler, gul bolsun ýa-da azat – we ählimiz bir Ruhdan içdik» (1 Korinfliler 12:13). Resullaryň işleri 11-de resul öz ýewreý doganlaryna Kornelius we onuň öýi bilen bolan waka barada gürrüň berdi. Petrus Resullaryň işleri 2-de ýewreý iman edenler bilen we Resullaryň işleri 10-da butparazlar bilen bolan wakalaryň arasyndaky ýakyn baglanyşygy görkezdi – ählisi Ýygnaga girizildi.
Men gürlemäge başlanymda, Mukaddes Ruh olaryň üstüne, başda biziň üstümize düşen ýaly düşdi. Şonda men Rebbiň sözüni ýatladym, Ol nähili diýdi: «Ýahýa hakykatdan-da suw bilen çümdürdi, ýöne siz Mukaddes Ruh bilen çümdürilersiňiz» (Resullaryň işleri 11:15-16).
Mukaddes Ruh bilen çümdürilmek taglymaty hatlarda öwredilýär (mysal üçin: Efesliler 2:11-22; Koloseliler 2:10-13). Bu çümdürilmek merhemet gününi häsiýetlendirýär. Resullaryň işleri 2-den başlap, göge galýança Mesihe iman edenleriň ählisi:
- Bir beden (Ýahýa 11:52, Ýahýa 10:16 serediň);
- Bilelikde we şöhratlanan Mesih bilen birleşen (Ýahýa 7:39);
- Olaryň bilen hemişelik bolan Mukaddes Ruh berlen (Ýahýa 14:16);
- Bedeniň agzalary hökmünde Ol tarapyndan goldanýan (1 Korinfliler 12:13).
- Ruhuň miwesini öndürmek üçin bularyň ählisi zerurdyr.
Mukaddes Ruh «Mesihiň Ruhy» (Rimliler 8:9) we «Isanyň Ruhy» (Resullaryň işleri 16:7 JND) diýlip hem atlandyrylýar, hemişe Ony aňladýar. Mukaddes Ruhyň gullugynyň maksady, Mesihiň şöhratlaryny iman edenlere görkezmek, Onuň merhemetlerini we sypatlaryny olaryň öňünde goýmakdyr. «Isanyň Ruhy» diýlip atlandyrylanda, Ol iman edenlerde Nazaretli pespäl Isanyň durmuşynda görülen şol bir sypatlary gaýtadan döretmegi isleýändigi üçindir. Mukaddes Ruhyň missiýasy Mesihi şöhratlandyrmakdyr (Ýahýa 16:14), we Ol beýikleneni bize görkezýär, Mesihi biziň içimizde emele getirýär, «Siz biziň ýüreklerimizde ýazylan hatymyzdyr» ýa-da «Mesihiň hatydyr» (2 Korinfliler 3:2-3).
Ruhuň bir miwesi
Teniň köp işleri (Galatýalylar 5:19-21 okaň) Ruhuň dokuz miwesine düýbünden garşylyklydyr. Bu bir miwe dokuz dürli görnüşde, biri-birine bagly we aýrylmaz ýagdaýda özüni görkezýär. Luka we Pawlus öz ýazgylarynda «miwe» ýa-da «ekin» (karpos) diýen grek sözüni ýedi gezekden köp ulandylar.1 Miwe düşünjesini derňäp, biz ilki bilen zatlaryň başlanýan ýerine, miwäniň gelýän tohumyna, ahyrky netijede beýik Ekinçiden gelýän ýerine gaýdyp barýarys. Bu tohum bir programmany, bir prosesi we bir maksady aňladýar.
Galatýalylarda biz dini ten bilen Mukaddes Ruhyň arasyndaky ýiti garşylyklary görýäris. Rimliler 7 merhemet we halas bolmak taglymatyny, we Pawlusyň halas bolan pursatynda alan täze tebigaty bilen, «meniň tenim» (Rimliler 7:18) diýlip atlandyrylýan günä tebigatynyň arasyndaky söweşi öz içinde nähili tapandygyny beýan edýär. Biziň ählimiz ýaly, ol hem şol teni Adamdan miras aldy. Iman edeninden soň, Pawlus ruhy taýdan Ybraýymdan gelip çykandygyny we «biziň atamyz Ybraýymdan» (Rimliler 4:12) köp möhüm sapaklary öwrendigini düşündi. Emma Hudaý tarapyndan berlen täze tebigatyň güýji ýok, we ol bize güýç we halas bolmak üçin içimizde ýaşaýan Mukaddes Ruhyň kömegine mätäçdir (Rimliler 8:1-4). Galatýalylar iman edeniň içinde ýaşaýan Mukaddes Ruh bilen Hudaýy razy etmäge çalyşýan dini teniň arasyndaky gapma-garşylygy beýan edýär.
Biz Hudaýyň Mesihden we Onuň gurbanlygyndan razy bolandygyny, we Ony Öz sag elinde beýiklendigini öwrenýäris. Ol ýerden Ol Mukaddes Ruhy iberdi, Ol köp bereketleri getirdi we iman edenleriň durmuşynda köp miwe öndürdi. Reb Isa miwe bermek meselesine ýüzlendi, iman edenleri Özüne, hakyky üzüm agajyna, we Atasyna, üzümçä gönükdirdi, Ol hemişe miwe bermek üçin zerur bolan zatlara seredýär we olary ulanýar. Şol kontekstde Reb Hudaýyň Sözüniň gözegçiligi astynda bolmagyň we Oňa bil baglamagyň ýa-da Oňa ýapyşmagyň ähmiýetini nygtady.
Men üzüm agajy, siz şahalar. Meniň içimde galýan, we Men onuň içinde galýan, köp miwe berýär; çünki Mensiz siz hiç zat edip bilmersiňiz (Ýahýa 15:5 NKJV).
Munuň içine siňmegine rugsat beriň!
Indi Ruhuň miwesiniň dokuz elementini tanadalyň.
1. Söýgi.
Birinji, agapè-söýgi (işlik we at), Pawlusyň ýazgylarynda 77 gezek, Ýahýanyňkyda 86 gezek duş gelýär. Şol döwürdäki grek dünýäsinde agapè-söýgi diýen söz diýen ýaly hiç haçan ulanylmaýardy, sebäbi adamlar beýleki terminler bilen has tanyşdylar: éros, jynsy söýgi; phileô, dostluk söýgüsi; ýa-da storgè, ýakyn maşgala agzalaryna garşy alada we söýgi.
Täze Ähtde, agapè-söýgi adatça Hudaý bilen baglanyşykly ulanylýar; Ol «söýgüdir» (1 Ýahýa 4:8,16). Ol söýginiň Oňa ýa-da Onuň maşgalasyna degişli bolanlara jogap hökmünde nähili işleýändigini görkezýär. Hudaý Öz söýgüsini – akyla sygmaýan derejede beýik we biziň üçin düşündirip bolmaýan – «Ol Öz ýeke-täk Ogluny berdi, şonda Oňa iman eden her kim heläk bolmaz, eýsem ebedi ýaşaýşa eýe bolar» (Ýahýa 3:16) diýip görkezdi. Soňra Hudaý Öz söýgüsini bize beren Mukaddes Ruhy arkaly ýüreklerimize guýdy (Rimliler 5:5). Haýran galdyryjy merhemet, çäksiz söýgi! Bu söýgi Ruhuň miwesiniň beýleki sekiz böleginiň çeşmesidir, we Onuň söýgüsi olaryň arasyndaky birleşdiriji baglanyşykdyr.
Reb «Meniň söýgim» barada gürledi, Ol şeýle diýende: «Ata Meni söýşi ýaly, Men hem sizi söýdüm; Meniň söýgimde galyň» (Ýahýa 15:9). Onuň söýgüsi biziň ýüreklerimize guýuldy, we biz Onuň bize beren Mukaddes Ruhy arkaly Ata we Oglan bilen ýakyn gatnaşykda onda dowam edip ýa-da galyp bileris. Bu söýgi iň uly sowgatdyr, we ol häzir we hemişe iman edenler bilen galýar (1 Korinfliler 13:13).
2. Şatlyk.
Reb Öz şägirtleri bilen «Meniň şatlygym» barada gürledi, şeýle diýip: «Men size bu zatlary gürledim, şonda Meniň şatlygym siziň içimizde galsyn, we siziň şatlygyňyz doly bolsun» (Ýahýa 15:11). Reb Isa biziň imanymyzyň Başy we Tamamlaýjysydyr, we Ol bu şatlygy, bu dünýä gelmezinden öň hem, öňünden gördi: «Öňünde goýlan şatlyk üçin haça çydady, utanjy äsgermezlik etdi, we Hudaýyň tagtynyň sag elinde oturdy» (Ýewreýler 12:2). Rebbiň şatlygy – bagt, şatlyk – Onuň bitiren işiniň Hudaýa, Özüne we halas edilenlerine getirejek kanagatlanmasyny öňünden görýändigini aňladýardy. Onuň şatlygy biziň şatlygymyzdyr, çünki biz Ony şöhrat we hormat bilen täçlenen görşümiz ýaly, Onuň bilen bagtly gatnaşykdadyrys. Şeýle hem, bu şatlyk ebedidir.
3. Parahatlyk.
Reb muny «Meniň parahatlygym» (Ýahýa 14:27) diýip atlandyrdy, «Meniň şatlygym» we «Meniň söýgim» ýaly. Bu parahatlyk diňe bir söweşiň ýoklugy däl, biz Hudaý bilen parahatlyk alanymyzda, eýsem dynç alyş ýagdaýyny aňladýar: «Hudaýyň parahatlygy» (Filipililer 4:7; Koloseliler 3:15). Başgaça aýdylanda, ol Ruhuň miwesiniň beýleki taraplarynyň işlemegi, ösmegi we lezzet almagy üçin dogry konteksti üpjün edýär. Agapè-söýgi Ruhuň miwesiniň beýleki bölekleriniň başlangyç nokady bolup, olaryň potensialyna ýetmegine ýardam edişi ýaly, bu parahatlyk hem ýitirilip bilinmez. Ol şöhratda bolsa-da, Reb bizi Özüni görkezmek üçin bu ýerde galdyrdy. Biz Ruhuň miwesiniň iman edenlerde, olaryň ýörişinde we hereketlerinde görkezilen Mesihdigini aýdyp bileris. Ol «Ruhuň birligini parahatlyk baglanyşygynda saklamaga» (Efesliler 4:3) çalyşmagy aňladýar.
4. Sabyrlylyk.
3 Bu söz köplenç «sabyr» 4 diýlip terjime edilýär, ýöne göni manysy «uzak wagtlyk keýpi ýa-da pikiri bolmak» diýmekdir. Bu Hudaýdaky bir sypatdyr, Ol Öz ýagşylygynda günäkärden toba etmegini gazanmak üçin oňa sabyr edýär. Ruhuň dokuz miwesi iman edendäki sypatlary aňladýar, olary Hudaýdan alandyr, şonuň üçin ol öz hereketlerinde we işlerinde Mesihi görkezip, şol aýratynlyklary her gün gaýtadan döredip biler. Elbetde, Ruhuň miwesiniň bir tarapyny görkezmek hem Reb Isamyza doly we ömürlik baglanyşygy we durmuşymyzda Ruhyň ýolbaşçylygyna doly tabyn bolmagy aňladýar.
5. Mähirlilik.
Reb Isada görkezilen bu, Onuň «ýeňil» boýunturygynyň (Matta 11:30) möhüm aýratynlygydyr. Bu termin «ýagşy» ýa-da «merhemetli» (1 Petrus 2:3) diýlip terjime edilen şol bir grek sözünden 5 gelip çykandyr.
6. Ýagşylyk.
Mähirlilik bilen ýakyn baglanyşykly bolan «ýagşylyk» (grek köki agathós) Mukaddes Kitapda 144 gezek ýeke özi ýa-da dürli birleşmeleriň bir bölegi hökmünde duş gelýär.
7. Wepalylyk.
Bu, elbetde, iman bilen baglanyşyklydyr. Ol bizi ähli iman edenleriň atasy Ybraýyma, ýöne hasam Reb Isa, hemişe wepaly bolana alyp barýar. Bu sypat indiki bilen aýrylmazdyr.
8. Ýumşaklyk.
Başgaça «pespällik» ýa-da «sabyrlylyk» 6 diýlip bilinen ýumşaklyk, bu miwäniň dokuz sypatyny öndürmek üçin zerurdyr.
9. Öz-özüňi dolandyrmak.
Käwagt «sabyrlylyk» diýlip terjime edilýän öz-özüňi dolandyrmak ruhy miwe öndürmek üçin zerurdyr. Bu sypatlaryň ählisini biz Reb Isadan öwrenýäris, Ol şeýle diýdi: «Meniň boýunturygymy öz üstüňize alyň we Mendan öwreniň, çünki Men ýumşak we ýüregimde pespäl, we siz janlaryňyz üçin dynçlyk taparsyňyz» (Matta 11:29). Onuň ady üçin şeýle bolsun.
SOŇKY BELLIKLER
- Luka, 14 gezek (Luka 1:42, 3:8-9, 6:43-44, 8:8,15, 12:17, 13:6-7,9, 20:10; Resullaryň işleri 2:30, 14:17). Pawlus, 21 gezek, eger Pawlus Ýewreýleri ýazan bolsa (Rimliler 1:13, 6:21-22, 7:4-5, 15:28; 1 Korinfliler 9:7, 14:14; Galatýalylar 5:22; Efesliler 5:9,11; Filipililer 1:11,22, 4:17; Koloseliler 1:6,10; 2 Timoteý 2:6, 4:13; Titus 3:14; Ýewreýler 12:11, 13:15). «Miwesiz», 7 gezek (Matta 13:22; Markus 4:19; 1 Korinfliler 14:14; Efesliler 5:11; Titus 3:14; 2 Petrus 1:8; Ýahuda 1:12).
- Ybraýym biziň häzirki ýaly içimizde ýaşaýan Ruhyň artykmaçlygyna eýe däldi, sebäbi Mukaddes Ruh gökde şöhratlanan Mesihden, Onuň ýerdäki işi tamamlanandan soň geldi. Direlişinden kyrk gün soň, Hudaý Isany Öz sag elinde şöhratlandyrdy we on gün soň Ol Mukaddes Ruhy ýerdäki iman edenlere iberdi (Resullaryň işleri 2:1-36; Ýahýa 7:39).
- «Amatsyz ýagdaýlarda emosional asudalyk ýagdaýy, sabyr, uzak sabyrlylyk; (1) synag astynda sabyr hökmünde, çydamlylyk, berk durmak (Ýewreýler 6:12); (2) beýlekilere garşy görkezilen çäklendirme hökmünde, sabyr, çydamlylyk (2 Korinfliler 6.6); (3) Hudaýyň gazabyny çäklendirmegi hökmünde, uzak sabyrlylyk, çydamlylyk (Rimliler 2.4)» (Friberg Leksikonyndan sitata).
- Grek sözi macrothumía Täze Ähtde on dört (2x7) gezek duş gelýär (Rimliler 2:4, 9:22; 2 Korinfliler 6:6; Galatýalylar 5:22; Efesliler 4:2; Koloseliler 1:11, 3:12; 1 Timoteý 1:16; 2 Timoteý 3:10, 4:2; Ýewreýler 6:12; Ýakup 5:10; 1 Petrus 3:20; 2 Petrus 3:15).
- Onuň köki, chrêstos, Täze Ähtde 19 gezek sypatlarda ýa-da birleşen atlarda duş gelýär (Matta 11:30; Luka 5:39, 6:35; Rimliler 2:4 iki gezek, 3:12, 11:22 üç gezek, 16:18; 1 Korinfliler 13:4, 15:33; 2 Korinfliler 6:6; Galatýalylar 5:22; Efesliler 2:7, 4:32; Koloseliler 3:12; Titus 3:4; 1 Petrus 2:3).
- Ýumşaklyk: (1 Korinfliler 4:21; 2 Korinfliler 10:1; Galatýalylar 5:23, 6:1; Efesliler 4:2; Koloseliler 3:12; 2 Timoteý 2:25; Titus 3:2; Ýakup 1:21, 3:13; 1 Petrus 3:16).





